ενημέρωση 9:53, 16 November, 2018

«Τραπεζίτης του διαβόλου» ή υπηρέτης της διαφάνειας;

Τι λέει ο Μπραντ Μπέρκενφελντ, ο πληροφοριοδότης που αποκάλυψε το μεγάλο κόλπο φοροδιαφυγής στην UBS, για την ελληνική πτυχή του σκανδάλου και που έρχεται στην Ελλάδα για να παρουσιάσει το βιβλίο του: οι «διαμεσολαβητές», τα «ελληνικά γραφεία» σε Γενεύη-Ζυρίχη και οι 1.600 λογαριασμοί

Ο Μπραντ Μπέρκενφελντ είναι ο whistleblower που αποκάλυψε τα μυστικά μίας από τις μεγαλύτερες τράπεζες στον πλανήτη, της UBS. Οι πληροφορίες που παρείχε στις αµερικανικές αρχές ξεσκέπασαν το μεγαλύτερο σκάνδαλο φοροδιαφυγής μέχρι σήμερα, για το οποίο εκδόθηκαν πρόστιμα εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων.

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που θεωρούν τον Μπέρκενφελντ ως τον μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος που γκρέμισε το κάστρο της ελβετικής τραπεζικής μυστικότητας. Τα στοιχεία στα οποία έχει πρόσβαση και οι πληροφορίες που αποκόμισε κατά τα χρόνια που εργαζόταν στην UBS έχουν και ελληνικό ενδιαφέρον.

O Μπέρκενφελντ εργάστηκε στην UBS Γενεύης από το 2001 έως και το 2005, στο τμήμα Private Banking. Κατά τη διάρκεια της θητείας του εκεί ερχόταν σε επαφή με αμερικανούς πελάτες της τράπεζας για την διαχείριση της περιουσίας τους. Ενώ εργαζόταν για την UBS ο Μπέρκενφελντ ερχόταν σε επαφή και με άλλα τμήματα της τράπεζας.

Όπως αναφέρει στη συνέντευξη που παραχώρησε στο Protagon, εν όψει της ελληνικής έκδοσης του βιβλίου του «Ο τραπεζίτης του διαβόλου» και της επίσκεψής του στην Ελλάδα αυτές τις ημέρες, υπήρχαν ειδικά γραφεία της τράπεζας στην Ελβετία αποκλειστικά για έλληνες πελάτες. «Το πλέον σημαντικό στοιχείο της υπόθεσης κατά τη γνώμη μου είναι τα “επιχειρησιακά σχέδια” από τα γραφεία της Γενεύης και της Ζυρίχης με σκοπό να πλασάρουν σε έλληνες πολίτες υπηρεσίες και να τους προσελκύουν εκεί ώστε να αποφεύγουν και να διαφεύγουν τη φορολόγηση.

Σημαντικό ρόλο έπαιζαν οι “διαμεσολαβητές”  – οι συνεργάτες της τράπεζας που επιθετικά προωθούσαν αυτές τις υπηρεσίες στην Ελλάδα και παρέπεμπαν τους έλληνες πελάτες στα γραφεία της Γενεύης και της Ζυρίχης (σ.σ. για να ανοίξουν λογαριασμούς εκεί). Υπήρχαν ειδικά “ελληνικά γραφεία” και στην Γενεύη και στη Ζυρίχη για την εξυπηρέτηση των Ελλήνων όσον αφορά την κατάθεση των χρημάτων τους στην Ελβετία.

Όσο εργαζόμουν στην UBS δεν είχα έρθει σε επαφή με το “ελληνικό γραφείο” της Ζυρίχης. Αλλά γνώριζα τι γινόταν στο “ελληνικό γραφείο” της Γενεύης. Μπορώ να πω ότι εκεί εργάζονταν σταθερά 8 τραπεζικοί και ότι σε γενικές γραμμές κάθε ένας τους είχε περίπου 200 λογαριασμούς στην επίβλεψή του. Δηλαδή μόνο στο “ελληνικό γραφείο” της Γενεύης υπήρχε μεγάλος αριθμός ελλήνων πελατών οι οποίοι είχαν τοποθετήσει μέσω του γραφείου τα κεφάλαιά τους στην Ελβετία – σε περίπου 1600 λογαριασμούς. Κάποιοι από αυτούς ήταν “διακριτικοί” (σ.σ. κρυφοί).

Γνωρίζω ότι κατά το χρονικό διάστημα που δούλευα εκεί το “ελληνικό γραφείο” ήταν ιδιαίτερα κερδοφόρο». Κατά τη συνέντευξή μας ο Μπέρκενφελντ μαθαίνει ότι οι φορολογικές υποθέσεις που αφορούν στο χρονικό διάστημα στο οποίο αναφέρεται έχουν παραγραφεί στην Ελλάδα, όπως ακριβώς έγινε με τη Λίστα Λαγκάρντ. Η αντίδρασή του είναι κάπως απότομη: «Θεωρώ ότι δεν θα έπρεπε να υπάρχει κανενός είδους παραγραφή.

Επίσης θέλω να προσθέσω ότι αυτό που σας περιέγραψα με το “ελληνικό γραφείο” δεν σταμάτησε όταν έφυγα εγώ από την τράπεζα το 2005, συνεχίστηκε. Θεωρώ ότι οι ελληνικές αρχές θα έπρεπε να ζητήσουν όλα τα στοιχεία για λογαριασμούς Ελλήνων στην UBS». Περισσότερο από δύο χρόνια πριν, ο Μπέρκενφελντ συναντήθηκε με έλληνες εισαγγελείς στην Ουάσινγκτον.

Εκεί, κατά τις ολιγόωρες συναντήσεις τους, παρείχε στις ελληνικές αρχές στοιχεία και «τεχνογνωσία», όσον αφορά την υπόθεση της UBS. «Πιστεύω ότι έδωσα στις αρχές πολλές πολύτιμες πληροφορίες για τις τακτικές και μεθόδους της UBS, η οποία προωθούσε σε πλούσιους έλληνες πελάτες υπεράκτιες υπηρεσίες και δημιουργούσε offshore εταιρείες και καταπιστεύματα (trusts) καθώς και αριθμημένους λογαριασμούς στην Ζυρίχη και στην Γενεύη».

Όπως αναφέρει σήμερα ο Μπέρκενφελντ, δεν έχει λάβει κάποια κλήση για την υπόθεση της UBS σε σχέση με την Ελλάδα: «Δεν έχω προσκληθεί και δεν γνωρίζω αν υπάρχει κάποια δίκη σε εξέλιξη… Θα ήταν τιμή μου να παραστώ, είτε σε δίκη είτε κατά τις έρευνες σε προδικαστικό επίπεδο. Πιστεύω ότι είναι σημαντικό να δείξουν ότι η υπόθεση αυτή τους απασχολεί και ότι θα κάνουν ό,τι μπορούν για να υπάρξει δικαιοσύνη για όποια εγκλήματα διαπράχθηκαν εις βάρος των Ελλήνων.

Αν μου ζητούσαν επιπλέον πληροφορίες με χαρά θα τους τις παρείχα». Αυτό που εκπλήσσει τον Μπέρκενφελντ είναι γιατί δεν έχουν γίνει προς το παρόν κάποιες κινήσεις προς την κατεύθυνση της τράπεζας. «Κατά τη γνώμη μου πρέπει οι ελληνικές αρχές να επιδιώξουν να βρεθεί η UBS προ των ευθυνών της, όπως ακριβώς έκαναν και στην Γαλλία.

Οι ελληνικές αρχές πρέπει να δείξουν ότι αντιμετωπίζουν την υπόθεση σοβαρά», αναφέρει. «Βοήθησα τις γαλλικές αρχές παρέχοντας έγγραφα, συμβούλευσα σε θέματα στρατηγικής, ανέλυσα τους τρόπους με τους οποίους χρησιμοποιούνταν οι offshore εταιρείες για φοροδιαφυγή και για ξέπλυμα χρήματος. Ήξερα τους υπαλλήλους του “γαλλικού γραφείου” που είχε δημιουργηθεί για την εξυπηρέτηση των γάλλων πελατών – επρόκειτο για ένα σύστημα που η τράπεζα εφάρμοζε σε ολόκληρο τον κόσμο.

Οι υπάλληλοι της τράπεζας σε μία χώρα –πχ στην Ελλάδα- παρέπεμπαν τους πελάτες σε υπεράκτια κέντρα, όπως η Ελβετία, όπου είχαν δημιουργηθεί τα γραφεία εξυπηρέτησής τους – το “ελληνικό γραφείο”, το “γερμανικό γραφείο” κ.ο.κ. Οι Γάλλοι τελικά κινήθηκαν κατά της UBS για συνέργειά της σε φοροδιαφυγή και ξέπλυμα χρήματος. Υπήρχαν τα παραρτήματα της UBS εντός της Γαλλίας, στο Παρίσι, στη Λυών και αλλού, και τα παραρτήματα στην Ελβετία, στη Γενεύη, τη Ζυρίχη.

Οι υπάλληλοι από τη Γαλλία παρέπεμπαν τους πελάτες στα γραφεία της Ελβετίας έτσι ώστε να δημιουργηθούν καταπιστεύματα και αριθμημένοι λογαριασμοί, όπου κρύβονταν τα χρήματα. Έτσι, καταπατούσαν τον γαλλικό νόμο», λέει ο Μπέρκενφελντ και αναρωτιέται γιατί δεν έχουν ακόμη ακολουθήσει την ίδια «οδό» και οι ελληνικές αρχές.

Η ΝΕΑ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ WHISTLEBLOWERS

Πριν αποχωρήσει ο Μπέρκενφελντ από την UBS το 2005 είχε εξαντλήσει κάθε μέσο, εντός των ελεγκτικών μηχανισμών της τράπεζας, για να ειδοποιήσει τους ανωτέρους του για τα κακώς κείμενα που είχε εντοπίσει. Οι κινήσεις του αυτές δεν απέδωσαν. Εν όψει της νέας ευρωπαϊκής οδηγίας για την προστασία των whistleblowers ο Μπέρκενφελντ προειδοποιεί ότι αυτός ο δρόμος, δηλαδή πρώτα να ενημερώνονται οι ελεγκτικοί μηχανισμοί των φορέων ή των εταιρειών και μετά, αφού δεν έχει γίνει κάτι εσωτερικά, οι αρχές, πιθανότατα να μην οδηγεί πουθενά.

«Απαιτείται από τους μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος να προχωρήσουν στην καταγγελία πρώτα εσωτερικά, εντός του οργανισμού ή της εταιρείας τους, και κατόπιν στις αρχές επιβολής του νόμου. Αυτό είναι λάθος. Διότι με το να ενημερώνεις πρώτα τους ανθρώπους που καταπατούν τον νόμο, τους δίνεται όλος ο απαραίτητος χρόνος να καλύψουν τις πράξεις τους.

Αυτό που θα έπρεπε να ισχύσει είναι να επιτραπεί στους whistleblowers να πηγαίνουν απευθείας στις αρχές, χωρίς να χρειάζεται να ειδοποιήσουν εσωτερικά εντός των οργανισμών και των επιχειρήσεων στις οποίες εργάζονται». Και αυτό δεν είναι το μόνο «προβληματικό σημείο» που έχει εντοπίσει ο Μπέρκενφελντ στη νέα ευρωπαϊκή οδηγία: «Δεν υπάρχουν μέτρα για την προστασία των whistleblowers από πράξεις αντεκδίκησης (κυρίως από άτομα που εκθέτουν με τις μαρτυρίες τους).

Μιλάω για απειλές που μπορεί να δεχθούν, αντίποινα, ακόμα και για απόλυση από την θέση τους, είτε αυτή βρίσκεται στο δημόσιο είτε στον ιδιωτικό τομέα».

Πηγή: Protagon

Τελευταία τροποποίηση στιςΤετάρτη, 07 Νοεμβρίου 2018 08:08

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.