Η τεχνητή νοημοσύνη διαβάζει τους γνήσιους Πικάσο
Ο Ιλυ Σακχάι, ο πλαστογράφος που διηύθυνε μια επιτυχημένη επιχείρηση πλαστογραφίας έργων τέχνης στη Νέα Υόρκη επί 15 ολόκληρα χρόνια, συνελήφθη μόνο όταν οι οίκοι δημοπρασιών Sotheby’s και Christie’s ανακάλυψαν, το 2000, ότι και οι δύο πωλούσαν το ίδιο υποθετικά αυθεντικό έργο του Γκογκέν.
Τώρα, χάρη στην τεχνολογία των υπολογιστών, θα μπορούσε να υπάρξει ένας ευκολότερος τρόπος για να πιάσει κανείς τους παραχαράκτες έργων τέχνης από να τους περιμένει να κάνουν το μοιραίο λάθος: οι ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι οι επιμέρους πινελιές στα γραμμικά σχέδια έχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά τα οποία είναι αδύνατο να αναπαραχθούν. Ενας υπολογιστής μπορεί πλέον να προγραμματιστεί για να αναγνωρίζει το προσωπικό ύφος του καλλιτέχνη, και να διακρίνει τα γνήσια έργα από τα προϊόντα απομίμησης με 100% επιτυχία.
Η ομάδα, από το Πανεπιστήμιο Ράτγκερς και το Ατελιέ για την Αποκατάσταση και Έρευνα των έργων ζωγραφικής στην Ολλανδία, αποκωδικοποίησε σχεδόν 300 γραμμικά σχέδια των Πικάσο, Ματίς, Μοντιλιάνι, Σίλε και άλλων καλλιτεχνών σε 80.000 μεμονωμένες πινελιές. Ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, γνωστό ως deep recurrent neural network (βαθύ ανατροφοδοτούμενο νευρωνικό δίκτυο), χρησιμοποιήθηκε για να αναγνωρίζει το χέρι κάθε καλλιτέχνη από τα χαρακτηριστικά των γραμμών του.
Χρησιμοποίησαν επίσης έναν αλγόριθμο για να αναζητήσουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, όπως το σχήμα μιας γραμμής σε μια πινελιά. Συνδυάζοντας τις δύο τεχνικές, οι ερευνητές μπόρεσαν να προσδιορίσουν σωστά κάθε καλλιτέχνη περίπου στο 80% των περιπτώσεων. Μέχρι στιγμής, η τεχνική μπορεί να εφαρμοστεί μόνο σε γραμμικά σχέδια όπου οι πινελιές είναι ευκρινείς. Ωστόσο, ο καθηγητής Ελγκαμαλ δήλωσε ότι σκοπεύει να δοκιμάσει τη μέθοδο σε έργα ιμπρεσιονισμού και άλλων ρευμάτων του 19ου αιώνα με ευκρινείς πινελιές.
Ο σκαπανέας της τεχνικής πάντως είναι ο ιστορικός τέχνης Μορίς Μισέλ βαν Ντάτζιτζ, ο οποίος ανέπτυξε ένα σύστημα αναγνώρισης των καλλιτεχνών από το πινέλο ή το μολύβι τους, που ονόμασε Pictology. Ο Ντάτζιτζ διαπίστωσε ότι η μορφή, το μήκος, η κατεύθυνση και η πίεση συνέβαλαν σε ένα είδος υπογραφής πινελιάς, μοναδική για κάθε καλλιτέχνη. Και τώρα ανέλαβε να κάνει την ίδια δουλειά η τεχνητή νοημοσύνη.