ενημέρωση 5:08, 19 July, 2019

Ύπνος και συνήθεις διαταραχές - αϋπνία, υπνηλία και τινάγματα κατά τον ύπνο

  Γράφει η Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη

Οι διαταραχές ύπνου είναι εξαιρετικά διαδεδομένες σήμερα. Προκαλούν σημαντική υποβάθμιση της ικανότητας προσαρμογής των πασχόντων και σε αρκετές περιπτώσεις αποτελούν αιτία σοβαρών συνδρόμων κόπωσης.

Υπό φυσιολογικές συνθήκες ο ενδογενής βηματοδότης του ύπνου, ρυθμίζει το κυκλικό φαινόμενο «ύπνος – αφύπνιση – εγρήγορση» με περιοδικό τρόπο υπό την επήρεια του ηλιακού φωτός. Κατά την διάρκεια του σωστού ύπνου:

  • Γίνεται σωστή επιδιόρθωση φθορών που επήλθαν κατά την διάρκεια της ημέρας, διαδικασία που συντελεί στην επιβράδυνση της βιολογικής γήρανσης και στον εφοδιασμό των ενεργειακών αποθηκών του σώματος με μέγιστη ενεργειακή εφεδρεία.
  • Γίνεται εμπέδωση της γνώσης.

Καθώς ο οργανισμός εισέρχεται στο κατεξοχήν στάδιο των ονείρων, η εγκεφαλική δραστηριότητα και οι κινήσεις των οφθαλμών παρουσιάζουν έντονη δραστηριοποίηση (rapid eye movements, rem ύπνος). Στο στάδιο αυτό αποκρυσταλλώνεται η μνήμη και εμπεδώνεται η νέα γνώση.

  • Ομαλοποιείται το σύνολο των βιοχημικών κύκλων του σώματος.

Η ομαλοποίηση είναι απαραίτητη για τον έλεγχο των φλεγμονών στο ανθρώπινο σώμα, την ομαλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, το σωστό μεταβολισμό ορμονών και τη σωστή διάθεση της γλυκόζης.

Στην κλινική πράξη οι πιο συνήθεις επίμονες διαταραχές ύπνου είναι:

Η αϋπνία

Η αϋπνία είναι επίμονη διαταραχή που χαρακτηρίζεται από δυσχέρεια επέλευσης ύπνου, εύκολη αφύπνιση, βραχύ ύπνο ή ύπνο που δεν ξεκουράζει. Στην αυπνία υπάρχουν διαταραχές σε ένα ή περισσότερα από τα στάδια του φυσιολογικού ύπνου.

Ο θόρυβος, το φως, τα μεγάλα γεύματα, η επίπονη σωματική και πνευματική δραστηριότητα πριν τον ύπνο, τα "βαριά" γεύματα, ο καφές, οι ακραίες θερμοκρασίες στα σωματικά λουτρά, η κατάχρηση αλκοόλ, το stress είναι παράγοντες που συχνά προκαλούν αυπνίες και πρέπει να αποφεύγονται ιδιαίτερα πριν τον ύπνο. Η αναστροφή των βιολογικών ρυθμών ( π.χ. εργασία κατά την νύχτα), είναι συνήθης παράγοντας που προκαλεί αϋπνία. Η εμμηνόπαυση αρκετές φορές προκαλεί ορμονικές διαταραχές που με την σειρά τους ευθύνονται για τις διαταραχές ύπνου. Λόγω της γήρανσης του φακού του οφθαλμού αλλά και της εκφύλισης του βηματοδότη του ύπνου οι διαταραχές ύπνου μπορεί να είναι σοβαρότατες σε ηλικιωμένα άτομα. Τα συνηθέστερα νοσήματα που προκαλούν δευτεροπαθώς επίμονες αϋπνίες είναι εγκεφαλικά νοσήματα, καρδιακά νοσήματα, πεπτικές διαταραχές, αναπνευστικές νόσοι, ορμονικές διαταραχές, νεφρικά νοσήματα, ηπατικά νοσήματα, ψυχιατρικές καταστάσεις. Όταν η αυπνία δεν προκαλείται δευτεροπαθώς από κάποιο υποκείμενο παράγοντα ή νόσημα, πρόκειται για πρωτοπαθή αυπνία.

 Τα τινάγματα κατά τον ύπνο

Τα τινάγματα στον ύπνο είναι σύντομες, ακούσιες ταχείες κινήσεις που διαταράσσουν τον ύπνο του ασθενούς. Συχνά τα ακούσια αυτά τινάγματα διαταράσσουν τον ύπνο όλων των ατόμων που κοιμούνται στο ίδιο δωμάτιο. Όχι σπάνια οι ασθενείς προσέρχονται στο ιατρείο, λόγω προτροπής των ατόμων που συμβιώνουν μαζί του.

Τα κύρια αίτια εμφάνισης του παθολογικού αυτού συμπτώματος είναι νευρολογικά νοσήματα (π.χ. επιληψία), φάρμακα και τοξικές ουσίες (π.χ. κατάχρηση αλκοόλ) συστηματικά παθολογικά προβλήματα(π.χ. μεταβολικά νοσήματα), ψυχιατρικά νοσήματα, άγχος.

 Η υπνηλία

Η υπνηλία είναι η υπερβολική διάθεση για ύπνο. Αποτελεί παθολογικό πρόβλημα που δεν ταλαιπωρεί μόνο τον πάσχοντα, μειώνοντας την απόδοσή του σε συνήθεις δραστηριότητες και καθήκοντα της καθημερινότητας, αλλά αποτελεί και βασική αιτία τροχαίων ατυχημάτων με πολλαπλά θύματα. Σύμφωνα με μελέτες πάνω από 20% των σοβαρών κακώσεων από τροχαία έχουν ως αιτία τη νύστα των οδηγών.

Τα συνήθη αίτια της υπνηλίας είναι παράγοντες της καθημερινότητας όπως τα νυχτερινά ωράρια εργασίας, η χρόνια στέρηση ύπνου, το stress, η κακή διατροφή, ορισμένα φάρμακα, ψυχολογικά προβλήματα, η υπερκόπωση και τα σύνδρομα κόπωσης, που πυροδοτούνται από οργανικό νόσημα ή ιδιοπαθώς, οι λοιμώξεις, η άπνοια στον ύπνο, η ναρκοληψία, το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών κατά τον ύπνο.

Κατά την διάρκεια της σωστής ιατρικής εξέτασης, τα κλινικά ευρήματα έχουν κομβικό ρόλο για τον ορθό καθορισμό των εργαστηριακών ελέγχων και την αποτελεσματική εξατομικευμένη θεραπεία.

Τελευταία τροποποίηση στιςΤετάρτη, 17 Απριλίου 2019 08:18

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.