ενημέρωση 3:02, 27 June, 2022

Περιβαλλοντικές οργανώσεις στέλνουν το Κράτος στο ΣτΕ για τις περιοχές Natura

Το Κράτος «στο εδώλιο» του Συμβουλίου της Επικρατείας έστειλαν 24 περιβαλλοντικές οργανώσεις για το γεγονός ότι δεν έχει ολοκληρώσει την υλοποίηση των μελετών και τη θέσπιση των προεδρικών διαταγμάτων που είναι απαραίτητα για την ουσιαστική εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας περί προστασίας των περιοχών του δικτύου Natura 2000.

Οι προσφεύγουσες οργανώσεις και πολίτες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για το γεγονός ότι ενώ οι περιοχές δεν προστατεύονται σύμφωνα με τον τρόπο που έχει θεσπίσει η ΕΕ, το ελληνικό Κράτος εκδίδει άδειες για επενδύσεις εντός των περιοχών Natura, δημιουργώντας ουσιαστικά τετελεσμένα.

Μιλώντας στο tvxs.gr ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γιάννης Τσιρώνης τονίζει πως μέχρι το 2015 οι ελληνικές κυβερνήσεις δεν είχαν εγγράψει στον προϋπολογισμό τα κονδύλια που ήταν επιλέξιμα στο ΕΣΠΑ για την εκπόνηση των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, δεν είχαν δηλαδή κάνει την αρχή της προβλεπόμενης από την ΕΕ διαδικασίας.

Η Ελλάδα έχει καταδικαστεί

Η προσφυγή των περιβαλλοντικών οργανώσεων δεν έρχεται κεραυνός εν αιθρία. Τον Δεκέμβριο του 2020 το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταδίκασε την Ελλάδα επειδή δεν είχε προβεί στις απαραίτητες ενέργειες για την προστασία των περιοχών του δικτύου Natura 2000.

 

 

Το ελληνικό Κράτος είχε υποστηρίξει πως έχει κάνει τα δέοντα, επικαλούμενο αφενός τον νόμο 4014/2011 με τον οποίο θεσπίστηκε το νομικό πλαίσιο και ύστερα την ΚΥΑ 50743/2017 με την οποία επικαιροποιήθηκε ο χάρτης των περιοχών Natura και ορίστηκαν τα προστατευόμενα είδη. Μόνο που χωρίς την εκπόνηση Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών και στη συνέχεια έκδοση των σχετικών Προεδρικών Διαταγμάτων, το υπάρχον νομικό πλαίσιο που όντως έχει θεσπιστεί παραμένει ανεφάρμοστο. 

Πρέπει να σημειωθεί ότι στις περιοχές Natura επιτρέπεται η ανέγερση κατασκευών και η ανάπτυξη επιχειρηματικής δραστηριότητας στον βαθμό που αυτή δεν βάζει σε κίνδυνο τους στόχους διατήρησης, δηλαδή τα ορισμένα προς προστασία ζώα, φυτά, οικοσυστήματα κτλ.

«Το ελληνικό Κράτος έχει ορίσει τις περιοχές Natura και τα είδη (χλωρίδας, πανίδας και ορνιθοπανίδας) που βρίσκονται στην επικράτειά τους και πρέπει να προστατευθούν, βάσει των Ευρωπαϊκών Οδηγιών, εντούτοις ελλείψει Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, Προεδρικών Διαταγμάτων και Διαχειριστικών Σχεδίων έχει αφήσει παντελώς αρρύθμιστο το “πώς” θα επιτευχθεί η προστασία αυτή», λέει στο tvxs.gr ο δικηγόρος που εκπροσωπεί τις περιβαλλοντικές οργανώσεις, εξειδικευμένος στο Δίκαιο του Περιβάλλοντος, Τρύφωνας Κόλλιας.

Τί δεν έχει κάνει η Ελλάδα σύμφωνα με την προσφυγή

Με την προσφυγή η υπόθεση θα εξεταστεί πλέον και στο εσωτερικό της χώρας, από το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις και σωματεία υποστηρίζουν ότι η Πολιτεία δεν προχώρησε:

  • Στην άμεση εκπόνηση και έγκριση των ειδικών περιβαλλοντικών μελετών, για το σύνολο των Ζωνών Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) και των Ειδικών Ζωνών Διατήρησης (ΕΖΔ) της ελληνικής επικράτειας.
  • Στην άμεση σύνταξη και έγκριση των σχεδίων διαχείρισης για το σύνολο των ΖΕΠ και ΕΖΔ.
  • Στην άμεση σύνταξη και έκδοση προεδρικών διαταγμάτων για τον καθορισμό των χρήσεων γης και των εν γένει δραστηριοτήτων για το σύνολο των ΖΕΠ και ΕΖΔ.
Δεδομένων αυτών των παραλείψεων οι προσφεύγοντες στο ΣτΕ ζητούν μέχρι την υλοποίηση των προαναφερόμενων οφειλόμενων

ενεργειών:

►Την άμεση αναστολή ισχύος των ήδη χορηγηθεισών αδειών παραγωγής ή πλέον βεβαιώσεων παραγωγού, καθώς και την αναστολή της περαιτέρω αδειοδοτικής διαδικασίας, των αιολικών πάρκων και των μικρών υδροηλεκτρικών έργων που χωροθετούνται εντός των ΖΕΠ και ΕΖΔ.
►Την άμεση αναστολή έκδοσης βεβαιώσεων παραγωγού αιολικών πάρκων και μικρών υδροηλεκτρικών έργων εφόσον προτείνεται να χωροθετηθούν εντός των ΖΕΠ και ΕΖΔ, μέχρι την υλοποίηση των οφειλόμενων ενεργειών.

«Το ανώτατο ακυρωτικό της χώρας για πρώτη φορά θα κληθεί να αντιμετωπίσει τις κραυγαλέες αυτές παραλείψεις της διοίκησης και ευελπιστούμε ότι στην κρίση του θα επικρατήσει η θεμελιώδης αρχής της νομιμότητας και της προστασίας του περιβάλλοντος», υπογραμμίζει ο δικηγόρος κ. Κόλλιας.

Το «παραθυράκι» της ad hoc οικολογικής αξιολόγησης

Η Ελλάδα φαίνεται να ενσωμάτωσε τις ευρωπαϊκές οδηγίες περί του δικτύου Natura 2000 με τον 4014/2011. Όμως στην ίδια παράγραφο που αναφέρει τα προβλεπόμενα από την ΕΕ, δίνει και «εναλλακτική», «σε περίπτωση ελλείψεως σχετικών προβλέψεων».

Εδώ η πρώτη παράγραφος του άρθρου 10:

«Στην περίπτωση έργων και δραστηριοτήτων που λαμβάνουν χώρα σε προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura, η περιβαλλοντική αδειοδότηση διενεργείται με βάση τις σχετικές πρόνοιες των ειδικότερων προεδρικών διαταγμάτων και υπουργικών αποφάσεων προστασίας. Σε περίπτωση ελλείψεως σχετικών προβλέψεων: α) για έργα κατηγορίας Β υποβάλλεται ειδική οικολογική αξιολόγηση στην αρμόδια υπηρεσία Περιβάλλοντος της Περιφέρειας, σύμφωνα με την παράγραφο 8 του άρθρου 11 και β) για έργα κατηγορίας Α υποβάλλεται, ως τμήμα της ΜΠΕ, ειδική οικολογική αξιολόγηση στην αρμόδια, κατά περίπτωση, υπηρεσία, σύμφωνα με τις παραγράφους 9 και 10 του άρθρου 11.

Όπως εξηγούν στο tvxs.gr πηγές με πολύ καλή γνώση του θέματος, οι ειδικές οικολογικές αξιολογήσεις σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστούν τις ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες που προβλέπονται από την ΕΕ και το περιεχόμενό τους μπορεί να επηρεαστεί από κάθε λογής πολιτικές πιέσεις. Η συντριπτική πλειοψηφία των αδειών για έργα μέσα σε περιοχές Natura έχουν δοθεί με τη διαδικασία της ειδικής οικολογικής αξιολόγησης.

Μετά από 21 χρόνια, τρεις μελέτες υπό διαμόρφωση

Η διαδικασία υλοποίησης των ειδικών περιβαλλοντικών μελετών είναι ιδιαίτερα επίπονη και χρονοβόρα άσκηση. Στην Ελλάδα των 446 περιοχών Natura, είναι σαφές πως το έργο είναι ακόμα πιο απαιτητικό. Όμως, όπως λέει στο tvxs.gr ο πρώην αναπληρωτής υπουργός και μέλος των Οικολόγων Πράσινων Γιάννης Τσιρώνης, οι ελληνικές κυβερνήσεις μέχρι το 2015 δεν είχαν απορροφήσει τα κονδύλια του ΕΣΠΑ για την σύνταξη των περιβαλλοντικών μελετών.

Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ενεργοποίησε τα κονδύλια αλλά συνεργαζόμενη με τους κατά τόπους φορείς δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει τις μελέτες. Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έκανε το μοντέλο συγκεντρωτικό, ομαδοποίησε τις 446 περιοχές σε 23 μελέτες και έδωσε τον συντονισμό σε ιδιωτική εταιρία.

Τον Δεκέμβριο του 2021 άνοιξε η διαβούλευση για τρεις από αυτές, η οποία και ολοκληρώθηκε τον περασμένο Φεβρουάριο. Πρόκειται για τις ΕΠΜ των Περιφερειακών Ενοτήτων α) Έβρου και Ροδόπης (μέρους), β) Ρεθύμνου (μέρους), Ηρακλείου και Λασιθίου και γ) Λακωνίας (μέρους) και Μεσσηνίας.

«Πιεζόμενη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η κυβέρνηση προσπαθεί τώρα να σώσει τα προσχήματα, υποπίπτοντας σε ένα ακόμα σοβαρό λάθος. Συγκεκριμένα, έχει υποβάλει προς διαβούλευση τις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες για τρεις μεγάλες γεωγραφικές ενότητες της χώρας, παρότι κάθε περιοχή Natura έχει τα δικά της ιδιαίτερα χαρακτηριστικά με αποτέλεσμα η εν λόγω ομαδοποίηση να παραβιάζει έτι περαιτέρω την ευρωπαϊκή νομοθεσία, καθώς καθιστά πρακτικώς αδύνατη την ουσιαστική προστασία των επίμαχων περιοχών», σημειώνει ο δικηγόρος. Κ. Κόλλιας.

Τελευταία τροποποίηση στιςΠαρασκευή, 20 Μαΐου 2022 10:03

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.