Αμερικανός νομπελίστας αφήνει το Μπέρκλεϊ για την Κίνα

Ο χημικός Ομάρ Γιάγκι, από το περίφημο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, είναι ένα ακόμη σπουδαίο μυαλό που εγκαταλείπει τις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ. Στο Πανεπιστήμιο Tsinghua του Πεκίνου θα αναλάβει την έρευνα για ανακάλυψη νέων υλικών με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης, έναντι αδράς αμοιβής

Ο μετανάστης από την Ιορδανία στις Ηνωμένες Πολιτείες χημικός που μοιράστηκε το περυσινό Νομπέλ Χημείας εγκατέλειψε τη θέση του στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, στο Μπέρκλεϊ, για να ηγηθεί ενός κινεζικού ινστιτούτου που χρησιμοποιεί Τεχνητή Νοημοσύνη για την επιτάχυνση της ανακάλυψης νέων υλικών. Η μετακίνηση του 61χρονου Γιάγκι έρχεται εν μέσω του πολέμου που έχει κηρύξει η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ στα φημισμένα ακαδημαϊκά ιδρύματα των ΗΠΑ, και γενικότερα στην έρευνα και στην επιστήμη, καθώς έχει μειώσει δραστικά τη χρηματοδότηση επιστημονικού έργου, το οποίο επί δεκαετίες τοποθετούσε τη χώρα στην παγκόσμια κορυφή των επιστημονικών ανακαλύψεων και της προόδου.

Τέτοιο μίσος για τη γνώση, για την επιστήμη και για ορισμένα από τα σπουδαιότερα μυαλά του πλανήτη σπανίως έχει επιδείξει μια κυβέρνηση, ακόμη και σε ανελεύθερα καθεστώτα. Την ίδια ώρα, η Κίνα προσπαθεί να προσελκύσει φημισμένους επιστήμονες από όλον τον κόσμο, αυξάνοντας κατά πολύ τον προϋπολογισμό της για την έρευνα. Την περασμένη εβδομάδα το Πανεπιστήμιο Tsinghua, στο Πεκίνο, καλωσόρισε τον Γιάγκι στην τελετή διορισμού του, αποκαλώντας τον έναν από τους κορυφαίους χημικούς παγκοσμίως.

Το ίδρυμα δήλωσε ότι είδε τη νέα θέση του ως μια ευκαιρία «να μη χαμηλώσει ταχύτητα, να μην επαναλάβει ό,τι έχει ήδη γίνει, αλλά να ασχοληθεί με την επιστήμη με περισσότερη ενέργεια και ένταση και με μεγαλύτερη φιλοδοξία από ποτέ».

Ο Ομάρ Γιάγκι παραλαμβάνει το Νομπέλ Χημείας στη Στοκχόλμη τον Δεκέμβριο του 2025 (EPA/ANDERS WIKLUND)

«Η Κίνα αυξάνει τις επενδύσεις της στην επιστήμη συνολικά, συμπεριλαμβανομένης της Χημείας», δήλωσε στους New York Times η Αλεσάντρα Ζίμερμαν, αναλύτρια προϋπολογισμού στην Αμερικανική Ενωση για την Προώθηση της Επιστήμης, μια επιστημονική ομάδα με έδρα την Ουάσινγκτον. Σύμφωνα με τις πιο έμπιστες μετρήσεις επιστημονικών επιτευγμάτων, πρόσθεσε, η Κίνα «έχει ξεπεράσει τις ΗΠΑ σε κορυφαίες δημοσιεύσεις στον τομέα της Χημείας». Πέρυσι, τρεις από τους έξι αμερικανούς νικητές των επιστημονικών Νομπέλ είχαν γεννηθεί εκτός των ΗΠΑ.

Στον 21ο αιώνα συνολικά, το ποσοστό των μεταναστών στα βραβεία Νομπέλ των ΗΠΑ στη Φυσική, στη Χημεία και στην Ιατρική ανέρχεται πλέον στο 40%. Ο Ραμ Σεσάντρι, καθηγητής Χημείας και Επιστήμης των Υλικών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στη Σάντα Μπάρμπαρα, δήλωσε στους NYT ότι η μετακόμιση του Γιάγκι στην Κίνα είναι μέρος μιας ταχέως αναδυόμενης δυναμικής μεταξύ των δύο εθνών. «Μας έχουν ξεπεράσει σε πολλούς τομείς της Επιστήμης Υλικών και της Χημείας», είπε αναφερόμενος στην Κίνα.

«Είναι πρόθυμοι να επενδύσουν πολύ μεγάλα χρηματικά ποσά για να προσελκύσουν νέα ταλέντα». Ως παρακλάδι της Χημείας, η Επιστήμη των Υλικών είναι η υποκείμενη δύναμη πίσω από πολλές από τις καινοτομίες που καθορίζουν τη σύγχρονη ζωή, από τα μικροτσίπ μέχρι τα smartphones, και από τις ίνες άνθρακα μέχρι τις αγωνιστικές μοτοσικλέτες και τα βιοϋλικά των ιατρικών εμφυτευμάτων. Εκ φύσεως είναι ένα διεπιστημονικό πεδίο που διερευνά τη σχέση μεταξύ της δομής των υλικών σε ατομική ή μοριακή κλίμακα και των μακροσκοπικών ιδιοτήτων τους, σημείωσαν οι New York Times.

Ποιος είναι ο Ομάρ Γιάγκι

Ο Γιάγκι γεννήθηκε στο Αμμάν της Ιορδανίας από παλαιστίνιους πρόσφυγες. Στο σπίτι τους, ένα μικρό δωμάτιο δηλαδή, δεν είχαν ηλεκτρικό ρεύμα ούτε τρεχούμενο νερό. Από νωρίς γοητεύτηκε από την απεικόνιση ατομικών δομικών στοιχείων, που είδε σε ένα σχολικό εγχειρίδιο. Οταν ήταν 15 ετών, ο χασάπης πατέρας του τον έστειλε στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Πέρυσι, προτού πετάξει για τη Στοκχόλμη για να παραλάβει το βραβείο Νομπέλ, ο Γιάγκι, σε συνέντευξή του στους New York Times, εξέφρασε την ανησυχία του για τις μεταναστευτικές πολιτικές του Τραμπ, λέγοντας ότι θέτουν σε κίνδυνο το αμερικανικό σύστημα πανεπιστημίων, εταιρειών και κυβερνήσεων, που προωθεί την επιστημονική αριστεία.