Νέο ενεργειακό σοκ προ των πυλών – Εκτοξεύθηκε η τιμή του φυσικού αερίου
- Κατηγορία ΑΝΙΧΝΕΥΟΝΤΑΣ
- 0 σχόλια
Η νέα άνοδος του φυσικού αερίου πυροδοτεί αλυσιδωτές αυξήσεις. «Φιτίλι» για τους λογαριασμούς ρεύματος και θέρμανσης
Με ένα νέο ενεργειακό σοκ βρίσκεται αντιμέτωπη η Ευρώπη, καθώς η τιμή του φυσικού αερίου εκτοξεύθηκε την περασμένη Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου σε υψηλό τριάμισι ετών, την ώρα που τα αποθέματα παραμένουν σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα εν όψει του χειμώνα. Το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο TTF ξεπέρασε αυτή την εβδομάδα τα 76 ευρώ ανά μεγαβατώρα σημειώνοντας άνοδο 6,5% και φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2023.
Η κατάσταση εντείνει τις ανησυχίες για νέες αυξήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος και θέρμανσης, αλλά και για αναζωπύρωση του πληθωρισμού. Η νέα άνοδος αποτυπώνει την αυξημένη ανησυχία των αγορών για την επάρκεια εφοδιασμού της Ευρώπης, καθώς η ήπειρος προσπαθεί να αναπληρώσει τα αποθέματά της πριν από την έναρξη της περιόδου θέρμανσης.
Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο από το γεγονός ότι οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου βρίσκονται σημαντικά χαμηλότερα από τα συνήθη επίπεδα για την εποχή. Σύμφωνα με στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, οι αποθήκες της Ε.Ε. είναι γεμάτες περίπου κατά 63%, σχεδόν 18 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.
Κρίσιμη κατάσταση
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα κρίσιμη για την ευρωπαϊκή αγορά LNG, καθώς η περιοχή της Μέσης Ανατολής αποτελεί σημαντική πηγή προμήθειας υγροποιημένου φυσικού αερίου. Την ίδια ώρα, η αυξημένη ζήτηση στην Ασία διεκδικεί φορτία LNG, περιορίζοντας την ευελιξία της Ευρώπης να προσελκύσει επιπλέον προμήθειες. Παράλληλα, προβλήματα στην παραγωγή φυσικού αερίου στη Νορβηγία έχουν περιορίσει περαιτέρω την προσφορά, ενώ η χαμηλότερη παραγωγή από υδροηλεκτρικές και πυρηνικές μονάδες αυξάνει την ανάγκη για φυσικό αέριο στην ηλεκτροπαραγωγή.
Η άνοδος του φυσικού αερίου δεν περιορίζεται στην αγορά ενέργειας. Το αέριο αποτελεί βασικό παράγοντα διαμόρφωσης των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, με αποτέλεσμα μια παρατεταμένη άνοδος των τιμών να μπορεί να μεταφερθεί στους λογαριασμούς νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Το ενεργειακό κόστος αποτελεί επίσης σημαντικό κίνδυνο για τον πληθωρισμό. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει επισημάνει ότι το νέο ενεργειακό σοκ του 2026 έχει ήδη μεταφερθεί στις τιμές καταναλωτή, με τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη να έχει αυξηθεί σημαντικά. Η Oxford Economics εκτιμά μάλιστα ότι ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη θα μπορούσε να κινηθεί κοντά στο 3,5% στο δεύτερο εξάμηνο του 2026, εφόσον διατηρηθούν οι τρέχουσες τιμές φυσικού αερίου.
Αποθέματα
Το μεγάλο στοίχημα για την Ευρώπη είναι πλέον η αναπλήρωση των αποθεμάτων πριν από την έναρξη της χειμερινής περιόδου. Οσο χαμηλότερα είναι τα αποθέματα τόσο μεγαλύτερη είναι η ευαισθησία της αγοράς σε ένα κύμα ψύχους ή σε νέα προβλήματα εφοδιασμού. Η Ευρώπη έχει μειώσει την κατανάλωση φυσικού αερίου σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την ενεργειακή κρίση, έχει αυξήσει τη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών και διαθέτει μεγαλύτερη δυναμικότητα εισαγωγής LNG. Ωστόσο, η εξάρτηση από το φυσικό αέριο παραμένει σημαντική όταν οι θερμοκρασίες υποχωρούν και αυξάνεται η ζήτηση για θέρμανση. Ιδιαίτερα εκτεθειμένες είναι οικονομίες με υψηλή εξάρτηση από το φυσικό αέριο, όπως η Ιταλία, καθώς μια παρατεταμένη άνοδος των τιμών μπορεί να αυξήσει τόσο το ενεργειακό κόστος των νοικοκυριών όσο και το κόστος παραγωγής των επιχειρήσεων.
Επιπτώσεις από την αύξηση της ΕΚΤ στα βασικά επιτόκια
Η επικείμενη αύξηση κατά 0,25% του επιτοκίου του ευρώ από το 2,25% στο 2,5% την ερχόμενη Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα αρχίσει να επηρεάζει το spread δανεισμού των επιχειρήσεων, οι οποίες να σημειωθεί ότι τα τελευταία χρόνια κατόρθωσαν να μειώσουν τα ανάλογα κόστη και αυτή τη στιγμή πονοκεφαλιάζουν κυρίως για το κόστος της ενέργειας. Μια κίνηση άμυνας, λένε στελέχη επιχειρήσεων, θα ήταν να γυρίσουν από τα κυμαινόμενα επιτόκια σε σταθερά.
Στα αρνητικά που φέρνει η επιθετική κίνηση της ΕΚΤ να αυξήσει τα βασικά επιτόκια του ευρώ είναι:
-Δυσκολία άντλησης κεφαλαίων από τις αγορές για τις επιχειρήσεις.
-Πιέσεις στις τιμές ομολόγων και μετοχών.
-Θυσιάζονται τα νέα επενδυτικά προγράμματα.
-Πιθανή, αλλά σταδιακή αύξηση του περιθωρίου δανεισμού, λόγω αύξησης του πιστωτικού κινδύνου (προφίλ) της επιχείρησης (από την άνοδο του κόστους δανεισμού, του πληθωρισμού κ.λπ.).
– Πολλά από τα έσοδα των αυξημένων επιτοκίων χορηγήσεων θα χαθούν εξαιτίας μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Από τη μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 μέχρι τη φετινή αύξηση, τα επιτόκια έχουν διατηρηθεί σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Ετσι, το κόστος χρηματοδότησης υπήρξε πολύ φτηνό, επέτρεψε σε αριθμό μικρότερων εταιρειών να αναπτυχθεί αλματωδώς, καταφεύγοντας όμως, ενδεχομένως υπέρ το δέον, στη μόχλευση.
Κατ’ επέκταση ορισμένες επιχειρήσεις μεγεθύνθηκαν είτε μέσω υπέρμετρων, ώς έναν βαθμό, επενδύσεων στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης (R&D) είτε μέσω μη οργανικής ανάπτυξης. Με το επιτοκιακό περιβάλλον να έχει πλήρως αλλάξει, οι επενδυτές διερωτώνται εάν οι εταιρείες διαθέτουν αρκετή ρευστότητα και αν θα καταφέρουν να διατηρήσουν υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Και με την αξία του χρήματος να είναι μεγαλύτερη λόγω υψηλού πληθωρισμού και αυξημένων επιτοκίων, το ρίσκο είναι μεγαλύτερο για τους επενδυτές.
Στα θετικά που φέρνει ο νέος κύκλος ανόδου των επιτοκίων θα πρέπει να τονιστούν τα εξής:
– Η αύξηση των αποδόσεων σε επενδυτικά ασφαλιστικά προϊόντα όπου έχουν τοποθετηθεί οι επιχειρήσεις
– Μια θετική επίπτωση περιλαμβάνει την ενίσχυση των αποταμιευτικών κινήτρων, εφόσον όμως αυξηθούν και τα επιτόκια καταθέσεων.
– Το χρήμα ακριβαίνει άρα και η αξία των επιχειρήσεων ενισχύεται στη χρηματιστηριακή αγορά.
– Σε μια περίοδο ανόδου των επιτοκίων, πολλές εταιρείες σπεύδουν να «κλειδώσουν» τα επιτόκια για σειρά ετών. Αλλες προχωρούν στην έκδοση πενταετών ή επταετών ομολόγων με σταθερό επιτόκιο («κουπόνι») και άλλες καταλήγουν σε ένα επιτόκιο σταθερό για τα επόμενα χρόνια, αλλά αυξημένο σε σχέση με το τρέχον.
Πηγή: efsyn