NYT - ΗΠΑ και Ισραήλ σχεδιάζουν νέες επιθέσεις στο Ιράν μετά τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές

Στο τραπέζι μια σύντομη, εντατική επιχείρηση κατά ενεργειακών και πυρηνικών εγκαταστάσεων και οπλικών αποθεμάτων - Ο Τραμπ δεν έχει δώσει το πράσινο φως - Η Τεχεράνη προειδοποιεί για διεύρυνση των αντιποίνων και απορρίπτει το σενάριο ενός πολέμου «72 ωρών»

Οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ έχουν καταρτίσει συγκεκριμένα σχέδια για την επανάληψη των επιθέσεων κατά του Ιράν μετά τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους και άλλα πρόσωπα που έχουν ενημερωθεί για τις σχετικές διαβουλεύσεις που επικαλούνται οι New York Times.

Καθώς προχωρά ο σχεδιασμός μιας σύντομης αλλά εντατικής επιχείρησης, οι δύο χώρες έχουν ενισχύσει τις στρατιωτικές ασκήσεις τους, με αεροσκάφη να πραγματοποιούν πτήσεις πάνω από το Ιράκ για την εξάσκηση σε ελιγμούς προσβολής στόχων. Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, συναντήθηκε αυτή την εβδομάδα στο Ισραήλ με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, προκειμένου να συζητήσουν το ενδεχόμενο νέων επιθέσεων, όπως ανέφεραν Αμερικανοί αξιωματούχοι.

Στους πιθανούς στόχους περιλαμβάνονται οι ενεργειακές υποδομές και οι πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, καθώς και το οπλοστάσιο πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών του. Ορισμένοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ένας ακόμη μεγάλος κύκλος επιθέσεων θα μπορούσε να εξωθήσει την ιρανική οικονομία στην κατάρρευση και να υποχρεώσει την Τεχεράνη σε διπλωματικές παραχωρήσεις, έπειτα από σχεδόν οκτώ μήνες πολέμου.

Ωστόσο, υπάρχουν σοβαροί λόγοι αμφισβήτησης της εκτίμησης ότι μια νέα πολεμική επιχείρηση θα ήταν αποτελεσματικότερη από την πρώτη φάση των σφοδρών αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων, μεταξύ Φεβρουαρίου και Απριλίου. Εκείνες οι επιχειρήσεις εκτόξευσαν τις τιμές της ενέργειας και ενίσχυσαν τον πληθωρισμό διεθνώς, επιδείνωσαν την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή και άσκησαν ισχυρή πίεση στα αποθέματα πυραύλων αναχαίτισης του Πενταγώνου.

Όλοι οι αξιωματούχοι που παραχώρησαν συνέντευξη για το ρεπορτάζ στους New York Times μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, ώστε να συζητήσουν ανοιχτά τον στρατιωτικό σχεδιασμό.

Η στρατιωτική πίεση ως διαπραγματευτικό μέσο

Την ώρα που οι ΗΠΑ συγκεντρώνουν ένα τεράστιο οπλοστάσιο, η ανάπτυξη του οποίου αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί έως τις αρχές Νοεμβρίου, οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται. Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές χρησιμοποιούν το ενδεχόμενο επιστροφής στον πόλεμο ως μοχλό πίεσης, επιδιώκοντας πρόοδο στις απαιτήσεις τους για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.

Μέχρι στιγμής, ωστόσο, οι Ιρανοί διαπραγματευτές δεν εμφανίζονται διατεθειμένοι να προχωρήσουν σε παραχωρήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα, επιμένοντας ότι το ζήτημα πρέπει να εξεταστεί σε μεταγενέστερο στάδιο των συνομιλιών. Ορισμένοι Αμερικανοί επιτελείς είναι πεπεισμένοι ότι μια εντατική τριήμερη εκστρατεία θα μπορούσε να προκαλέσει αρκετά μεγάλη οικονομική ζημιά ώστε να μεταβάλει τη στάση της Τεχεράνης.

Δεν είναι, όμως, η πρώτη φορά που Αμερικανοί αξιωματούχοι προεξοφλούν την κατάρρευση του Ιράν. Άλλοι Δυτικοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι η ιρανική κυβέρνηση έχει μέχρι σήμερα αντέξει τις πιέσεις στην οικονομία της.

«Σε αυτή τη φάση του πολέμου, είναι σαφές ότι ούτε η εκστρατεία συμβατικών στρατιωτικών επιχειρήσεων που έχει διεξαχθεί μέχρι σήμερα ούτε οι εξοντωτικές οικονομικές κυρώσεις και ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός έχουν επαναφέρει το καθεστώς στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με ουσιαστική διάθεση διαπραγμάτευσης», δήλωσε η Ντέινα Στρουλ, η οποία επί προεδρίας Μπάιντεν ήταν η ανώτατη αξιωματούχος του Πενταγώνου αρμόδια για την πολιτική στη Μέση Ανατολή.

Ούτε ο Τραμπ ούτε ο Νετανιάχου, πρόσθεσε, «έχουν εξηγήσει πειστικά πώς η συνέχιση του πολέμου θα άλλαζε αυτό το στρατηγικό αδιέξοδο σε μια περιοχή ολοένα πιο ασταθή και σπαρασσόμενη από συγκρούσεις». Η Στρουλ εργάζεται πλέον στο Washington Institute for Near East Policy.

Ο εκλογικός παράγοντας σε ΗΠΑ και Ισραήλ

Οι εκλογές της 27ης Οκτωβρίου στο Ισραήλ θα μπορούσαν να περιπλέξουν τον σχεδιασμό. Εάν ο Νετανιάχου ηττηθεί, θα παραμείνει πρωθυπουργός μεταβατικής κυβέρνησης και, σύμφωνα με ειδικούς, θα δυσκολευτεί να ξεκινήσει έναν πόλεμο.

Ορισμένοι αναλυτές, πάντως, θεωρούν ότι θα μπορούσε να αξιοποιήσει την προοπτική μιας επικείμενης κοινής αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης για να πιέσει τους πολιτικούς αντιπάλους του να συμμετάσχουν σε κυβέρνηση εθνικής ενότητας για τη διαχείριση του πολέμου, παρατείνοντας έτσι την παραμονή του στην εξουσία.

Μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ, στις 7 Οκτωβρίου 2023, ο Νετανιάχου σχημάτισε κυβέρνηση εθνικής ενότητας, εντάσσοντας ορισμένα στελέχη της αντιπολίτευσης σε πολεμικό υπουργικό συμβούλιο, με αντικείμενο τη λήψη αποφάσεων εθνικής ασφάλειας.

«Θα μπορούσε να το χρησιμοποιήσει για να ζητήσει μια ευρεία κυβέρνηση έκτακτης ανάγκης, αλλά θα αντιμετωπίσει βαθιά καχυποψία από τους πολιτικούς αντιπάλους του», δήλωσε η Μαζάλ Μουαλέμ, Ισραηλινή πολιτική σχολιάστρια και συγγραφέας βιογραφίας του Νετανιάχου.

«Εάν επιτεθεί το Ιράν, είναι άλλο ζήτημα. Το να αναλάβει όμως ο ίδιος την πρωτοβουλία μιας επίθεσης θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο» σημείωσε.

Σύμφωνα με αξιωματούχους, παραμένει μια μικρή πιθανότητα ο Τραμπ να αποφασίσει την έναρξη επιχειρήσεων μέσα στον Οκτώβριο. Υπάρχουν, ωστόσο, πολλοί πολιτικοί λόγοι για τους οποίους είναι πιθανότερο να περιμένει μέχρι μετά τις αμερικανικές εκλογές, μεταξύ αυτών και η δική του δέσμευση στις αρχές του μήνα, ότι δεν θα επιτεθεί πριν από την ψηφοφορία.

Επιπλέον, το σύνολο των προβλεπόμενων αμερικανικών δυνάμεων και μέσων -μεταξύ των οποίων τρία αεροπλανοφόρα, χιλιάδες πεζοναύτες, μαχητικά αεροσκάφη και δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων- δεν θα έχει αναπτυχθεί στις προβλεπόμενες θέσεις πριν από τις αρχές Νοεμβρίου. Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις προτιμούν να επιτίθενται υπό την κάλυψη του σκότους, ενώ στις αρχές του επόμενου μήνα η διάρκεια της νύχτας στο Ιράν θα είναι μεγαλύτερη.

Φόβοι για ευρύτερη ανάφλεξη

Τον σχεδιασμό συνοδεύει η ανησυχία ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ευρύτερη σύγκρουση. Χθες, Τετάρτη 21 Οκτωβρίου, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ διέταξε την αποχώρηση από τη Σαουδική Αραβία των Αμερικανών κρατικών υπαλλήλων που δεν υπηρετούν σε κρίσιμες θέσεις, καθώς και των οικογενειών τους, ενώ η υποστηριζόμενη από το Ιράν πολιτοφυλακή των Χούθι συνεχίζει να επιτίθεται σε στόχους στη χώρα.

Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε την ίδια ημέρα ότι η κυβέρνηση δεν σχολιάζει στρατιωτικά σχέδια «που μπορεί να υπάρχουν ή και να μην υπάρχουν». Πρόσθεσε ότι ο Τραμπ διατηρεί όλες τις επιλογές ανοιχτές, προκειμένου να διασφαλίσει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι, αυτή τη φορά, τα αντίποινα δεν θα περιοριστούν στα εμπορικά πλοία και στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής, αλλά θα επεκταθούν σε κέντρα δεδομένων και υποθαλάσσια καλώδια διαδικτύου.

Διαμηνύουν επίσης ότι οι εχθροπραξίες δεν θα είναι ούτε σύντομες ούτε περιορισμένες.

Τα πυρηνικά και το σχέδιο για το Κουχ Κολάνγκ

Παρότι οι ενεργειακές υποδομές περιλαμβάνονται στους πιθανούς στόχους, ορισμένοι αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ο σχεδιασμός θα εξαιρεί διυλιστήρια και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, καθώς ο Τραμπ επιδιώκει να αποτρέψει μια ακόμη μεγαλύτερη άνοδο στις τιμές της βενζίνης.

Παράλληλα, οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ καταρτίζουν σχέδια επιχειρήσεων κατά του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, σύμφωνα με πρόσωπα που έχουν ενημερωθεί σχετικά. Σε αυτά θα μπορούσε να περιλαμβάνεται επίθεση στο όρος που είναι γνωστό στα αγγλικά ως Pickaxe Mountain και το οποίο οι Ιρανοί αποκαλούν Κουχ Κολάνγκ, όπου βρίσκεται πυρηνική εγκατάσταση σε μεγάλο βάθος κάτω από το έδαφος.

Ο Τραμπ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι εξετάζει τη χρήση εναντίον της εγκατάστασης μιας βόμβας GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast, γνωστής ως MOAB, βάρους περίπου δέκα τόνων. Αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος ενθουσιάζεται με το συγκεκριμένο όπλο, εν μέρει λόγω του προσωνυμίου του: «η μητέρα όλων των βομβών».

Ωστόσο, ειδικοί στα οπλικά συστήματα επισημαίνουν ότι η MOAB εκρήγνυται πάνω από το έδαφος, προκαλώντας ωστικό κύμα μεγάλης έκτασης, και πιθανότατα δεν θα κατέστρεφε μια υπόγεια εγκατάσταση μέσα σε γρανιτικό πέτρωμα, όπως αυτή στο Κουχ Κολάνγκ.

Στρατιωτικοί αξιωματούχοι προειδοποιούν επίσης ότι η ρίψη της πρέπει να γίνει από μεταγωγικό αεροσκάφος MC-130, το οποίο πετά με χαμηλή ταχύτητα και θα ήταν ευάλωτο στα ιρανικά αντιαεροπορικά πυρά.

Διαδοχικές προετοιμασίες και αναβολές

Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ έφτασαν κοντά σε επίθεση κατά του Ιράν στις αρχές του μήνα. Ο Τραμπ, όμως, αποφάσισε και πάλι την τελευταία στιγμή να την αναβάλει, σύμφωνα με Αμερικανούς και Ισραηλινούς αξιωματούχους της άμυνας που γνωρίζουν τις λεπτομέρειες.

Η απόφαση ελήφθη λίγο πριν από την προγραμματισμένη έναρξη της επιχείρησης, αφού οι δύο στρατοί είχαν ολοκληρώσει εκτεταμένες προετοιμασίες και είχαν θέσει τις αεροπορικές δυνάμεις τους στον υψηλότερο βαθμό ετοιμότητας.

Οι επαναλαμβανόμενοι κύκλοι σχεδιασμού, τους οποίους διαδέχονται αποφάσεις του Τραμπ να μην εγκρίνει νέες επιθέσεις, προκαλούν «καθημερινές απότομες μεταστροφές» στο έργο των στρατιωτικών επιτελών, όπως ανέφερε διοικητής που μίλησε ανώνυμα για επιχειρησιακά ζητήματα. Οι επιτελείς προσπαθούν να παραμένουν έτοιμοι να υλοποιήσουν οποιαδήποτε στρατιωτική επιλογή προκρίνει ο πρόεδρος τις επόμενες εβδομάδες.

Η Τεχεράνη προετοιμάζει νέα αντίποινα

Σε κάθε γύρο του πολέμου στο Ιράν μέχρι σήμερα, η Τεχεράνη εμφανίζεται λιγότερο διαλλακτική, πεπεισμένη ότι ο απώτερος στόχος των ΗΠΑ και του Ισραήλ είναι η ανατροπή της.

Ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, παραμένει αίνιγμα για τις αμερικανικές και τις ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών. Ορισμένοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι δεν διαθέτει την ισχύ του πατέρα του, ο οποίος σκοτώθηκε στις αρχές του πολέμου, και ότι τις κρίσιμες αποφάσεις λαμβάνουν σκληροπυρηνικά στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης.

Ιρανοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι γνωρίζουν τον αμερικανικό πολεμικό σχεδιασμό και ότι επεξεργάζονται νέους στόχους και τακτικές.

Ο Πεϊμάν Σαλεχί, πολιτικός αναλυτής στην Τεχεράνη, δήλωσε ότι εάν πληγεί η εγκατάσταση στο Κουχ Κολάνγκ, μέρος των ιρανικών σχεδίων αντιποίνων προβλέπει επιθέσεις σε μεγάλα διυλιστήρια της Σαουδικής Αραβίας, μεταξύ αυτών και εγκαταστάσεις της Aramco, καθώς κάτι τέτοιο θα προκαλούσε άμεση εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου και της ενέργειας.

«Ο πόλεμος μας έκανε να καταλάβουμε ότι ο καλύτερος μοχλός πίεσης στον Τραμπ είναι η αύξηση των τιμών του πετρελαίου και της ενέργειας, επειδή θα πλήξει τους Αμερικανούς πολίτες», είπε.

Ο Μαχντί Μοχαμαντί, ανώτερος σύμβουλος του Ιρανού διαπραγματευτή, στρατηγού Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, χαρακτήρισε αυτή την εβδομάδα, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, «φαντασίωση» την ιδέα ότι οι ΗΠΑ θα ολοκληρώσουν έναν νέο γύρο επιθέσεων κατά του Ιράν μέσα σε 72 ώρες. Υποστήριξε ότι το Ιράν θα καθορίσει πότε θα τελειώσει ο πόλεμος, υπενθυμίζοντας πως ο Τραμπ είχε δηλώσει τον Φεβρουάριο ότι θα διαρκούσε δύο εβδομάδες.

«Οι επιθέσεις μας θα είναι πιο σφοδρές, πιο ευρηματικές και διαφορετικές. Είμαστε αποφασισμένοι, έχουμε αυτοπεποίθηση και έχουμε καταρτίσει ισχυρά σχέδια», δήλωσε.

Με πληροφορίες από New York Times