Όταν οι τιτάνες μιλάνε - Τι διακυβεύεται για την επίσκεψη του Τραμπ στην Κίνα

Οι ηγέτες των δύο χωρών αναμένεται να συζητήσουν τον πόλεμο στο Ιράν, την αντιπαλότητα για την τεχνητή νοημοσύνη, την Ταϊβάν και τις εμπορικές τριβές.

Ο Ντόναλντ Τραμπ πρόκειται να προσγειωθεί στο Πεκίνο της Κίνας την Τετάρτη για διήμερη επίσημη επίσκεψη - την πρώτη προέδρου των ΗΠΑ εδώ και οκτώ χρόνια - καθώς οι σχέσεις μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου βρίσκονται σε ένα σταυροδρόμι που ορίζεται από τον πόλεμο του Ιράν, τις εμπορικές τριβές και τον τεχνολογικό ανταγωνισμό.

Η επίσκεψη αναμένεται να περιλαμβάνει διμερή συνάντηση με τον Πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ το πρωί της Πέμπτης, ακολουθούμενη από επίσκεψη στον Ναό του Ουρανού και κρατικό δείπνο, καθώς και γεύμα εργασίας την Παρασκευή πριν ο Τραμπ αναχωρήσει για την πατρίδα του.

Η αναπληρώτρια γραμματέας Τύπου του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, περιέγραψε το ταξίδι ως «μια επίσκεψη τεράστιας συμβολικής σημασίας», ενώ παράλληλα προανήγγειλε «περισσότερες καλές συμφωνίες εκ μέρους της χώρας μας».

Οι συνομιλίες υψηλού διακυβεύματος πιθανότατα θα περιστραφούν γύρω από τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν - ο οποίος ήταν ο λόγος αναβολής της επίσκεψης, η οποία είχε αρχικά προγραμματιστεί για τα τέλη Μαρτίου - καθώς και την Ταϊβάν, την τεχνητή νοημοσύνη και τα κρίσιμα ορυκτά.

Ιράν και πετρέλαιο

Ο πόλεμος του Ιράν και η κρίση του Ορμούζ αναμένεται να πάρουν μεγάλη θέση στην ατζέντα, με έναν ανώνυμο Αμερικανό αξιωματούχο να λέει στους δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια ενημέρωσης ότι ο Τραμπ πιθανότατα θα «ασκήσει πιέσεις» στην Κίνα για την αγορά ιρανικού πετρελαίου και για την φερόμενη προμήθεια εξαρτημάτων διπλής χρήσης στην Τεχεράνη.

Τα χαρακτηριστικά αυτής της προσέγγισης έγιναν εμφανή την περασμένη εβδομάδα, όταν οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις σε κινεζικά διυλιστήρια που αγόραζαν ιρανικό αργό πετρέλαιο, καθώς και σε αυτό που η Ουάσινγκτον χαρακτήρισε ως «οντότητες με έδρα την Κίνα που παρέχουν δορυφορικές εικόνες για να επιτρέψουν τις στρατιωτικές επιθέσεις του Ιράν εναντίον των αμερικανικών δυνάμεων».

Σε απάντηση, η Κίνα διέταξε τις εταιρείες της να αγνοήσουν τις κυρώσεις των ΗΠΑ, μια κίνηση που ο Μαξ Μέιζλις, ερευνητής στο Ίδρυμα για την Υπεράσπιση των Δημοκρατιών, χαρακτήρισε ως «άνευ προηγουμένου... μέτρο ανυπακοής από το Πεκίνο».

Ο Τραμπ αναμένεται επίσης να καλέσει τον Σι να αξιοποιήσει την μοναδική επιρροή του Πεκίνου στην Τεχεράνη για να ανοίξει ξανά το Στενό του Ορμούζ, μια κρίσιμη πλωτή οδό που αντιπροσώπευε περίπου το 20% του προπολεμικού εμπορίου πετρελαίου μέσω θαλάσσης. Η Κίνα, η οποία είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής πετρελαίου του Κόλπου στον κόσμο, έχει δείξει κατανόηση προς την υπόθεση, προτρέποντας την Τεχεράνη να άρει τα εμπόδια στη θαλάσσια κυκλοφορία.

Τα «Πέντε Β» του εμπορίου

Οι δύο ηγέτες είναι έτοιμοι να συζητήσουν αυτό που οι παρατηρητές έχουν χαρακτηρίσει ως τα «Πέντε Β»: την αγορά αεροσκαφών Boeing από την Κίνα, το αμερικανικό βοδινό κρέας και τη σόγια, και τη δημιουργία ενός Συμβουλίου Εμπορίου και ενός Συμβουλίου Επενδύσεων.

Όσον αφορά την Boeing, οι ηγέτες θα μπορούσαν να δώσουν το πράσινο φως για την αγορά έως και πεντακοσίων αεροσκαφών 737 MAX και περίπου 100 αεροσκαφών ευρείας ατράκτου για διάφορους Κινέζους αερομεταφορείς. Η συμφωνία θα αποτιμηθεί σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια και η Διευθύνουσα Σύμβουλος της Boeing, Κέλι Όρτμπεργκ, φέρεται να είναι μέλος της αμερικανικής αντιπροσωπείας.

Ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας σόγιας στον κόσμο, η Κίνα ιστορικά αγόραζε το ήμισυ των αμερικανικών εξαγωγών της καλλιέργειας και αποτελούσε την κύρια αγορά για τα αμερικανικά γεωργικά προϊόντα. Ωστόσο, το εμπόριο σόγιας δεν ήταν χωρίς προβλήματα, καθώς τα αμερικανικά φασόλια αντιμετωπίζουν επί του παρόντος συνολικό δασμό 13% από την Κίνα, ενώ τα βραζιλιάνικα φασόλια υπόκεινται μόνο σε 3%. Επιπλέον, ενώ η Κίνα τήρησε την υπόσχεσή της να αγοράσει 12 εκατομμύρια μετρικούς τόνους φασολιών το 2025, δεν είναι σαφές εάν το Πεκίνο θα επιτύχει τον ευρύτερο στόχο των 25 εκατομμυρίων τόνων ετησίως για την περίοδο 2026-2028.

Ταϊβάν hotspot

Η Ταϊβάν, την οποία η Κίνα θεωρεί μέρος της κυρίαρχης επικράτειάς της, αποτελεί εδώ και καιρό ένα ευαίσθητο σημείο στις σχέσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου. Ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Γουάνγκ Γι έχει χαρακτηρίσει το αυτοδιοικούμενο νησί ως «το μεγαλύτερο σημείο κινδύνου» στις διμερείς σχέσεις και έχει προτρέψει την Ουάσινγκτον να «τιμήσει τις δεσμεύσεις της και να κάνει τη σωστή επιλογή, ώστε να ανοίξει νέο χώρο για συνεργασία Κίνας-ΗΠΑ».

Αρκετά δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης έχουν υποδείξει ότι η Κίνα θέλει ο Τραμπ να πει ότι οι ΗΠΑ «αντιτίθενται» στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν, αντί για την τρέχουσα διατύπωση, με αξιωματούχους στην Ταϊπέι να ανησυχούν ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα μπορούσε να συμμορφωθεί.

Ωστόσο, ένας ανώνυμος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στους Financial Times ότι «δεν αναμένουμε να δούμε αλλαγές στην πολιτική των ΗΠΑ [για την Ταϊβάν] στο μέλλον».

Ενώ η κυβέρνηση Τραμπ συνεχίζει να προμηθεύει την Ταϊβάν με όπλα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει εκφράσει στο παρελθόν σκεπτικισμό σχετικά με την υπεράσπιση του νησιού και την έχει κατηγορήσει ότι κλέβει την αμερικανική βιομηχανία κατασκευής ημιαγωγών.

Σπάνιες γαίες και δασμοί

Η Κίνα κατέχει ένα ισχυρό χαρτί στον σχεδόν ολοκληρωτικό έλεγχο που έχει στις αλυσίδες εφοδιασμού σπάνιων γαιών, με αναλυτές που επικαλείται ο Guardian να υποδηλώνουν ότι το Πεκίνο μπορεί να επιτύχει μια μακροπρόθεσμη εμπορική συμφωνία για να παραχωρήσει στις ΗΠΑ πρόσβαση στα εμπορεύματα, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα χρησιμοποιηθούν για στρατιωτικούς σκοπούς.

Το ζήτημα αποτελεί σημείο ανάφλεξης στις σχέσεις των δύο χωρών εδώ και χρόνια, με την απόφαση της Κίνας να επιβάλει περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών το 2025 να προκαλεί αναταραχή στη βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας των ΗΠΑ. Ενώ στα τέλη του 2025, η Ουάσινγκτον και το Πεκίνο κατέληξαν σε μια προσωρινή «εμπορική εκεχειρία» - η οποία λήγει τον Νοέμβριο - οι ηγέτες της αμερικανικής βιομηχανίας έχουν παραπονεθεί για καθυστερήσεις στις άδειες εξαγωγής και για τη συνολική αστάθεια στις αλυσίδες εφοδιασμού.

Όσον αφορά τον ευρύτερο εμπορικό πόλεμο, και οι δύο πλευρές έχουν επίσης δεσμευτεί σε μια «εκεχειρία» που θέτει τους πραγματικούς δασμούς του Τραμπ μεταξύ 19% και 24%, μετά την κορύφωσή τους στο 145% κατά τη διάρκεια έντονων κλιμακώσεων. Οι ΗΠΑ και η Κίνα φέρονται να συζητούν μια παράταση ενός έτους με αντάλλαγμα εγγυημένες ροές σπάνιων γαιών.

Το ψηφιακό πεδίο μάχης

Η επίσκεψη Τραμπ έρχεται καθώς ο Λευκός Οίκος κατηγόρησε την Κίνα ότι «κλέβει» τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, συμπεριλαμβανομένης της διεξαγωγής «σκόπιμων, βιομηχανικής κλίμακας εκστρατειών» για την εξαγωγή δυνατοτήτων από μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης με έδρα την Αμερική, με σκοπό την εκπαίδευση φθηνότερων ανταγωνιστών.

Σε απάντηση, η κινεζική πρεσβεία στην Ουάσινγκτον δήλωσε ότι το Πεκίνο «αντιτίθεται στην αδικαιολόγητη καταστολή των κινεζικών εταιρειών από τις ΗΠΑ», προσθέτοντας ότι «αποδίδει μεγάλη σημασία στην προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας».

Το Πεκίνο διαμαρτύρεται εδώ και καιρό για αυτό που θεωρεί ως καταστολή των ΗΠΑ στις τεχνολογικές εταιρείες του, συμπεριλαμβανομένων των περιορισμών στην Huawei και μιας προσπάθειας αντικατάστασης της τεχνολογίας που συνδέεται με την Κίνα στα αυτοκίνητα που συνδέονται με την Αμερική, μια πολιτική που θεωρείται ευρέως ως πλήγμα για τους Κινέζους κατασκευαστές ηλεκτρικών οχημάτων.

Πηγή: RT