Γερμανία – Κίνα - Ο μαθητής ξεπέρασε τον δάσκαλο στα αυτοκίνητα

Επί δεκαετίες, η Κίνα συνέβαλε στην παντοδυναμία των γερμανικών κολοσσών της αυτοκινητοβιομηχανίας, αλλά τώρα συμβάλλει στην κατάρρευσή τους. Οι γερμανοί πολιτικοί ανησυχούν για τις επιπτώσεις στην οικονομία, ενώ η Ακροδεξιά κερδίζει ψήφους

Η Κίνα συνέβαλε στη μεταμόρφωση των γερμανικών αυτοκινητοβιομηχανιών σε παγκόσμιους κολοσσούς, εξασφαλίζοντας δεκαετίες ισχυρών πωλήσεων και κέρδη δισεκατομμυρίων. Τώρα, αποτελεί το μεγαλύτερο βάρος τους. Οι κινέζοι κατασκευαστές αυτοκινήτων πέρασαν δεκαετίες παρατηρώντας, μαθαίνοντας και επενδύοντας, και τώρα κατασκευάζουν ηλεκτρικά αυτοκίνητα με καλύτερο εξοπλισμό και σε φθηνότερες τιμές από τη Volkswagen, τη BMW και τη Mercedes-Benz, ανέφερε το Politico. Στο μεταξύ, η αγορά αυτοκινήτων της Κίνας —η μεγαλύτερη στον κόσμο— συρρικνώθηκε κατά ένα πέμπτο φέτος, αναγκάζοντας τους ντόπιους και ξένους κατασκευαστές αυτοκινήτων να εμπλακούν σε μια σκληρή μάχη για επιβίωση.

Οι επιπτώσεις έγιναν εμφανείς αυτόν το μήνα, καθώς οι γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες ανακοίνωσαν τα εξαμηνιαία τους αποτελέσματα, με ζημίες δισεκατομμυρίων και ανακοινώσεις για περικοπές θέσεων εργασίας και κλείσιμο εργοστασίων σε όλη την Ευρώπη. «Το περιβάλλον δεν ήταν ποτέ τόσο δύσκολο όσο αυτό που αντιμετωπίζουμε σήμερα», δήλωσε στους επενδυτές ο διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου Volkswagen, Oλιβερ Μπλούμε. «Οταν κοιτάζουμε προς το μέλλον, διαβλέπουμε όλο και περισσότερους κινδύνους», είπε στο Politico. Τα προβλήματα του κλάδου αποτελούν ένα ακόμη πλήγμα για την ταλαιπωρημένη οικονομία της Γερμανίας και ένα αυξανόμενο πολιτικό πρόβλημα για την εύθραυστη κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς, καθώς πλησιάζουν κρίσιμες περιφερειακές εκλογές αυτό το φθινόπωρο.

Καλύτερη τεχνολογία και χαμηλότερες τιμές

Από τη δεκαετία του 80, η Κίνα ήταν το κλειδί για τα τεράστια κέρδη των γερμανικών αυτοκινητοβιομηχανιών. Σε αντάλλαγμα για την πρόσβαση σε μια τεράστια και ταχέως αναπτυσσόμενη αγορά, οι αυτοκινητοβιομηχανίες υποχρεώθηκαν από το Πεκίνο να ιδρύσουν κοινοπραξίες με τοπικούς εταίρους. Για δεκαετίες, η συμφωνία αυτή είχε νόημα —και απέφερε μεγάλα κέρδη στους μετόχους. Ωστόσο, οι κινεζικές εταιρείες έχουν ξεπεράσει τους γερμανούς ανταγωνιστές τους στον τομέα της τεχνολογίας των ηλεκτρικών οχημάτων, τα οποία γνώρισαν ραγδαία ανάπτυξη στην Κίνα μετά την πανδημία.

Οι γερμανικές μάρκες απολάμβαναν επί μακρόν κύρος μεταξύ των κινέζων αγοραστών, αλλά η προτίμησή τους στράφηκε γρήγορα προς τους τοπικούς κατασκευαστές αυτοκινήτων, οι οποίοι προσφέρουν καλύτερη τεχνολογία και χαμηλότερες τιμές. «Υφίστανται μεγάλες απώλειες στην Κίνα και ίσως να μην είναι πλέον σε θέση να ανακάμψουν εκεί», δήλωσε ο Πέδρο Πατσέκο, αναλυτής του κλάδου αυτοκινήτων στη συμβουλευτική εταιρεία Gartner. Ως αποτέλεσμα, τα προβλήματα μεγαλώνουν στα εργοστάσια της Γερμανίας. Η BMW ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα ότι θα προχωρήσει σε περικοπή 8.000 θέσεων εργασίας σε ολόκληρη τη Γερμανία έως τα τέλη του 2027, ενώ οι αποζημιώσεις θα αρχίσουν να καταβάλλονται στους εργαζόμενους από τον Οκτώβριο.

Η Mercedes-Benz θέλει οι εργαζόμενοί της να αυξήσουν τις ώρες εργασίας τους από 35 την εβδομάδα στις 40 —με τον ίδιο μισθό. Και η κορυφαία αυτοκινητοβιομηχανία Volkswagen βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με τα συνδικάτα για να καταργήσει 100.000 θέσεις εργασίας και να κλείσει εργοστάσια. Την κατάσταση εκμεταλλεύεται το ακροδεξιό κόμμα «Εναλλακτική για τη Γερμανία», το οποίο κερδίζει έδαφος στις εθνικές δημοσκοπήσεις, καθώς χρησιμοποιεί την παρακμή της αυτοκινητοβιομηχανίας και τις περικοπές θέσεων εργασίας για να κατακρίνει την κυβέρνηση. «Ακόμη και μεγάλες βιομηχανίες όπως η Volkswagen, η Porsche ή η Infineon καταγράφουν ιστορικές πτώσεις στα κέρδη τους και σχεδιάζουν να καταργήσουν εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας τα επόμενα χρόνια.

Αυτό δείχνει πόσο έχει προχωρήσει στην πραγματικότητα η αποβιομηχάνιση της επιχειρηματικής μας βάσης», δήλωσε αυτή την εβδομάδα η Αλις Βάιντελ, επικεφαλής του AfD. Ο Μερτς και ο συνασπισμός του θα πάρουν μια πρώτη γεύση για το πώς αντιδρούν οι ψηφοφόροι στις περικοπές, στις περιφερειακές εκλογές αυτό το φθινόπωρο στα προπύργια του AfD στην ανατολική Γερμανία, τη Σαξονία-Ανχαλτ και το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία.

Συμμαχίες με την Κίνα

Την ώρα που οι αυτοκινητοβιομηχανίες σημειώνουν καλές επιδόσεις στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, η κατακόρυφη πτώση των πωλήσεων στην Κίνα εξαλείφει αυτά και άλλα κέρδη. Αντιμέτωποι με τον έντονο ανταγωνισμό και την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα στην εγχώρια αγορά, οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες εξάγουν οχήματα σε αριθμούς ρεκόρ. Η Ευρώπη αποτελεί πρωταρχικό προορισμό: η Κίνα πωλεί πλέον περισσότερα αυτοκίνητα στην Ευρώπη από ό,τι η Γερμανία στην Κίνα. Και οι ευρωπαίοι πελάτες αγοράζουν με μεγάλη προθυμία αυτά τα αυτοκίνητα. Οι πωλήσεις κινεζικών αυτοκινήτων στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 63% το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους, από 338.000 το 2025 σε σχεδόν 549.000 το 2026, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ένωσης αυτοκινητοβιομηχανιών ACEA. Αυτό αντιστοιχεί σε σχεδόν 10% των συνολικών πωλήσεων αυτοκινήτων.

Κι ενώ οι γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες εξαρτώνται σε μοναδικό βαθμό από την Κίνα, ακόμη και κατασκευαστές που δεν έχουν παρουσία εκεί, όπως η γαλλική Renault, νιώθουν τον αντίκτυπο της αύξησης των πωλήσεων κινεζικών αυτοκινήτων στην Ευρώπη. Η έξαρση των φθηνών κινεζικών αυτοκινήτων με καλύτερη τεχνολογία υπονομεύει τη Renault και τα οικονομικά μοντέλα της, τα Dacia, δήλωσε ο Ματίας Σμιντ, αναλυτής της αυτοκινητοβιομηχανίας. Η Dacia κατέγραψε πτώση 8% στις πωλήσεις σε ετήσια βάση το πρώτο εξάμηνο του 2026, όπως ανέφερε η Renault την Πέμπτη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσπαθεί να συμβάλει επιβάλλοντας δασμούς στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα που είναι κατασκευασμένα στην Κίνα, μετά από έρευνα κατά των επιδοτήσεων, αλλά το επιπλέον κόστος δεν έχει συμβάλει ουσιαστικά στην αναχαίτιση της εισροής.

Οι δασμοί δεν καλύπτουν τα υβριδικά αυτοκίνητα με δυνατότητα φόρτισης, αφήνοντας ένα επικερδές κενό για τις κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες. Η αλλαγή της κατάστασης ωθεί ορισμένες ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες να εξετάσουν το ενδεχόμενο συνεργασίας με κινεζικές εταιρείες. Η γαλλο-ιταλο-αμερικανική μάρκα Stellantis έχει συνάψει συνεργασία με την κινεζική Leapmotor, η οποία είδε τις πωλήσεις της να εκτοξεύονται από μόλις 7.701 το πρώτο εξάμηνο του 2025 σε 48.261 φέτος, σύμφωνα με την ACEA. Ο Μπλούμε της Volkswagen άφησε να εννοηθεί ότι θα ακολουθήσει παρόμοια στρατηγική, δηλώνοντας στους επενδυτές ότι η αυτοκινητοβιομηχανία θα μπορούσε να αρχίσει να παράγει ορισμένα από τα μοντέλα της που κατασκευάζονται στην Κίνα στην Ευρώπη, για τους ευρωπαίους πελάτες.

Ο Ολαφ Λάις, πρωθυπουργός της Κάτω Σαξονίας, βασικός μέτοχος της Volkswagen, δήλωσε αυτό το καλοκαίρι ότι θα ήταν λάθος για την αυτοκινητοβιομηχανία να παραμείνει στο περιθώριο των τεχνολογικών εξελίξεων της Κίνας. Ωστόσο, μια τέτοια κίνηση ενέχει τον κίνδυνο να βλάψει τη γερμανική μάρκα, προειδοποίησε ο Σμιντ. Αυτά τα αυτοκίνητα θα είναι ουσιαστικά κινεζικά με το λογότυπο της VW, ανέφερε, κάτι που θα μπορούσε να παρακινήσει τους καταναλωτές να αγοράσουν την φθηνότερη κινεζική έκδοση.

Αναζητώντας νέες αγορές

Οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες επιδιώκουν επίσης να διασφαλίσουν τη βιωσιμότητά τους μέσω της επέκτασής τους σε αναδυόμενες αγορές. «Η Βόρεια Αμερική, η Ινδία και ο παγκόσμιος Νότος αποτελούν για εμάς τους κινητήρες ανάπτυξης του μέλλοντος», δήλωσε ο Μπλούμε κατά τη διάρκεια της τηλεδιάσκεψης με τους επενδυτές. Μόνο που οι Κινέζοι βρίσκονται ήδη εκεί. Σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ασία και τη Λατινική Αμερική, οι κινεζικές μάρκες κυριαρχούν στις πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων. Οι ταλαιπωρημένες αυτοκινητοβιομηχανίες της Ευρώπης ελπίζουν επίσης να επωφεληθούν από την αύξηση των αμυντικών δαπανών, προσφέροντας την τεχνογνωσία τους στη μαζική παραγωγή. Η Volkswagen βρίσκεται σε «πολύ προχωρημένες διαπραγματεύσεις» με μια εταιρεία του τομέα της άμυνας, ανέφερε ο Μπλούμε στους επενδυτές, προσθέτοντας ότι αναμένει «μια απόφαση εντός του τρέχοντος έτους».

Ωστόσο, ορισμένοι εργαζόμενοι, ιδίως στη Γερμανία, εξακολουθούν να είναι επιφυλακτικοί όσον αφορά τη σύνδεσή τους με τη βιομηχανία όπλων. Υπάρχει επίσης κίνδυνος αντιποίνων από το Πεκίνο. Νωρίτερα αυτό τον μήνα, η Κίνα επέβαλε περιορισμούς στις εξαγωγές 14 εταιρειών του τομέα της άμυνας και της τεχνολογίας, μεταξύ των οποίων και ο γερμανικός γίγαντας της άμυνας Rheinmetall. Αν και τα μέτρα αυτά αποτελούσαν αντίποινα για τους περιορισμούς στις εξαγωγές που επιβλήθηκαν σε κινεζικές εταιρείες, οι αυτοκινητοβιομηχανίες που δραστηριοποιούνται στον τομέα της άμυνας ενδέχεται να διατρέχουν κίνδυνο. «Οι ευρωπαϊκοί κατασκευαστές αυτοκινήτων πρέπει να κινούνται με μεγάλη, μεγάλη προσοχή, διότι δεν πρόκειται απλώς για μια γρήγορη επιτυχία.

Μπορεί να φαίνεται έτσι, αλλά μόλις μπείτε στην παρτίδα, πρέπει να ξέρετε πώς να παίζετε σκάκι», δήλωσε ο αναλυτής Πέδρο Πατσέκο στο Politico. Με τον μεγαλύτερο κλάδο της χώρας του να βρίσκεται σε βαθιά κρίση, ο Μερτς προσπαθεί να ελαχιστοποιήσει τις πολιτικές αντιδράσεις, προειδοποιώντας τους ψηφοφόρους στη Σαξονία-Ανχαλτ και στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία να μην υποστηρίξουν το AfD στις εκλογές του Σεπτεμβρίου. «Εξετάστε προσεκτικά το θέμα, μην αφήνετε τις πληροφορίες από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης —ανεξάρτητα από την προέλευσή τους— να αποτελούν τη μόνη σας πηγή. Αντ’ αυτού, εξετάστε τι προσπαθεί να επιτύχει η ομοσπονδιακή κυβέρνηση», δήλωσε ο Μερτς νωρίτερα αυτό το μήνα.