Ο Σι κλειδώνει ανακωχή με τον πιεσμένο Τραμπ – Τι θέλει να κερδίσει

Αντιμέτωπος με έναν Τραμπ εγκλωβισμένο από τον πόλεμο και την εσωτερική πολιτική πίεση, ο Σι Τζινπίνγκ επιδιώκει να «κλειδώσει» μια τακτική ανακωχή, προκειμένου να σταθεροποιήσει την εύθραυστη οικονομία της χώρας του.

ε τελείως διαφορετικούς όρους και πολιτικό αέρα προσέρχονται στη συνάντηση της Πέμπτης 24/9 στην Ουάσινγκτον ο Σι Τζινπίνγκ και ο Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται εγκλωβισμένος στις πιέσεις των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου και ενός πολέμου φθοράς, την ώρα που ο Κινέζος ομόλογός του κλειδώνει μια ιστορική τέταρτη θητεία στην ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος.

Αυτή η ανισορροπία δίνει στον Σι το απόλυτο πλεονέκτημα: μπορεί να περιμένει και να επιβάλει τους δικούς του όρους, καθώς ένας νέος εμπορικός πόλεμος παραμονές της κάλπης θα ήταν καταστροφικός για τον Τραμπ, ενώ ο ίδιος δεν έχει να λογοδοτήσει σε ψηφοφόρους.

«Κάθε τετ α τετ του Σι με τον Τραμπ στη δεύτερη θητεία του απλώς επιβεβαιώνει την αρχική του πεποίθηση: ότι ο Τραμπ ηγείται μιας Αμερικής επικίνδυνης, αλλά σε τροχιά παρακμής», σημειώνει ο Τζόναθαν Τσιν, ερευνητής στο Ινστιτούτο Brookings και πρώην αναλυτής της CIA για την κινεζική πολιτική.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι η Κίνα κερδίζει έδαφος κάθε φορά που η προσοχή του Τραμπ μετατοπίζεται αλλού. Με το να έρχεται σε ρήξη με παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ ή να βουλιάζει όλο και περισσότερο στον πόλεμο στο Ιράν, ο Τραμπ εξασθενεί τη διεθνή θέση της χώρας του και αποσπά δυνάμεις από τον Ειρηνικό. «Ο Σι θα ήθελε πολύ να πει στον Τραμπ “συνέχισε ακριβώς έτσι”», αναφέρει ο Σουισένγκ Τζάο, διευθυντής του Κέντρου Κίνας στο Πανεπιστήμιο του Ντένβερ. «Για τον Σι, ο Τραμπ αντιπροσωπεύει ένα παράθυρο ευκαιρίας, επομένως η προτεραιότητά του είναι να κερδίσει χρόνο».

Ένας ενισχυμένος Σι οδεύει προς την Ουάσινγκτον

Από την πρώτη τους συνάντηση στο Μαρ-α-Λάγκο πριν από περισσότερα από εννέα χρόνια, που έμεινε στην ιστορία επειδή ο Σι ενημερώθηκε για τα αμερικανικά πυραυλικά πλήγματα στη Συρία ενώ έτρωγε, όπως το περιέγραψε ο Τραμπ, «το πιο ωραίο σοκολατένιο κέικ», ο Κινέζος ηγέτης είχε άφθονο χρόνο για να ζυγίσει τον βασικό γεωπολιτικό του αντίπαλο αναφέρει η ανάλυση των New York Times.

Όταν ήρθε αντιμέτωπος με τους δασμούς της «Ημέρας της Απελευθέρωσης» που επέβαλε ο Τραμπ, ο Σι ήταν ο μοναδικός ηγέτης που αρνήθηκε να υποχωρήσει, απαντώντας πλήγμα προς πλήγμα με διαδοχικούς εξοντωτικούς δασμούς. Στη συνέχεια έπαιξε το δυνατό του χαρτί, περιορίζοντας τις εξαγωγές κρίσιμων ορυκτών και σπάνιων γαιών, που είναι απαραίτητες για την παγκόσμια τεχνολογική βιομηχανία. Στριμωγμένη στο κανονικό πεδίο, η κυβέρνηση Τραμπ αναγκάστηκε να ζητήσει ανακωχή.

Ήταν το αποτέλεσμα μιας στρατηγικής ετών: μια σπάνια περίπτωση όπου το Πεκίνο όχι μόνο άντεξε την αμερικανική πίεση, αλλά γύρισε το παιχνίδι και ανάγκασε την Ουάσινγκτον σε υπαναχώρηση. Ως εκ τούτου, το Πεκίνο προσέρχεται σήμερα με ενισχυμένη αυτοπεποίθηση, βλέποντας τον εαυτό του ως ισότιμο εταίρο της Αμερικής.

Η κυβέρνηση Τραμπ «θεώρησε ότι μπορούσε να ασκήσει τεράστια μονομερή πίεση για να υποχρεώσει την Κίνα σε υποχωρήσεις. Αυτό δεν συνέβη· αντιθέτως, έγινε το ακριβώς αντίθετο», εξηγεί ο Σκοτ Κένεντι, ερευνητής στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS). «Νομίζω ότι πλέον ζούμε στον κόσμο του Σι Τζινπίνγκ», προσθέτει.

Μια εύθραυστη και τακτική ανακωχή

Ο Σι υποστηρίζει ότι οι δύο υπερδυνάμεις οφείλουν να βάλουν «κόκκινες γραμμές» στον ανταγωνισμό τους για να αποφύγουν μια σύγκρουση, προωθώντας την έννοια της «στρατηγικής σταθερότητας».

Στην πράξη το Πεκίνο ζητά από την Ουάσινγκτον να κάνει πίσω. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν ο Ιούλιος, όταν οι ΗΠΑ επιχείρησαν να απαγορεύσουν τα κινεζικά ανθρωποειδή ρομπότ και η Κίνα απαίτησε την απόσυρση του μέτρου επικαλούμενη τη «σταθερότητα».

Αμερικανοί αναλυτές βλέπουν το σύνθημα αυτό όχι ως διάθεση συμβιβασμού, αλλά ως εργαλείο πίεσης για να φρενάρει το Πεκίνο μελλοντικούς περιορισμούς στα μικροτσίπ ή πωλήσεις όπλων στην Ταϊβάν. «Πρόκειται για μια τακτική και όχι στρατηγική επιλογή, γι’ αυτό και η ανακωχή παραμένει εύθραυστη», επισημαίνει ο Τζόναθαν Τσιν από το Ινστιτούτο Brookings.

Η διπλωματία των συνόδων ως στρατηγική ελιγμού

Ο Σι ποντάρει εσκεμμένα στη λαμπερή διπλωματία κορυφής, προσφέροντας στον Τραμπ θεαματικές συνόδους που στερούνται όμως ουσιαστικού περιεχομένου. Η συνάντηση της Πέμπτης είναι η τρίτη μέσα σε έναν χρόνο, με το πρόγραμμα να περιλαμβάνει επόμενες επαφές στην APEC τον Νοέμβριο και στους G20 τον Δεκέμβριο.

Η στρατηγική αυτή έχει στόχο να κρατά τον Αμερικανό πρόεδρο ικανοποιημένο, αποτρέποντας επιθετικές κινήσεις όπως οι εξοπλισμοί στην Ταϊβάν. Ήδη ο Τραμπ αποφεύγει την κριτική, υποβαθμίζοντας ακόμη και τις καταγγελίες για παροχή κινεζικών δορυφορικών εικόνων στο Ιράν.

«Η διπλωματία κορυφής μεταξύ των αρχηγών κρατών αποτελεί τον θεμέλιο λίθο των σχέσεων Κίνας-ΗΠΑ», δήλωσε ο επικεφαλής της κινεζικής διπλωματίας, Ουάνγκ Γι, στον Αμερικανό Υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο.

Παράλληλα, οι εικόνες από το επίσημο δείπνο στον Λευκό Οίκο ενισχύουν το προφίλ του Σι στο εγχώριο κοινό σε μια περίοδο οικονομικής αβεβαιότητας. «Ο Σι θέλει να εμφανίζεται ως ένας επιδραστικός παγκόσμιος ηγέτης και δεν αντέχει μια γενικευμένη αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ», σημειώνει ο καθηγητής Μινσίν Πέι.