Χρόνια κόπωση - είναι συχνή στον ηλικιωμένο
Γράφει η Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη
Η χρόνια κόπωση αποτελεί παθολογική κατάσταση στην οποία μειώνεται σημαντικά η ενεργειακή εφεδρεία του σώματος. Παράγοντες που αφορούν τη γήρανση έχουν καθοριστικό ρόλο στη μειωμένη ενεργητικότητα που εμφανίζει το σώμα, με την πάροδο της ηλικίας. Σπανίως ωστόσο, στον υγιή ηλικιωμένο, η μειωμένη ενεργητικότητα εξελίσσεται σε αληθή κόπωση.
Παράγοντες που συντελούν σημαντικά στη μειωμένη ενεργητικότητα του ηλικιωμένου:
- Η απώλεια μυϊκής μάζας
Με την πάροδο της ηλικίας, το σώμα χάνει μυϊκή μάζα. Αυτό μεταφράζεται σε μειωμένη δύναμη και αντοχή στην κόπωση. Μπορούμε ωστόσο να αντισταθμίσουμε την απώλεια μέσω της άσκησης που αυξάνει τη μυϊκή δύναμη και την ευλυγισία
- Οι αλλαγές στην λειτουργικότητα του εγκεφάλου
Το νευρικό σύστημα με την πάροδο της ηλικίας γίνεται λιγότερο ευέλικτο με αποτέλεσμα να χρειαζόμαστε περισσότερο χρόνο για να συγκεντρωθούμε και να υιοθετήσουμε καινούριες δεξιότητες. Αυτές οι αλλαγές συχνά αντικατοπτρίζουν τις χημικές αλλαγές που σχετίζονται με την ηλικία και επηρεάζουν τη μνήμη και τη μάθηση. Μπορούμε ωστόσο να επιβραδύνουμε αυτή τη διαδικασία με την διανοητική άσκηση.
- Οι αλλαγές της αρχιτεκτονικής του ύπνου
Οι ηλικιωμένοι έχουν μειωμένη έκκριση μελατονίνης και βραχύ στάδιο βαθέως ύπνου, που είναι σημαντικά για την αποκατάσταση της ενεργειακής εφεδρείας του σώματος. Ως αποτέλεσμα οι ηλικιωμένοι παρουσιάζουν συχνές αφυπνίσεις, ύπνο που δεν ξεκουράζει, φαινόμενα αυπνίας, διαταραχές στην ενεργειακή στάθμη του σώματος .
Παρά το γεγονός ότι είναι φυσιολογικό ο ηλικιωμένος να νοιώθει λιγότερο ενεργητικός κατά την περίοδο των γηρατειών σε σύγκριση με την περίοδο της νεότητάς του, η κόπωση που επιμένει, δεν παρέρχεται με απλά μέτρα ξεκούρασης και διαταράσσει την ικανότητα διεκπεραίωσης καθημερινών καθηκόντων χρήζει πάντοτε ιατρικής εξέτασης και αξιολόγησης προς αποκλεισμό σοβαρού υποκείμενου νοσήματος που επιδεινώνει την κατάσταση. Κατά την διάρκεια της ιατρικής αξιολόγησης πρέπει να εξεταστεί εάν υπάρχει συγκεκριμένο υποκείμενο αίτιο που προκαλεί την χρόνια κόπωση, όπως η κατάχρηση αλκοόλ, τα καρκινώματα, η κακή απορρόφηση βιταμινών και ιχνοστοιχείων, η αυπνία, η υπερκόπωση, η αναιμία, οι ορμονικές διαταραχές, οι χρόνιες φλεγμονές, τα ψυχιατρικά σύνδρομα, οι παθήσεις του κυκλοφορικού συστήματος, οι αναπνευστικές παθήσεις, η λήψη φαρμάκων (π.χ. αντικαταθλιπτικά φάρμακα).