Ζουμ του φετινού Met Gala στον Τζον Γκαλιάνο – Δικαίωση ή κόλλημα της μόδας στο παρελθόν;
Σε μια εποχή που η νοσταλγία για τη μόδα βρίσκεται στο αποκορύφωμά της, η αναδρομική έκθεση του Τζον Γκαλιάνο για το 2027 στο Met μας δίνει τροφή για σκέψη – και για τα feeds μας
Την περασμένη εβδομάδα ανακοινώθηκε ότι το θέμα της επόμενης έκθεσης μόδας του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης θα είναι «John Galliano: Horizons». Η έκθεση αναμένεται να ανοίξει στις 9 Μαΐου 2027, αμέσως μετά το ετήσιο Met Gala. Με αυτόν τον τρόπο, ο Tζον Γκαλιάνο γίνεται ο τρίτος σχεδιαστής που τιμάται με ατομική έκθεση στο Ινστιτούτο Ενδυμασίας ενώ είναι ακόμη εν ζωή, μετά τον Yves Saint Laurent και τη Rei Kawakubo (αν και η Miuccia Prada συμμετείχε σε κοινή έκθεση με την Elsa Schiaparelli το 2012).
Εκείνη η χρονιά
Σύμφωνα με την εφημερίδα «The New York Times», ο επικεφαλής επιμελητής του Ινστιτούτου Ενδυμασίας, Άντριου Μπόλτον, σκεφτόταν να διοργανώσει μια έκθεση για τον Γκαλιάνο από το 2010, αλλά άρχισε να την προετοιμάζει σοβαρά μόνο το 2024 – την ίδια χρονιά που ο σχεδιαστής παρουσίασε τη συλλογή του «Margiela Artisanal», η οποία έτυχε θερμής υποδοχής από τους κριτικούς.
Δημοσιεύματα της εποχής ανέφεραν ότι είχε εξεταστεί το ενδεχόμενο μιας αναδρομικής έκθεσης για τον Γκαλιάνο το 2024, η οποία όμως αναβλήθηκε λόγω ανησυχιών για πιθανές αρνητικές αντιδράσεις, αν και ο Μπόλτον αρνείται πλέον ότι η καθυστέρηση οφειλόταν στο παρελθόν του σχεδιαστή.
Ίσως όχι τυχαία, εκείνη ήταν η χρονιά που η Κιμ Καρντάσιαν, η Ζεντάγια, ο Bad Bunny και η Γκουέντολιν Κρίστι φόρεσαν ρούχα του Maison Margiela σχεδιασμένα από τον Γκαλιάνο στο κόκκινο χαλί του Met Gala.
Ένας και μοναδικός
Ουσιαστικά, η προετοιμασία αυτής της έκθεσης βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και αρκετό καιρό. Δεν συνδέεται με κάποιο συγκεκριμένο ορόσημο ή επέτειο -πραγματοποιείται επειδή ο Άντριου Μπόλτον και η Άννα Γουίντουρ πιστεύουν ότι η επιρροή του σχεδιαστή στη μόδα είναι «αναμφισβήτητη».
«Δεν υπάρχει κανένας που να αξίζει περισσότερο μια έκθεση αυτής της κλίμακας από τον Τζον Γκαλιάνο» δήλωσε η Γουίντουρ. Ωστόσο, ανεξάρτητα από την επίδρασή του στην ιστορία της μόδας, αυτή η έκθεση ήταν από την αρχή προορισμένη να προκαλέσει αντιπαραθέσεις.
Το δράμα πίσω από το όνομα
Τον Φεβρουάριο του 2011, ήρθε στο φως βίντεο στο οποίο ο Γκαλιάνο μεθυσμένος έκανε ρατσιστικά και αντισημιτικά σχόλια στο μπαρ La Perle στο Παρίσι. Το βίντεο, που είχε γυριστεί τον προηγούμενο Δεκέμβριο, εμφανίστηκε λίγες μέρες μετά τη σύλληψή του, η οποία ακολούθησε μια ξεχωριστή αντιπαράθεση στον ίδιο χώρο.
Στη συνέχεια απολύθηκε από τον οίκο Dior και καταδικάστηκε τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους για δημόσιες ρατσιστικές και αντισημιτικές προσβολές.
Κατά τη διάρκεια της απομάκρυνσής του από τον κόσμο της μόδας, παρακολούθησε πρόγραμμα αποκατάστασης και συνεργάστηκε με τον ραβίνο Μπάρι Μάρκους στο Λονδίνο και τον Άμπε Φόξμαν της Αντι-Δυσφημιστικής Ένωσης στη Νέα Υόρκη, προκειμένου να ενημερωθεί για την εβραϊκή ιστορία και τον αντισημιτισμό.
«Δεν υπάρχει κανένας που να αξίζει περισσότερο μια έκθεση αυτής της κλίμακας από τον Τζον Γκαλιάνο» δήλωσε η Γουίντουρ. Ωστόσο, ανεξάρτητα από την επίδρασή του στην ιστορία της μόδας, αυτή η έκθεση ήταν από την αρχή προορισμένη να προκαλέσει αντιπαραθέσεις
Τα πράγματα όπως έχουν
Το 2014, επέστρεψε στον κόσμο της μόδας ως καλλιτεχνικός διευθυντής του οίκου Margiela. Αν και μεγάλο μέρος του κλάδου της μόδας τον υποδέχτηκε με ανοιχτές αγκάλες, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η έκθεση του επόμενου έτους έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις.
Προβλέποντας ότι η έκθεση θα προκαλέσει αντιδράσεις, ο Μπόλτον υποσχέθηκε ότι η επιμέλεια της δεν θα παρακάμψει το παρελθόν του Γκαλιάνo.
«Η ευθύνη μας δεν είναι ούτε να τον εξυμνήσουμε χωρίς κριτική ούτε να αποφύγουμε αυτή τη δύσκολη ιστορία, αλλά να παρουσιάσουμε τα γεγονότα με ειλικρίνεια, να προσφέρουμε το κατάλληλο πλαίσιο και να δημιουργήσουμε τις συνθήκες ώστε οι επισκέπτες να διαμορφώσουν μια τεκμηριωμένη κρίση».
Τον Φεβρουάριο του 2011, ήρθε στο φως βίντεο στο οποίο ο Γκαλιάνο μεθυσμένος έκανε ρατσιστικά και αντισημιτικά σχόλια στο μπαρ La Perle στο Παρίσι
Γιατί τώρα;
Ίσως επειδή η Γουίντουρ και ο Μπόλτον προσπαθούν εδώ και αρκετά χρόνια να φέρουν σε πέρας αυτή την αναδρομική έκθεση, η χρονική στιγμή που επιλέχθηκε τώρα φαίνεται λίγο περίεργη.
Σε αντίθεση με την έκθεση του Met του 1983, «Yves Saint Laurent: 25 Years of Design», η αναδρομική έκθεση του Γκαλιάνο δεν σηματοδοτεί μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή, αλλά πραγματοποιείται με φόντο την αύξηση του αντισημιτισμού.
Γιατί, λοιπόν, πραγματοποιείται τώρα; Ο στόχος της, όπως και κάθε καλής έκθεσης, θα είναι να ενημερώσει τους επισκέπτες της. Αλλά ας μην ξεχνάμε ότι πρέπει επίσης να αποφέρει κέρδη.
Η νοσταλγία ως προϊόν
Το Met μπορεί να μας ταξιδεύει στο παρελθόν, αλλά ταυτόχρονα αξιοποιεί και ένα πολύ επίκαιρο φαινόμενο: τη νοσταλγία. Στα τέλη του περασμένου έτους, δημοσιεύσαμε αυτό το άρθρο, στο οποίο προβλέψαμε ότι η νοσταλγία θα ήταν η καθοριστική τάση της δεκαετίας του 2020.
«Η Kylie Jenner επέστρεψε στο Snapchat και χρησιμοποιεί ξανά το όνομα “King Kylie”», γράφει η Ελένη Λεοκαδία.
«Μόλις πέρασες ένα βίντεο στο TikTok με έναν fashion boy να περιφέρεται φορώντας ένα σύνολο που μόνο ο Jason Derulo του 2015 θα μπορούσε να είχε συνθέσει. Συνεχίζεις να κυλάς και εμφανίζεται μια φωτογραφία της Kate Moss από το Glastonbury του 2005, που απεικονίζει την επανεμφάνιση του στρατιωτικού μπουφάν το 2025. Δεν αργεί να εμφανιστεί μπροστά σου ο Hedi Boy του 2006, που ανάβει ένα τσιγάρο φορώντας ένα κλασικό κομμάτι της Dior Homme».
Όπως και να έχει, ο Τζον Γκαλιάνο είναι η επιτομή της νοσταλγίας στη μόδα. Λίγα είναι τα έργα σχεδιαστών που ρομαντικοποιούνται τόσο εύκολα ή χαίρουν τόσο μεγάλης εκτίμησης όσο τα δικά του. Και υπάρχει λόγος: ο άνθρωπος είναι μια δημιουργική ιδιοφυΐα
John Galliano’s Maison Margiela Spring/Summer 2024 Artisanal show
Η μόδα δεν θα είναι ποτέ όπως ήταν
Το κόκκινο χαλί έχει, επίσης, στραφεί προς τη νοσταλγία. Οι στιλίστες των διασημοτήτων ξεσκονίζουν σπάνια κομμάτια της ιστορίας της μόδας και τα διαμορφώνουν ώστε να ταιριάζουν με την αφήγηση της εκάστοτε χολιγουντιανής υπερπαραγωγής που προωθούν.
Κοιτάζουμε πίσω στις πασαρέλες του παρελθόντος και παραπονιόμαστε ότι η μόδα δεν θα είναι ποτέ ξανά τόσο καλή. Ίσως να μην είναι. Ή ίσως είναι απλώς εύκολο να ρομαντικοποιούμε εκείνες τις εποχές, επειδή οι επιδείξεις τους γυρίζονταν σε φιλμ και υπήρχαν μεγαλύτεροι προϋπολογισμοί για θεατρικές παραστάσεις.
Όπως και να έχει, ο Τζον Γκαλιάνο είναι η επιτομή της νοσταλγίας στη μόδα. Λίγα είναι τα έργα σχεδιαστών που ρομαντικοποιούνται τόσο εύκολα ή χαίρουν τόσο μεγάλης εκτίμησης όσο τα δικά του. Και υπάρχει λόγος: ο άνθρωπος είναι μια δημιουργική ιδιοφυΐα.
Από τα ρούχα και τη σκηνογραφία μέχρι τον τρόπο με τον οποίο τα μοντέλα κινούνταν στον χώρο, οι επιδείξεις του είναι μαγικές. Αυτό το ταλέντο αποτελεί τον πυρήνα της δυσκολίας αυτής της έκθεσης: το έργο μπορεί να είναι εξαιρετικό, ακόμη και όταν ο άνθρωπος πίσω από αυτό παραμένει για πολλούς αδύνατο να συγχωρεθεί.
Πολλές από τις επιδείξεις μόδας του περιέχουν τουλάχιστον μία στιγμή που σήμερα θα γινόταν viral στα κοινωνικά δίκτυα. Είτε πρόκειται για την Έριν Ο’Κόννορ που βγαίνει από μια άμαξα στην επίδειξη υψηλής ραπτικής της Dior για το φθινόπωρο-χειμώνα του 2005, είτε για ένα ατμοκίνητο τρένο (το Diorient Express) που φτάνει στον σταθμό Gare d’Austerlitz του Παρισιού, είτε για την Κέιτ Μος που υποδύεται τη φυγάδα Ρωσίδα πριγκίπισσα Λουκρητία.
Η δεύτερη συλλογή του Τζον Γκαλιάνο όπως φωτογραφήθηκε στο περιοδικό Face
Υπάρχει παγίδα
Ίσως είναι επειδή το μέλλον φαίνεται τόσο ζοφερό που αφιερώνουμε όλο τον ελεύθερο χρόνο μας κοιτάζοντας προς το παρελθόν.
Ωστόσο, πρέπει να είμαστε προσεκτικοί, όπως γράφει η Ελένη Λεοκαδία: «Η εμμονή με το παρελθόν ενέχει τον κίνδυνο μιας μορφής πολιτικής αδράνειας, αποσπώντας την προσοχή από τα κοινωνικά ζητήματα του σήμερα και αποθαρρύνοντας τη διαμόρφωση νέων ιδεών (με αυτή την έννοια, αποτελεί την άλλη όψη του νομίσματος της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και οι δύο ανακυκλώνουν αντί να δημιουργούν, καταναλώνουν ό,τι υπάρχει αντί να ασχολούνται κριτικά ή να φαντάζονται κάτι καινούργιο)».
Θα περάσουμε στην επόμενη φάση;
Υπάρχουν ισχυρά επιχειρήματα υπέρ της έκθεσης του έργου του Γκαλιάνο και της αναμέτρησης με τη συμβολή του στην ιστορία της μόδας. Είτε είναι σκόπιμο είτε όχι, η έκθεση βρίσκεται σε ιδανική θέση για να επωφεληθεί από μια περίοδο κατά την οποία ο κλάδος έχει βυθίσει το κεφάλι του στα αρχεία των περασμένων ετών.
Μήπως το Met Gala του επόμενου έτους θα είναι το μεγάλο φινάλε της ερωτικής σχέσης της δεκαετίας του 2020 με τη νοσταλγία; Ίσως μια απολαυστική, οπτική γιορτή με τον Τζον Γκαλιάνο να είναι ακριβώς αυτό που χρειαζόμαστε για να προχωρήσουμε επιτέλους μπροστά.
*Με στοιχεία από dazeddigital.com