Μύθοι - Ολη (;) η αλήθεια για τη Μάτα Χάρι

Στην Ολλανδία, έναν ολόκληρο αιώνα μετά, εξακολουθεί να θεωρείται κρατική υπόθεση. Εξίσου ζωντανό είναι και το ερώτημα: Είναι δίκαιο που εκτελέστηκε η Μαργκαρίτα Γκερτρούιντα Τσέλε, γνωστή και ως Μάτα Χάρι; Αξιζε η πιο διάσημη κατάσκοπος, διπλή και τριπλή, να δεχθεί στο σώμα της τις σφαίρες των δώδεκα Ζουάβων στην τάφρο του φρουρίου του Βανσέν;

Στο Λέουβαρντεν, γενέτειρα της όμορφης χορεύτριας, το μουσείο ανοίγει ξανά την υπόθεση.  Εκθέτοντας, για πρώτη φορά πλήρως, στα περίπου 700 τετραγωνικά μέτρα του, εκατοντάδες ντοκουμέντα, αποχαρακτηρισμένα πριν από έξι μήνες από τη γαλλική κυβέρνηση και από τον Απρίλιο του 2014 από το βρετανικό MI5.

Και τι μαθαίνουμε; Πρώτα απ ‘όλα, ότι στα μαλαισιανά  Μάτα Χάρι σημαίνει «κόρη της αυγής». Κόρη ενός πιλοποιού, από τον οποίο κληρονόμησε τη μυθομανία, είχε φτάσει  στη Ιάβα (Ολλανδικές Ανατολικές Ινδίες) μαζί με τον  σύζυγό της, έναν αξιωματικό του βασιλικού στρατού με όμορφο μουστάκι. Στη συνέχεια κακοποιήθηκε, χώρισε και για να επιβιώσει εισήγαγε σε μια Ευρώπη που ήταν λάτρης του εξωτισμού, τους ινδικούς χορούς.   Η μεγαλοφυΐα της; Ανέδειξε τον ημίγυμνο ερωτισμό.

Ως αυστηροί προτεστάντες, οι περισσότεροι συμπατριώτες της «δεσποινίδος Τσέλε» κρατήθηκαν μακριά από τέτοιους πειρασμούς. Αλλά το Παρίσι υπέκυψε. Η επιτυχία ήταν κεραυνοβόλος το 1905, όταν έφτασε στη Γαλλία. Η Μάτα Χάρι έγινε σχεδόν εν μία νυκτί βασίλισσα των εταίρων και εκατομμυριούχος. «Αν η Ινδία έχει τέτοια απροσδόκητα θαύματα, όλοι οι Γάλλοι θα μεταναστεύσουν στις όχθες των Γάγγη», διαβάζει κανείς στην Figaro της εποχής.

Η σημερινή Figaro, πάλι, αναρωτιέται πού βρίσκεται η πραγματική Μάτα Χάρι, όχι εκείνη που ερμήνευσαν η Γκρέτα Γκάρμπο, η Μάρλεν Ντίτριχ, η Ζαν Μορό και η Σίλβια Κρίστελ στο σινεμά. Μπορεί, απαντά, σε εκείνα τα παιδικά πορτραίτα με φόντο τα ολλανδικά πόλντερ.