Κινηματογράφος - Ο Βιμ Βέντερς στην Αθήνα

Ενας από τους πιο φιλοσοφημένους και οραματικούς σκηνοθέτες των τελευταίων 60 ετών έρχεται στην Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση

Ημακρά και πολυκύμαντη κινηματογραφική πορεία του Βιμ Βέντερς μέσα στα χρόνια έχει αγγίξει πολλές θεματικές, ξεχωριστά είδη και στιλ αφήγησης, ενώ έχει τολμήσει να βρεθεί με τον φακό του σε αχαρτογράφητα νερά της ανθρώπινης εμπειρίας για τη μεγάλη οθόνη. Από πολύ νωρίς τον απασχολούσε ο αινιγματικός ορίζοντας, όχι μόνο συμβολικά, αλλά και η απεραντοσύνη του αχανούς τοπίου ως προοπτική και μονόδρομο για την εξέλιξη και τη διαμόρφωση των ιδεών και τον μετασχηματισμό των συνειδήσεων. Ο Βέντερς μέσα από τις σημαντικότερες δουλειές του, όπως το «Παρίσι, Τέξας» και «Τα φτερά του έρωτα», εξερεύνησε τη σημειολογία των εικόνων και τη θνητότητα των πολυδιάστατων χαρακτήρων του μέσα από την περιπλάνησή τους. Ταινίες όπως «Η Αλίκη στις πόλεις» (1974) και «Ένας Αμερικανός φίλος» (1977) τον συγκαταλέγουν δίχως αμφιβολία ανάμεσα στους Ευρωπαίους σκηνοθέτες που χαρτογράφησαν με τη μεγαλύτερη οξυδέρκεια και διορατικότητα την αμερικανική ψυχή - δεν το κατάφεραν καλά όλοι. Στην ταινία «Στο πέρασμα του χρόνου» (1976) την περιπλάνηση στους επαρχιακούς κινηματογράφους κατά μήκος των γερμανικών συνόρων στοιχειώνει το φάντασμα του Φριτζ Λανγκ. Στο «Δωμάτιο 666» (1982) ο Γκοντάρ, ο Φασμπίντερ, ο Σπίλμπεργκ, ο Αντονιόνι, ο Χέρτσογκ και άλλοι κινηματογραφιστές απαντούν στο θεμελιώδες ερώτημα: «Είναι ο κινηματογράφος μια γλώσσα που πρόκειται να πεθάνει;».

Οι απαντήσεις βρίσκονται πάντα στον ορίζοντα

Στα «Φτερά του έρωτα» (1987) η φροντίδα ερχόταν μέσα απ’ το αόρατο άγγιγμα του φύλακα άγγελου που περιπλανιόταν στωικά στο Βερολίνο ακούγοντας τις ενδόμυχες σκέψεις των θνητών. Το θολό βλέμμα του Χάρι Ντιν Στάντον στον καυτό αυτοκινητόδρομο στο «Παρίσι, Τέξας» το οποίο συνοδεύεται απ’ το αλησμόνητο μουσικό θέμα του Ράι Κούντερ που ακόμη αντηχεί στα αυτιά μας, είναι ορόσημο ενός χειροποίητου, σκεπτόμενου, καθαρού σινεμά που δεν ευδοκιμεί πια και οφείλουμε να το επισκεπτόμαστε τακτικά, σαν υπενθύμιση των δυνατοτήτων των εικόνων που αποτυπώνονται σε σελιλόιντ από τα χέρια και το όραμα δημιουργών όπως ο Βέντερς.

Ανάμεσα στις βραβευμένες ταινίες του σκηνοθέτη που θα προβληθούν στο αφιέρωμα συναντάμε και το σπάνιο 5ωρο director’s cut της ταινίας «Μέχρι το τέλος του κόσμου» (1991), που επαναπροσδιόρισε τον όρο «ταινία δρόμου» (road movie) σε μια ειδική προβολή για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Επίσης, ο τριπλά οσκαρικός υποψήφιος, κάτοχος Χρυσού Φοίνικα και Χρυσού Λέοντα σκηνοθέτης θα προσφέρει ένα masterclass σε επαγγελματίες του σινεμά, φοιτητές σχολών κινηματογράφου και στο ευρύ κοινό που ενδιαφέρεται για το έργο του για να μιλήσει, μεταξύ άλλων, για το μέλλον του σινεμά, για όλα όσα τον εμπνέουν ανά τα χρόνια και για το πώς επιλέγει τα τοπία που επιθυμεί να κινηματογραφήσει.

Οπως αναφέρει το σημείωμα των διοργανωτών του αφιερώματος: «Ο Βιμ Βέντερς κινηματογραφεί τον κόσμο σαν να τον βλέπει για πρώτη φορά. Από το “Παρίσι, Τέξας” έως “Τα φτερά του έρωτα” ο κόσμος του σπουδαίου Γερμανού κινηματογραφιστή δεν τρέχει με ρυθμούς καθημερινότητας, αλλά δίνει χώρο για περιπλάνηση. Οι ήρωές του, συχνά σιωπηλοί, παρατηρούν τα μικρά και μεγάλα πράγματα που συμβαίνουν γύρω τους. Οι ταινίες του βοηθούν τους θεατές να αναπνεύσουν και αυτό το αφιέρωμα στη ζωή και στο έργο του μας υπενθυμίζει: το βασικό συστατικό της ζωής βρίσκεται στη σιωπή, στα βλέμματα, στις διαδρομές που κάνεις. Ακολουθώντας το ταξίδι των περιπλανώμενων που αναζητούν τον εαυτό τους, από το Αμβούργο έως το Χόλιγουντ και από τις πιο σκληρές πραγματικότητες έως τον μαγευτικό κόσμο των ονείρων, ο Βιμ Βέντερς προσγειώνεται με έναν ιδιαίτερα μοναδικό τρόπο στη Στέγη».