Naomi Watts - Το βραβείο Donostia στα 57 της και η απάντηση σε όσους της έλεγαν «στα 40 τελειώνεις»

Στο Σαν Σεμπαστιάν, η Naomi Watts παρέλαβε το τιμητικό βραβείο Donostia για τη συνολική της πορεία και, αντί για έναν απολογισμό καριέρας, μίλησε για όλα όσα δεν έχουν ακόμη συμβεί. Μια βραδιά αφιερωμένη στον David Lynch, στις δεύτερες ευκαιρίες και στην ηλικία που δεν πρέπει να έχει ημερομηνία λήξης.

Υπάρχει κάτι παράδοξο στα βραβεία καριέρας: απονέμονται συνήθως σαν να σηματοδοτούν το τέλος μιας διαδρομής, τη στιγμή που ένας καλλιτέχνης κοιτάζει πίσω και μετρά όσα κατάφερε. Για τη Naomi Watts, όμως, το Donostia του 74ου Φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν έμοιαζε περισσότερο με μια στάση παρά με έναν επίλογο.

Πριν από το «Mulholland Drive», η Watts είχε γνωρίσει αρκετές απορρίψεις και η επαγγελματική της πορεία κάθε άλλο παρά προδιαγεγραμμένη ήταν. Ο Lynch όμως είδε σε εκείνη κάτι που η ίδια δεν είχε ακόμη καταφέρει να αναγνωρίσει πλήρως. Ο ρόλος της Betty Elms άλλαξε όχι μόνο τη θέση της στον κινηματογραφικό χάρτη, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόταν την ίδια την υποκριτική.

Γι' αυτό και η αφιέρωση του Donostia στον Lynch δεν ήταν μια τυπική αναφορά σε έναν σημαντικό συνεργάτη. Ήταν ένας φόρος τιμής στον άνθρωπο που, όπως η ίδια έχει περιγράψει, της έμαθε να εμπιστεύεται περισσότερο το ένστικτό της, να μη φοβάται το απρόβλεπτο και να αποδέχεται ότι στην υποκριτική δεν χρειάζεται όλα να έχουν μια λογική εξήγηση.

Το πιο συγκινητικό κομμάτι αυτής της ιστορίας βρίσκεται ίσως αλλού: στο ότι ο Lynch πίστεψε σε εκείνη πριν προλάβει να το κάνει ολοκληρωτικά η ίδια.

Από τον Lynch στον Haneke και τον Bayona

Η καριέρα της Watts, βέβαια, δεν περιορίστηκε ποτέ σε μία ταινία ή σε έναν σκηνοθέτη. Από τον Michael Haneke και τον David Cronenberg μέχρι τον Peter Jackson και τον Alejandro González Iñárritu, η ηθοποιός βρέθηκε μπροστά σε δημιουργούς που της έδωσαν διαφορετικούς κόσμους για να κατοικήσει.

Ανάμεσα στις σημαντικότερες συνεργασίες της βρίσκεται και εκείνη με τον J.A. Bayona στο «The Impossible», μια ερμηνεία που της χάρισε υποψηφιότητα για Όσκαρ.

Ο ίδιος ο Bayona, παραδίδοντάς της το Donostia, στάθηκε στον τρόπο με τον οποίο η Watts μπορεί να εγκαταλείψει την τεχνική και να αφεθεί ολοκληρωτικά στη στιγμή. Για εκείνον, μια συγκεκριμένη σκηνή του «The Impossible» αποτέλεσε μάθημα σκηνοθεσίας: η ηθοποιός σταμάτησε να «εκτελεί» μια σκηνή και απλώς βρέθηκε μέσα σε αυτήν.

Είναι μια λεπτή αλλά ουσιαστική διαφορά. Και ίσως εκεί βρίσκεται ένα μέρος της γοητείας της Watts: στην ικανότητά της να κάνει τον θεατή να ξεχνά ότι παρακολουθεί έναν ηθοποιό που υποδύεται έναν χαρακτήρα.

Η ηλικία και η ημερομηνία λήξης που δεν ήρθε

Πίσω από τη λαμπερή βραδιά του φεστιβάλ υπήρχε και ένα ζήτημα πολύ πιο ουσιαστικό: η σχέση του Χόλιγουντ με την ηλικία των γυναικών.

Η Watts θυμήθηκε ότι, όταν ήταν περίπου 31 ετών, είχε ακούσει πως στα 40 η καριέρα της θα είχε ουσιαστικά τελειώσει. Σήμερα, αρκετά χρόνια αργότερα, η ίδια στέκεται σε μια από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές κινηματογραφικές σκηνές, παραλαμβάνοντας ένα από τα κορυφαία τιμητικά βραβεία του φεστιβάλ.

Δεν παρουσίασε την προσωπική της διαδρομή ως απόδειξη ότι το πρόβλημα έχει λυθεί. Αντίθετα, μίλησε για την ανάγκη οι γυναίκες να συνεχίσουν να βλέπουν τον εαυτό τους στην οθόνη και μετά την ηλικία που κάποτε η βιομηχανία θεωρούσε «εμπορικά ασφαλή».

Και η δική της περίπτωση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον ακριβώς επειδή δεν μιλά για μια θεωρητική αλλαγή. Είναι η ίδια η εικόνα μιας ηθοποιού που εξακολουθεί να εργάζεται, να βραβεύεται και –ίσως το σημαντικότερο– να περιμένει με περιέργεια τον επόμενο ρόλο.

Το «The Housewife» και η άβολη υπενθύμιση

Υπάρχει, βέβαια, μια ειρωνεία στο γεγονός ότι η βράβευση της Watts συνοδεύτηκε από την προβολή του «The Housewife», μιας ταινίας που δεν βρίσκεται απαραίτητα ανάμεσα στις πιο δυνατές στιγμές της φιλμογραφίας της.

Και αυτό ίσως κάνει ακόμη πιο ενδιαφέρον το συγκεκριμένο Donostia. Γιατί μια καριέρα δεν είναι μια συλλογή από αλάνθαστες επιλογές. Είναι ένα σύνολο από ρίσκα, επιτυχίες, αποτυχίες, συνεργασίες που απογειώθηκαν και άλλες που απλώς δεν λειτούργησαν.

Στο τέλος της βραδιάς, το σημαντικότερο που έμεινε από το Donostia της Naomi Watts δεν ήταν η λίστα των ταινιών της ούτε τα ονόματα των μεγάλων σκηνοθετών με τους οποίους συνεργάστηκε.

Κάποτε της είπαν πως στα 40 θα είχε τελειώσει. Εκείνη, χρόνια αργότερα, παραλαμβάνει ένα βραβείο για όσα έχει ήδη καταφέρει και εξακολουθεί να αναρωτιέται τι θα ακολουθήσει. Ίσως τελικά αυτή να είναι η πιο όμορφη απάντηση που μπορεί να δώσει ένας ηθοποιός στον χρόνο: να μη θεωρεί ποτέ ότι η καλύτερη σκηνή του έχει ήδη παιχτεί.