Η Ρωσία παράγει μαζικά «έξυπνα» και φθηνά νέα όπλα ταχύτερα από Ουκρανία και ΗΠΑ

Οι Ρώσοι μηχανικοί χρησιμοποιούν κινεζικά εξαρτήματα για τη μαζική παραγωγή φθηνών όπλων, αποκτώντας πλεονέκτημα έναντι των αντιπάλων της Μόσχας

Καθώς η Ουκρανία άρχισε να βρίσκει τρόπους να αντιμετωπίζει τις επιθέσεις από τη Ρωσία με drones, η Μόσχα μετακίνησε πάλι τα γκολ ποστ, παρουσιάζοντας μια νέα γενιά καινοτόμων όπλων που κινούνται με κινητήρες τζετ.

Τα νέα drones Geran και οι πύραυλοι κρουζ Banderol αποτελούν μια θανατηφόρα υπενθύμιση ότι η Ρωσία εξακολουθεί να διαθέτει τους πόρους και τις αλυσίδες εφοδιασμού για να αναπτύσσει νέες απειλές. Αυτή τη φορά, τα όπλα διαθέτουν προηγμένα ηλεκτρονικά συστήματα που τους επιτρέπουν να εντοπίζουν με ακρίβεια τους στόχους τους και να αποφεύγουν την αναχαίτιση. Κρίσιμο ρόλο στην τεχνολογική αυτή αναβάθμιση φαίνεται να έχουν διαδραματίσει εξαρτήματα κινεζικής προέλευσης, κατά παράβαση των διεθνών κυρώσεων, όπως καταγγέλλει η Ουκρανία και άλλοι, με τις εκτιμήσεις του να βασίζονται κατά κύριο λόγο στα υπολείμματα όσων, λίγων, έχουν καταρριφθεί μέχρι σήμερα.

Η Κίνα υποστηρίζει ότι ελέγχει τις εξαγωγές τεχνολογιών που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε πολεμικές επιχειρήσεις.

Με αυτόν τον τρόπο, η Μόσχα πρόλαβε τους αντιπάλους της. Η Ουκρανία έχει αποδείξει ότι μπορεί επίσης να κινηθεί γρήγορα — ανέπτυξε ένα από τα πρώτα αποτελεσματικά drones με κινητήρα τζετ — όμως δεν διαθέτει τους απαιτούμενους παραγωγικούς πόρους ούτε την ικανότητα να σχεδιάζει σε μεγάλο βαθμό πέρα από το άμεσο μέλλον.

Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους στο ΝΑΤΟ δυσκολεύονται να αυξήσουν την παραγωγή κρίσιμων οπλικών συστημάτων, όπως οι αναχαιτιστές Patriot. Οι δυτικές κυβερνήσεις αναζητούν επίσης τρόπους να επιταχύνουν τη μετάβαση από τις καινοτόμες ιδέες στην παραγωγή εξοπλισμού σε μαζική κλίμακα.

Η Ρωσία έχει κατευθύνει σε μεγάλο βαθμό τα όπλα της εναντίον της Ουκρανίας, στο πλαίσιο μιας εκστρατείας κατά του άμαχου πληθυσμού και των υποδομών. Ορισμένα ρωσικά drones και πύραυλοι έχουν εισέλθει και στον εναέριο χώρο του ΝΑΤΟ, είτε κατά λάθος λόγω του ηλεκτρονικού πολέμου είτε σκόπιμα, σε μια προσπάθεια να διερευνήσουν τις δυνατότητες της νατοϊκής αεράμυνας. Σε κάθε περίπτωση, στρατιωτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι το ΝΑΤΟ πρέπει να αντλήσει διδάγματα από την ικανότητα της Ρωσίας να εξαπολύει μια πληθώρα εναέριων όπλων, σε διαφορετικά ύψη και ταχύτητες και με διαφορετικό κόστος.

Οι εξελίξεις στη Μόσχα επηρεάζουν άμεσα και τις ΗΠΑ, καθώς η Ρωσία, το Ιράν και η Βόρεια Κορέα μοιράζονται στρατιωτική τεχνογνωσία. Καινοτομίες από τον πόλεμο στην Ουκρανία εμφανίζονται στον αμερικανικό πόλεμο με το Ιράν και το αντίστροφο.

Η Μόσχα έχει καταφέρει να θέσει σε επιχειρησιακή χρήση τα νέα της όπλα παρά τις ολοένα πιο καταστροφικές ουκρανικές επιθέσεις εναντίον κρίσιμων κόμβων της ρωσικής οικονομίας. Ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν έχει χρησιμοποιήσει τον ασφυκτικό έλεγχό του στη χώρα για να την αναπροσανατολίσει σε μεγάλο βαθμό τη Ρωσία στον στόχο της κατάκτησης της Ουκρανίας, διοχετεύοντας κρατικά κονδύλια και κεφάλαια από κρατικές τράπεζες στον αμυντικό τομέα. Έχει κινητοποιήσει τη χώρα με τρόπο που οι δημοκρατίες του ΝΑΤΟ δεν έχουν καν σκεφτεί από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ποια είναι τα νέα όπλα της Ρωσίας

Τα Banderol και Geran καλύπτουν αμφότερα την ανάγκη για φθηνά αλλά ικανά όπλα μίας χρήσης — μια οικονομική ενδιάμεση λύση που αναζητούν επίσης η Ουκρανία και οι δυτικές χώρες. Τα νέα όπλα αποτελούν έναν συνδυασμό αναβαθμισμένων οπλικών συστημάτων χαμηλότερου επιπέδου και απλοποιημένων όπλων υψηλότερου επιπέδου. Καθένα από αυτά αντιπροσωπεύει διαφορετικό συνδυασμό κόστους, εμβέλειας, ταχύτητας, εκρηκτικής ισχύος και δυνατότητας να φτάσει στον στόχο χωρίς να αναχαιτιστεί.

Τα Banderol και Geran-5 εκτιμάται ότι κοστίζουν περίπου 100.000 δολάρια το καθένα. Οι προηγμένοι αμερικανικοί πύραυλοι κρουζ Tomahawk και αντίστοιχα ρωσικά μοντέλα κοστίζουν περισσότερα από 2 εκατομμύρια δολάρια το καθένα.

Τα drones Geran ξεκίνησαν ως εκδόσεις των σχετικά αργών ιρανικών drones Shahed με έλικα, τα οποία η Ουκρανία έχει πλέον μάθει να αναχαιτίζει αποτελεσματικά, έπειτα από σημαντικές επενδύσεις σε εξοπλισμό και εκπαίδευση για την αντιμετώπιση της απειλής. Οι Ρώσοι μηχανικοί, μέσα από διαδοχικές αναβαθμίσεις, αύξησαν την ταχύτητα και την επιβιωσιμότητά τους χάρη σε καλύτερα ηλεκτρονικά συστήματα πλοήγησης και επικοινωνιών, ξεπερνώντας τις περισσότερες ουκρανικές άμυνες.

Το τελευταίο μοντέλο, το Geran-5, μοιάζει περισσότερο με πύραυλο παρά με Shahed, το οποίο θυμίζει μικροσκοπικό αεροσκάφος με πτέρυγα δέλτα. Το Geran-5 έχει αναγκάσει την Ουκρανία να επανεξετάσει τις τακτικές αντιμετώπισης των drones, οι οποίες είχαν σχεδιαστεί για drones με έλικα, καθώς «ουσιαστικά είναι ένας πύραυλος κρουζ για φτωχούς», σύμφωνα με τον Μάικ Μόνικ, διευθύνοντα σύμβουλο της DroneSec, εταιρείας που παρέχει πληροφορίες για απειλές από drones.

Οι αναλυτές της DroneSec συμφωνούν με τις ουκρανικές εκτιμήσεις ότι η Ρωσία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε κινεζικά εξαρτήματα, μεταξύ άλλων για τους κινητήρες τζετ, τους υπολογιστές πλοήγησης και τα ηλεκτρονικά συστήματα επικοινωνιών.

«Η Ρωσία εξαρτάται κρίσιμα από τα κινεζικά εξαρτήματα» για το πρόγραμμα των drones της, δήλωσε ο Μόνικ.

Μεγάλο μέρος του κινεζικού εξοπλισμού διατίθεται εμπορικά και ανήκει στην κατηγορία των λεγόμενων εξαρτημάτων διττής χρήσης, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο σε πολιτικές όσο και σε στρατιωτικές εφαρμογές, σύμφωνα με τους αναλυτές. Οι Ρώσοι μηχανικοί είναι ιδιαίτερα ικανοί στην αξιοποίηση εμπορικά διαθέσιμου εξοπλισμού, ώστε να αποκομίζουν από αυτόν το μέγιστο δυνατό όφελος. Μεταξύ άλλων, τον χρησιμοποιούν για τη δημιουργία κεραιών που εξουδετερώνουν τα ηλεκτρονικά αντίμετρα και δικτύων επικοινωνιών που ξεπερνούν τις προσπάθειες παρεμβολής.

Μόλις τα σχέδια εγκριθούν, οι ρωσικές εταιρείες περνούν γρήγορα στη μαζική παραγωγή, εκπληρώνοντας έναν ακόμη στρατηγικό στόχο που επιδιώκουν σήμερα όλες οι πλευρές: τον όγκο. Από τον Ψυχρό Πόλεμο και μετά, οι ΗΠΑ και οι αντίπαλοί τους έχουν σε μεγάλο βαθμό επενδύσει σε ακριβά και προηγμένα οπλικά συστήματα, τα οποία αποδείχθηκαν αποτελεσματικά σε περιορισμένες συγκρούσεις.

«Τώρα βλέπουμε ότι η μαζικότητα αποτελεί τεράστιο μέρος της επιτυχίας», δήλωσε η Μποντάρ.

Για την Ουκρανία, η πρόοδος της Μόσχας είναι δύσκολο να εξηγηθεί, καθώς παράλληλα αντιμετωπίζει ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους, οι οποίοι μεταφέρουν τεράστια εκρηκτικά φορτία και είναι ιδιαίτερα δύσκολο να αναχαιτιστούν. Η Ρωσία σφυροκοπά επίσης τα ουκρανικά στρατεύματα με κατευθυνόμενες βόμβες ολίσθησης που ρίχνονται από πολεμικά αεροσκάφη και τις οποίες η Ουκρανία έχει ελάχιστους τρόπους να αντιμετωπίσει. Οι επιθέσεις απειλούν την ικανότητα του Κιέβου να διατηρήσει τις γραμμές του μετώπου.

«Αν και τα drones αποτελούν πρόβλημα, μακράν το μεγαλύτερο πρόβλημα για την Ουκρανία είναι οι βόμβες ολίσθησης», δήλωσε ο Τζάστιν Μπρονκ, ερευνητής στο Royal United Services Institute, βρετανικό think tank.

Μάχη με τον χρόνο και το θέμα του κόστους

Για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, τα βελτιωμένα ρωσικά drones δημιουργούν και ένα οικονομικό πρόβλημα. Οι αμερικανικές δυνάμεις στον Περσικό Κόλπο και το ΝΑΤΟ έχουν καταφύγει στη χρήση ακριβού εξοπλισμού, όπως οι Patriot και τα μαχητικά αεροσκάφη, για την αναχαίτιση φθηνών drones και πυραύλων. Το Κίεβο και οι δυτικές κυβερνήσεις αναζητούν φθηνότερους τρόπους για να αντιμετωπίζουν επιθέσεις χαμηλού κόστους.

Οι δυτικές εταιρείες στρατιωτικής τεχνολογίας που ανέπτυσσαν αναχαιτιστές για drones με έλικα σπεύδουν τώρα να δημιουργήσουν γρηγορότερα μοντέλα. Οι αναχαιτιστές Merops, που παράγονται από εταιρεία την οποία στηρίζει ο πρώην διευθύνων σύμβουλος της Google, Έρικ Σμιτ, και έχουν αναπτυχθεί από τις αμερικανικές δυνάμεις τόσο στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ όσο και στον Περσικό Κόλπο, επανασχεδιάζονται τώρα σε έκδοση με κινητήρα τζετ. Η Auterion, κορυφαίος προμηθευτής λογισμικού σε ουκρανικές εταιρείες κατασκευής drones, συνεργάζεται με εταίρους για την ανάπτυξη αναχαιτιστών υψηλής ταχύτητας με έλικα, αλλά και αναχαιτιστών με κινητήρα τζετ, δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Λόρεντς Μάιερ.

Η εξασφάλιση φθηνών κινητήρων τζετ για τους αναχαιτιστές αποτελεί μεγάλη πρόκληση για τη Δύση. Οι κινεζικοί κινητήρες τζετ για τα Geran κοστίζουν 45.000 δολάρια ή λιγότερο, εκτιμά η DroneSec, ενώ οι αμυνόμενοι γενικά εκτοξεύουν αρκετούς αναχαιτιστές εναντίον κάθε εισερχόμενου όπλου.

Οι ολοένα πιο δυσδιάκριτες γραμμές μεταξύ των κατηγοριών όπλων απαιτούν πιο ολοκληρωμένες άμυνες, προετοιμασμένες να αντιμετωπίσουν ένα ευρύ φάσμα απειλών που στοχεύουν να κορέσουν την αεράμυνα, υποστηρίζουν στρατιωτικοί ειδικοί. Ο Μπρονκ δήλωσε ότι το ΝΑΤΟ θα ωφελούνταν σημαντικά από τη δημιουργία μιας εξειδικευμένης πολυεθνικής δύναμης αντιμετώπισης drones, η οποία θα εκπαιδεύεται διαρκώς στην κατάρριψη κάθε είδους drones και πυραύλων.

Όπως είπε, αυτό θα μπορούσε να γίνει με σχετικά οικονομικό εξοπλισμό, όπως αντιαεροπορικά πυροβόλα με καθοδήγηση από ραντάρ και απλά αεροσκάφη τζετ που χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση των πιλότων μαχητικών.

«Δεν είναι εγγενώς δύσκολο πρόβλημα», δήλωσε ο Μπρονκ. «Απλώς δεν είμαστε βελτιστοποιημένοι για να το αντιμετωπίσουμε».

Αμερικανοί και αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ δηλώνουν ότι ήδη δουλεύουν πάνω στο πρόβλημα.

«Πρέπει να εφαρμόσουμε και να προσαρμόσουμε όλα τα διαθέσιμα εργαλεία και τις δυνατότητες στις πραγματικότητες που αντιμετωπίζουμε σήμερα», δήλωσε ο συνταγματάρχης του αμερικανικού στρατού Μάρτιν Ο’Ντόνελ, εκπρόσωπος του ανώτατου στρατιωτικού διοικητή του ΝΑΤΟ, πτέραρχου Άλεξους Γκρίνκεβιτς. Ο ίδιος δήλωσε ότι τα μέλη του ΝΑΤΟ δεσμεύτηκαν στην πρόσφατη σύνοδό τους να επενδύσουν περισσότερα από 40 δισεκατομμύρια δολάρια σε διάστημα πέντε ετών για την ανάπτυξη δυνατοτήτων αντιμετώπισης drones.

Η πρόβλεψη των επόμενων κυμάτων τεχνολογικής ανάπτυξης θα είναι κρίσιμη, δήλωσε η Μποντάρ. Όπως σημείωσε, η Ουκρανία είχε ενδείξεις εδώ και αρκετά χρόνια ότι η Ρωσία εργαζόταν πάνω σε drones με κινητήρες τζετ και φθηνούς πυραύλους κρουζ, όμως το Κίεβο δεν ήταν προετοιμασμένο για τη μαζική χρήση τους.

«Ήταν προφανές εδώ και αρκετό καιρό ότι θα καταλήγαμε εδώ», δήλωσε η Μποντάρ. «Με εκπλήσσει που όλοι εκπλήσσονται».