ενημέρωση 7:08, 13 September, 2026

Mνήμες υπανάπτυξης.

Αυλίτσες, γιασεμί, φεγγάρι, Παναγιά, πολλά ναρκωτικά...

Ήρθε ένα γράμμα που μας κατηγορούσε για πόζα, επειδή ένα κορίτσι δήλωσε ότι οι αυλές με κληματαριά είναι το πιο γοητευτικό πράγμα της Αθήνας. Αυτά, λέει, πάνε πακέτο με δεκάδες μιζέριες - εννοεί, μάλλον, τη φθίση και το αποχετευτικό.

Δεν τίθεται αμφιβολία, όλοι προτιμάμε το Μανχάταν από την αυλή του Γιακουμή και τα μακαρόν είναι πρώτη επιλογή μπροστά στο ραβανί της Μάρως της Σμυρνιάς. Αλλά, τόσα χρόνια στο Μπιντέ, ορκίζομαι στα μάτια του Αρχαγγέλου Γαβριήλ (που πάντα μου φαινόταν καλοραμμένος), ουδέποτε συνάντησα Αθηναίο που να ήταν κομψότερος με κοστούμι παρά με φουστανέλα. Ακόμα και όλοι αυτοί που διαγκωνίζονται στην Κουρσεβέλ, με μια κοντή φούστα, θα ήσαν καλύτεροι. Και κάπως πιο σέξι.

Η Αθήνα από ψηλά μοιάζει, ούτως ή άλλως, στην Τεχεράνη. Όλα τα έργα υποδομής αντί να την εκσυγχρονίσουν επέτειναν τη σύγχυση. Και δημιούργησαν ένα στυλ που φτάνει από την αυλή του Γιακουμή στο Μανχάταν απευθείας - δίχως αναβαθμούς και συνέχεια: ένας ουρμπανισμός τραβεστί, δίκην μοντερνιάς, που αφήνει τα κόπρανά του σαν ζαχαρωτά εδώ κι εκεί, ενώ οι μαζορέτες της προόδου με γκασμάδες έχουν βγει και γκρεμίζουν αυλές, φούρνους και μυρωμένες πηγάδες (με μουριές, όπου πάνω τους γλυκές καραγκούνες κάνουν κούνια).

Η Κηφισιά μας τείνει να μετατραπεί σε πόλη φουγάρο, από τα πολλά σουβλατζίδικα. Τα must της σύγχρονης Κηφισιάς.

Για να είμαι ειλικρινής, ευχαρίστως θα ξερίζωνα το αγιόκλημα και τα γιασεμιά από τα τραγούδια του Κηλαηδόνη. Στη θεωρία. Διότι στην πράξη δεν έχω πολλά περιθώρια επιλογής. Όντως, τα ποιητικά ταγάρια, με την υπερβολή τους και τα νοσταλγικά κολλήματά τους, επιθυμούν να καθηλώσουν την πόλη στο νηπιακό βαυαρικό στάδιο, με τα ακροκέραμα.

Αλλά, και ο αντίλογος του Κωνσταντινίδη δεν είδα να γεννά σχολή και καρπούς - πέρα από σκόρπια δείγματα που προκαλούν έκσταση στον Ρηγόπουλο. Υπήρξαν και καλές περιπτώσεις που προσπάθησαν να συγκεράσουν αυτά που η αρχιτεκτονική μας ασυνέχεια έκανε εχθρούς αντί φίλους (π.χ. ο Κρόκος, οι.......) - άλλα έμειναν περιπτώσεις ορφανές. Και τέλος ήρθε η περικεφαλαία του Καλατράβα ή του Μπότα. Ωραία πράγματα, εντελώς «κουλά» μέσα στην Αθήνα, που έκλαιγε η κακομοίρα γιατί είχε μείνει χήρα.

Υπάρχει ένα σπουδαίο φιλμ που περιγράφει την κατάστασή μας. Το Μνήμες Υπανάπτυξης του Τόμας Γκουτιέρεζ Αλέα. Περιγράφει την αμηχανία ενός αστού συγγραφέα στην Αβάνα αμέσως μετά την άνοδο του Κάστρο. Τα σύμβολα της ηδονιστικής εποχής του Μπατίστα είναι ερείπια, και η δυτική πρόοδος κόβεται από τη ρίζα ως ιδεολογικός εχθρός. Τι κάνει εκείνος που αγαπάει την τριτοκοσμική πόλη του; Μένει άπραγος στην αυλή του Γιακουμή, ή ανακαλύπτει (όπως το «Μοnocle» και παλιότερα το «Wallpaper») πάνω στον Τρίτο Κόσμο τις εικονίτσες που παπαγαλίζουν το μοντερνισμό; Γελάω πραγματικά όταν βλέπω κομμάτια αυτών των περιοδικών για μέρη και ανθρώπους που ξέρω: είναι τόσο αυτιστική και δεδομένη η προσέγγισή τους, που, βγάζοντας από τη μύγα ξίγκι, πάντα ανακαλύπτουν ένα μικρό ντιζάιν παράδεισο, ακόμα και στον οντά της Κωνσταντίνας. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη σάχλα από το να κάνεις τον προχωρημένο σε ένα υπανάπτυκτο (ή αναπτυσσόμενο) κράτος. Καλυτέρα, μάλιστα, να σέρνεσαι στα παλιά που ξέρεις από το να πιθηκίζεις τα νέα που αγνοείς.

Γι' αυτό και παρ' ότι πραγματικά βαριέμαι τη γλαρωμένη καλλιέπεια της εμμηνόπαυσης (που πάει πακέτο με την γκρανγκινιολική άνοδο του έντεχνου τραγουδιού), βρίσκω κι εγώ πιο δυνατή τη λαϊκή Αθήνα από τη τρέντι - μη σου πω κι ένα καρτούτσο θα το έπινα, κάτω από τα ωραία γκράφιτι που έκανε ο εγγονός του Νώντα, του ταβερνιάρη. Αν έχει και ωραίο φεγγάρι, θα πω κι ένα τραγούδι του Γούναρη, που είναι για 'μένα κάτι σαν Νικ Κέιβ στις Τζιτζιφιές. Γι αυτό παλιοαναγνώστη, μη βρίζεις τη γυμνή κοπέλα (ή κοπελιά). Έλα να ανταμώσουμε στην δροσερή αυλή, που πιάνει και wi-fi από το Μάλακα δίπλα.  

Η Γεωργία Βασιλειάδου στην ταινία Ο Κλέαρχος, η Μαρίνα και ο κοντός... Φωτ.: Αρχείο Φίνος Φιλμ 

  • Κατηγορία BLOGS
  • 0

Το «ελεύθερο σκιτσάρισμα» του Παπαδιαμάντη

 
Σαν σήμερα γεννιέται στη Σκιάθο,  στις 4 Μαρτίου του 1851, ο «άγιος των ελληνικών γραμμάτων», ο κοσμοκαλόγερος,  ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (1851-1911).  Το Tvxs παραθέτει αποσπάσματα για τον μετρ του διηγήματος από τηνΙστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας του Λίνου Πολίτη.
 
Ο Πολίτης εντάσσει τον Παπαδιαμάντη μαζί με τον Καρκαβίτσα στους σημαντικότερους συνεχιστές του ηθογραφικού διηγήματος που εισήγαγε ο Γ. Βιζυηνός. Ωστόσο αναδεικνύει επίσης τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του Παπαδιαμάντη:


 
Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης είχε παρουσιαστεί από νωρίς (1879) με μυθιστορήματα  ιστορικά και περιπετειώδη, περνά κι αυτός όμως στο ηθογραφικό διήγημα, που το καλλιεργεί πια σχεδόν αποκλειστικά για μια ολόκληρη 25ετία. Τα διηγήματά του ξεπερνούν τα 200, δεν έχουν όμως όλα την ίδια αξία. Τα επιτυχημένα όμως είναι πολλά και σημαντικά.


 
Ζωγραφίζουν σχεδόν όλα, περιστατικά και ανθρώπινους τύπους του πατρικού του νησιού, της Σκιάθου, που παίρνουν ζωή και κίνηση από τη νοσταλγία του συγγραφέα. Η νοσταλγία είναι το βασικό και το μόνιμο στοιχείο στον Παπαδιαμάντη, είναι η δύναμη και η αδυναμία του.


 
Το έργο του, από την εποχή που ζούσε ακόμη ως τις μέρες μας, έγινε πολλές φορές στόχος της κριτικής, που έφτασε άλλοτε ως το υπερβολικό εγκώμιο και τον θαυμασμό και άλλοτε ως την υποτίμηση και την άρνηση. Η αρνητική κριτική επεσήμανε τη χαλαρή σύνθεση των διηγημάτων του, την απουσία ενός σχεδίου, την έλλειψη βούλησης καλλιτεχνικής. Όμως, όπως στα σκίτσα πολλών ζωγράφων, η δύναμη του Παπαδιαμάντη υπάρχει σε αυτό ακριβώς το ελεύθερο σκιτσάρισμα.

Πέρα από το «ηθογραφικό» υπόβαθρο, ο Παπαδιαμάντης έχει συλλάβει μερικά βασικά και όχι τόσο ευκολοσύλληπτα χαρακτηριστικά του νεοελληνικού χαρακτήρα, έχει δεσμεύσει μέσα στα διηγήματά του κάτι από αυτό που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε νεοελληνική λαϊκή μυθολογία.
 
Στη γλώσσα,  δεν έκανε το αποφασιστικό βήμα από την καθαρεύουσα προς τη δημοτική όπως πολλοί άλλοι της γενιά τους. Η καθαρεύουσά του όμως είναι εντελώς προσωπική και ιδιότυπη, ακόμα και ανόμοια. 

Κατά τον Λίνο Πολίτη, στη γλώσσα του Παπαδιαμάντη υπάρχουν τρεις αναβαθμοί:1) Στους διαλόγους χρησιμοποιεί σχεδόν φωτογραφικά αποτυπωμένη την ομιλούμενη λαϊκή γλώσσα, πολλές φορές και με τους σκιαθίτικους ιδωματισμούς. 2) Υπάρχει και μια άλλη γλώσσα για την αφήγηση, με  βάση βέβαια την καθαρεύουσα, αλλά με πρόσμειξη πολλών στοιχείων της δημοτικής, και αυτό αποτελεί ίσως το πιο προσωπικό του ύφος. 3) Και τέλος μια προσεγμένη και αυστηρή καθαρεύουσα, η παραδομένη από την παλαιότερη γενιά γλώσσα της πεζογραφίας, που ο Παπαδιαμάντης την επιφυλάσσει στις περιγραφές καθώς και στις λυρικές του παρεκβάσεις.
 
Από την πληθωρική παραγωγή του Παπαδιαμάντη, ο Λίνος Πολίτης ξεχωρίσει για πριν το 1900:  Η νοσταλγία,  το Ολόγυρα στη λίμνη, το εκτεταμένο και πλατύ αφήγημα Βαρδιάνος στα σπόρκα και τοΈρωτας στα χιόνια με τη λυρική του μελαγχολία.

Μετά το 1900 ο λυρικός τόνος κυριαρχεί περισσότερο:Όνειρο στο Κύμα, Ρεμβασμός του Δεκαπενταύγουστου και το εκτενέστερο, σαν λυρική εξομολόγηση Ρόδινα ακρογιάλια.

Το πιο δυνατό έργο της τελευταίας δεκαετίας του Παπαδιαμάντη είναι Η Φόνισσα (1903). Κεντρική μορφή στο μεγάλο αυτό αφήγημα είναι η Φραγκογιαννού ( η φόνισσα). Εξήντα χρονών πια, καθώς αναλογίζεται τα περασμένα της, διαπιστώνει πως η γυναίκα είναι πάντα σκλάβα: των γονιών της ανύπαντρη, του άντρα της παντρεμένη,  ύστερα των παιδιών και στο τέλος των παιδιών των παιδιών της.
 
Έτσι συλλαμβάνει την ιδέα να σκοτώνει τα μικρά κορίτσια, για να τα σώσει από τα βάσανα. Και με την έμμονη αυτή ιδέα, θα διαπράξει μια σειρά από φόνους και κυνηγημένη από την αστυνομία θα πνιγεί την ώρα που ζητά καταφύγιο σε μια εκκλησία κοντά στη θάλασσα, «εις τον λαιμόν τον ενώνοντα τον βράχον του ερημητηρίου με την ξηράν, εις το ήμισυ του δρόμου μεταξύ της θείας και της ανθρώπινης δικαιοσύνης».
 
Πηγή: Πολίτης, Λίνος, Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, 11η ανατύπωση, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα, 2002, σ. 203-206.

Χιωτάκης και Βάρσος ανακήρυξαν τους εαυτούς τους «Απομνημονιοποιημένη Ζώνη»!

Έντονη ήταν η αντίδραση των δύο δημοτικών εταίρων στα αποτελέσματα του πρόσφατου κατάντια-group, που διέψευσαν τις αναγγελίες τους για έξοδο από τα τετριμμένα  ίδια και απαράλλακτα για αλλαγή της σχέσης με το σύστημα «μπορώ και τα παίρνω»

Ο Βασίλης Βάρσος και ο Νίκος Χιωτάκης, παίρνουν τις αποστάσεις τους από την πραγματικότητα, που υπονομεύει την έξοδο από τη δυσκολία των πρώτων μηνών.

Σε μια κινηση αναίρεσης της πραγματικότητας, εφόσον αυτή δεν συνέπεσε με τις πρόσφατες ανακοινώσεις τους, ο πρώην Δήμαρχος και ο πρώην αντιδήμαρχος της διοίκησης εμφανίστηκαν μετά από την προγραμματισμένη έκτακτη συνάντησή τους, περικυκλωμένοι από ένα συρματόπλεγμα!

Έτσι, στο εξής, στον χώρο που ορίζεται από την αυτοπερίφραξη, δεν θα έχουν καμία ισχύ, οι ανταποκρίσεις από το πρόσφατο Eurogroup, αλλά θα ισχύουν κανονικά οι προηγούμενες δηλώσεις που διαβεβαίωναν ότι «τελειώνει το Μνημόνιο».  

Σύμφωνα με έγκυρους πολιτικούς αναλυτές, -Γρηγοράκος- η πράξη αυτή, που θυμίζει τις εποχές των αποπυρηνικοποιημένων ζωνών στους Δήμους, αποτελεί ζωντανό κομμάτι του πολιτικού μας πολιτισμού, με ρίζες στη μεγάλη εθνική παράδοση του «αυτοπαραμυθιάσματος», αφού στην πραγματικότητα «το μνημόνιο τελείωσε στην καρδιά μας»

Σημείωση: Το παραπάνω κείμενο και η φωτογραφία είναι όλο προϊόν φαντασίας με στόχο τη σάτιρα και σε καμία περίπτωση δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Μπορείτε να το καταναλώσετε άφοβα

Απίθανη κατοικία… 2 σε 1!

Ανάλογα πώς θα δει κάποιος το σπίτι αυτό στη βρετανική επαρχία θα το χαρακτηρίσει κιόλας. Αν δηλαδή η πρώτη εικόνα αφορά σε ένα κόκκινο κλειστό κτήριο, μπορεί να πει πως μοιάζει με τεράστιο χρωματιστό αχυρώνα! Αν πάλι το δεις ανοιχτό, θα σκεφτείς πως αυτή η γυάλινη δομή,ανοιχτή από κάθε πλευρά, μόνο ιδιωτικότητα δεν προσφέρει. Κι όμως το σπίτι αυτό είναι 2 σε 1 κατασκευές, προσφέροντας ιδιωτικότητα αλλά και άπλετο φως και θέα από όλες τις πλευρές κατά τη βούληση των ιδιοκτητών. Τι σημαίνει αυτό; Η εσωτερική δομή είναι εξ ολοκλήρου φτιαγμένη από γυαλί, ενώ το εσωτερικό έχει διαμορφωθεί σε δωμάτια και χώρους ανάλογα με τις ανάγκες των χρηστών.

perierga.gr - Απίθανη κατοικία... 2 σε 1!

Η εξωτερική δομή είναι κατασκευασμένη από ειδικό ξύλο και σύρεται πάνω σε ράγες καλύπτοντας τα γυάλινα μέρη της κατοικίας. Έτσι οι ιδιοκτήτες όποτε επιθυμούν αφήνουν ακάλυπτο και σε κοινή θέα το σπίτι τους και σε άλλες περιπτώσεις κλείνουν τις… πόρτες, δημιουργώντας ένα άβατο στους περίεργους. Σε κάθε περίπτωση πάντως οι εικόνες είναι εντυπωσιακές και το σπίτι αυτό μοναδικό σε σχεδιασμό. Και όχι μόνο αυτό, αφού το 2009 βραβεύτηκε ως το «Σπίτι της Χρονιάς» στο βρετανικό διαγωνισμό «Grand Designs Awards».

perierga.gr - Απίθανη κατοικία... 2 σε 1!
perierga.gr - Απίθανη κατοικία... 2 σε 1!
perierga.gr - Απίθανη κατοικία... 2 σε 1!
perierga.gr - Απίθανη κατοικία... 2 σε 1!