ενημέρωση 11:47, 10 September, 2026

Αντρέ Μπρετόν: «Ο Άνθρωπος είναι η απάντηση όποια κι αν είναι η ερώτηση»

 
 
Σαν σήμερα το 1896 έρχεται στον κόσμο ο ιδρυτής του Υπερρεαλισμού, Αντρέ Μπρετόν. Διαβάστε μια αναδρομή στη ζωή και το έργο του από τον Γιώργο-Ίκαρο Μπαμπασάκη και ένα ποίημα για το σπουδαίο συγγραφέα και ποιητή από τον Ανδρέα Εμπειρίκο.
 
«Αναζητώ το Χρυσάφι του Χρόνου», του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Στην ιστορία της Τέχνης, όπως άλλωστε και της επιστήμης, υπάρχουν εκείνοι που αρνούνται να προσηλωθούν σε οτιδήποτε άλλο πέρα από την άρδην και ριζική αλλαγή των κανόνων του παιχνιδιού, από το εκ νέου ανακάτεμα της τράπουλας, από την μεθοδική και ποιητική επιμονή τους να δράσουν και να δημιουργήσουν έτσι ούτως ώστε, μετά το πέρασμά τους, τίποτε να μην είναι όπως ήταν πριν. Φυσικά, ο βίος τέτοιων ανθρώπων είναι, συνήθως, περιπετειώδης, είναι μια εύοσμη γιρλάντα γεγονότων που οδηγούν σε απόλυτους έρωτες, σε πανίσχυρες φιλίες, σε ακαριαίες ρήξεις. Είναι βίος όλος βία, αλλά και βίος κοσμημένος πάντα από το αστέρι της ευγένειας.

«Είμαι βίαιος γιατί μονάχα θέλω να είμαι ευγενής», έλεγε άλλωστε ο Άμλετ του Ουίλιαμ Σαίξπηρ, και, «Φοβερός μονάχα από μειλιχιότητα», επαναλάμβανε, με τον δικό του τρόπο, ο Νίκος Καρούζος. Ο Αντρέ Μπρετόν έζησε και έδρασε πεισματικά εμμένοντας στη μέριμνά του να διευρύνει τα όρια της ποίησης, να επιφέρει μιαν εκρηκτική ένωση σχεδόν όλων των τεχνών και, ακόμα πιο σημαντικό, να θέσει τις τέχνες στην υπηρεσία της ελευθερίας, προτείνοντας και προωθώντας με πάμπολλα μέσα το «πάντρεμα» της καλλιτεχνικής πρωτοπορίας με την εμπροσθοφυλακή της επανάστασης. Και κατάφερε πολλά! Γεννημένος σε μια μικρή πόλη της Βρετάνης, τη νύχτα ανάμεσα στην 18η και 19η Φεβρουαρίου του 1896, ο Αντρέ Μπρετόν διέσχισε τον 20ό αιώνα, όπως διέσχισε και τον πλανήτη, κομίζοντας από την πρώτη του νιότη έως την τελευταία του πνοή το πολύπτυχο μήνυμα της ανατροπής. Με ορμητήριο το Παρίσι, όπου πήγε από νεαρός να εγκατασταθεί, δεν κουράστηκε να εξαπολύει απανωτές επιθέσεις σε κάθε λογής σύμβαση και να εφορμά σε μέχρι τότε απόρθητα οχυρά πεποιθήσεων, αξιών, εθίμων και ηθών.

Αποτελεί ένα από τα λίγα, μα τόσο πειστικά και εμπρηστικά, παραδείγματα του πού μπορεί να οδηγήσει η παθιασμένη ενασχόληση με τη γλώσσα όταν αρχίσει να υπερβαίνει κάποια καθιερωμένα όρια και πεδία. Φοιτητής την ιατρικής, μεσούντος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, θα έρθει σε επαφή με τις ρηξικέλευθες αναλύσεις του Ζίγκμουντ Φρόιντ, η απελευθερωτική δύναμη των οποίων θα αποτελέσει έναν από τους τρεις στύλους της σοφίας αυτού του πολυσχιδούς καλλιτέχνη και επαναστάτη. Οι άλλοι δύο θα είναι η διαλεκτική του Γκέοργκ Φρίντριχ Χέγκελ και η εξεγερμένη λαλιά των λεγόμενων καταραμένων ποιητών, του Ιζιντόρ Ντυκάς, του Αρθούρου Ρεμπώ, του Καρόλου Μπωντλέρ. Καθοριστικές θα είναι επίσης, πέρα από τις πρώτες του μελέτες, και οι πρώτες του γνωριμίες.

Η ζωή και η τέχνη από νωρίς αρχίζουν, στην περίπτωση του Μπρετόν, να βαδίζουνε μαζί στην ίδια γόνιμη ατραπό. Το 1917 γνωρίζει, λοιπόν, τον επίσης φοιτητή ιατρικής Λουί Αραγκόν, που έμελλε να γίνει μια από τις σημαντικές, και λίαν αμφιλεγόμενες, καλλιτεχνικές προσωπικότητες της Γαλλίας, ενώ την προηγούμενη χρονιά είχε συναντηθεί με τον Ζακ Βασέ, έναν εξαίσιο εκκεντρικό τυχοδιώκτη που τις μέρες δούλευε χαμάλης στις αποβάθρες ενώ τις νύχτες γοήτευε και αναστάτωνε το Παρίσι ντυμένος υπερβολικά κομψά και φερόμενος με μιαν ακραία ποιητική ιδιορρυθμία. Ο Βασέ ήταν, όπως και ο Αρθούρος Κραβάν, ένας από τους πρωτεργάτες της αναγόρευσης της ζωής σε Όγδοη Τέχνη, ζώντας γρήγορα, παράφορα και μες στην αχλή ενός ανησυχαστικού θρύλου.

Ταχύτατα, ο Μπρετόν συνάπτει σχέσεις με την αφρόκρεμα της παριζιάνικης διανόησης, σχέσεις που δεν θα έμεναν σε μιαν απλή κοσμική ή και καλλιτεχνική ανταλλαγή ιδεών και αβροτήτων αλλά δεν θα αργούσαν να οδηγήσουν στην ίδρυση ενός από τα πιο καταλυτικά κινήματα του περασμένου αιώνα. Συνδέεται φιλικά με τον μεγάλο ποιητή Γκιγιόμ Απολλιναίρ, δημιουργό του πρώτου υπερρεαλιστικού δράματος με τίτλο «Οι μαστοί του Τειρεσία», και με τους νεαρούς ποιητές Πολ Ελιάρ και Φιλίπ Σουπώ, με τους οποίους συγκροτεί τον πυρήνα αυτού που έμελλε να μείνει στην ιστορία ως Υπερρεαλισμός. Από την αρχή κιόλας, ο Μπρετόν απορρίπτει τα σουσούμια του μοναχικού ποιητή και του δημιουργού που μένει κλεισμένος στον φιλντισένιο πύργο του. Δείχνει μιαν ιδιαίτερη προτίμηση για τις συλλογικές δραστηριότητες και παρεμβάσεις, μια προτίμηση που δεν εγκατέλειψε ποτέ.

Ήδη το 1919, συνθέτει μαζί με τον Σουπώ τα πρωτοποριακά «Μαγνητικά Πεδία», ένα κολάζ πεζών, ποιημάτων και αλλόκοτων αφορισμών όπου την πρωτοκαθεδρία έχει η απολύτως ελεύθερη έκφραση, ακόμα και η καταγραφή παράλογων, τρελών, ξέφρενων σκέψεων που, ενώ φαινομενικά απομακρύνονται από την ποίηση όπως την ξέραμε, στην ουσία αποθεώνουν την ποιητική έκφανση της σκέψης και της ζωής. Στα «Μαγνητικά Πεδία» συναντάμε φράσεις-κλειδιά τόσο για την μετέπειτα εξέλιξη του Μπρετόν όσο και για το σύνολο της αβανγκάρντ του 20ού αιώνα, φράσεις όπως «Η λησμονιά είναι η πιο φλογερή λαχτάρα». Διόλου τυχαίο δεν είναι ότι η πρώτη επίσημη (αλλά επί δεκαετίες κρυφή!) διακήρυξη των situationnistes, των καταστασιακών του Γκι Ντεμπόρ, σύμφωνα με την οποία «Η λήθη είναι το κυρίαρχο πάθος μας», αποτελεί μια ηχώ αυτής της ρήσης του Μπρετόν.

Ο Μπρετόν και οι φίλοι του θα προσχωρήσουν στο ανατρεπτικό κίνημα Νταντά, θα αντλήσουν ό,τι ισχυρότερο είχε να δώσει, και θα το οδηγήσουν στην εκκωφαντική του διάλυση για να προχωρήσουν στην ίδρυση του Υπερρεαλισμού. Ο Μπρετόν κρίνει στρατηγικά ότι είχε φτάσει η στιγμή του περάσματος από την μηδενιστική άρνηση που πρέσβευε το Νταντά στην συνεκτική θέση, από την δέουσα τότε κονιορτοποίηση των άκαμπτων πεποιθήσεων στη συγκρότηση ενός νέου έμπρακτου ηθικοαισθητικού προτάγματος, από την καταβαράθρωση ενός συστήματος πεπαλαιωμένων και οικτρά διαψευσμένων αξιών στην περιπέτεια της επινόησης και της διάδοσης αξιών που εμπνέονται από τον έρωτα της ελευθερίας και την ελευθερία του έρωτα, από τη λυτρωτική ενδοσκόπηση, από τη συλλογική δράση και από τον γόνιμο ανθρωποκεντρισμό. Ακόμη λάμπει η ρήση: «Ο Άνθρωπος είναι η απάντηση όποια κι αν είναι η ερώτηση».

Ακόμη μένει επίκαιρο το μέλημα του Μπρετόν για την «αποστολή της εδραίωσης της αλήθειας στον κόσμο». Ακόμη ισχύει, και κλείνεται ξανά και ξανά, το μεγάλο ραντεβού του Υπερρεαλισμού με την Ιστορία: «Ναι, αυτό είναι το εγχείρημά μας. Το Όνειρο και η Επανάσταση είναι φτιαγμένα για να συμμαχήσουν, όχι για να αποκλείσουν το ένα το άλλο. Να ονειρεύεσαι την Επανάσταση δεν σημαίνει ‘ότι την αποποιείσαι, αλλά ότι την κάνεις διπλά και δίχως νοητικές επιφυλάξεις». Φυσικά, ο ποιητής μας δεν παραλείπει να ερωτευτεί και να υμνήσει τον έρωτα, τον οποίο και θεωρεί αείζωο σύμμαχο της επανάστασης. Σε όλη του τη ζωή ερωτευόταν και τον ερωτεύονταν. Παρέμεινε προσηλωμένος σε ένα αυτοσχέδιο είδος σειραϊκής πολυγαμίας, που σημαίνει ότι έμενε αδιάλλακτα πιστός στην εκάστοτε καλλονή που τον συνάρπαζε και τον συντρόφευε, αλλά μονάχα ενόσω διαρκούσε η υπέροχη παραφορά του έρωτα.

Μόλις άρχιζε να σβήνει η φλόγα, δεν δίσταζε να απομακρυνθεί και να την αναζητήσει αλλού. Η Σιμόν Καν, η Σουζάν Μουζάρ η Ζακλίν Λαμπά, η Ελίζα Μπίνχοφ, μεταξύ άλλων, όλες ευειδέστατες, περίκομψες και με τη στόφα της Μούσας να φέγγει μέσα τους και γύρω τους, συντρόφεψαν τον Μπρετόν στις περιπέτειές του και απόλαυσαν το δώρο του ρόδου που είναι ο Απόλυτος Έρως. Ο Μπρετόν εξάλλου υπογράφει την περιλάλητη Νατζά και τον Τρελό Έρωτα, δύο από τα πλέον λυρικά και νοήμονα και αισθαντικά ντοκουμέντα για την λυτρωτική λάμψη του Ίμερου, και βέβαια την «Ελεύθερη Ένωση», αναμφιβόλως το απόλυτο απολυτίκιο των ερωτευμένων. «Η γυναίκα μου με γλουτούς από αμμόλιθο και αμίαντο/ Η γυναίκα μου με γλουτούς ράχης κύκνου/ Η γυναίκα μου με ανοιξιάτικους γλουτούς/ Με φύλο γλαδιόλας/ Η γυναίκα μου με φύλο κοιτάσματος χρυσού και ορνιθορύγχου/ Η γυναίκα μου με φύλο από φύκια και παλιές καραμέλες/ Η γυναίκα μου με φύλο από καθρέφτη/ Η γυναίκα μου με μάτια γεμάτα δάκρυα/ Με μάτια μενεξεδένιας πανοπλίας και μαγνητικής βελόνας/ Η γυναίκα μου με μάτια σαβάνας/ Η γυναίκα μου με μάτια νερό για να πίνεις στη φυλακή/ Η γυναίκα μου με μάτια από ξύλο πάντα κάτω απ’ το τσεκούρι/ Με μάτια της στάθμης του νερού του επιπέδου του αέρα της γης και της φωτιάς».

Η ερωτοτροπία του Μπρετόν με την επανάσταση θα τον οδηγήσει αρχικά στο Κομμουνιστικό Κόμμα, από το οποίο όντως δεν άργησε να αποχωρήσει, και στη συνέχεια σε μια κρίσιμη συνάντηση με τον τροτσκισμό, και με τον ίδιο τον Λέοντα Τρότσκι. Ο Μπρετόν, υπέρμαχος πάντα μιας απόλυτης ηθικής και προικισμένος με σπάνια πολιτική διορατικότητα και με κρυστάλλινη διαύγεια, θα είναι από τους πρώτους που καταδίκασαν τις διαβόητες δίκες της Μόσχας, καθώς και το επαίσχυντο γερμανοσοβιετικό σύμφωνο μη επιθέσεως, ενώ θα σταθεί γενναιόψυχα στο πλευρό των τροτσκιστών και των αναρχικών στη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου. Πέρα από τους δρόμους που άνοιξε στην τέχνη, ο μεγάλος αυτός άντρας, μπόρεσε να ανοίξει και λεωφόρους στην επανάσταση. Μεγάλο μέρος του Μάη του 68 αντλεί την έμπνευσή του από θέσεις και ρήσεις του Αντρέ Μπρετόν, ενώ το λεγόμενο κίνημα για την υπέρβαση της τέχνης και την πραγμάτωσή της στο πεδίο της καθημερινής ζωής όφειλε τη θαυμαστή ύπαρξή του στους μεθοδικούς πειραματισμούς και στη στάση που κράτησε ο Μπρετόν απέναντι στα κυρίαρχα πρότυπα των καιρών του. «Η επανάσταση μόνη δημιουργός του φωτός», θα γράψει ο ιδρυτής του Υπερρεαλισμού στο συγκλονιστικό του κείμενο Αρκάνα 17.

«Κι αυτό το φως μπορεί να αναγνωρίσει μόνο τρεις δρόμους: την ποίηση, την ελευθερία, και τον έρωτα, και πρέπει να εμπνέουν τον ίδιο ζήλο και να συγκλίνουν, ώστε να συγκροτήσουν το ίδιο περίγραμμα της αιώνιας νεότητος, στο πιο μυστικό κι αφώτιστο σημείο της καρδιάς του ανθρώπου». Ακάματος τελάλης της τόλμης και της τελείωσης του ανθρώπου μέσα από την φιλοσοφία, την ποίηση και την περιπέτεια, ο Μπρετόν δεν θα σταματήσει να ταξιδεύει στα πέρατα της γης για να διαδώσει τις ιδέες του, πάντα αντλούμενες από την πράξη και πάντα επιστρέφοντας στη δράση, για να ενθαρρύνει ταλαντούχους εραστές της ζωής να εκφραστούν και να πειραματιστούν κι άλλο. Από το Παρίσι στη Μασσαλία, κι από τον γαλλικό νότο στη Νέα Υόρκη, κι από κει στην Τενερίφη, στην Πράγα, στις Αντίλλες. Μάλιστα, κι αυτό είναι ακόμα ένα ωραίο πειστήριο του πόσο επικίνδυνη μπορεί να είναι η ελεύθερη ποίηση για τους κρατούντες, μια επίσκεψή του στην Αϊτή, το 1945, για κάποιες διαλέξεις έγινε η θρυαλλίδα που άναψε τη φωτιά της επανάστασης. Αποσπάσματα από την πρώτη του ομιλία εκεί αναδημοσιεύτηκαν σε μια τοπική φοιτητική εφημερίδα και προκάλεσαν σάλο και πάραυτα μια γενική απεργία που εξελίχθηκε σε γενικευμένη εξέγερση και οδήγησε στην πτώση του το καταπιεστικό καθεστώς.

Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο, ο Αντρέ Μπρετόν προχώρησε σε μιαν επανίδρυση του Υπερρεαλισμού, εξέδωσε πληθώρα εντύπων και επιθεωρήσεων, αντιτάχθηκε στον συρμό του υπαρξισμού που έκανε μιαν εφήμερη θραύση, άγονη από πολλές απόψεις, επέτεινε το θαυμαστό φλερτ του με τον αναρχισμό, πρωτοστάτησε στην σκανδαλώδη «Διακήρυξη των 121», κατά της γαλλικής πολιτικής στην Αλγερία, τον Απρίλιο του 1960, και δεν σταμάτησε στιγμή να στέκεται στο πλευρό των νέων που έσπευδαν να τον γνωρίσουν και να τον εμπιστευτούν. Ναι, η πυρετώδης δραστηριότητα, σχεδόν πάντα συλλογική, και η φλεγόμενη νιότη στάθηκαν πάντα τα καύσιμα αυτής της μεγαλειώδους λοκομοτίβας που άκουγε στο όνομα Αντρέ Μπρετόν.

«Πάνω απ’ όλα», γράφει συνοψίζοντας τη διαλεκτική του «εγώ» με το «εμείς» και την περιπέτεια της ζωής του, ο ποιητής του Απολύτου, «ήμασταν απασχολημένοι με μιαν εκστρατεία συστηματικής άρνησης, απελπισμένοι απ’ τις συνθήκες κάτω από τις οποίες σε μια τέτοια ηλικία έπρεπε να ζήσουμε. Η άρνησή μας ωστόσο δεν σταμάτησε εκεί. Ήταν αχόρταγη και δεν γνώριζε περιορισμούς. Εκτός από την απίστευτη ηλιθιότητα των επιχειρημάτων που προσπαθούσαν να νομιμοποιήσουν τη συμμετοχή μας σε μιαν υπόθεση όπως ο πόλεμος, που η εξέλιξή του μας άφηνε αδιάφορους, η άρνηση αυτή κατευθυνόταν – και έχοντας ανατραφεί σε ένα τέτοιο σχολείο, δεν είμαστε τώρα ικανοί να αλλάξουμε ώστε να μην κατευθύνεται πια – εναντίον όλων των διανοητικών, ηθικών και κοινωνικών υποχρεώσεων που συνεχώς και απ’ όλες τις μεριές συσσωρεύονται στον άνθρωπο και τον συντρίβουν.

Από τη διανοητική άποψη ήταν ο χυδαίος ορθολογισμός και η ‘τετράγωνη’ λογική που πριν απ’ όλα προκαλούσαν τον τρόμο και την καταστροφική ορμή μας. Από την ηθική άποψη ήταν όλα τα καθήκοντα: θρησκευτικά, πολιτικά και οικογενειακά. Από την κοινωνική άποψη ήταν η εργασία. Όπως είπε ο Ρεμπώ, ‘Ποτέ δεν θα δουλέψω, ω χείμαρροι φλόγας!’ και επίσης, ‘Το χέρι που γράφει αξίζει όσο το χέρι που οργώνει! Τι αιώνας χεριών! Ποτέ δεν θα σηκώσω το χέρι μου!’». Ο ποιητής και επαναστάτης Αντρέ Μπρετόν, γεννημένος πριν από εκατόν δέκα χρόνια, έμελλε να αφήσει την τελευταία του πνοή το 1966, πριν από τέσσερις δεκαετίες. Χτυπημένος από το άσθμα που είναι, θαρρείς, η ασθένεια των επαναστατών (θυμίζουμε τους επίσης ασθματικούς Τσε Γκεβάρα και Γκι Ντεμπόρ).

Το έργο του παραμένει επίκαιρο όπως και η ρήση του ότι έχουμε ανάγκη τα «παρατηρητήρια του εσωτερικού ουρανού». Η επιγραφή στον τάφο του, «Αναζητώ το χρυσάφι του χρόνου», δεν παύει να εμπνέει όλους εκείνους που πιστεύουν ακράδαντα ότι η Πράξη είναι η Αδελφή του Ονείρου.

Ο Ανδρέας Εμπειρίκος για τον Αντρέ Μπρετόν

Ο Ανδρέας Μπρετόν Ασύγκριτο πουλί της οικουμένηςστέκεις σαν κρύσταλλο στην κορυφή των υψηλών Ιμαλαΐων με στιλβηδόν και με σθένος και με πάθος καταμεσίς στον βράχο της σποριάς σου!

Ηρωικό πουλί της οικουμένης που μοιάζεις σαν αρχάγγελος και λέων δεν ταξινόμησες ποτέ καμμιά φενάκη, μα την φω­νή σου σήκωσες στην γαλανήν αιθρία!

Φανατικό πουλί της οικουμένης γερό στην πάλη και πολύκαρπο στην σημασία όρθιο μες στα φτερά σου ανοιγο­κλείνεις πάντα με βεβαιότητα το μάτι!

από την Ανθολογία της Νεοελληνικής Γραμματείας του Ρένου Ηρακλή Αποστολίδη εκδοτική επιμέλεια: Νέα Ελληνικά, 1970

Bloomberg: Βλακώδης η αυστηρότητα της Γερμανίας προς την Ελλάδα

«Βλακώδη» χαρακτηρίζει την αυστηρότητα την οποία η Γερμανία έχει επιδείξει προς την Ελλάδα το πρακτορείο Bloomberg. Σε άρθρο γνώμης του υπό τον τίτλο «Η Ευρώπη και η Ελλάδα βρίσκονται σε πόλεμο για το τίποτα», το Bloomberg υποστηρίζει ότι δεν είναι προς το συμφέρον της Ευρώπης ένα αδιέξοδο στη συμφωνία με την Ελλάδα, και καταλογίζει την ευθύνη ενδεχόμενου «ναυαγίου» πολύ περισσότερο στη Γερμανία παρά στην Ελλάδα.

«Ακόμη και με τα απαιτητικά πρότυπα της ευρωπαϊκής δυσλειτουργίας, είναι εντυπωσιακή η συνεχιζόμενη αντιπαράθεση μεταξύ της Ελλάδας και των άλλων χωρών της Ευρωζώνης. Ως προς την ουσία, η διαφορά μεταξύ των δύο πλευρών έχει μειωθεί σχεδόν σε τίποτε -παρά ταύτα, το αδιέξοδο και ο κίνδυνος μίας νέας οικονομικής κρίσης συνεχίζονται, ως εάν η διαφορά να ήταν τεράστια. Η ΕΕ δεν στηρίζει το μέλλον της νομισματικής ένωσής της σε αρχές, αλλά στη σημασιολογία.

Αρχικά, η ευθύνη ήταν της νέας ελληνικής κυβέρνησης που έδωσε παρακινδυνευμένες προεκλογικές υποσχέσεις και τις παρουσίασε στους εταίρους της στην ΕΕ ως μη διαπραγματεύσιμες. Έκτοτε, έχει υποχωρήσει πολύ, ιδιαίτερα με την άρση της απαίτησης για μεγάλες διαγραφές του χρέους. Τώρα, θέλει ένα νέο πρόγραμμα στήριξης με πιο ήπιους όρους και μία προσωρινή συμφωνία για να γεφυρώσει το χρηματοδοτικό κενό μεταξύ της σημερινής και της νέας συμφωνίας. Όπως αναφέρεται, είναι διατεθειμένη να αποκαλέσει αυτή τη γέφυρα 'παράταση'.

Με τη γερμανική κυβέρνηση να ηγείται της απαίτησης για αυστηρή συμμόρφωση, η ευρωπαϊκή αντίδραση ήταν ότι το τρέχον πρόγραμμα πρέπει να ολοκληρωθεί με επιτυχία, ίσως με κάποια ευελιξία, πριν συζητηθεί οτιδήποτε άλλο. Εδώ είναι, λοιπόν, το παζλ. Ποια είναι η διαφορά μεταξύ μίας παράτασης που θα αποτελεί γέφυρα σε ένα νέο πρόγραμμα και μίας παράτασης με ευελιξία, με την εκκρεμότητα της συμφωνίας για ένα νέο πρόγραμμα; Για έναν λογικό παρατηρητή, είναι πολύ μικρή για να ενδιαφερθεί. Εξαιτίας, ωστόσο, της διαφοράς αυτής, ό,τι και να μπορεί να είναι αυτή, το σύστημα του ευρώ απειλείται με διάσπαση. Είναι περίεργο ότι οι Ευρωπαίοι ψηφοφόροι εκφράζουν όλο και περισσότερο απογοήτευση με το όλο σχέδιο;

Η κατάσταση είναι ακόμη πιο παράλογη, επειδή οι λεπτομέρειες των όποιων προσωρινών όρων δεν ενδιαφέρουν, ούτως ή άλλως, πολύ. Αυτό που έχει σημασία είναι οι όροι της νέας μακροπρόθεσμης συμφωνίας, την οποία η ΕΕ αρνείται να συζητήσει έως ότου η Ελλάδα συνθηκολογήσει. Η ανάγκη μίας νέας συμφωνίας δεν αμφισβητείται σοβαρά. Το υφιστάμενο πρόγραμμα διάσωσης επέβαλε με υπερβολική αυστηρότητα μία δημοσιονομική σύνθλιψη, η οποία δεν επέτρεψε την ανάπτυξη. Για τον λόγο αυτό, το βάρος του χρέους της Ελλάδας δεν ήταν δυνατό να μειωθεί, όπως ήταν ο στόχος, ως ποσοστό του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος. Το λάθος αυτό έχει αναγνωρισθεί ευρύτερα, μεταξύ άλλων και από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ενός από τους αρχιτέκτονες του σχεδίου) και από άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Η διαμόρφωση των νέων όρων δεν θα είναι εύκολη, αλλά το επιχείρημα για ένα πιο ήπιο πρόγραμμα είναι συντριπτικό. Οι Έλληνες πολίτες έχουν ήδη υποφέρει πολύ. Το ΑΕΠ είναι 25% χαμηλότερο από το υψηλό του επίπεδο πριν την κρίση και η ανεργία βρίσκεται στο 25%. Η συμμόρφωση της χώρας με τους όρους του υφιστάμενου προγράμματος, αν και απέχει πολύ από το να είναι πλήρης, ήταν εντυπωσιακή. 'Η Ελλάδα κατάφερε να έχει την ισχυρότερη κυκλικά προσαρμοσμένη δημοσιονομική θέση στην Ευρωζώνη, ενώ πριν από τέσσερα χρόνια είχε την ασθενέστερη. Αυτό είναι ένα εξαιρετικό επίτευγμα' ανέφερε το ΔΝΤ το περασμένο καλοκαίρι.

Εξαιρετική για ένα λάθος. Και μία παράταση του υφιστάμενου προγράμματος χωρίς τροποποίηση θα υποχρέωνε την Ελλάδα να κάνει ακόμη πιο σφιχτή τη δημοσιονομική πολιτική τα επόμενα δύο έτη. Στις πρόσφατες ελληνικές εκλογές, οι ψηφοφόροι απέρριψαν σωστά αυτή τη ζοφερή προοπτική - εκλέγοντας την αριστερή κυβέρνηση που η ΕΕ, το ΔΝΤ και η ΕΚΤ βρίσκουν τώρα τόσο ενοχλητική.

Η βλακώδης γερμανική αυστηρότητα απαιτεί από τη νέα ελληνική κυβέρνηση να αθετήσει απροκάλυπτα όλες τις προεκλογικές υποσχέσεις της.

Αυτό είναι καλό για τον γερμανό υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο οποίος φαίνεται να νομίζει ότι οι Έλληνες ψηφοφόροι πρέπει να τιμωρηθούν για την έλλειψη κρίσης τους. Εάν αυτοί και η δημοφιλής νέα κυβέρνησή τους ταπεινωθούν, ένα ακροδεξιό κόμμα, ακόμη λιγότερο αποδεκτό στην υπόλοιπη ΕΕ, είναι έτοιμο να επιχειρήσει. Εν τω μεταξύ, ο κίνδυνος παραμένει ότι μία οικονομική κατάρρευση στην Ελλάδα, που μπορεί να αποφευχθεί, θα θέσει σε νέα δοκιμασία τις άλλες χώρες του ευρώ. Η άρνηση της ΕΕ να συμφωνήσει με την Ελλάδα - να δεχθεί να κάνει παραχωρήσεις αντί να ζητά μία χωρίς όρους παράδοση - δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντά της. Δεν υπάρχει ανάγκη το αδιέξοδο να καταλήξει σε καταστροφή. Εάν αυτό συμβεί, η Γερμανία και οι υποστηρικτές της θα έχουν μεγαλύτερη ευθύνη από την Ελλάδα».

Οι νέες ταινίες της εβδομάδας με τη ματιά του kifisia-life

 
Η αμφιλεγόμενη νέα δημιουργία του Κλιντ Ίστγουντ, ο «Ελεύθερος Σκοπευτής» - με έξι υποψηφιότητες για Όσκαρ -  είναι το φιλμ που ξεχωρίζει σε μία κινηματογραφική εβδομάδα με λίγες νέες ταινίες να κάνουν την εμφάνιση τους στις αίθουσες, εν όψει και της 87ης τελετή απονομής των βραβείων Όσκαρ στις 22 Φεβρουαρίου. Παράλληλα, η Ταινιοθήκη της Ελλάδος, παρουσιάζει την εκδήλωση: «4η Εβδομάδα Αφρικανικού Κινηματογράφου», με την είσοδο για το κοινό να είναι ελεύθερη, ενώ η Ταινιοθήκη Θεσσαλονίκης προτείνει το αφιέρωμα προβολών: «Αθάνατη Ρωσική Πρωτοπορία».

«Ελεύθερος Σκοπευτής» (American Sniper) του Κλιντ Ίστγουντ (Η.Π.Α. - 2014)

Ο Κρις Κάιλ (Μπράντλεϊ Κούπερ - φώτο) είναι ο πιο φονικός ελεύθερος σκοπευτής στην στρατιωτική ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών. Το Αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό τον στέλνει στο Ιράκ με μία μόνο αποστολή: να προστατεύσει τους συμπατριώτες και συμπολεμιστές του. Μετά από πολλά θαρραλέα κατορθώματα, ο Κάιλ κερδίζει τον τίτλο του “Θρύλου”. Η φήμη του όμως, εξαπλώνεται μέχρι το εχθρικό στρατόπεδο, καθιστώντας τον πρωταρχικό τους στόχο. Την ίδια στιγμή δίνει μία εξίσου δύσκολη μάχη και στην απέναντι πλευρά του Ατλαντικού. Πίσω στην πατρίδα του, ο Κάιλ προσπαθεί να είναι παράλληλα καλός σύζυγος για τη γυναίκα του (Σιένα Μίλερ), αλλά και σωστός πατέρας, απέναντι στα παιδιά του.

Ο Κλιντ Ίστγουντ επιστρέφει με τη νέα του δημιουργία. Πρόκειται για μία βιογραφική ταινία η οποία μεταφέρει στην μεγάλη οθόνη τη ζωή του Αμερικανού ελεύθερου σκοπευτή Κρις Κάιλ. Αποσπώντας έξι υποψηφιότητες για τα επερχόμενα Όσκαρ και έχοντας στο καστ του τον Μπράντλεϊ Κούπερ και τη Σιένα Μίλερ, ο Ίστγουντ παραμένει πιστός στις συντηρητικές αρχές του, καταφέρνοντας να παρουσιάσει με πειστικότητα την σκληρή ατμόσφαιρα στην εμπόλεμη ζώνη του Ιράκ. Ωστόσο ο σκηνοθέτης μοιραία αναλύει τα γεγονότα υπό το πρίσμα των Ηνωμένων Πολιτειών, χάνοντας την ευκαιρία να εμβαθύνει στα πραγματικά αίτια του πολέμου, ξεχνώντας ίσως ότι στον πόλεμο δεν υπάρχουν μόνο νικητές ή ηττημένοι, αλλά κυρίως θύματα στο πεδίο της μάχης, που προέρχονται και από τις δύο εμπλεκόμενες πλευρές (σε διανομή της Tanweer).

«Το Διαζύγιο» (Gett: The Trial of Viviane Amsalem) των Ρόνιτ και Σλόμι Έλκαμπετζ (Ισραήλ, Γερμανία, Γαλλία - 2014)

Η ταινία, παρακολουθεί το δράμα της Viviane Amsalem - την οποία ενσαρκώνει με στωικότητα η Ρόνιτ Έλκαμπετζ - η οποία μην αντέχοντας άλλο, μετά από τριάντα χρόνια γάμου, αποφασίζει ότι πρέπει να χωρίσει από τον άνδρα της, Elisha Amsalem - τον οποίο υποδύεται ο Σιμόν Αμπκαριάν. Στο Ισραήλ, δεν αναγνωρίζεται ο πολιτικός γάμος και κατά συνέπεια ούτε το διαζύγιο. Μόνο οι ραβίνοι έχουν τη δικαιοδοσία να νομιμοποιήσουν έναν γάμο κι αν χρειαστεί, τη διάλυση του. Όμως στην τελευταία περίπτωση χρειάζεται απαραίτητα και η ρητή συναίνεση του συζύγου, ο οποίος εν τέλει έχει μεγαλύτερη εξουσία ακόμα και από τους δικαστές.

Το σκηνοθετικό δίδυμο των αδερφών Ρόνιτ και Σλόμι Έλκαμπετζ, παρουσιάζουν την τρίτη μεγάλου μήκους ταινία τους, με τίτλο: «Το Διαζύγιο». Πρόκειται για ένα δικαστικό δράμα δωματίου, που εναλλάσσει τις δηκτικές με τις κωμικές διαστάσεις μιας συγκινητικής ιστορίας και της εξέλιξης της κατά τη διάρκεια πέντε ετών. Η ηθοποιός, σεναριογράφος και σκηνοθέτης Ρόνιτ Έλκαμπετζ, ξεχωρίζει με την ερμηνεία της, σ' ένα φιλμ που ήταν υποψήφιο για Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας (σε διανομή της Feelgood Entertainment).

4η Εβδομάδα Αφρικανικού Κινηματογράφου

Παίρνοντας τη σκυτάλη από δύο υπέροχα υπέροχα αφιερώματα (στα οποία το Tvxs ήταν χορηγός επικοινωνίας) - «Art And Docs: Επίμονα Ταλέντα» και«Εικόνα και Χρόνος, Αντρέι Ταρκόφσκι» - η Ταινιοθήκη της Ελλάδος, παρουσιάζει την εκδήλωση: «4η Εβδομάδα Αφρικανικού Κινηματογράφου». Οι προβολές θα πραγματοποιηθούν από την Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου, μέχρι και την Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου, με την είσοδο για το κοινό να είναι ελεύθερη.

Σκοπός του αφιερώματος, είναι οι Έλληνες να γνωρίσουν καλύτερα την Αφρική του σήμερα, να την αναγνωρίσουν γι’ αυτό που είναι και γι’ αυτό που μπορεί να προσφέρει, μια ήπειρος με έντονες πολιτιστικές ιδιαιτερότητες, η οποία από τον Βορρά μέχρι τον Νότο πασχίζει να κατακτήσει την πρόοδο και την εξέλιξη. Μέσα από αυτό το πλούσιο οπτικοακουστικό ταξίδι στην αφρικανική ήπειρο, όπου τονίζεται τόσο η διαφορετικότητα όσο και η συλλογικότητα, η εκδήλωση στοχεύει στην οικοδόμηση μιας στενότερης πολιτιστικής συνεργασίας της Ελλάδας με τις χώρες που συμμετέχουν από την Αφρική και τους αντίστοιχους πολιτιστικούς φορείς τους, ελπίζοντας να δημιουργηθεί γόνιμο έδαφος για μελλοντικές συνεργασίες στον οπτικοακουστικό τομέα.

Βραβεία Οσκαρ 2015: λίγο πριν την απονομή

Λίγο πριν την απονομή, θυμόμαστε τις φετινές υποψηφιότητες του θεσμού, οι οποίες είχαν ανακοινωθεί στις 15 Ιανουαρίου, με αρκετές και ενδιαφέρουσες εκπλήξεις, δια στόματος της προέδρου της Ακαδημίας,Σέριλ Μπουν Άϊζαακς καθώς και του ηθοποιού Κρις Πάιν (φώτο), αλλά και των σκηνοθετών Αλφόνσο Κουαρόν και Τζέι Τζέι Έϊμπραμς. Το «Ξενοδοχείο Grand Budapest» του Γουές Άντερσον, προηγείταιστην κούρσα των Όσκαρ με εννέα υποψηφιότητες, όσες ακριβώς έχει και το «Birdman ή Η Απρόσμενη Αρετή της Αφέλειας» του Αλεχάντρο Γκονζάλεθ Ιναρίτου. Ακολουθεί «Το Παιχνίδι Της Μίμησης» (The Imitation Game) του Μόρτεν Τίλντουμ με οκτώ υποψηφιότητες, ενώ όπως προαναφέραμε, «American Sniper» του Κλιντ Ίστγουντ, κατάφερε να συγκεντρώσει έξι υποψηφιότητες, όσες και το υπέροχο «Μεγαλώνοντας» (Boyhood) του Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ.

Η 87η τελετή απονομής των Βραβείων της Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου, των δημοφιλών Όσκαρ, θα πραγματοποιηθεί τα ξημερώματα της Κυριακής 22 Φεβρουαρίου προς Δευτέρα, στο θέατρο Dolby (πρώην Kodak) του Χόλιγουντ, στο Λος Άντζελες, με οικοδεσπότη της βραδιάς τον χαρισματικό ηθοποιό Νιλ Πάτρικ Χάρις (Neil Patrick Harris)

 

Το πλήρες κείμενο του ελληνικού αιτήματος

Στην δημοσιότητα έδωσε η ελληνική κυβέρνηση το πλήρες κείμενο του αιτήματος για εξάνημη παράταση της δανειακής σύμβασης. Διαβάστε επίσης: Πρώτες αντιδράσεις: Διάσταση Βερολίνου - Κομισιόν για την ελληνική παράταση

Το πλήρες κείμενο του ελληνικού αιτήματος είναι το εξής:

“Αθήνα, 18 Φεβρουαρίου 2015

Αγαπητέ πρόεδρε του Eurogroup

Τα τελευταία πέντε χρόνια ο λαός της Ελλάδας έχει καταβάλει αξιοσημείωτες προσπάθειες για την οικονομική προσαρμογή. Η νέα κυβέρνηση δεσμεύεται σε μια ευρύτερη και βαθύτερη μεταρρυθμιστική διαδικασία που αποσκοπεί στη διαρκή βελτίωση των αναπτυξιακών και εργασιακών προοπτικών στην επίτευξη της βιωσιμότητα του χρέους και της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, διασφαλίζοντας την κοινωνική δικαιοσύνη και μετριάζοντας το σημαντικό κοινωνικό κόστος της διαρκούσης κρίσης. 

Οι ελληνικές Αρχές αναγνωρίζουν ότι οι από τις προηγούμενες κυβερνήσεις συμφωνηθείσες διαδικασίες διακόπηκαν από τις πρόσφατες προεδρικές και εθνικές εκλογές  και  ότι, ως αποτέλεσμα, αρκετές από τις τεχνικές διευθετήσεις έχουν ακυρωθεί. Οι ελληνικές αρχές τιμούν τις οικονομικές υποχρεώσεις της Ελλάδας προς όλους τους πιστωτές, και δηλώνουν την πρόθεσή μας να συνεργαστούμε με τους εταίρους μας προκειμένου να αποτραπούν τεχνικές επιπλοκές στο πλαίσιο της Κύριας Σύμβασης Χρηματοπιστωτικής Διευκόλυνσης την οποία αναγνωρίζουμε ως δεσμευτική ως προς το χρηματοπιστωτικό και διαδικαστικό της περιεχομένου.

Σ ΄αυτό το πλαίσιο, οι ελληνικές Αρχές αιτούνται τώρα την επέκταση της  Κύριας Σύμβασης Χρηματοπιστωτικής Διευκόλυνσης (MFA) για μια  περίοδο  έξι μηνών από την λήξη της, κατά την οποία περίοδο θα προχωρήσουμε από κοινού, αξιοποιώντας την υπάρχουσα ευελιξία στην παρούσα διευθέτηση,  προς την κατεύθυνση της επιτυχούς ολοκλήρωσης και αναθεώρησης στην βάση των προτάσεων, από τη μια πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης και από την άλλη των θεσμών.

Ο στόχος της αιτούμενης εξάμηνης παράτασης της διάρκειας της Σύμβασης είναι :

α) Να συμφωνήσει στους  αμοιβαία αποδεκτούς  χρηματοπιστωτικούς  και διοικητικούς  όρους, η εφαρμογή των οποίων, σε συνεργασία με τους θεσμούς, θα σταθεροποιήσει την δημοσιονομική θέση της Ελλάδας, θα επιτύχει τα κατάλληλα πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα, θα εγγυηθεί την βιωσιμότητα του χρέους και θα βοηθήσει στην επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων για το 2015 οι οποίοι λαμβάνουν υπόψη τους την παρούσα οικονομική κατάσταση.

β) να βεβαιώσει, συνεργαζόμενοι στενά με τους Ευρωπαίους και διεθνείς μας εταίρους,  ότι οποιαδήποτε νέα μέτρα θα έχουν πλήρη χρηματοδότηση, απέχοντας από μονομερείς ενέργειες οι οποίες θα υπονόμευαν τους δημοσιονομικούς στόχους, την οικονομική ανάκαμψη και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

γ) Να επιτραπεί στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να επαναφέρει την εξαίρεση (waiver) σύμφωνα με τις διαδικασίες και τους κανονισμούς.

δ) Να επεκταθεί η διαθεσιμότητα των ομολόγων του EFSF που διατηρεί το ΤΧΣ (HFSF) για τη διάρκεια της Συμφωνίας.

στ) Να ξεκινήσουν οι εργασίες ανάμεσα στις τεχνικές ομάδες, για τη δυνατότητα ενός νέου Συμβολαίου για την Aνάκαμψη και την Aνάπτυξη στο οποίο προσβλέπουν οι ελληνικές Αρχές,  ανάμεσα στην Ελλάδα, την Ευρώπη και το ΔΝΤ, και το οποίο θα μπορούσε να ακολουθήσει την τρέχουσα Συμφωνία.

η) Να συμφωνηθεί η εποπτεία υπό το πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και, στο ίδιο πνεύμα, υπό το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, κατά τη διάρκεια της επεκταθείσας Συμφωνίας.

θ) Να συζητηθούν οι τρόποι της ενεργοποίησης της απόφασης του Eurogroup του Νοεμβρίου του 2012 σχετικά με τα δυνατά περαιτέρω μέτρα για το χρέος και τη βοήθεια τα οποία θα εφαρμοστούν , μετά την ολοκλήρωση της επεκταθείσας συμφωνίας, ως μέρος του Συμβολαίου που θα ακολουθήσει.

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω,  η Ελληνική Κυβέρνηση εκφράζει την αποφασιστικότητα της να συνεργαστεί στενά με τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ώστε:

1. να επιτύχει δημοσιονομική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα,

2. να διευκολύνει την Ελληνική Κυβέρνηση να εισάγει ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις μακράς πνοής που απαιτούνται για την αποκατάσταση του βιοτικού  επιπέδου εκατομμυρίων ελλήνων πολιτών μέσα από τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, την επωφελή απασχόληση και κοινωνική συνοχή.

Με εκτίμηση,

Γιάνης Βαρουφάκης

Υπουργός Οικονομικών

Ελληνική Δημοκρατία

 

  • Κατηγορία BLOGS
  • 0