Α-Τιμη Παραγωγικότητα Τρία παραδείγματα που εξηγούν τα προβλήματα που υπάρχουν στη μέτρηση και την κατανόησή της.

Γράφει ο Γιάννης Βαρουφάκης

Η παραγωγικότητα είναι το ήμισυ της ευημερίας. Το άλλο μισό, βεβαίως, αφορά το τι παράγουμε (π.χ. πραγματικά αγαθά ή τοξικά απόβλητα) και το πώς διανέμονται τα παραχθέντα προϊόντα μεταξύ των πολιτών. Όπως, όμως, και να έχει το πράγμα, σε τελική ανάλυση, ευημερία χωρίς παραγωγικότητα δεν γίνεται. Μια ευημερούσα κοινωνία έχει να δείξει υψηλό παραγόμενο πλούτο ανά κάτοικο. Αλλά κάπου εδώ αρχίζει το πρόβλημα μέτρησης και κατανόησης της παραγωγικότητας: με το που αρθρώνουμε τη φράση «παραγόμενος πλούτος ανά κάτοικο», αυτόματα έρχεται στον νου ένα κλάσμα όπου ο αριθμητής είναι η παραγωγή, ο πλούτος που παρήχθη, και στον παρονομαστή βρίσκεται ο αριθμός των κατοίκων, των εργαζομένων, των πολιτών.  

Αυτό που συμβαίνει είναι ότι δεν αυξάνεται η παραγωγικότητα επειδή δεν βγαίνουμε από την ύφεση!

Γιατί είναι προβληματικό αυτό το κλάσμα όσον αφορά την κατανόηση και μέτρηση της παραγωγικότητας των μελών μιας κοινωνίας; Ας πάρουμε το εξής παράδειγμα: έστω μια ασφαλιστική εταιρεία που εξειδικεύεται σε ασφάλειες ζωής απασχολεί εκατό πωλητές. Η παραγωγικότητά τους μετριέται, απλώς, ως ο αριθμός των συμβολαίων που «κλείνει», κατά μέσον όρο, ο κάθε πωλητής. Αν, δηλαδή, πέρσι έκλεισαν δέκα χιλιάδες συμβόλαια, το κλάσμα της παραγωγικότητας ισούται με εκατό συμβόλαια ανά εργαζόμενο. Έστω, όμως, ότι πέρσι η ζήτηση ασφαλειών ζωής έπεσε στον Καιάδα της ύφεσης. Οι εκατό πωλητές δούλευαν πιο σκληρά από ποτέ, μέχρι αργά το βράδυ, δεν άφηναν ευκαιρία να πείσουν πελάτη ανεκμετάλλευτη μήπως και καταφέρουν να κρατήσουν τον τζίρο της εταιρείας ψηλά, αλλά φευ: η εταιρεία κατάφερε να κλείσει μόνο τέσσερις χιλιάδες συμβόλαια. Σε όρους παραγωγικότητας έπεσαν από τα εκατό στα σαράντα συμβόλαια ανά εργαζόμενο. Τι σημαίνει αυτό; Ότι η παραγωγικότητα των εργαζομένων αυτών μειώθηκε; Όχι βέβαια. Το αντίθετο συνέβη: η παραγωγικότητά τους αυξήθηκε, αλλά αυτό δεν έφτανε, καθώς ήρθαν αντιμέτωποι με σπανίζουσα ζήτηση. Να γιατί είναι λάθος αυτό που ακούγεται ότι δεν βγαίνουμε από την ύφεση επειδή δεν αυξάνεται η παραγωγικότητα. Αυτό που συμβαίνει είναι ότι δεν αυξάνεται η παραγωγικότητα επειδή δεν βγαίνουμε από την ύφεση!  

Πάμε τώρα σε έναν άλλον χώρο, όπου η παραγωγικότητα φαίνεται να αυξάνεται. Στις διεθνείς χρηματαγορές, για παράδειγμα. Όπου και να κοιτάξουμε, στη Γουόλ Στριτ, στο Σίτι του Λονδίνου, στη Φρανκφούρτη, θα δούμε υψηλή κερδοφορία ανά εργαζόμενο σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Ο ίδιος αριθμός ντίλερ φέρνει στην εταιρεία του πιο πολλά χρήματα. Ε, και; Αν μελετήσουμε πιο προσεκτικά αυτές τις αγορές, θα δούμε καταστάσεις όπως η εξής: επενδυτικά ταμεία επενδύουν σε μετοχές εταιρειών οι οποίες χρησιμοποιούν οι ίδιες τη ρευστότητά τους όχι για να επενδύουν σε παραγωγικές διαδικασίες και μηχανήματα (τα οποία θα αύξαναν την παραγωγικότητα των εργαζομένων σε αυτές τις εταιρείες) αλλά για να αγοράζουν τις ίδιες τους τις μετοχές! Έτσι, καθώς οι ίδιες οι εταιρείες αγοράζουν τις δικές τους μετοχές, την ώρα που τις αγοράζουν και τα επενδυτικά ταμεία, η τιμή των μετοχών αυτών αυξάνεται, τα μπόνους των διευθυντών των εταιρειών αυτών ανεβαίνουν (καθώς είναι διασυνδεδεμένα με την τιμή της μετοχής) και τα επενδυτικά ταμεία (ακόμα και να βαράνε μύγες τη μισή μέρα) εμφανίζουν αυξανόμενα κέρδη ανά ντίλερ. Ραγδαία αύξηση «παραγωγικότητας» στα χαρτιά, την ώρα που η πραγματική οικονομία φθίνει, καθώς πραγματικές επενδύσεις σε μηχανήματα, προϊόντα και ανθρώπους δεν γίνονται.  

Κλείνω με το τρίτο παράδειγμα, όπου το κλάσμα της παραγωγικότητας είναι άκρως παραπλανητικό: στην παιδεία, στην υγεία, στο δικαστικό σύστημα ακόμα. Ξεκινώ με τον χώρο που γνωρίζω καλύτερα, την παιδεία. Όποιος προσπαθήσει να σκεφτεί με όρους παραγωγικότητας για την παιδεία είναι σίγουρο ότι θα της κάνει ανεπανόρθωτο κακό. Θυμάμαι, όταν δίδασκα στο Κέμπριτζ, την εντύπωση που μου είχε κάνει η παράδοση του tutorial. Κάθε εβδομάδα έβλεπα στο γραφείο μου έξι φοιτητές, τον καθένα ξεχωριστά, για μία ώρα. Αυτό ήταν το μάθημά τους. Ούτε διαλέξεις, ούτε τίποτα. Τους έδινα ολόκληρα βιβλία και άρθρα, εκείνοι τα διάβαζαν και μετά ερχόντουσαν στο γραφείο και τα συζητούσαμε. Αν μετρήσουμε την παραγωγικότητα της εργασίας μου εκεί και τη συγκρίνουμε με την παραγωγικότητά μου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, όπου σε μια εξέταση ερχόντουσαν έως και επτακόσιοι φοιτητές, στοιβαγμένοι σε δεκαπέντε αίθουσες στο κτίριο της οδού Σίνα, είναι ξεκάθαρο ποιο από τα δύο κλάσματα παραγωγικότητας υπερτερεί: των Αθηνών βέβαια. Ε, και;

Για να το πω απλά: πρέπει να απαιτούμε χαμηλότερη παραγωγικότητα στα πανεπιστήμιά μας, ώστε να προσφέρουμε υψηλότερη μόρφωση. Και όσοι από τους κρατούντες διαφωνούν, επιχειρηματολογώντας ότι τα πανεπιστήμια και τα νοσοκομεία μας πρέπει να αυξήσουν την παραγωγικότητά τους, να τους θυμίζουμε ότι για τα δικά τους τα παιδιά, όταν οι ίδιοι αρρωσταίνουν, απαιτούν χαμηλής παραγωγικότητας, και υψηλής ποιότητας, παιδεία και υγεία.  

Πηγή: lifo

Ένα κανάλι που συμβολίζει όλη τη διαφθορά, την υποκρισία και την ανικανότητα του κυβερνητικού στρατοπέδου.

Γράφει ο Στέλιος Κούλογλου

Κάθε καθεστώς που καταρρέει κουβαλάει μαζί του ένα σκάνδαλο. Η χούντα ταλαιπωρήθηκε από το σκάνδαλο με τα «κρέατα Μπαλόπουλου» πριν μετατρέψει την Κύπρο σε αιώνιο σύμβολο προδοσίας, το ΠΑΣΟΚ της δεκαετίας του '80 είχε το σκάνδαλο Κοσκωτά, η κυβέρνηση Σημίτη την υπόθεση του Χρηματιστηρίου, του Κώστα Καραμανλή το Βατοπέδι. Της σημερινής το σύμβολο είναι η ΝΕΡΙΤ, όπου οι αλλεπάλληλες παραιτήσεις που ανακοινώνονται και το πρωτοφανές, ακόμη και για αφρικανικές χώρες μόλις απελευθερωμένες από τη γραφειοκρατία, μπάχαλο που επικρατεί στα παρασκήνια προμηνούν νέα επεισόδια και πλήρη διάλυση.

Αλλά καλύτερα ας μιλήσουν η σημερινή κατάσταση και όσα έλεγε ο κ. Σαμαράς σε μια ομιλία του, τον Ιούνιο του 2013, την επομένη του λουκέτου: «Κάνουμε την πιο τολμηρή μεταρρύθμιση –ελπίζω– που θα υπάρξει ποτέ στα ελληνικά ΜΜΕ».

Ας δούμε, λοιπόν, πώς εφαρμόστηκαν οι πρωθυπουργικές εξαγγελίες. Τη «μεταρρύθμιση» αυτή ανέλαβε, ως διευθύνων σύμβουλος, ο κ. Προκοπάκης, ο οποίος αποπέμφθηκε από το Εποπτικό Συμβούλιο με την κατηγορία ότι δεν ήταν συνεργάσιμος. Ο ίδιος έγραψε ότι χωρίς αξιοκρατικά κριτήρια «μοιράζονται εκπομπές ή εξυπηρετούνται μικροσυμφέροντα», στρεφόμενος εμμέσως και εναντίον της αναπληρώτριας διευθύνουσας συμβούλου κ. Ευαγγελάκου που κατηγορήθηκε ότι έδινε εκπομπές σε ημετέρους, μεταξύ των οποίων και ο σύζυγός της. Η τελευταία παραιτήθηκε λίγο μετά.

Σαμαράς: «Εμείς θα αποκαταστήσουμε την αληθινά δημόσια ενημέρωση».  

Πριν από μερικούς μήνες, με τροπολογία σε άσχετο νομοσχέδιο, άλλαξε ο ιδρυτικός νόμος της «αληθινά δημόσιας τηλεόρασης» του κ. Σαμαρά και δόθηκε η δυνατότητα στο κυβερνών κόμμα να διορίζει αυτό την πλειονότητα των μελών του Εποπτικού.

Oι δύο προηγούμενοι παραιτηθέντες αντικαταστάθηκαν από τους κ.κ. Μακροδημήτρη και Μορώνη, οι οποίοι παραιτήθηκαν πρόσφατα, διαμαρτυρόμενοι για την επέμβαση της κυβέρνησης που ζήτησε –και πέτυχε– να μη μεταδοθεί η ομιλία Τσίπρα από τη Θεσσαλονίκη. Τους ακολούθησαν άλλα δύο μέλη του Εποπτικού Συμβουλίου, οι Χωμενίδης και Ζούλας, καταγγέλλοντας επίσης κυβερνητικές παρεμβάσεις. Ας σημειωθεί ότι όλοι οι προηγούμενοι δεν είχαν διοριστεί από τον ΣΥΡΙΖΑ αλλά από την κυβέρνηση.  

Πριν από μερικούς μήνες, με τροπολογία σε άσχετο νομοσχέδιο, άλλαξε ο ιδρυτικός νόμος της «αληθινά δημόσιας τηλεόρασης» του κ. Σαμαρά και δόθηκε η δυνατότητα στο κυβερνών κόμμα να διορίζει αυτό την πλειονότητα των μελών του Εποπτικού. Μέχρι και ο Π. Καψής αντέδρασε, ενώ για τον ίδιο λόγο η ευρωπαϊκή EBU απέκλεισε τη ΝΕΡΙΤ από τη Γιουροβίζιον του 2015.  

Σίμος Σιμόπουλος: "Τέτοια κακοδιαχείριση και καταστροφή δεν έχει ξαναγίνει..."

Σαμαράς: «Δημόσια ραδιοτηλεόραση, αλλά όχι κρατική. Με λιγότερο προσωπικό, αλλά επάξια επιλεγμένο, με κριτήρια ΑΣΕΠ».

Η πραγματικότητα: Από τους 600 και πλέον που εργάζονται στη ΝΕΡΙΤ, οι μισοί περίπου πέρασαν από ΑΣΕΠ (δεν έχουν υπογράψει όμως ακόμη σύμβαση λόγω του γενικότερου αλαλούμ). Οι άλλοι μισοί, των οποίων το επάγγελμα θεωρήθηκε καλλιτεχνικό, ορίστηκε να επιλεγούν από μια επιτροπή αξιολόγησης. Σωστή η παράκαμψη του ΑΣΕΠ, γιατί για δημοσιογράφους, σκηνοθέτες, παραγωγούς, οπερατέρ, ηχολήπτες κ.λπ. ισχύουν και άλλα κριτήρια. Αλλά όταν η ΝΔ είδε ότι οι δικοί της δημοσιογράφοι δεν πέρασαν από την επιτροπή αξιολόγησης, άλλαξε τον κανονισμό και τους διόρισε!

Σαμαράς: «Δεν έχουμε τίποτε απολύτως με τους εργαζόμενους της ΕΡΤ. Όλοι, άλλωστε, θα αποζημιωθούν με τον πλέον γενναιόδωρο τρόπο».

H αλήθεια: Οι παλιότεροι εργαζόμενοι πήραν μια πετσοκομμένη αποζημίωση και είναι στα δικαστήρια. Όσοι είχαν προσληφθεί μέσω ΑΣΕΠ ή με τον νόμο Παυλόπουλου, έχουν πάρει, στον ενάμιση χρόνο από το λουκέτο, 4 μισθούς, παρ' ότι είχαν αναγνωρισμένη προϋπηρεσία. Και λόγω εφαρμογής του ενιαίου μισθολογίου, τους ζητάνε τώρα να επιστρέψουν ένα μέρος από αυτά τα λίγα που πήραν! Το πολιτιστικό ρεπορτάζ στη ΝΕΡΙΤ θα το αναλάβει σίγουρα ο Κάφκα.

Σαμαράς: «Με ικανότητα να προβάλλει τη χώρα στο εξωτερικό, να ενημερώνει, να ψυχαγωγεί μέσα στην Ελλάδα. Όχι να σέρνεται σε τελείως περιθωριακά νούμερα τηλεθέασης και ακροαματικότητας». H πραγματικότητα: Στις ακριτικές περιοχές βλέπουν τουρκικά, αλβανικά και λοιπά κανάλια. Και ενώ η ΕΡΤ το 2012 είχε κερδίσει τα πρωτεία στην ενημέρωση, η ΝΕΡΙΤ παρουσιάζει τα χαμηλότερα ποσοστά τηλεθέασης στην ιστορία της ελληνικής ραδιοτηλεόρασης, από τότε που έφυγαν τα γερμανικά στρατεύματα από τους ραδιοθαλάμους του Ζαππείου!

Τέτοια κακοδιαχείριση και καταστροφή δεν έχει ξαναγίνει. Η ΝΕΡΙΤ συμβολίζει όλη τη διαφθορά, την υποκρισία και την ανικανότητα του κυβερνητικού στρατοπέδου. Σήμερα το Εποπτικό Συμβούλιο δεν μπορεί να λειτουργήσει και όλες οι αποφάσεις του είναι παράνομες, γιατί τρία από τα μέλη του (το τρίτο, ο κ. Σιμόπουλος, το έχει δηλώσει δημοσίως) έχουν παραιτηθεί. Επειδή σύμφωνα με τον νόμο είναι το συγκεκριμένο Εποπτικό Συμβούλιο που θα όριζε το Διοικητικό Συμβούλιο πρέπει να αλλάξει ο νόμος για να λειτουργήσει η ΝΕΡΙΤ.

Σαμαράς: «Είναι οι τελευταίοι σπασμοί ενός καθεστώτος προνομίων. Που καταρρέει. Και που θα έπρεπε να είχε παραμεριστεί από χρόνια». Είναι το μόνο σημείο στο οποίο ο πρωθυπουργός έπεσε μέσα. Μόνο που εννοούσε την κυβέρνησή του. Που, πράγματι, πολύ έμεινε.  

Πηγή: lifo