Η τελευταία αύξηση της διπλωματικής δραστηριότητας γύρω από τη σύγκρουση στην Ουκρανία ακολουθεί ένα γνωστό μοτίβο, αν και κάθε γύρος φέρνει τις δικές του ιδιαιτερότητες. Αυτή τη φορά, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είναι ιδιαίτερα θυμωμένος με τον Βλαντιμίρ Ζελένσκι, τον οποίο κατηγορεί ολοένα και περισσότερο για την αποτυχία τερματισμού του πολέμου.

Η προσωπική τους εχθρότητα είναι εμφανής από την πρώτη τους συνάντηση κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του Τραμπ, πριν από περισσότερους από 18 μήνες. Αλλά τώρα υπάρχει ένας επιπλέον παράγοντας, και αυτός είναι η αμερικανική εσωτερική πολιτική.

Με τους Ρεπουμπλικάνους να αντιμετωπίζουν δύσκολες εκλογές, ο Τραμπ χρειάζεται μια πολιτική επιτυχία. Υπάρχει λίγος χρόνος για σημαντικά επιτεύγματα, αλλά οι ισχυρές εικόνες μπορούν ακόμα να κάνουν εντύπωση και η σταθεροποίηση της αγοράς καυσίμων μέσω της διπλωματίας με τη Μόσχα προσφέρει ακριβώς αυτή την ευκαιρία.

Η ειρήνευση σε μια αιματηρή σύγκρουση είναι από μόνη της ένα επίτευγμα, αλλά οι ψηφοφόροι γενικά ανησυχούν περισσότερο για τα δικά τους οικονομικά και ο Τραμπ το καταλαβαίνει αυτό, οπότε φαίνεται να έχει επιστρέψει στην πεποίθηση που είχε από την αρχή ότι ο Ζελένσκι είναι πιο ευάλωτος στις πιέσεις από τη Μόσχα.

Η Ρωσία έχει καθορίσει τα όρια της ευελιξίας της και έχει δείξει μικρή διάθεση να υποχωρήσει από αυτά. Εν τω μεταξύ, η Ουάσινγκτον απέτυχε πέρυσι να φέρει την Ουκρανία και τους Ευρωπαίους υποστηρικτές της σε τάξη. Μάλιστα, κατάφεραν ακόμη και για λίγο να πείσουν τον Τραμπ ότι το Κίεβο θα μπορούσε να αντιστρέψει ριζικά την στρατιωτική κατάσταση, αλλά τώρα το εκκρεμές έχει γυρίσει πίσω.

Θυμάται πώς η ουκρανική ηγεσία προσπάθησε να βοηθήσει τους Δημοκρατικούς κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του 2020 και φαίνεται να ερμηνεύει την τρέχουσα συμπεριφορά του Κιέβου με τον ίδιο τρόπο: ως μια προσπάθεια να βοηθήσει τους εγχώριους αντιπάλους του. Ο Τραμπ σπάνια συγχωρεί τέτοια συμπεριφορά, εξ ου και η ολοένα και πιο σκληρή ρητορική του.

Γνωρίζοντας τον πρόεδρο, θα περίμενε κανείς ότι αυτή η στάση θα συνεχιστεί, αλλά θα ήταν λάθος να υποθέσουμε ότι η εχθρότητά του απέναντι στον Ζελένσκι εγγυάται μια επιτυχημένη ειρηνευτική συμφωνία.

Μια πολιτική ευνοϊκή για τη Μόσχα έχει μικρή υποστήριξη εντός του αμερικανικού κατεστημένου, ανεξάρτητα από την κομματική της τοποθέτηση, επομένως οι αντίπαλοι θα εκμεταλλευτούν κάθε ευκαιρία για να την εμποδίσουν.

Εν τω μεταξύ, η Δυτική Ευρώπη είναι αποφασισμένη να μην αποκλειστεί από τις διαπραγματεύσεις και οι κυβερνήσεις της συνεχίζουν να αντιστέκονται σε μια διευθέτηση που πιστεύουν ότι θα εξυπηρετούσε τα ρωσικά συμφέροντα.

Ο Τραμπ μπορεί να πιεστεί προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση, αλλά η ριζική αλλαγή της οπτικής του είναι ένα άλλο θέμα, επειδή παρά την φαινομενική του απρόβλεπτοτητα, είναι αξιοσημείωτα συνεπής στην υποκείμενη κοσμοθεωρία του και μόλις σχηματίσει μια γνώμη, σπάνια την εγκαταλείπει.

Αυτά, ωστόσο, είναι ζητήματα προσωπικότητας και πολιτικής ψυχολογίας, οπότε τι γίνεται με την ίδια τη διευθέτηση;

Οι διαπραγματεύσεις παραμένουν αδιαφανείς, όπως συμβαίνει γενικά με την γνήσια διπλωματία, και η κατεύθυνσή τους μπορεί να συναχθεί μόνο από έμμεσα μηνύματα.

Τα δυτικά σχόλια τείνουν να προσδιορίζουν το έδαφος ως το κύριο εμπόδιο και υπάρχει κάποια δικαιολογία για αυτό, καθώς η πορεία των στρατιωτικών επιχειρήσεων έχει σταδιακά ανυψώσει τα εδαφικά ζητήματα πέρα ​​από τη σημασία που είχαν στην αρχή της σύγκρουσης.

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι η απόρριψη των προτεινόμενων όρων διευθέτησης της Ρωσίας θα σήμαινε την αντιμετώπιση λιγότερο ευνοϊκών συνθηκών αργότερα, και αυτό ακριβώς έχει συμβεί, ιδίως όσον αφορά το εδαφικό ζήτημα, ωστόσο οι εδαφικές παραχωρήσεις δεν είναι η μόνη αιτία.

Οι ευρύτερες αρχές της ευρωπαϊκής ασφάλειας, τόσο στρατιωτικές όσο και πολιτικές, παραμένουν κεντρικές. Ήταν, άλλωστε, οι αποφασιστικές σκέψεις πίσω από την απόφαση της Μόσχας να χρησιμοποιήσει βία το 2022.

Πράγματι, θα μπορούσαμε να υποθέσουμε ότι η ασφάλεια, νοούμενη με την ευρύτερη έννοιά της, έχει γίνει, ή πρόκειται να γίνει, το κεντρικό ζήτημα στις διαπραγματεύσεις, και αυτό είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το εδαφικό ζήτημα.

Όσο λιγότερη εμπιστοσύνη υπάρχει σε βιώσιμες συμφωνίες για αμοιβαίες εγγυήσεις και στρατιωτικούς περιορισμούς, τόσο μεγαλύτερο είναι το κίνητρο για επέκταση των ζωνών ασφαλείας και μείωση των δυνατοτήτων ενός αντιπάλου μακροπρόθεσμα, έτσι ώστε το έδαφος, με άλλα λόγια, να γίνεται υποκατάστατο των ρυθμίσεων ασφαλείας που καμία πλευρά δεν πιστεύει ότι μπορεί να εμπιστευτεί.

Μετά τις συναντήσεις στο Όσλο και την Αγία Πετρούπολη, οι Αμερικανοί εκπρόσωποι μίλησαν για ουσιαστική πρόοδο, ενώ οι Ευρωπαίοι περιγράφουν σύγκλιση θέσεων και ανάδυση νέων ιδεών.

Προς το παρόν, η διπλωματία συνεχίζει την γνωστή της πορεία, με μια ακόμη τριμερή συνάντηση σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων να αναμένεται τον Νοέμβριο για την αντιμετώπιση τεχνικών ζητημάτων, μετά από δύο προηγούμενους γύρους.

Ωστόσο, ο συνδυασμός των εξελίξεων υποδηλώνει ότι η στρατιωτική φάση της σύγκρουσης μπορεί να πλησιάζει σε ένα σημαντικό σημείο καμπής, ακόμη και αν η ολοκλήρωσή της απέχει αρκετά.

Ο Γιούρι Ουσάκοφ εξέφρασε την ελπίδα ότι το τέλος πλησιάζει και αυτό μπορεί να είναι αισιόδοξο, αλλά οι εναλλακτικές λύσεις γίνονται σαφέστερες: είτε σοβαρές ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις που θα καλύπτουν όλο το φάσμα των αμφισβητούμενων ζητημάτων, είτε μια μετάβαση σε ένα νέο επίπεδο κλιμάκωσης.

Η πρώτη επιλογή απαιτεί αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας και οι τεχνικές ρυθμίσεις από μόνες τους δεν επαρκούν, επομένως αυτό που χρειάζεται είναι ένα σταθερό πολιτικό πλαίσιο ικανό να επιβιώσει από αλλαγές στις συνθήκες και την ηγεσία.

Αυτό είναι επίσης το πλαίσιο στο οποίο συζητείται η πιθανότητα τριμερούς συνάντησης μεταξύ των ηγετών της Ρωσίας, της Κίνας και των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η προτεινόμενη συνάντηση στη σύνοδο κορυφής της APEC τον επόμενο μήνα στη Σεντζέν έχει προκαλέσει σημαντικές εικασίες, αλλά παραμένει αβέβαιο αν θα συμβεί. Ακόμα κι αν συμβεί, δεν θα υπάρξει νέα Γιάλτα και καμία ευρεία συμφωνία, επειδή το διεθνές περιβάλλον απλώς δεν επιτρέπει ένα τέτοιο αποτέλεσμα.

Παρ 'όλα αυτά, μια συνάντηση μεταξύ του Βλαντιμίρ Πούτιν, του Σι Τζινπίνγκ και του Ντόναλντ Τραμπ θα είχε σημαντική σημασία.

Μέσα σε ένα ολοένα και πιο περίπλοκο διεθνές τοπίο, θα έδειχνε το επίπεδο στο οποίο λαμβάνονται οι πιο σημαντικές αποφάσεις στον κόσμο, ένα επίπεδο ανάλογο με την κλίμακα των προκλήσεων. Ίσως αυτό, από μόνο του, να προσέφερε μια νέα προοπτική.

Αυτό το άρθρο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά από την  Rossiyskaya Gazeta και  μεταφράστηκε και επιμελήθηκε από την ομάδα RT. 

Γράφει ο Γιάννης Κατσίμπας

Γιατί τόσο σκοτεινές ειδήσεις να λέγονται απο υπέρλαμπρα πρόσωπα με ροζ και καναρινί παντελόνες και ψιλοτάκουνα περίπου Christian Louboutin ;

Πόσο ερμητικά κλειστά μάτια θα έπρεπε να έχεις για να μην χαζεύεις το σταυροπόδι στο ψηλό ντιζαϊνάτο σκαμπό του πλατό, σε συνδυασμό με την άνοδο της βενζίνης στην αντλία και με “τα καθημερινά του καθημερινού”και ο καθείς να σε ψέλνει;

‘Έζησα κι εγώ το εφέ των μεταγραφών μαθαίνω τις εμβριθείς “κριτικές”.

Ίδια πρόσωπα σε άλλο σκηνικό, με άλλο μισθό, άλλη ντιρεκτίβα.

‘Ιδια όμως τσαχπινιά , τόλμη και γοητεία σα να άκουγα σε πλέι-μπακ το “Τολμώ” της Μαρινέλας στο ναρκοπέδιο της Κηφισιάς που περπατώ.

Θα προτιμούσα να λέει τις ειδήσεις αυτή που τις γράφει: με το εναλλασσόμενο, εφαρμοστό γελεκάκι της και το κρυφό αμόρε του Βαγγέλη, αντί της κας, το όνομά της δεν το αναφέρω.

Στη Ρώμη τους χριστιανούς τους έτρωγαν τα θηρία στο Κολοσσαίο. Εδώ τα “θηρία” τρώνε τον Κηφισιώτη για να μην τα φάει με τη σειρά του ότι βρει στο διάβα του.

Συμβάλλει βέβαια σ’ αυτό και η δική του περιέργεια.

Πού έψαξε και βρήκε, παραδείγματος χάριν, ότι η «κα με τας καμελίας» αποκάλυψε τον λόγο που αποφάσισε να κάνει κατάψυξη ωαρίων;

Οι τρεις πρώην πρόεδροι της ΝΔ Κώστας Καραμανλής, Αντώνης Σαμαράς και Βαγγέλης Μεϊμαράκης, βρέθηκαν στην πρώτη σειρά της εκδήλωσης για τη συμπλήρωση 25 χρόνων λειτουργίας του Ευρωπαϊκού Κέντρου Αριστείας Jean Monnet του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Την εικόνα που δεν είδαμε στην επίσημη κομματική εκδήλωση για τον εορτασμό των γενεθλίων της ΝΔ, δηλαδή τους τρεις πρώην προέδρους της παράταξης Κώστα Καραμανλή, Αντώνη Σαμαρά και Βαγγέλη Μεϊμαράκη να κάθονται μαζί στην ίδια σειρά, την είδαμε απόψε στην επετειακή εκδήλωση του ΕΚΠΑ για τη συμπλήρωση 25 χρόνων λειτουργίας του Ευρωπαϊκού Κέντρου Αριστείας Jean Monnet, στο κεντρικό κτήριο του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Υπενθυμίζουμε ότι από την πρόσφατη κομματική εκδήλωση για τα γενέθλια της ΝΔ απουσίαζαν όλοι οι πρώην πρόεδροι του κόμματος. Όχι μόνο δηλαδή ο Αντώνης Σαμαράς (ο οποίος έχει διαγραφεί με απόφαση του πρωθυπουργού), αλλά και ο Κώστας Καραμανλής και ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης, οι οποίοι βρέθηκαν απόψε μαζί στην πρώτη σειρά του ακροατηρίου της εκδήλωσης στο ΕΚΠΑ.

Ομιλητές

Στους ομιλητές ήταν ο καθηγητής και υφυπουργός Εξωτερικών επί κυβέρνησης Καραμανλή, Γιάννης Βαληνάκης, ο οποίος έκανε την παρουσίαση του απολογισμού της 25ετίας του Ευρωπαϊκού Κέντρου Αριστείας Jean Monnet του Πανεπιστημίου Αθηνών ως πρόεδρος του Κέντρου, ενώ αναφερόμενος στην στάση της Ε.Ε. άφησε σαφείς αιχμές για το γεγονός ότι στηρίζει την Ουκρανία απέναντι σε μια αναθεωρητική δύναμη, όπως η Ρωσία, αλλά δεν έχει, όπως τόνισε, την ίδια στάση απέναντι σε δύο κράτη-μέλη της, όπως η Κύπρος και η Ελλάδα, τα οποία βρίσκονται αντιμέτωπα με τις αναθεωρητικές επιδιώξεις της Τουρκίας.

Την κεντρική ομιλία της εκδήλωσης πραγματοποίησε ο Ευρωπαίος Επίτροπος, αρμόδιος για τις βιώσιμες μεταφορές και τον Τουρισμό, Απόστολος Τζιτζικώστας, ενώ την προσφώνηση έκανε ο πρύτανης του ΕΚΠΑ, καθηγητής Γεράσιμος Σιάσος και χαιρετισμό απηύθυνε ο υφυπουργός Παιδείας Νίκος Παπαιωάννου.

Οι παρουσίες

Στις παρουσίες στο ακροατήριο, πέραν των πρώην προέδρων της ΝΔ, ασφαλώς ξεχωρίζει εκείνη του Θόδωρου Ρουσόπουλου, βουλευτή της ΝΔ, πρώην Προέδρου της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης και πρώην υπουργού Επικρατείας επί κυβέρνησης Καραμανλή.

Στο ακροατήριο ήταν επίσης αρκετοί βουλευτές της ΝΔ και πρώην υπουργοί, όπως οι Χρήστος Σταϊκούρας, Γιώργος Βλάχος, Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος, Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, Γιώργος Βουλγαράκης, ενώ παρόντες ήταν ακόμα ο Γενικός Διευθυντής της ΝΔ και στενός συνεργάτης του Κυριάκου Μητσοτάκη, Γιάννης Σμυρλής, καθώς επίσης ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του πρωθυπουργού, Θάνος Ντόκος.

Εκεί ήταν, τέλος, και ο παραιτηθείς (και πλέον πιο απελευθερωμένος να εκφράζει τις διαφοροποιήσεις του) από τη θέση του συμβούλου του πρωθυπουργού για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Σωτήρης Σέρμπος.

Καμία βραχυπρόθεσμη απροσδόκητη αύξηση της τιμής του πετρελαίου δεν μπορεί να αντισταθμίσει τη ζημιά που προκλήθηκε από τον ατελείωτο πόλεμο μεταξύ των εταίρων.

Στις 18 Οκτωβρίου, ο Ρώσος Υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ επισκέφθηκε τη Μανάμα, όπου παρευρέθηκε στην ένατη υπουργική σύνοδο του στρατηγικού διαλόγου του Συμβουλίου Συνεργασίας Ρωσίας-Κόλπου και είχε ξεχωριστές συνομιλίες με τους υπουργούς Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας και του Κουβέιτ. Την επόμενη μέρα, ταξίδεψε στην Τεχεράνη για να συναντηθεί με τον Υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και τον Πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν.

Στη Μανάμα, οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην αποκλιμάκωση στον Περσικό Κόλπο, την ασφάλεια στη θάλασσα και τις ρωσικές προτάσεις για ένα πλαίσιο συλλογικής ασφάλειας, ενώ οι διμερείς συναντήσεις έδωσαν την ευκαιρία να διευκρινιστούν οι θέσεις των επιμέρους χωρών. Ο Λαβρόφ και ο ομόλογός του από το Κουβέιτ τόνισαν την ανάγκη ταχείας μείωσης των εντάσεων και συμφώνησαν ότι μια πολιτική και διπλωματική διευθέτηση είναι ο μόνος βιώσιμος τρόπος για να προχωρήσουμε. Στην Τεχεράνη, τα περιφερειακά ζητήματα παρουσιάστηκαν παράλληλα με τη ρωσο-ιρανική συνεργασία, με τη Μόσχα να επιβεβαιώνει τη δέσμευσή της σε οικονομικές και επενδυτικές συμφωνίες παρά την επιδείνωση του περιβάλλοντος ασφαλείας.

Διπλωματία μεταξύ των δύο ακτών του Κόλπου

Το ταξίδι είχε ως στόχο να αποτρέψει την εδραίωση ενός νέου χάσματος μεταξύ του Ιράν και των αραβικών μοναρχιών, καθώς οι συνέπειες της αμερικανο-ισραηλινής επιθετικότητας κατά του Ιράν επηρεάζουν την ασφάλεια ολόκληρης της περιοχής. Ωστόσο, η ανοικοδόμηση της εμπιστοσύνης απαιτεί επίσης την αναγνώριση ότι τα κράτη του Κόλπου έχουν τα δικά τους παράπονα κατά της Τεχεράνης για τις επιθέσεις στο έδαφός τους και τις απειλές κατά των θαλάσσιων οδών.

Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στη Μανάμα, οι Άραβες εκπρόσωποι δήλωσαν ρητά ότι ελπίζουν ότι η Μόσχα θα χρησιμοποιήσει τη σχέση της με το Ιράν για να εκφράσει τις ανησυχίες τους. Οι συζητήσεις κάλυψαν επίσης την Υεμένη, τη διατήρηση της εκεχειρίας στη Γάζα, την πρόσβαση στην ανθρωπιστική βοήθεια και την ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού ενέργειας και τροφίμων - τις διάφορες και αλληλένδετες πηγές αστάθειας που μαστίζουν τη Μέση Ανατολή.

Η Ρωσία θα μπορούσε να μεσολαβήσει στις προσπάθειες για την αποκλιμάκωση των εντάσεων και τον μετριασμό της επιδείνωσης των σχέσεων μεταξύ της Τεχεράνης και των μοναρχιών του Κόλπου, καθώς διατηρεί στενούς δεσμούς με το Ιράν, ενώ παράλληλα αναπτύσσει πολιτική, οικονομική και ενεργειακή συνεργασία με τα αραβικά κράτη. Αυτές οι σχέσεις επιτρέπουν στη Μόσχα να μεταδίδει μηνύματα, να προσδιορίζει τα περιθώρια για συμβιβασμό και να διευκολύνει τον άμεσο διάλογο, ο οποίος μπορεί εύκολα να δώσει τη θέση του σε ανταγωνιστικά τελεσίγραφα κατά τη διάρκεια μιας κρίσης.

Ωστόσο, αυτή η αμφίδρομη πρόσβαση δεν σημαίνει ότι η Μόσχα μπορεί να υπαγορεύσει τι πραγματικά αποφασίζουν οι εταίροι της, και η εγγύτητά της με την Τεχεράνη μπορεί να εγείρει ερωτήματα μεταξύ των Αράβων συμμετεχόντων. Η αποτελεσματικότητα της ρωσικής διαμεσολάβησης θα εξαρτηθεί τελικά από το αν τα ίδια τα μέρη είναι πρόθυμα να διαπραγματευτούν, να αναγνωρίσουν τις ανησυχίες η μία της άλλης και να λάβουν πρακτικά μέτρα για να τις αντιμετωπίσουν.

Η συμπεριληπτική ασφάλεια ως εναλλακτική λύση στη μόνιμη κρίση

Στη Μανάμα, ο Λαβρόφ παρουσίασε για άλλη μια φορά την ενημερωμένη αντίληψη της Ρωσίας για τη συλλογική ασφάλεια στον Περσικό Κόλπο ως πιθανή συμβολή σε μια διαρκή διευθέτηση. Η πρόταση συνεχίζει μια μακροχρόνια πρωτοβουλία και όχι ένα έγγραφο που αναπτύχθηκε αποκλειστικά για αυτήν την επίσκεψη. Ήδη από τον Ιούνιο, ανέφερε ότι ενημερωμένες προτάσεις είχαν κυκλοφορήσει στις πρωτεύουσες της περιοχής και ότι η Μόσχα λάμβανε τις πρώτες απαντήσεις.

Η προσέγγιση βασίζεται στην υπόθεση ότι οι αραβικές μοναρχίες και το Ιράν πρέπει να συμμετέχουν σε ένα κοινό πλαίσιο, επειδή οι προσπάθειες διασφάλισης μιας ομάδας κρατών μέσω της απομόνωσης μιας άλλης αναπαράγουν τα αίτια της αντιπαράθεσης. Τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης και οι τακτικές επαφές αποσκοπούν στη σταδιακή μείωση της αβεβαιότητας, ενώ οι χώρες του Κόλπου και οι άμεσοι γείτονές τους θα πρέπει να έχουν την αποφασιστική φωνή στη διαμόρφωση της περιφερειακής τάξης.

Μια προηγούμενη ρωσική ιδέα που κυκλοφόρησε στα Ηνωμένα Έθνη το 2019 προέβλεπε ήδη μια σταδιακή ομαλοποίηση των συνθηκών, σεβασμό της κυριαρχίας, την ειρηνική επίλυση των διαφορών και την ανάπτυξη μηχανισμών συλλογικής ασφάλειας. Οι τρέχουσες προτάσεις μπορεί να θεωρηθεί ότι διατηρούν το ίδιο πνεύμα, ακόμη και αν συγκεκριμένες διατάξεις έχουν αλλάξει ή ενημερωθεί.

Η πρακτική αξία αυτού του μοντέλου θα εξαρτηθεί από το εάν οι γενικές αρχές μπορούν να μεταφραστούν σε συμφωνημένες διαδικασίες για την πρόληψη συμβάντων, την προστασία των πολιτικών υποδομών και τη διατήρηση ανοιχτών των θαλάσσιων οδών. Αυτές οι ρυθμίσεις θα μπορούσαν να αποτελέσουν τα πρώτα βήματα προς μια πιο σταθερή τάξη, ενώ μια προσπάθεια επίλυσης κάθε πολιτικής διαφωνίας ταυτόχρονα θα μπορούσε να εμποδίσει ακόμη και περιορισμένα μέτρα για την άμβλυνση των εντάσεων.

Γιατί το ακριβό πετρέλαιο δεν κάνει τον πόλεμο καλό για τη Ρωσία

Τα δυτικά μέσα ενημέρωσης και οι συζητήσεις των ειδικών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που επικεντρώνονται στην πολιτική της Μέσης Ανατολής, συχνά παρουσιάζουν τη Ρωσία ως ωφελημένη από τον πόλεμο, υποστηρίζοντας ότι οι διαταραχές στον εφοδιασμό του Κόλπου αυξάνουν τις τιμές ενέργειας και δημιουργούν ευκαιρίες για τους Ρώσους εξαγωγείς.

Ένα βραχυπρόθεσμο όφελος από την άποψη της τιμής είναι σίγουρα πιθανό, αλλά το να υποθέσουμε ότι ο πόλεμος δίνει στη Ρωσία στρατηγικό πλεονέκτημα είναι αναλυτικά αβάσιμο, επειδή τα εθνικά συμφέροντα της χώρας δεν περιορίζονται σε μία μόνο πηγή εσόδων από εξαγωγές. Τα πρόσθετα έσοδα από τις πωλήσεις εμπορευμάτων λένε λίγα για το κόστος των κατεστραμμένων συνεργασιών, των αναβληθέντων επενδύσεων και της επιδείνωσης των συνθηκών για τα μακροπρόθεσμα έργα.

Η Μέση Ανατολή έχει σημασία για τη Ρωσία ως πολιτικός και οικονομικός εταίρος, και οι σταθερές σχέσεις εξαρτώνται από προβλέψιμους θεσμούς, οδούς μεταφοράς και χρηματοοικονομικές συναλλαγές. Ένας παρατεταμένος πόλεμος αυξάνει το κόστος ναυτιλίας και ασφάλισης, περιπλέκει τις συμφωνίες υποδομών και αναγκάζει τους εταίρους να εκτρέψουν πόρους από την ανάπτυξη προς άμεσες ανάγκες ασφαλείας.

Αυτό είναι εμφανές στη συνεργασία της Ρωσίας με το Ιράν, όπου τα έργα της απαιτούν ένα σταθερό λειτουργικό περιβάλλον. Στην Τεχεράνη, ο Λαβρόφ μίλησε για τη σταδιακή επιστροφή Ρώσων ειδικών στον πυρηνικό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής Μπουσέρ, καθώς και για προοπτικές συνεργασίας στην παραγωγή και μεταφορά υδρογονανθράκων. Ένας παρατεταμένος πόλεμος δημιουργεί πρόσθετους κινδύνους για αυτές τις δραστηριότητες και οι υψηλότερες τιμές του πετρελαίου δεν μπορούν να τους εξαλείψουν.

Επιπλέον, ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ μπορεί να αποδυναμώσει την παγκόσμια οικονομία, ενώ η επακόλουθη μείωση της ζήτησης περιορίζει τα αρχικά κέρδη των εξαγωγέων. Ακόμα κι αν ορισμένες συνέπειες ενός πολέμου στη Μέση Ανατολή μπορούν να ωφελήσουν τους Ρώσους προμηθευτές βραχυπρόθεσμα, οι ισχυρισμοί ότι η Μόσχα επιθυμεί έναν ατελείωτο πόλεμο στην περιοχή είναι στην καλύτερη περίπτωση επιφανειακοί. Το στρατηγικό συμφέρον της Ρωσίας έγκειται στη μακροπρόθεσμη σταθερότητα της περιοχής, η οποία θα της επέτρεπε να διατηρήσει τις συνεργασίες, τις αγορές και τις ευκαιρίες για οικονομική εμπλοκή.

Περιφερειακή αυτονομία σε μια μεταβαλλόμενη παγκόσμια τάξη

Ο μετασχηματισμός της παγκόσμιας τάξης και η διάβρωση της δυτικής ηγεμονίας δίνουν στα κράτη της Μέσης Ανατολής μεγαλύτερο περιθώριο για να ακολουθήσουν ανεξάρτητες πολιτικές, αλλά η αναδιανομή της διεθνούς επιρροής δεν επιλύει από μόνη της τις περιφερειακές διαφορές. Εάν η εξάρτηση από εξωτερικές εγγυήσεις απλώς συμπληρωθεί από νέους ανταγωνιστικούς προστάτες, ενώ οι μηχανισμοί για άμεσο διάλογο παραμένουν αδύναμοι, η Μέση Ανατολή θα συνεχίσει να χρησιμεύει ως αρένα όπου οι τοπικές συγκρούσεις τέμνονται με την αντιπαλότητα μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων.

Η περιφερειακή αυτονομία απαιτεί από τα γειτονικά κράτη να συμφωνήσουν σε κανόνες συνύπαρξης, ακόμη και όταν οι προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής τους και οι αντιλήψεις τους για τις απειλές διαφέρουν σημαντικά. Ένα βιώσιμο σύστημα θα απαιτήσει αμοιβαίο σεβασμό για την κυριαρχία, την απόρριψη των επιβαλλόμενων στρατιωτικών λύσεων και την αναγνώριση ότι η διαρκής ασφάλεια δεν μπορεί να οικοδομηθεί πάνω στη μόνιμη ευπάθεια ενός άλλου κράτους.

Η Ρωσία μπορεί να υποστηρίξει αυτή τη διαδικασία παρέχοντας διπλωματικά κανάλια και βοηθώντας στον εντοπισμό μιας λειτουργικής ακολουθίας συμφωνιών, αλλά μόνο οι χώρες της περιοχής μπορούν να οικοδομήσουν ένα ειρηνικό μέλλον. Η εξωτερική διαμεσολάβηση αποφέρει αποτελέσματα όταν υποστηρίζει μια υπάρχουσα προθυμία για συμβιβασμό, ενώ ακόμη και ουσιαστικές πρωτοβουλίες μπορούν να παραμείνουν στα χαρτιά εάν αυτή η προθυμία απουσιάζει.

Οι επισκέψεις του Λαβρόφ στη Μανάμα και την Τεχεράνη ανέδειξαν μια ευκαιρία να συνδεθεί η επείγουσα αποκλιμάκωση με συζητήσεις για μια πιο βιώσιμη περιφερειακή τάξη. Η αξιοποίηση αυτής της ευκαιρίας θα απαιτήσει χρόνο και δύσκολες πολιτικές αποφάσεις, επειδή τα μέρη θα πρέπει να περιορίσουν τη χρήση βίας τους, να αποκαταστήσουν την κατεστραμμένη εμπιστοσύνη και να αποδεχτούν αμοιβαίες υποχρεώσεις. Η Μόσχα μπορεί να μεσολαβήσει σε αυτή τη διαδικασία, αλλά το αποτέλεσμά της θα εξαρτηθεί από την επιθυμία και την ετοιμότητα των κρατών του Κόλπου και του Ιράν να καταλήξουν σε συμφωνία.

Πηγή: RT