«Δεν καταλαβαίνω γιατί ο βιαστής είναι πιο κακός άνθρωπος από την κοπέλα που βγάζει τα βυζιά της έξω και προκαλεί. Τη βία τη ζητάει η ίδια, θέλει να τη βιάσουν». Ηταν πριν από δέκα χρόνια όταν ο ζωγράφος Κώστας Τσόκλης, μας έφτυσε καταπρόσωπο μέσα από την κάμερα της δημόσιας τηλεόρασης.

Εναν χρόνο μετά, σε συνέντευξή του στο «Βήμα», εξηγήθηκε: «Είπα ότι προτού καταδικάσω ήθελα να ερευνήσω ποιος ουσιαστικά φταίει. Εκείνη που προκαλεί – αν προκαλεί – ή εκείνος που μη μπορώντας να κρατήσει τις ορμές του μπροστά στην ομορφιά που επιδεικνύεται επιτίθεται;» 

Να μιλήσεις για το ένστικτο αυτοσυντήρησης κάποιων γέρων που κρατιούνται από τη ζωή με έναν τρόπο επιθετικό προς όλους, προς τους δικούς τους και προς τους γύρω τους, διεκδικώντας προτεραιότητα του συμφέροντός τους έναντι όλων είναι λίγο. 

Να σκεφτείς ότι η ηλικία πολλές φορές αλλάζει τους ανθρώπους επηρεάζοντας εκτός από τη φυσική, τη νοητική και την ψυχοσυναισθηματική τους κατάσταση δεν αρκεί και δεν συνάδει με τη συγκεκριμένη περίπτωση. 

Να τρομάξεις μπροστά στην ανθρώπινη σκληρότητα και στο μίσος για τον άλλο, όπως κάθε φορά ορίζεται το ανοίκειο, είναι αναμενόμενο. 

Τι άνθρωποι είναι αυτοί; 

Σίγουρα δεν είναι λίγοι. Είναι παντού γύρω και, γενικά, τα καταφέρνουν. Στο μουσείο Τσόκλη στην Τήνο πήγα κι εγώ το καλοκαίρι και τον Μακρόπουλο τον ψήφισαν τόσοι δημότες της Αθήνας. 

Στο σούπερμάρκετ που ψωνίζω διαλέγω ένα ταμείο όπου μπορεί να έχει βάρδια μια κυρία που γνωριζόμαστε. Μέχρι να «χτυπήσει» τα ψώνια μου και να πληρώσω, προλαβαίνουμε να αλλάξουμε κάποιες κουβέντες. 

Την τελευταία φορά που την είδα με ρώτησε αν είχα ακούσει τις καταγγελίες του Συλλόγου Εμποροϋπαλλήλων Αθήνας. Κατάλαβα αμέσως τι εννοούσε. Είχαν μιλήσει για εκατοντάδες κρούσματα στις αλυσίδες σουπερμάρκετ που αποκρύπτονται από το προσωπικό, για εργοδότες που δεν δίνουν στους εργαζόμενους τη δυνατότητα να κάνουν τεστ, για καραντίνα μόνο για όσους βρέθηκαν θετικοί χωρίς κλείσει το κατάστημα και χωρίς να γίνει απολύμανση.  Είχαν επίσης μιλήσει για συστηματική παραβίαση βασικών εργασιακών δικαιωμάτων, όπως υπερωριακή απασχόληση, αλλαγή ωραρίων και μετακίνηση εργαζόμενων από κατάστημα σε κατάστημα, χωρίς να δίνεται ταυτόχρονα η δυνατότητα για άδεια ειδικού σκοπού σε εργαζόμενους που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες. 

Η ταμίας ήταν πολύ ταραγμένη. Τη λένε Μαρία.