Γράφει η Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη

Η μέτρηση της πίεσης περιλαμβάνει ένα συστολικό στοιχείο («μεγάλη» πίεση) και ένα διαστολικό στοιχείο («μικρή» πίεση). Η διαστολική πίεση συχνά αποκαλείται από το κοινό λανθασμένα, πίεση της καρδιάς, λόγω της λανθασμένης αντίληψης, ότι επηρεάζει περισσότερο την καρδιά ή επηρεάζεται περισσότερο από την λειτουργία της καρδιάς σε σύγκριση με τη συστολική πίεση. Στην πραγματικότητα ωστόσο ποικίλοι παράγοντες όπως νευρικά σήματα, ορμόνες, ο νεφρικός ηθμός, η κυκλοφορία του αίματος, η ελαστικότητα των αγγείων, συντελούν στη σωστή  ρύθμιση τόσο της συστολικής όσο και της διαστολικής πίεσης του αίματος, ενώ τυχόν απορρύθμιση επηρεάζει καθολικά μια ποικιλία οργανικών συστημάτων με κύριους εκπρόσωπους την καρδιά, τον εγκέφαλο, το νεφρό, τα αγγεία.  

Όταν η διαστολική πίεση ευρίσκεται σε επίπεδα κάτω από 70 mmHg, τότε η διαστολική πίεση είναι χαμηλή. Τα άτομα αυτά μπορεί να έχουν επιπρόσθετα και χαμηλές συστολικές πιέσεις ή να έχουν φυσιολογική ή αυξημένη συστολική πίεση.

 Η χαμηλή διαστολική  αρτηριακή πίεση δεν προκαλεί συμπτώματα σε αρκετά άτομα. Τα συμπτώματα, όταν υπάρχουν,  περιλαμβάνουν, ζάλη, αδιαθεσία, λιποθυμία, έλλειψη συγκέντρωσης, σύνδρομο κόπωσης, θολή όραση, ναυτία, ωχρότητα, ταχεία αναπνοή, ατονία, κατάθλιψη, δύσπνοια, αίσθημα παλμών, ταχυκαρδίες.

Η ιατρική εξέταση στο ιατρείο περιλαμβάνει την μέτρηση της πίεσης με ειδικά πιεσόμετρα ακριβείας σε ύπτια, καθιστή και όρθια θέση. Πραγματοποιούνται αδρές δοκιμασίες καρδιακής, πνευμονικής και εγκεφαλικής λειτουργίας. Αξιολογείται ο βαθμός της περιφερικής αιμάτωσης, εξετάζεται ο σφυγμός περιφερικών αρτηριών και αξιολογείται η επίδραση τυχόν λαμβανόμενων φαρμάκων. Σε ορισμένες περιπτώσεις κρίνονται επιβεβλημένες ορισμένες εργαστηριακές εξετάσεις. Τα ανωτέρω είναι σημαντικά για να διερευνηθεί το αίτιο της χαμηλής πίεσης καθώς και το είδος της θεραπευτικής παρέμβασης.

Ορισμένα άτομα έχουν ιδιοσυγκρασιακώς χαμηλές διαστολικές πιέσεις, φαινόμενο που δεν δύναται να χαρακτηριστεί ως νόσημα. Ωστόσο υπάρχουν μελέτες που δείχνουν ότι οι χαμηλές διαστολικές πιέσεις σε υγιή άτομα με φυσιολογική συστολική πίεση συνδέονται με μεγαλύτερο κίνδυνο αγγειακών, καρδιακών, εγκεφαλικών επεισοδίων στυτικής δυσλειτουργίας και εγκεφαλικής ατροφίας. Έτσι εάν πρόκειται για ιδιοσυγκρασιακή μεμονωμένη χαμηλή διαστολική πίεση είναι σημαντικό να διερευνηθούν και να αποκατασταθούν σοβαροί παράγοντες κινδύνου για στυτική δυσλειτουργία, αγγειακά καρδιακά ή εγκεφαλικά επεισόδια (π.χ. διαβήτης, κάπνισμα, μεταβολικό σύνδρομο), που δρουν αθροιστικά. Σε ορισμένες περιπτώσεις χορηγούνται ειδικά διατροφικά προγράμματα και λειτουργικά τρόφιμα ενίσχυσης της πίεσης.

Εάν κατά την διερεύνηση της μειωμένης διαστολικής πίεσης εντοπιστεί υποκείμενη παθολογική κατάσταση, που ευθύνεται για την πτώση, πρέπει να εφαρμοστεί ειδική αιτιολογική θεραπεία. Τέτοιες καταστάσεις είναι η αναιμία, η αιμορραγία, η αφυδάτωση, ορισμένες καρδιακές παθήσεις, ορισμένες ενδοκρινολογικές ανωμαλίες, πνευμονικές παθήσεις, τοξική δράση φαρμάκων, νευροπάθεια, η διατροφική ανεπάρκεια, η υπογλυκαιμία, ο διαβήτης, η υπερκόπωση. Η αιφνίδια πτώση της πίεσης η οποία οφείλεται σε υπογκαιμικό, καρδιογενές, νευρογενές, αλλεργικό, σηπτικό ή shock, είναι επείγουσα κατάσταση που απαιτεί ειδική ενδονοσοκομειακή αγωγή και επιβάλλει νοσηλεία. Διουρητικά, αντικαταθλιπτικά, φάρμακα στυτικής δυσλειτουργίας, β αναστολείς, α αναστολείς είναι μερικές από τις πιο δημοφιλείς κατηγορίες φαρμάκων που προκαλούν πτώση διαστολικής πίεσης.

Συχνά η μεμονωμένη παθολογική πτώση της διαστολικής πίεσης με συστολική υπέρταση ή φυσιολογική συστολική πίεση είναι σύμπτωμα καρδιακού νοσήματος, αγγειοπάθειας ή αρτηριοσκλήρυνσης.