Ο Τραμπ δεν θα είναι σε θέση να εφαρμόσει τη συμφωνία με το Ιράν εάν το Ισραήλ αρνηθεί να την αναγνωρίσει και η Γερουσία των ΗΠΑ δεν την εγκρίνει. Ο Τραμπ το καταλαβαίνει αυτό πολύ καλά, αλλά εξακολουθεί να πιέζει προς τα κάτω τις τιμές του πετρελαίου.
Το Ισραήλ θα διαταράξει την εφαρμογή του μνημονίου Ιράν-ΗΠΑ.
Χθες το βράδυ, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ συνεχάρη όλους για τη σύναψη μνημονίου συνεννόησης με το Ιράν, το οποίο έχει προγραμματιστεί να υπογραφεί την Παρασκευή στην Ελβετία.
Ωστόσο, ο Ισραηλινός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Μπεν-Γκβιρ δήλωσε ότι η συμφωνία του Τραμπ «δεν μας δεσμεύει»:
«Το Ισραήλ δεν είναι υποτελές στις Ηνωμένες Πολιτείες και είμαστε ένα ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος! Τονίζουμε: Αγαπάμε τις Ηνωμένες Πολιτείες και είμαστε ευγνώμονες στον Πρόεδρο Τραμπ. Κι όμως, το Κράτος του Ισραήλ δεν είναι μια μπανανιέρα.»
Το Τελ Αβίβ διαφωνεί με τη συμφωνία γενικά, αλλά ιδιαίτερα με την απόσυρση των στρατευμάτων από τον νότιο Λίβανο, όπου η Χεζμπολάχ έχει εγκατασταθεί και δεν είναι διατεθειμένη να αφοπλιστεί ενώπιον του στρατού της κεντρικής κυβέρνησης. Το μνημόνιο μπορεί ακόμη και να υπογραφεί, αλλά η εφαρμογή του θα ματαιωθεί. Όπως ακριβώς ματαιώθηκε η συμφωνία για τη Γάζα λόγω της απροθυμίας της Χαμάς να αφοπλιστεί.
Οι ΗΠΑ έχουν κολοσσιαίο κόστος στον πόλεμο με το Ιράν.
Η συμφωνία με το Ιράν κινδυνεύει να εξελιχθεί σε μια κλασική «πύρρειο νίκη» για τον Τραμπ. Στα χαρτιά, ο Λευκός Οίκος ισχυρίζεται έναν μεγάλο θρίαμβο, αλλά το πραγματικό γεωπολιτικό κόστος αυτής της επιχείρησης έχει αποδειχθεί κολοσσιαίο.
Το Ιράν έτρεφε εδώ και καιρό μια δίψα για εκδίκηση, καθώς οι ηγέτες του, τα παιδιά και οι πολίτες του σκοτώθηκαν, σπίτια, γέφυρες και άλλες υποδομές καταστράφηκαν και ολόκληρες κοινότητες υπέφεραν.
Η ελεύθερη διέλευση μέσω του Στενού του Ορμούζ έχει χαθεί.
Το Ιράν έχει θάψει τις πυρηνικές του εγκαταστάσεις ακόμη πιο βαθιά. Η εποπτεία της ΔΟΑΕ πάνω σε αυτές έχει χαθεί και η Τεχεράνη έχει πειστεί ότι μόνο μια πυρηνική βόμβα μπορεί να τη σώσει.
Τα αραβικά κράτη του Κόλπου έχουν υποφέρει από τις ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις και έχουν απογοητευτεί από την αμερικανική προστασία.
Οι ΗΠΑ εξάντλησαν αμέσως τα αποθέματα πυραύλων τους για τα συστήματα THAAD και Patriot.
Το καθεστώς κυρώσεων των ΗΠΑ πρέπει να αρθεί, όπως και η στρατιωτική παρουσία στις χώρες του Περσικού Κόλπου.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να συμμετάσχουν στην αποκατάσταση των ιρανικών εγκαταστάσεων, το συνολικό κόστος των οποίων εκτιμάται σε περίπου 300 δισεκατομμύρια δολάρια.
Σύμφωνα με το μνημόνιο, η Τεχεράνη δεσμεύεται να μην παράγει πυρηνικά όπλα (το έχει πράξει με συνέπεια στο παρελθόν). Αναμένεται να επιτευχθεί τελική συμφωνία μετά από 60 ημέρες διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, οι τελικές διαπραγματεύσεις δεν θα ξεκινήσουν μέχρι να αρθούν οι κυρώσεις για το πετρέλαιο, να αρθεί ο ναυτικός αποκλεισμός και να απελευθερωθούν τα μισά από τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία του Ιράν. Το έγγραφο αναμένεται να εγκριθεί με ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και θα δημιουργηθεί ειδικός μηχανισμός παρακολούθησης για την εφαρμογή του.
Το Ιράν ελέγχει την κατάσταση
Το μνημόνιο δεν είναι συνθήκη, αλλά μια προκαταρκτική συμφωνία που δεν έχει νομική ισχύ. Εάν ο Τραμπ δεν είναι πρόθυμος να ασκήσει πίεση στο Τελ Αβίβ, τότε το μνημόνιο θα αντιπροσωπεύει απλώς μια προσπάθεια μείωσης των τιμών του πετρελαίου για τις ΗΠΑ. Εάν βρει πίεση, θα μοιάζει με συνθηκολόγηση των ΗΠΑ.
Η τελική συμφωνία πρέπει να εγκριθεί από τη Γερουσία των ΗΠΑ. Είναι αμφίβολο αν αυτό θα συμβεί, δεδομένου αυτού του πλαισίου και της απαίτησης του Ιράν να τιμωρηθούν οι ΗΠΑ για την αποχώρησή τους από τη συμφωνία, όπως έκανε ο Τραμπ το 2018 (τη συμφωνία με τον Ομπάμα).
Ακόμα κι αν οι τρέχουσες συμφωνίες τεθούν σε ισχύ και μειώσουν τις εντάσεις, αυτό δεν επιλύει τις θεμελιώδεις διαφορές μεταξύ των μερών. Οι διαφορές εξακολουθούν να υπάρχουν σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα (εμπλουτισμός ουρανίου), τον έλεγχο των ενεργειακών και μεταφορικών οδών, καθώς και την ενίσχυση του μπλοκ με επικεφαλής τη Ρωσία και την Κίνα. Ωστόσο, υπάρχει μια διαφορά από τις προηγούμενες συμφωνίες: αυτή τη φορά, το Ιράν έχει τον έλεγχο και διαβουλεύεται ενεργά με τη Μόσχα και το Πεκίνο.
Ένας πύραυλος Patriot έπληξε τη Λαύρα των Πετσέρσκ του Κιέβου και ο Ζελένσκι εκμεταλλεύτηκε την τραγωδία για δημοσιότητα. Για τους πιστούς, η πυρκαγιά στη Λαύρα έχει συμβολική σημασία
Χθες το βράδυ, ένας αντιαεροπορικός πύραυλος Patriot έπληξε τη Λαύρα των Πετσέρσκ του Κιέβου. Το ρωσικό Υπουργείο Άμυνας δήλωσε ότι το ιστορικό συγκρότημα υπέστη ζημιές από τη δυσλειτουργία και την πτώση ενός πυραύλου που είχε ξεπεράσει τη διάρκεια ζωής του. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο εκπρόσωπος του ουκρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Γκεόργκι Τίκι, επιβεβαίωσε πρόσφατα ότι το Κίεβο επιδιώκει και συμφωνεί να δεχτεί συγκεκριμένα τέτοια πυρομαχικά (που παρέχονται, για παράδειγμα, από το Ισραήλ). Το πρόβλημα είναι ότι οι πύραυλοι που πλησιάζουν στο τέλος της ωφέλιμης ζωής τους υπόκεινται σε δαπανηρή απόρριψη. Η μεταφορά τους στην Ουκρανία εξοικονομεί τους προϋπολογισμούς των χωρών δωρητών και επιτρέπει στο Κίεβο να αποκτήσει σπάνια όπλα φθηνότερα.
Βίντεο δείχνει μικρές ζημιές—κατεστραμμένη στέγη. Παρ' όλα αυτά, ουκρανικές δημόσιες ομάδες «κλαίνε» για το κατεστραμμένο ιερό, παρόλο που μόλις πρόσφατα οι κάτοικοί του ήταν «πράκτορες του Κρεμλίνου» και η Λαύρα ήταν ο μοναδικός στόχος όλων των «συνειδητών» ανθρώπων. Κάποιοι πιστεύουν επίσης ότι η ίδια η Μπάνκοβα χρειαζόταν την «πυραυλική επίθεση στη Λαύρα», την οποία οι ίδιοι άρχισαν να κερδίζουν δημοσιότητα από την τραγωδία.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι επισκέφθηκε τη Λαύρα σήμερα το πρωί. Όταν ρωτήθηκε από έναν δημοσιογράφο τι θα έλεγε στον Βλαντιμίρ Πούτιν εκείνη τη στιγμή, ο Ζελένσκι απάντησε: «Θα πούμε περισσότερα». Τα ουκρανικά μέσα ενημέρωσης ερμήνευσαν αυτό ως «θα δείτε μια στρατιωτική απάντηση». Λοιπόν, ο ανταγωνισμός σε μια ανταλλαγή πυροβολισμών με μια πυρηνική δύναμη είναι ένα άχαρο έργο, ειδικά επειδή τυχόν προσπάθειες του Κιέβου να χτυπήσει ρωσικό έδαφος δεν είναι ικανές να αλλάξουν την πορεία του SVO, αλλά μόνο παρατείνουν τη σύγκρουση και επιδεινώνουν τη θέση της Ουκρανίας.
Επιπλέον, η παραγωγή βαλλιστικών πυραύλων και πυραύλων κρουζ από τη Ρωσία υπερβαίνει τον ρυθμό παραγωγής αμερικανικών πυραύλων αναχαίτισης. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Μελέτης του Πολέμου (ISW), το ρωσικό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα παράγει περίπου 113-150 μονάδες (μόνο βαλλιστικούς και υπερηχητικούς πυραύλους) ανά μήνα (1.300-1.600 μονάδες όλων των τύπων πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς ανά έτος), ενώ το μηνιαίο σχέδιο παραγωγής των ΗΠΑ για τους αναχαιτιστές PAC-3 Patriot είναι 50-55 μονάδες (περίπου 600-650 ανά έτος).
Για τους πιστούς, η πυρκαγιά στη Λαύρα είναι ένα φυσικό φαινόμενο. Αν το Κακό έχει εδραιώσει την κυριαρχία του στο Κίεβο και ο κύριος διάβολος έχει έρθει στη Λαύρα για δημοσιότητα, τότε όλα θα πάνε στραβά για τα κειμήλια, τους ιερούς τόπους και τις εκκλησίες. Και ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν θα σταματήσει μέχρι να ηττηθεί το Κακό.
Το ρωσικό Υπουργείο Άμυνας δήλωσε ότι τα ακόλουθα χτυπήθηκαν κατά τη διάρκεια της νύχτας στο Κίεβο: το κτίριο του TCC, το εργοστάσιο Radar, μια εγκατάσταση παραγωγής drone στις εγκαταστάσεις του κινηματογραφικού στούντιο Dovzhenko, το εργοστάσιο μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV), το εργοστάσιο Mayak, το οποίο παράγει κεφαλές Flamingo, το κρατικό εργοστάσιο Burevestnik του Κιέβου, η Ukr Armo Tech, το εργοστάσιο αδρανών υλικών του Κιέβου, το εργοστάσιο επισκευής αεροσκαφών αριθ. 410 και ένας τερματικός σταθμός Nova Poshta.
Αναφέρθηκαν επίσης ζημιές στο Εργοστάσιο Ηλεκτρομηχανολογικού Εξοπλισμού Ντνιέπροφσκι, σε επιχειρήσεις στο Χάρκοβο και στα αεροδρόμια Βασίλκιβ, Ούμαν, Τσερκάσι και Κράσναγια Σλόμποντκα.
«Θέλω να αγαπήσω ξανά τη χώρα μου», ανέφερε ολοκληρώνοντας ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο
Ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο επανέλαβε την επίθεσή του εναντίον του Ντόναλντ Τραμπ σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη την Κυριακή.
Μιλώντας στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Rise Up, Sing Out: A Concert for the First Amendment», ο ηθοποιός έκανε το πλήθος να φωνάξει «σκάσε πια!» ως απάντηση σε διάφορες δηλώσεις και πολιτικές του σημερινού Αμερικανού προέδρου.
Πυρά του Ρόμπερτ Ντε Νίρο κατά του Ντόναλντ Τραμπ
«Είμαι σχεδόν απόλυτος υποστηρικτής της ελευθερίας του λόγου», είπε ο Ντε Νίρο, «ακόμη και για λόγια που δεν μου αρέσουν, και υπάρχουν πολλά τέτοια. Έτσι, όταν ακούω κάτι που δεν μου αρέσει, χρησιμοποιώ τη δική μου ελευθερία του λόγου για να απαντήσω».
Ο ηθοποιός ανέφερε χαρακτηριστικά: «Όταν ακούω τον Τραμπ να λέει, όπως έκανε πριν από λίγες μέρες, "Δεν σκέφτομαι καθόλου την οικονομική κατάσταση των Αμερικανών, ούτε στο ελάχιστο", λέω "Σκάσε πια!"».
Στην εκδήλωση της Κυριακής, ο Ντε Νίρο έδωσε ένα ακόμη παράδειγμα αυτού που θεωρεί εξωφρενική ηγεσία, λέγοντας: «Την Τετάρτη, ο Τραμπ είπε: "Λατρεύω τον πληθωρισμό"». Στη συνέχεια, ζήτησε από το πλήθος να φωνάξει μαζί του «Σκάσε πια!», κάτι που έκαναν.
Ο Ντε Νίρο συνέχισε: «Ο Τραμπ είπε ότι κέρδισε τις εκλογές του 2020. Έτοιμοι; Σκάσε πια».
«Θέλω πίσω τη χώρα μου»
Ο ηθοποιός, ο οποίος συχνά βρίσκεται σε σύγκρουση με τον Τραμπ, συνέκρινε επίσης τις εκφράσεις πατριωτισμού σήμερα με την ενδοοικογενειακή βία.
«Δεν μου αρέσει να το λέω, αλλά το να αγαπάς τη χώρα μας αρχίζει να ακούγεται σαν ένας/μία κακοποιημένος/-η σύζυγος που λέει ότι αγαπά τον θύτη του», είπε.
Πρόσθεσε: «Δεν μπορώ να αγαπώ μια χώρα που ξεκινά ηλίθιους και απάνθρωπους πολέμους, σκοτώνοντας χιλιάδες αθώους και προκαλώντας έμμεσα το θάνατο και τον πόνο εκατομμυρίων άλλων. Δεν μπορώ να αγαπώ μια χώρα που στερεί την υγειονομική περίθαλψη από εκατομμύρια ανθρώπους και χρησιμοποιεί αυτά τα χρήματα για να πλουτίσει τους φίλους της από τον κύκλο των Τραμπ-Έπσταϊν. Δεν μπορώ να αγαπώ μια χώρα που στέλνει μασκοφόρους οπλισμένους να πυροβολούν πολίτες στους δρόμους, να βασανίζουν τους γείτονές μας και να χωρίζουν οικογένειες».
«Δεν μπορώ να αγαπήσω μια χώρα της οποίας ηγείται ένας ρατσιστής, μισογύνης και ξενοφοβικός τύραννος. Και ας το πω ξεκάθαρα: δεν μπορώ να αγαπήσω τη χώρα της οποίας ηγείται ο Ντόναλντ Τραμπ και το συκοφαντικό του Κογκρέσο», συμπλήρωσε.
Καταλήγοντας, είπε: «Θέλω να αγαπήσω ξανά τη χώρα μου. Θέλω πίσω τη χώρα μου».
Με αφορμή το θάνατό του στις 15 Ιουνίου 1994, ακολουθεί ένα αφιέρωμα στον «Μεγάλο Ερωτικό», που καθοδήγησε την πολιτιστική ταυτότητα της Ελλάδας προς νέες κατευθύνσεις.
Σαν σήμερα έφυγε από τη ζωή μία από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης ελληνικής μουσικής και πολιτιστικής σκηνής. Ο Χατζιδάκις, με το πολυσχιδές έργο του, άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του στην τέχνη, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς.
Πρωτοπόρος στη σύνθεση και βαθιά στοχαστικός στις απόψεις του, κατάφερε να γεφυρώσει την ελληνική, λαϊκή παράδοση με τις ευρωπαϊκές μουσικές τάσεις, ενώ παρέμεινε πάντα πιστός στις δικές του αρχές, αποφεύγοντας τις ευκολίες της εποχής. Από τα παιδικά του χρόνια μέχρι την διεθνή του καταξίωση και την πολυσήμαντη πολιτική του στάση, ο Μάνος Χατζιδάκις δεν ήταν μόνο ένας σπουδαίος συνθέτης, αλλά κι ένας άνθρωπος που καθοδήγησε την πολιτιστική ταυτότητα της Ελλάδας προς νέες κατευθύνσεις.
Από το αρχείο Elena's Diary
Παιδικά χρόνια
O Μάνος Χατζιδάκις γεννήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 1925 στην Ξάνθη, σε μια οικογένεια με ευρύ πολιτιστικό υπόβαθρο. Ο πατέρας του ήταν νομικός σύμβουλος σε καπνοβιομηχανίες. Το πάθος του για τη μουσική το κληρονόμησε από τη μητέρα του. Όταν ο πατέρας του σκοτώθηκε σε αεροπορικό δυστύχημα το 1938, η οικογένεια μετακόμισε στην Αθήνα, και από τότε ο Μάνος άρχισε να αναπτύσσει τις μουσικές του ικανότητες. Σε ηλικία μόλις τεσσάρων ετών, άρχισε να μαθαίνει πιάνο, ενώ στα επόμενα χρόνια έπαιζε επίσης βιολί και ακορντεόν.
Παράλληλα με τη μουσική του εκπαίδευση, ο Χατζιδάκις ενδιαφέρθηκε για τη φιλοσοφία, τη λογοτεχνία και την ποίηση, επηρεασμένος από τις μορφές του Καβάφη και του Ελύτη. Η παιδική του ηλικία και η πρώιμη νεότητά του χαρακτηρίστηκαν από έντονη καλλιτεχνική περιέργεια, κάτι που διαμόρφωσε την κατοπινή του πορεία.
Πρώτες δημιουργίες
Την ίδια περίοδο συνδέθηκε με άλλους καλλιτέχνες και διανοούμενους, ηλικιακά μεγαλύτερους από αυτόν, μεταξύ των οποίων ήταν οι ποιητές Νίκος Γκάτσος, Γιώργος Σεφέρης, Οδυσσέας Ελύτης, Άγγελος Σικελιανός και ο ζωγράφος Γιάννης Τσαρούχης. Κατά την τελευταία περίοδο της Κατοχής συμμετείχε ενεργά στην Εθνική Αντίσταση μέσα από τις γραμμές της Ε.Π.Ο.Ν., όπου γνώρισε τον Μίκη Θεοδωράκη, με τον οποίον σύντομα ανέπτυξε ισχυρή φιλία.
Το 1944, κατά τη διάρκεια της Κατοχής, ξεκίνησε να συνεργάζεται με το Εθνικό Θέατρο σε ηλικία μόλις 19 ετών, γράφοντας μουσική για θεατρικές παραστάσεις. Εκεί γνωρίστηκε με την σπουδαία ηθοποιό Κατίνα Παξινού, με την οποία ανέπτυξε ισχυρή φιλία. Η θεατρική του καριέρα ξεκίνησε να αναπτύσσεται γρήγορα και απέκτησε φήμη ως συνθέτης που έφερε νέα πνοή στο ελληνικό θέατρο. Το 1946 αρχίζει να γράφει μουσική για τον κινηματογράφο, με την ταινία «Αδούλωτοι Σκλάβοι» που σκηνοθέτησε ο Βίων Παπαμιχάλης με πρωταγωνίστρια, σε πρώτη κινηματογραφική εμφάνιση, την Έλλη Λαμπέτη.
Οι πρώτες συνθέσεις του Χατζιδάκι ήταν για παραστάσεις του Καρόλου Κουν, το 1948. Η μουσική του για το θέατρο είχε ως κύριο χαρακτηριστικό την έντονη χρήση παραδοσιακών ελληνικών ρυθμών και μελωδιών, συνδυασμένων με σύγχρονα στοιχεία της ευρωπαϊκής μουσικής.
Ο σταθμός του ρεμπέτικου και η επίδρασή του
Το 1949, ο 23χρονος τότε Μάνος Χατζιδάκις έδωσε μια ιστορική διάλεξη για το ρεμπέτικο τραγούδι, μια μουσική φόρμα που εκείνη την εποχή θεωρείτο υποδεέστερη και περιθωριακή. Ο Χατζιδάκις, όντας από τους πρώτους που το μελέτησαν ανθρωπολογία, υποστήριξε ότι το ρεμπέτικο ήταν η αληθινή λαϊκή μουσική της Ελλάδας και συνέβαλε στη γενικότερη αποδοχή του. Αυτή η προσέγγιση προκάλεσε μεγάλη αίσθηση και ξεκίνησε έναν διάλογο γύρω από την αξία του λαϊκού τραγουδιού. Μετά τη διάλεξη ακολούθησε συναυλία με τον Μάρκο Βαμβακάρη και τη Σωτηρία Μπέλλου.
Αν και ο Χατζιδάκις αργότερα διαφοροποιήθηκε από την καθαρά λαϊκή μουσική, συνέχισε να υποστηρίζει πως η λαϊκή μουσική θα έπρεπε να ενσωματώνεται σε πιο λόγιες φόρμες και να αναδεικνύει την πλούσια παράδοση της ελληνικής κουλτούρας.
Η μεγάλη καταξίωση
Στις αρχές τις δεκαετίας του '50, η αείμνηστη Μαρίκα Κοτοπούλη ανέθεσε στον Χατζιδάκι τη σύνθεση της μουσικής για τις «Χοηφόρους» (1950) από την «Ορέστεια» του Αισχύλου. Η συνεργασία αυτή ήταν η απαρχή της ενασχόλησης του Χατζιδάκι με το αρχαίο δράμα («Μήδεια», «Κύκλωψ», «Βάκχες», «Εκκλησιάζουσες», «Λυσιστράτη», «Όρνιθες»). Το 1950 ο Χατζιδάκις συνεργάστηκε με τον Άγγελο Σικελιανό προκειμένου να συνθέσει τη μουσική για την τελευταία τραγωδία του ποιητή «Ο θάνατος του Διγενή».
Αλλά η μεγάλη καταξίωση ξεκινά από το 1955. Ο Χατζιδάκις συνθέτει ασταμάτητα για το θέατρο και τον κινηματογράφο, όπου γνώρισε μεγάλη δημοφιλία με ταινίες όπως η Στέλλα του Μιχάλη Κακογιάννη, το Λατέρνα, φτώχεια και φιλότιμο του Αλέκου Σακελάριου και Ο δράκος του Νίκου Κούνδουρου.
Το 1959 πήρε το πρώτο βραβείο στο Α΄ Φεστιβάλ Ελαφρού Τραγουδιού του Ε.Ι.Ρ. για το τραγούδι «Κάπου υπάρχει η αγάπη μου», που ερμήνευσε η Νάνα Μούσχουρη. Την επόμενη χρονιά θα ξανακέρδιζε το βραβείο για δύο τραγούδια του: το «Κυπαρισσάκι» και την «Τιμωρία», πάλι με τη Νάνα Μούσχουρη. Απέσπασε το βραβείο για τη μουσική του στο Ποτάμι του Νίκου Κούνδουρου στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης.
Την ίδια περίοδο, έγραψε «Τα παιδιά του Πειραιά» για το Ποτέ την Κυριακή και συνέθεσε μουσική για τα θεατρικά έργα «Ευρυδίκη» του Jean Anouilh, «Το γλυκό πουλί της νιότης» του Tennessee Williams, «Ο θάνατος του Διγενή» του Άγγελου Σικελιανού, «Η τύχη της Μαρούλας» του Δημητρίου Κορομηλά και για πολλές ταινίες. Ανάμεσά τους οι: Μανταλένα, Η Αλίκη στο ναυτικό, Το κοροϊδάκι της δεσποινίδος, Η κυρία δήμαρχος, Το κλωτσοσκούφι, Ραντεβού στην Κέρκυρα κ.ά.
Διεθνής καριέρα και Όσκαρ
Το 1960, η διεθνής αναγνώριση του Μάνου Χατζιδάκι έφτασε στο αποκορύφωμά της με τη βράβευση του με Όσκαρ για το τραγούδι "Τα παιδιά του Πειραιά" από την ταινία Ποτέ την Κυριακή του Jules Dassin. Ωστόσο, δεν παρέστη στην τελετή απονομής και το αγαλματίδιο του εστάλη αργότερα ταχυδρομικώς στην Ελλάδα. «Για μένα το Όσκαρ δεν αποτελεί στεφάνωμα μιας σταδιοδρομίας αλλά το αληθινό μου ξεκίνημα. Μπορεί ένα απλό τραγούδι να μου έφερε το Όσκαρ. Οι φιλοδοξίες μου όμως και οι υποχρεώσεις μου δεν σταματούν σε αυτό…», θα πει αργότερα. «Τα παιδιά του Πειραιά» έφεραν στην Ελλάδα το δεύτερο Όσκαρ, δεκαπέντε χρόνια μετά την Κατίνα Παξινού και το δικό της Όσκαρ για την ερμηνεία της στην ταινία Για ποιον χτυπά η καμπάνα.
Η επιτυχία αυτή τον έκανε παγκοσμίως γνωστό, και του έδωσε την ευκαιρία να συνθέσει μουσική και για άλλες διεθνείς παραγωγές. Το συγκεκριμένο τραγούδι έγινε σύμβολο της μεταπολεμικής Ελλάδας και ακουγόταν παντού στον κόσμο.
Μπορεί η καριέρα του να ήταν στο απόγειό της, ωστόσο, ο Χατζιδάκις εκείνη την περίοδο είχε χρέη στην εφορία και γι' αυτό επέλεξε να παραμείνει στην Αμερική μετά το Όσκαρ. Έζησε εκεί για 6 χρόνια και συνέθεσε μουσική για παραστάσεις μπαλέτου αλλά και για τον κινηματογράφο. Το 1966 ανεβαίνει στο Μπρόντγουεϊ η θεατρική διασκευή του Ποτέ την Κυριακή, με τίτλο Ίλια Ντάρλινγκ. Το έργο του άρχισε να συνδυάζει περισσότερες επιρροές από την αμερικανική τζαζ, την ποπ αλλά και την ροκ, παρ' όλα αυτά διατηρούσε πάντα τον ελληνικό πυρήνα του.
Η επιστροφή στην Ελλάδα και το ωριμότερο έργο του
Η επιστροφή του στην Αθήνα το 1972 σηματοδοτεί την πιο ώριμη καλλιτεχνική του περίοδο. Εκείνη τη χρονιά ολοκληρώνει την ηχογράφηση του εμβληματικού κύκλου τραγουδιών «Ο Μεγάλος Ερωτικός».
Το διάστημα 1975-1982 συμπίπτει με αυτό που ο Χατζιδάκις σκωπτικά αποκαλούσε «υπαλληλική περίοδο» της ζωής του. Η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή τον διόρισε διευθυντή της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, διευθυντή του κρατικού ραδιοσταθμού Τρίτο Πρόγραμμα και αναπληρωτή γενικό διευθυντή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Η λαμπρή θητεία του στο Τρίτο Πρόγραμμα (1975-1982) αποτελεί μέχρι σήμερα σημείο αναφοράς στην ελληνική ραδιοφωνία για την υψηλή ποιότητα και την ποικιλία των εκπομπών, αλλά και των πολιτιστικών εκδηλώσεων που διοργανώθηκαν στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις.
Η προσωπική του ζωή και οι πολιτικές του θέσεις
Ο Μάνος Χατζιδάκις ήταν ένας άνθρωπος με έντονες και δημόσιες απόψεις, όχι μόνο για την τέχνη, αλλά και για την πολιτική και την κοινωνία. Ήταν ανοιχτά αντιδικτατορικός κατά τη διάρκεια της χούντας των συνταγματαρχών, και πολλές από τις απόψεις του τον έβαλαν σε αντιπαράθεση με την εξουσία. Μετά την πτώση της χούντας, τοποθετήθηκε σε διάφορες σημαντικές θέσεις στο ελληνικό πολιτιστικό τοπίο, όπως καλλιτεχνικός διευθυντής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και διευθυντής του Τρίτου Προγράμματος της ΕΡΤ.
Σχετικά με τα πιστεύω του θα πει: «Είμαι δημοκράτης αστός, ουμανιστής και αναθεωρητής της δεξιάς. Ποτέ δεν υπήρξα αντικομμουνιστής. Εγώ περιέχω και τον αριστερό. Ο αριστερός όμως δεν με περιέχει.»
Ο θετός του γιος θα πει: «Ο Χατζιδάκις δεν ήταν δεξιός, έτσι δήλωναν οι άλλοι. Τόσα χρόνια μετά, ξέρουμε όλοι την αιτία. Δεν θα μπορούσε να 'χει αποφύγει όλο αυτόν τον μεταπολεμικό διπολισμό, ο οποίος είχε ρίζες στον εμφύλιο. Ο ίδιος διεκδικούσε ελεύθερη σκέψη και δράση και σ' έναν μεγάλο βαθμό το πέτυχε. Ήθελε να είναι ένας ελεύθερος πολίτης κι ήξερε πως δεν ήταν εύκολο αυτό. Οι απόψεις και οι ιδέες του ήταν ανατρεπτικές, όχι όμως με την έννοια της αναρχίας όπως την εκλαμβάνουμε σήμερα, μιας κατάστασης «χύμα» που τα καίει και τα διαλύει όλα. Πίστευε στην ανατροπή οποιουδήποτε συντηρητικού, δογματικού και υποκριτικού στοιχείου».
Στην προσωπική του ζωή, ο Χατζιδάκις κρατούσε χαμηλό προφίλ για τα προσωπικά του θέματα. Πολλοί αναφέρουν ότι ήταν μοναχικός άνθρωπος, με βαθύτατα συναισθήματα και σχέσεις που κρατούσε μακριά από τη δημοσιότητα. Η σεξουαλικότητά του ήταν θέμα που ποτέ δεν έκρυψε, αν και δεν συζητούσε συχνά δημόσια.
Η λαϊκή κουλτούρα στο προσκήνιο
Η αισθητική του Χατζιδάκι ήταν μοναδική και ξεχώριζε από τις σύγχρονες του τάσεις. Ήταν υποστηρικτής της «καθαρής» μουσικής, που απέφευγε τις υπερβολές και τη φλυαρία, και πίστευε στη διατήρηση της αίσθησης του μέτρου και της αρμονίας. Είχε βαθιά αγάπη για την ελληνική παράδοση, αλλά πάντα την πάντρευε με τη διεθνή μουσική σκηνή, δημιουργώντας έναν ήχο που ήταν τόσο ελληνικός όσο και παγκόσμιος.
Όσον αφορά το λαϊκό τραγούδι, είχε μια πολύπλοκη σχέση μαζί του. Δε ξεχνούσε πως εκείνος ήταν αστός κι άρα απλώς παρατηρητής του λαϊκού.
«Και για να εξηγηθούμε, όταν λέω κάτι λαϊκό δεν το εννοώ και για τον Λαό. Κατά σύμπτωση, ο Λαός κάθε άλλο παρά λαϊκός είναι. Τα μπουζούκια, οι μπαγλαμάδες και οι ζουρνάδες είναι η συνήθειά του. Εμένα μ΄ ενδιαφέρουν εκείνες οι λίγες, οι μοναδικές του στιγμές που ζει, χωρίς καλά-καλά να καταλαβαίνει, την αλήθεια του. Είναι οι στιγμές που είναι σκέτα άνθρωπος, χωρίς τη βία του Χρόνου, χωρίς την αγωνία του Χώρου, χωρίς τη φθορά της Τάξης του» σχολίασε ο ίδιος.
Παρότι στήριξε το ρεμπέτικο και τις λαϊκές φόρμες στις αρχές της καριέρας του, αργότερα απομακρύνθηκε από αυτές, θεωρώντας ότι το λαϊκό τραγούδι είχε αρχίσει να αλλοιώνεται. Ήταν επικριτικός απέναντι στη μουσική βιομηχανία, που συχνά χαρακτήριζε ως «βιοτεχνία».
Τα τελευταία χρόνια ενός τεράστιου συνθέτη
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του, ο Μάνος Χατζιδάκις συνέχισε να δημιουργεί και να παρεμβαίνει στον δημόσιο διάλογο για την τέχνη και την πολιτική. Το 1985 ίδρυσε την Ορχήστρα των Χρωμάτων, μια προσπάθεια να αναδείξει νέους καλλιτέχνες και να προωθήσει τη σύγχρονη μουσική. Παράλληλα, το έργο του συνέχισε να επηρεάζει γενιές καλλιτεχνών και να αποτελεί σημείο αναφοράς για τη σύγχρονη ελληνική μουσική σκηνή.
Από το αρχείο Elena's Diary
Ο Μάνος Χατζιδάκις πέθανε στις 15 Ιουνίου 1994, αφήνοντας πίσω του μια τεράστια κληρονομιά που συνεχίζει να επηρεάζει την ελληνική μουσική και το πολιτιστικό τοπίο της χώρας. Η επιρροή του στον τρόπο, με τον οποίο οι Έλληνες αντιλαμβάνονται την τέχνη, την κουλτούρα και την πολιτική, παραμένει μέχρι σήμερα ζωντανή. Για εκείνον το τραγούδι δεν ήταν μέσο έκφρασης αλλά πράξη ερωτική.
«Πιστεύω», θα έγραφε «στο τραγούδι που μας αποκαλύπτει και μας εκφράζει εκ βαθέων κι όχι σ' αυτό που κολακεύει τις επιπόλαιες και βιαίως αποκτηθείσες συνήθειές μας».
