ενημέρωση 7:41, 7 September, 2026

Η Μαρία Κάλλας στη λίμνη Γκάρντα της βόρειας Ιταλίας το 1957

Η εμβληματική τραγουδίστρια ήταν ιδιαίτερα υπερήφανη για τη σιλουέτα της και απολάμβανε να φορά μαγιό που την τόνιζαν, έχοντας καταφέρει να χάσει τριάντα κιλά τρία χρόνια νωρίτερα.

Η Μαρία Κάλλας είχε καταγραφεί στο φακό το 1957, στη λίμνη Γκάρντα της βόρειας Ιταλίας. Η εμβληματική τραγουδίστρια ήταν ιδιαίτερα υπερήφανη για τη σιλουέτα της και απολάμβανε να φορά μαγιό που την τόνιζαν, έχοντας καταφέρει να χάσει τριάντα κιλά τρία χρόνια νωρίτερα.

Ήταν μια βιτριολική, κακοποιητική κριτική για μια παράσταση της «Αΐντα» που εστίαζε όχι στο χάρισμα της τραγουδίστριας αλλά στο βάρος της που την πίεσε ψυχολογικά και την έκανε να ακολουθήσει αυστηρότατη δίαιτα αλλά και να υποβληθεί σε αμφιλεγόμενες θεραπείες προκειμένου να αποκτήσει μια σιλουέτα σαν αυτή του πρότυπου της που ήταν η Όντρει Χέπμπορν.

Η Μαρία Κάλλας στη λίμνη Γκάρντα της βόρειας Ιταλίας το 1957 2 1080px" pinger-seen="true" style="box-sizing: border-box; vertical-align: middle; height: auto; max-width: 100%;">

Το 1957 ήταν βέβαια η χρονιά που η Κάλλας γνώρισε τον Αριστοτέλη Ωνάση. Η πρώτη επαφή έγινε στη Βενετία το 1957, μέσω της περιβόητης socialite Έλσα Μάξγουελ, έπειτα από αίτημα του Ωνάση. Κατόπιν άρχισε η πολιορκία, με τον Ωνάση να στέλνει στη ντίβα μπουκέτα με τριαντάφυλλα μετά από κάθε εμφάνιση της, υπογράφοντας πάντα στην κάρτα «Ο Άλλος Έλληνας». Ήταν το ξεκίνημα ενός έρωτα που άφησε εποχή. 

Πηγή: Grace

Marilyn Monroe - Το εμβληματικό ροζ φόρεμα επιστρέφει – Η άγνωστη ιστορία πίσω από το πιο διάσημο look του Hollywood

Το εμβληματικό ροζ gown της Marilyn Monroe ετοιμάζεται να επιστρέψει στο κοινό, αποκαλύπτοντας για πρώτη φορά την αλήθεια του.

Στον κόσμο του Hollywood, ελάχιστα κοστούμια έχουν αποκτήσει τη μυθολογία του ροζ φορέματος που φόρεσε η Marilyn Monroe στη σκηνή του “Diamonds Are a Girl’s Best Friend” στην ταινία Gentlemen Prefer Blondes.

Marilyn Monroe: Το εμβληματικό ροζ φόρεμα επιστρέφει – Η άγνωστη ιστορία πίσω από το πιο διάσημο look του Hollywood 2
Getty / Ideal Images

Ένα look που καθόρισε την αισθητική μιας ολόκληρης εποχής, ενέπνευσε τη Madonna και επανερμηνεύτηκε μέχρι και από τον Ryan Gosling δεκαετίες αργότερα. Ωστόσο, καθώς το θρυλικό φόρεμα ετοιμάζεται να εκτεθεί ξανά στο Academy Museum of Motion Pictures, η πραγματική του ιστορία αποδεικνύεται πολύ πιο σύνθετη.

Αυτό που το κοινό θυμάται ως ένα αψεγάδιαστο σύμβολο glamour, στην πραγματικότητα είναι ένα ένδυμα γεμάτο αντιφάσεις. Από κοντά, το φόρεμα δεν είναι απλώς ροζ. Κρύβει μια έντονη μαύρη εσωτερική δομή, σχεδιασμένη για να δημιουργεί κίνηση και ένταση, ενώ ο χαρακτηριστικός φιόγκος δεν είναι μια απλή διακοσμητική λεπτομέρεια, αλλά αποτέλεσμα πολύπλοκης ραφής και αρχιτεκτονικής σκέψης.

Το ίδιο το ύφασμα φέρει ακόμα σημάδια από τα γυρίσματα: λεκέδες, φθορές και επεμβάσεις της τελευταίας στιγμής.
 

Η δημιουργία του φορέματος δεν ήταν προϊόν πολυτέλειας και χρόνου, αλλά βιασύνης και κρίσης. Όταν επανήλθαν στην επιφάνεια οι γυμνές φωτογραφίες της Monroe από τα πρώτα της χρόνια ως Norma Jeane, τα στούντιο της Fox αντέδρασαν έντονα. Η εικόνα της «αψεγάδιαστης σταρ» κινδύνευε. Μέσα σε αυτό το κλίμα πανικού, ο σχεδιαστής William Travilla κλήθηκε να ανασχεδιάσει εξ ολοκλήρου το look της σκηνής μέσα σε ελάχιστο χρόνο.

Το αποτέλεσμα ήταν ένα φόρεμα που έπρεπε να ισορροπήσει ανάμεσα στον αισθησιασμό και την «αποκατάσταση» της δημόσιας εικόνας της Monroe. Παράλληλα, έπρεπε να είναι λειτουργικό κάτω από τα έντονα φώτα και τις απαιτήσεις της χορογραφίας. Οι συνεχείς παρεμβάσεις στο εσωτερικό του φορέματος μαρτυρούν αυτή την προσπάθεια: κοψίματα, προσθήκες και υλικά που επιλέχθηκαν περισσότερο για την άμεση ανάγκη παρά για τη διάρκεια στον χρόνο.

 
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η στάση της ίδιας της Monroe.

Σε μια εποχή που τα στούντιο επέβαλλαν σιωπή και κατασκευή «καθαρών» προφίλ, εκείνη αρνήθηκε να παραβλέψει το παρελθόν της. Παραδέχτηκε ανοιχτά τις φωτογραφίες, εξηγώντας πως τις είχε κάνει από ανάγκη. Αυτή η ειλικρίνεια δεν ήταν αδυναμία, αλλά μια πρώιμη μορφή ελέγχου της προσωπικής της αφήγησης, κάτι που σήμερα θεωρείται αυτονόητο για τις δημόσιες προσωπικότητες.

Η πορεία του φορέματος μετά τα γυρίσματα είναι σχεδόν εξίσου κινηματογραφική. Από ένα αντικείμενο αξίας λίγων δολαρίων, πέρασε σε συλλέκτες, χάθηκε στη φημολογία και επανεμφανίστηκε δεκαετίες αργότερα ως πολύτιμο κειμήλιο. Η ανακάλυψή του και η τελική του απόκτηση από ιδιώτη συλλέκτη ενίσχυσαν ακόμη περισσότερο τη μυθολογία του.

Σήμερα, στο πλαίσιο της έκθεσης “Marilyn Monroe: Hollywood Icon”, το φόρεμα παρουσιάζεται με έναν διττό τρόπο: φωτισμένο μπροστά όπως το θυμόμαστε στην οθόνη και από πίσω όπως είναι πραγματικά.

Αυτή η επιλογή δεν είναι τυχαία. Αντικατοπτρίζει ακριβώς τη διπλή φύση της Monroe: την κατασκευασμένη εικόνα και την αληθινή γυναίκα πίσω από αυτήν.

Περισσότερο από ένα απλό κοστούμι, το ροζ φόρεμα της Marilyn Monroe λειτουργεί ως σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής, αλλά και ως υπενθύμιση του πώς δημιουργείται ο μύθος. Κάτω από τη λάμψη του Technicolor και την τελειότητα της εικόνας, κρύβεται μια ιστορία γεμάτη πίεση, ευφυΐα και προσωπική δύναμη. Και ίσως τελικά, αυτό που το κάνει διαχρονικό δεν είναι η αισθητική του, αλλά το γεγονός ότι αποτυπώνει με ακρίβεια την πιο σύγχρονη διάσταση της Monroe: μια γυναίκα που καταλάβαινε απόλυτα το παιχνίδι της εικόνας και το έπαιζε καλύτερα από όλους.

 

Πηγή: Grace

Πώς ο Νετανιάχου σαμποτάρει τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν; Το «κρυφό» κόλπο με τον Λίβανο

Το timing της κλιμάκωσης του Ισραήλ με τη Χεζμπολάχ είχε, κατά πολλούς αναλυτές, ως σκοπό την αποτροπή μιας συμφωνίας της Ουάσινγκτον με την Τεχεράνη

Την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησε ξανά «στοχευμένα» χτυπήματα στο Ιράν, το Ισραήλ κλιμακώνει τα επιθέσεις στον Λίβανο.

Στα πρωτοσέλιδα κυριαρχεί η συζήτηση για τα Στενά του Ορμούζ και τα πυρηνικά της Τεχεράνης.

Μικρή σημασία αποδίδεται στον πόλεμο με τον Λίβανο, παρότι αποτελεί σημαντικό κομμάτι του μεγαλύτερου παζλ της κρίσης στην περιοχή. Με τα σημερινά δεδομένα, χωρίς ουσιαστική εκεχειρία στον Λίβανο δεν μπορεί να υπάρξει λύση στον πόλεμο με το Ιράν.

Όμως κάτι τέτοιο είναι πολύ δύσκολο για όσους παρακολουθούν αναλυτικά τη θέση της Χεζμπολάχ, καθώς και την πορεία των σχέσεων Ισραήλ και Λιβάνου σε βάθος χρόνου.

Η «Μπλε γραμμή» μεταξύ Ισραήλ – Λιβάνου

Η σχέση μεταξύ των δύο αυτών κρατών έχει υπάρξει δύσκολη από την απαρχή της δημιουργίας του κράτους του Ισραήλ. Οι δύο χώρες δεν έχουν καν επίσημα συμφωνημένα σύνορα. Τις χωρίζει η «Μπλε Γραμμή», μια προσωρινή γραμμή οριοθέτησης 120 χιλιομέτρων που καθορίστηκε από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών το 2000.

Ο ρόλος της PLO

Η κατάσταση έγινε πιο πολύπλοκη τη δεκαετία του 1970, όταν η Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PLO) εκδιώχθηκε από την Ιορδανία και μετέφερε το αρχηγείο της στον νότιο Λίβανο, απ’ όπου διεξήγαγε επιθέσεις στο Ισραήλ. Το 1982 το Ισραήλ εξαπέλυσε μεγάλη επίθεση στον Λίβανο και κατάφερε να εκτοπίσει την ηγεσία της PLO, η οποία βρήκε καταφύγιο στην Τυνησία.

 

Η δημιουργία της Χεζμπολάχ

Τα γεγονότα αυτά, όμως, οδήγησαν στη δημιουργία της Χεζμπολάχ, από σιίτες κληρικούς με τη βοήθεια των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν, ως απάντηση στην ισραηλινή εισβολή στον Λίβανο. Η οργάνωση εμφανίστηκε επίσημα το 1985 με το όνομα «Χεζμπολάχ», δηλαδή Κόμμα του Θεού. Το ιδρυτικό μανιφέστο της διακηρύττει πίστη στον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν και έχει ως στόχο την εκδίωξη των Δυτικών δυνάμεων.

Από τότε ξεκίνησε ένας ανταρτοπόλεμος ανάμεσα στη Χεζμπολάχ και το Ισραήλ, ενίοτε και πόλεμοι μερικών ημερών ή εβδομάδων.

Για το Ισραήλ, η παρουσία της Χεζμπολάχ στον Λίβανο αποτελεί διαχρονικά υπαρξιακή απειλή. Μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ, στις 7 Οκτωβρίου 2023, η Χεζμπολάχ ξεκίνησε επιθέσεις με ρουκέτες στο βόρειο Ισραήλ ως μέτωπο στήριξης για τη Γάζα. Ακολούθησε χερσαία εισβολή του Ισραήλ στον νότιο Λίβανο, η οποία οδήγησε σε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στα τέλη Νοεμβρίου του 2024.

Με τον πόλεμο που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου απέναντι στο Ιράν, καθώς και επειδή σκότωσαν τον Ανώτατο Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, η Χεζμπολάχ ξεκίνησε ξανά μαζικές επιθέσεις στο βόρειο Ισραήλ, στις οποίες το Ισραήλ απάντησε με χερσαία εισβολή.

Έκτοτε ακολούθησαν έντονες διπλωματικές προσπάθειες μεταξύ του Ισραήλ και της κυβέρνησης του Λιβάνου για να επιλυθεί αυτή η σύγκρουση. Μια προσωρινή εκεχειρία επετεύχθη στις 16 Απριλίου, χωρίς να τηρηθεί από καμία πλευρά.

Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα περίπλοκη διότι, εκτός των άλλων, η κυβέρνηση του Λιβάνου δεν μπορεί να ελέγξει τη Χεζμπολάχ.

Λίβανος, η πιο πολυμορφική χώρα της Μέσης Ανατολής

Ο μικρός Λίβανος, των περίπου 5,8 εκατ. κατοίκων και με μέγεθος όσο η Κρήτη, είναι θρησκευτικά η πιο πολυμορφική χώρα της Μέσης Ανατολής, αναγνωρίζοντας επίσημα 18 χριστιανικές και μουσουλμανικές κοινότητες (δόγματα). Οι μεγαλύτερες θρησκευτικές ομάδες είναι οι μουσουλμάνοι (70%), εκ των οποίων οι περισσότεροι σιίτες, και οι χριστιανοί (περίπου 30%), εκ των οποίων 16% μαρωνίτες και 7% ελληνορθόδοξοι.

Προκειμένου να κρατηθούν οι ισορροπίες μεταξύ όλων αυτών των ομάδων, ο Λίβανος τηρεί ένα ιδιότυπο σύστημα διακυβέρνησης, που βασίζεται στο Εθνικό Σύμφωνο του 1943 και στη μετέπειτα Συμφωνία του Ταΐφ το 1989, και κατά το οποίο οι τρεις ανώτατες πολιτικές θέσεις μοιράζονται υποχρεωτικά βάσει θρησκείας. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας πρέπει να είναι μαρωνίτης χριστιανός, ο Πρωθυπουργός σουνίτης και ο Πρόεδρος του Κοινοβουλίου σιίτης. Παράλληλα, οι 128 έδρες του Κοινοβουλίου είναι μοιρασμένες 50% στους Χριστιανούς και 50% στους Μουσουλμάνους και στους Δρούζους.

Για να μην διαταραχθούν οι λεπτές πολιτικές ισορροπίες, από το 1932 δεν έχει γίνει επίσημη απογραφή και οι εκτιμήσεις πληθυσμού βασίζονται σε σύγχρονες ανεξάρτητες μελέτες.

Μετά το τέλος του λιβανέζικου εμφυλίου πολέμου, το 1990, η Χεζμπολάχ εντάχθηκε στο πολιτικό σύστημα της χώρας. Από το 1992 έχει έναν σημαντικό αριθμό βουλευτών στο κοινοβούλιο και από το 2005 συμμετέχει ενεργά σε κυβερνητικούς συνασπισμούς. Παράλληλα έχει αναπτύξει στις σιιτικές περιοχές ένα δικό της κοινωνικό δίκτυο, όπως νοσοκομεία, σχολεία και κοινωνικές υπηρεσίες.

Το πιο ακανθώδες ζήτημα είναι ότι αποτελεί τη μόνη λιβανέζικη οργάνωση που δεν αφοπλίστηκε μετά τον εμφύλιο πόλεμο και διατηρεί τον στρατό της, παράλληλα με τον επίσημο Λιβανέζικο στρατό. Ο στρατός της Χεζμπολάχ αναγνωρίζεται ευρέως ως ο πιο βαριά οπλισμένος μη κρατικός παράγοντας στον κόσμο.

Ενώ η οργάνωση συνεχίζει να έχει σημαντική υποστήριξη από τους σιίτες, οι υπόλοιπες ομάδες, όπως οι χριστιανοί και οι σουνίτες μουσουλμάνοι, την κατηγορούν ότι σέρνει τη χώρα σε καταστροφικούς πολέμους.

Η απόφαση της Χεζμπολάχ να εμπλακεί στον τελευταίο πόλεμο έχει βαρύ τίμημα για τον πολύπαθο Λίβανο. Τους τελευταίους τρεις μήνες, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου, περισσότεροι από 3.185 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους και πάνω από 1,2 εκατομμύρια έχουν εκτοπιστεί. Η οικονομία βρίσκεται σε δραματική κατάσταση και κινδυνεύει να αποσταθεροποιηθεί πλήρως. Υπολογίζεται ότι 44% του πληθυσμού βρίσκεται κάτω από το όριο της φτώχειας. Επίσης, οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν καταλάβει σημαντικό μέρος του νοτίου Λιβάνου.

Διπλωματικό αδιέξοδο

Το τελευταίο διάστημα διεξάγονται, με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, οι πρώτες απευθείας διπλωματικές συνομιλίες ειρήνης μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου εδώ και πάνω από τέσσερις δεκαετίες. Το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού του Λιβάνου είναι ενάντια στη συμμετοχή της χώρας στον πόλεμο, αλλά το μείζον πρόβλημα παραμένει. Πώς μπορεί να αφοπλιστεί η Χεζμπολάχ χωρίς να βυθιστεί ο Λίβανος σε έναν νέο εμφύλιο; Η λιβανέζικη κυβέρνηση δεν μπορεί να ελέγξει την οργάνωση ούτε στρατιωτικά, ούτε πολιτικά.

Το Ισραήλ έχει επιλέξει να αντιμετωπίζει τη σύγκρουση με τον Λίβανο ξεχωριστά από το Ιράν. Ο πρωθυπουργός Μπένιαμιν Νετανιάχου έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι παρά τις διπλωματικές προσπάθειες που διεξάγονται, θα συνεχίσει την κλιμάκωση των στρατιωτικών επιχειρήσεων μέχρι την ολοκληρωτική συντριβή της Χεζμπολάχ.

Η στάση της Τεχεράνης

Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, έχει επανειλημμένα τονίσει ότι οποιαδήποτε συμφωνία με τις ΗΠΑ θα πρέπει να εμπεριέχει και την κατάπαυση του πυρός με τον Λίβανο. Είναι προφανές ότι οι θέσεις των δύο κρατών είναι εκ διαμέτρου αντίθετες.

Τις προηγούμενες μέρες υπήρξαν ανακοινώσεις για μια πιθανή καταρχήν συμφωνία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ. Ήταν μάλιστα η πρώτη φορά που επιβεβαιώθηκε και από την κρατική τηλεόραση του Ιράν.

Το Ισραήλ επιχειρεί να αποτρέψει μια συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν

Ταυτόχρονα, οι δύο ακροδεξιοί σύμμαχοι του Νετανιάχου, ο Ιταμάρ Μπεν- Γκβιρ και ο Μπεζαλέλ Σμότριτς, με ανακοινώσεις τους υποστήριξαν να ενταθούν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά τις Χεζμπολάχ. Μετά από λίγο ακολούθησαν αντίστοιχες δηλώσεις του Νετανιάχου. Οι επιθέσεις αυξάνονται.

Θολές οι ελπίδες για ειρήνευση

Για πολλούς αναλυτές, ο χρονισμός της κλιμάκωσης είχε ως σκοπό την αποτροπή μιας συμφωνίας των ΗΠΑ με το Ιράν. Σε κάθε περίπτωση, και το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ δύσκολα θα κάνουν πίσω. Συνυπολογίζοντας και τη θέση του Ιράν για εκεχειρία στον Λίβανο ως προϋπόθεση για μια ευρύτερη συμφωνία, οι ελπίδες για ειρήνευση στην περιοχή θολώνουν περισσότερο.

  • Κατηγορία BLOGS
  • 0

Κακά μαντάτα - Τα κουνούπια μπορούν να μάθουν να έλκονται από τα εντομοαπωθητικά

Το διάσημο πείραμα με τα «σκυλιά του Παφλόφ» επαναλήφθηκε σε κουνούπια. Τα ευρήματα είναι δυσοίωνα.

Σαν τους σκύλους και τις γάτες που πετάγονται από τη θέση τους όταν ακούν να ανοίγει τη σακούλα με την τροφή, τα κουνούπια μπορούν να μάθουν να συνδέουν τη μυρωδιά ενός ευρέως χρησιμοποιούμενου απωθητικού με ένα ζουμερό γεύμα, αποκαλύπτει ένα δυσοίωνο πείραμα. Τα κουνούπια της μελέτης προτιμούσαν μάλιστα να τσιμπούν το ψεκασμένο μέρος του δέρματος.

Οι ερευνητές τόνισαν πάντως ο κόσμος δεν πρέπει να σταματήσει να χρησιμοποιεί εντομοαπωθητικά με την ουσία DEET (δεν πρέπει να συγχέεται με το διαβόητο εντομοκτόνο DDT), η οποία είναι αποτελεσματική στην πρόληψη μιας γκάμας ασθενειών που μεταδίδονται από τα κουνούπια, μια απειλή που επιδεινώνεται λόγω κλιματικής αλλαγής.

Το καλύτερο είναι να εφαρμόζουμε το εντομοαπωθητικό στο δέρμα σε μικρές, συχνές δόσεις, συνέστησε ο Κλεμάν Βινοζέ του Πολυτεχνικού Ινστιτούτου της Βιρτζίνια, επικεφαλής της μελέτης που δημοσιεύεται στο Journal of Experimental Biology.

 «Αν κάποιος εφαρμόσει DEET και η συγκέντρωση πέσει μετά από κάποιο χρόνο, και ένα κουνούπι καταφέρει να τραφεί, το έντομο μπορεί να συνδέσει την οσμή με μια επιβράβευση», εξήγησε.

«Είναι ένα ενδεχόμενο που πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψη για το πώς τα εντομοαπωθητικά χρησιμοποιούνται στον πραγματικό κόσμο».

Παραμένει άγνωστο αν το φαινόμενο αφορά και άλλα εντομοαπωθητικά όπως η ικαριδίνη. Το DEET, το οποίο αναπτύχθηκε για λογαριασμό του αμερικανικού στρατού και έπαιξε σημαντικό ρόλο στον πόλεμο του Βιετνάμ, θεωρείται το χρυσό στάνταρτ και χρησιμοποιείται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας για την πρόληψη ασθενειών όπως η ελονοσία, επισήμανε ο Βινοζέ στο Γαλλικό Πρακτορείο.

 
Το κουνούπι της μελέτης, Aedes aegypti, έχει εξαφανιστεί από την Ελλάδα αλλά θα μπορούσε να επιστρέψει (US CDC)

Το κουνούπι της μελέτης, Aedes aegypti, έχει εξαφανιστεί από την Ελλάδα αλλά θα μπορούσε να επιστρέψει (US CDC)

Κουνούπια του Παφλόφ

Το μελέτη πραγματοποιήθηκε σε κουνούπια του είδους Aedes aegypti, το οποίο μεταδίδει δάγκειο πυρετό, κίτρινο πυρετό και άλλες ασθένειες που προσβάλλουν εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο.

Οι ερευνητές υπέβαλαν τα έντομα σε ένα πείραμα κλασικής εξαρτημένης μάθησης, μια μορφή εκπαίδευσης που αναπτύχθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα από τον νευρολόγο Ιβάν Παβλόφ, για παράδειγμα μαθαίνοντας σε σκύλους να συνδέουν τον ήχο ενός κουδουνιού με το φαγητό.

Τα κουνούπια περιορίστηκαν πίσω ένα υφασμάτινο πλέγμα και αφέθηκαν να τσιμπήσουν έναν σάκο με ζεστό αίμα προβάτου (μιαμ). Όταν απελευθερωνόταν στον χώρο DEET, τα έντομα απομακρύνονταν όπως ήταν αναμενόμενο.

Κουνούπι της μελέτης τρέφεται από έναν σάκο με αίμα (Romina Barrozo)

Κουνούπι της μελέτης τρέφεται από έναν σάκο με αίμα (Romina Barrozo)

Στην επόμενη δοκιμή, οι ερευνητές άφησαν τα κουνούπια να πίνουν αίμα για 20 δευτερόλεπτα, ψεκάζοντας λίγο DEET μόνο τα τελευταία δέκα δευτερόλεπτα του γεύματος. Η διαδικασία αυτή επαναλήφθηκε ακόμα τρεις φορές.

Και πράγματι, τα κουνούπια έμαθαν να συνδέουν την απωθητική μυρωδιά με την απόλαυση του φαγητού: όταν εκτέθηκαν σε DEET, το 60% προσπάθησε να τσιμπήσει το ύφασμα παρόλο που δεν υπήρχε αίμα.

Σε μια τελευταία δοκιμή, ένας ερευνητής προσέφερε στα παράσιτα τα δύο χέρια του, από τα οποία το ένα είχε ψεκαστεί: τα εκπαιδευμένα κουνούπια προτιμούσαν αυτό το χέρι από το άλλο, σε αντίθεση με τα μη εκπαιδευμένα.

Το πείραμα υποδεικνύει ότι ακόμα και μια απωθητική οσμή μπορεί να κάνει λειτουργήσει ως σινιάλο για την παρουσία ανθρώπων.

«Η συνήθης υπόθεση ήταν ότι τα εντομοαπωθητικά λειτουργούν λόγω της χημείας τους, ότι το SSET απλά μυρίζει άσχημα στα κουνούπια και να κάνει να φεύγουν, ή ότι η χημεία τους τα εμποδίζει να μας μυρίσουν» είπε ο Βινοζέ.

«Αυτό που δείξαμε όμως είναι ότι ο εγκέφαλος του κουνουπιού μπορεί να αλλάξει την απόκρισή του βάσει των εμπειριών. Αυτό, πιστεύω, αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον μηχανισμό».

Τα ευρήματα έρχονται να προστεθούν σε προηγούμενες ανακαλύψεις της ομάδας του Βινοζέ, όπως ότι τα κουνούπια θυμούνται και αποφεύγουν όσους προσπαθούν να τα χτυπήσουν, ότι χρησιμοποιούν ταυτόχρονα την όραση και την όσφρησή τους για να ακολουθούν τα θύματά τους, ή ότι έλκονται από ορισμένα σαπούνια σώματος και αποφεύγουν άλλα.

«Τα κουνούπια είναι εντυπωσιακά ικανά στην επεξεργασία πληροφοριών από το περιβάλλον τους», δήλωσε ο Βινοζέ. «Αυτό που προσπαθούμε να κατανοήσουμε δεν είναι μόνο πώς μας ανιχνεύουν, αλλά και πώς ο εγκέφαλός τους ερμηνεύει αυτά τα ερεθίσματα και τα μετατρέπει σε συμπεριφορά».

Όπως επισήμανε, η κατανόηση της συμπεριφοράς των κουνουπιών αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς η κλιματική αλλαγή επιτρέπει σε επικίνδυνα είδη να επεκταθούν.

Tο κουνούπι Aedes aegypti είχε εξαφανιστεί από την Ευρώπη τον 20ό αιώνα αλλά εδραιώθηκε στην Κύπρο το 2022 και απειλεί τώρα να εξαπλωθεί βόρεια.