Έργα τέχνης της Φρίντα Κάλο θα μεταφερθούν από το Μεξικό στην Ισπανία στο πλαίσιο μιας εξαιρετικά αμφιλεγόμενης συμφωνίας.

Μία από τις σημαντικότερες συλλογές μεξικάνικης τέχνης του 20ού αιώνα στον κόσμο, η οποία περιλαμβάνει έργα της Φρίντα Κάλο, πρόκειται να μεταφερθεί στην Ισπανία στο πλαίσιο μιας συμφωνίας με την Banco Santander.

Σε απάντηση της αμφιλεγόμενης κίνησης, σχεδόν 400 εργαζόμενοι/ες του πολιτιστικού τομέα έχουν υπογράψει μια ανοιχτή επιστολή με την οποία καλούν την κυβέρνηση της χώρας να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις σχετικά με τις επιπτώσεις της συμφωνίας, τα οποία το κράτος έχει ανακηρύξει «κειμήλια».

«Είναι ένα πολύ σοβαρό ζήτημα», δήλωσε ο Francisco Berzunza, ιστορικός και ένας από τους οκτώ συντάκτες της ανοιχτής επιστολής, σύμφωνα με τον Guardian. «[Η Φρίντα Κάλο] είναι η σημαντικότερη καλλιτέχνιδα στην ιστορία της χώρας μας και είναι πιο εύκολο να δει κανείς τα έργα της εκτός Μεξικού παρά στο ίδιο το Μεξικό».

Με βάση τη συμφωνία με την Santander, η συλλογή, η οποία εκτίθεται επί του παρόντος στο Μεξικό για πρώτη φορά μετά από σχεδόν 20 χρόνια, θα επιστρέψει στην Ισπανία αυτό το καλοκαίρι, όπου θα αποτελέσει τον ακρογωνιαίο λίθο του νέου πολιτιστικού κέντρου της τράπεζας, του Faro Santander.

Κατά την ανακοίνωση της συμφωνίας τον Ιανουάριο, η Santander δήλωσε ότι θα είναι υπεύθυνη για τη συντήρηση και την έκθεση της συλλογής. Ωστόσο, η ανακοίνωση, δεν διευκρίνιζε για πόσο χρονικό διάστημα τα έργα θα παραρμείνουν στην Ισπανία, γεγονός που γέννησε εύλογα και (οργισμένα) ερωτήματα.

Η ανησυχία μετατράπηκε σε αγανάκτηση όταν ο διευθυντής του Faro Santander, Daniel Vega Pérez de Arlucea, δήλωσε στην εφημερίδα El País ότι η νομοθεσία είναι «ευέλικτη» και ότι η συλλογή θα έχει «μόνιμη παρουσία» στο νέο πολιτιστικό κέντρο.

Μέλη της πολιτιστικής κοινότητας του Μεξικού φοβούνται ότι η συμφωνία σημαίνει ότι τα έργα ενδέχεται να μην επιστρέψουν ποτέ στο Μεξικό και υποστηρίζουν ότι ο νόμος είναι σαφής όσον αφορά αυτούς τους εθνικούς θησαυρούς.

Η Gabriela Mosqueda, επιμελήτρια και μία από τις πρώτες υπογράφουσες της επιστολής, δήλωσε: «Η ισχύουσα νομοθεσία προστατεύει αυτά τα έργα, ειδικά εκείνα που έχουν χαρακτηριστεί ως εθνικά μνημεία. Τα θεωρεί ως έργα τέχνης υψίστης αξίας για την μεξικανική ταυτότητα και για την ιστορία της μεξικανικής τέχνης».

Η διαμάχη αφορά ιδιαίτερα τα έργα της Φρίντα Κάλο, τα οποία σύμφωνα με προεδρικό διάταγμα του 1984, μπορούν να δοθούν ως δάνειο εκτός Μεξικού μόνο προσωρινά.

Όπως ορίζεται, το Εθνικό Ινστιτούτο Καλών Τεχνών και Λογοτεχνίας (Inbal) της χώρας είναι υπεύθυνο για την «επαναπατρισμό» οποιωνδήποτε έργων βρίσκονται σε ιδιωτικές συλλογές στο εξωτερικό.

*Με πληροφορίες από: Guardian

Η μετακίνηση της εμβληματικής Guernica του Πάμπλο Πικάσο από τη Μαδρίτη προς τη Χώρα των Βάσκων έχει πυροδοτήσει μια σφοδρή πολιτική αντιπαράθεση για τον «επαρχιωτισμό»

Η Guernica έγινε μήλο της έριδος με την επέτειο των ενενήντα ετών από τον βομβαρδισμό της ιστορικής πόλης να γίνεται αφορμή για μια νέα σύγκρουση γύρω από την πολιτιστική κληρονομιά και την εθνική ταυτότητα της Ισπανίας.

Νέα εστία έντασης έχει ξεσπάσει ανάμεσα στην κεντρική κυβέρνηση της Μαδρίτης και την περιφερειακή κυβέρνηση των Βάσκων, με αφορμή το αίτημα των τελευταίων για την προσωρινή μεταφορά της Guernica στο Μουσείο Γκούγκενχαϊμ του Μπιλμπάο.

Το έργο, που αποτελεί ίσως την πιο αναγνωρίσιμη καλλιτεχνική καταδίκη της φρίκης του πολέμου, βρίσκεται μόνιμα στο Μουσείο Ρέινα Σοφία της Μαδρίτης από το 1992.

«Η τέχνη είναι οικουμενική και η απαίτηση επιστροφής στην πηγή προδίδει επαρχιακή νοοτροπία»

Η Αγιούσο υποστήριξε ότι «η τέχνη είναι οικουμενική και πως δεν έχει νόημα να επιστρέφουν όλα τα έργα στον τόπο καταγωγής τους», σημειώνοντας ειρωνικά ότι αν ακολουθούνταν αυτή η λογική, όλα τα έργα του Πικάσο θα έπρεπε να σταλούν στη Μάλαγα, τη γενέτειρά του.

Παράλληλα, η διεύθυνση του Μουσείου Ρέινα Σοφία επικαλείται τεχνικούς λόγους, τονίζοντας ότι οποιαδήποτε μετακίνηση της Guernica εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για τη στατικότητα και τη διατήρηση του έργου.

Αν η κυβέρνηση μπόρεσε να μετακινήσει τον Φράνκο, γιατί φοβάται να μετακινήσει έναν πίνακα;

Από την άλλη πλευρά, ο ηγέτης του Βασκικού Εθνικιστικού Κόμματος, Αϊτόρ Εστέμπαν, δεν άφησε την πρόκληση αναπάντητη. Ο Εστέμπαν ανταπέδωσε τα πυρά περί επαρχιωτισμού, στοχεύοντας στον τρόπο με τον οποίο η Αγιούσο αντιλαμβάνεται την εθνική ταυτότητα.

Η κόντρα κλιμακώθηκε περαιτέρω με τις δηλώσεις του Βάσκου προέδρου, Ιμανόλ Πραδάλες, ο οποίος κάλεσε την ισπανική κυβέρνηση να δείξει το απαραίτητο θάρρος.

Πολιτική και τέχνη συγκρούονται στο φόντο των ενενήντα ετών από τη φρίκη του 1937

Ο Πραδάλες έφερε ως παράδειγμα την εκταφή του Φράνκο, διερωτώμενος πώς είναι δυνατόν το κράτος να κατάφερε μια τέτοια συμβολική κίνηση αλλά να δηλώνει αδυναμία να μεταφέρει έναν πίνακα από τη Μαδρίτη στο Εουσκάδι.

Η Guernica δημιουργήθηκε από τον Πικάσο ως άμεση αντίδραση στον βομβαρδισμό της ομώνυμης πόλης στις 26 Απριλίου 1937, κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου.

Η επίθεση, που πραγματοποιήθηκε από τη γερμανική Λεγεώνα Κόνδωρ και την ιταλική αεροπορία, αποτέλεσε ένα πρώιμο και τραγικό πείραμα εναέριου βομβαρδισμού αμάχων.

Παρά τις αποκλίνουσες εκτιμήσεις για τον αριθμό των θυμάτων, το έργο καθιερώθηκε παγκοσμίως ως το απόλυτο σύμβολο κατά του πολέμου.

Ο ίδιος ο καλλιτέχνης είχε αρνηθεί την επιστροφή του πίνακα στην Ισπανία όσο διήρκεσε η δικτατορία του Φράνκο, με αποτέλεσμα το έργο να παραμείνει για δεκαετίες στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης, πριν πάρει τον δρόμο για τη Μαδρίτη μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας.

Το διάγγελμα του πρωθυπουργού απέδειξε ότι εξακολουθεί να προσποιείται ότι δεν καταλαβαίνει τι ακριβώς συμβαίνει στη χώρα τις τελευταίες μέρες. Μνημείο προκλητικότητας ο πολιτικός προϊστάμενος δεκάδων κατηγορουμένων να πλασάρεται ως αναμορφωτής της χώρας

Όπως έχει αποδειχθεί διαχρονικά, η φράση «αγάπη μου, δεν είναι αυτό που νομίζεις», πάντα σημαίνει το ακριβώς αντίθετο: ότι δηλαδή «είναι ακριβώς αυτό που νομίζεις», είτε πρόκειται για ερωτική απιστία, είτε για κυβερνητικό σκάνδαλο. Μάλιστα, πολύ συχνά σημαίνει «είναι ακριβώς αυτό που νομίζεις και κάποια πράγματα ακόμη που θα τα μάθεις στη διαδρομή».

Στο διάγγελμα ο πρωθυπουργός προσπάθησε για άλλη μια φορά να αλλοιώσει την πραγματικότητα, που τον εκθέτει πλέον ανεπανόρθωτα, κραυγάζοντας «ο βασιλιάς είναι γυμνός». Τον ακούσαμε, σαν μόλις να ανέλαβε και όχι να έχει μεσολαβήσει η επταετία Μητσοτάκη, να μιλάει για άλλη μια φορά για το πώς θεωρεί καθήκον του να ηγηθεί μιας μεγάλης μεταρρύθμισης της χώρας, ώστε να γίνουμε επιτέλους Ευρώπη και να μην έχουμε ρουσφέτια, σκάνδαλα, και άλλες «διαχρονικές παθογένειες».

Όλα αυτά από κάποιον που κυβερνά από το 2019 και που όχι μόνο δεν αντιμετώπισε τις παθογένειες, αλλά αυτές ανέβηκαν και επίπεδο εάν κρίνουμε από τον όγκο και τα χαρακτηριστικά των κυβερνητικών σκανδάλων που τώρα είναι ανοιχτά, χαίνουσες πληγές στο σώμα του Κράτους Δικαίου.

Δηλαδή, αυτός που εδώ και επτά χρόνια δεν κατάφερε να κάνει τη χώρα, τουλάχιστον ως προς τη λειτουργία των θεσμών, καλύτερη και σε αρκετές περιπτώσεις την αφήνει χειρότερη, θεωρεί δικαιωματικά και πάλι ότι μπορεί να την αναμορφώσει και να επαναφέρει τη θεσμική κανονικότητα και την εμπιστοσύνη στο κράτος δικαίου.

Ο άνθρωπος, όμως, που ακόμη και τώρα χρησιμοποιεί σε αυτό το διάγγελμα τη φράση «οι διωκτικές αρχές και πάλι αυτής της κυβέρνησης», -παραβλέποντας ότι οι διωκτικές αρχές, δεν είναι ούτε τσιφλίκι, ούτε ιδιωτικός διωκτικός στρατός της εκάστοτε κυβέρνησης, και το ίδιο ισχύει για κάθε μηχανισμό του κράτους- δεν μπορεί να εγγυηθεί καμία αναμόρφωση.

Και στην πραγματικότητα το μήνυμα που ήθελε να στείλει ο πρωθυπουργός, δηλαδή ο «στρατολόγος» και ο πολιτικός προϊστάμενος των κατηγορουμένων δεν ήταν ότι θα σταματήσουν τα σκάνδαλα. Το μήνυμα ήταν ότι το κράτος του ανήκει, ανήκει σε αυτόν και σε ανθρώπους σαν κι αυτόν: ανθρώπους από μεγάλα πολιτικά τζάκια, εθισμένους στο να θεωρούν το κράτος εφαλτήριο της φιλοδοξίας και εργαλείο για την εξυπηρέτηση συγκεκριμένων συμφερόντων. Ανθρώπους που γεννήθηκαν μέσα σε πελατειακά δίκτυα χτισμένα δεκαετίες και που εργάζονται σκληρά για να τα παγιώσουν και να τα διευρύνουν. Ανθρώπους που συνεχίζουν το νήμα από τους κοτζαμπάσηδες, στους Μαυρογιαλούρους, στις σημερινές πολιτικές δυναστείες.

Και προς επίρρωση της αντίληψης «το κράτος είμαι εγώ» λειτουργούν και οι προτάσεις που έκανε. Πάρτε για παράδειγμα την πρόταση για ασυμβίβαστο ανάμεσα στη θέση του βουλευτή και του υπουργού, με υπογραμμισμένη και την επισήμανση ότι το υπουργικό Συμβούλιο το ορίζει ο πρωθυπουργός. Η πρόταση αυτή δεν διατυπώνεται με τον τρόπο που ισχύει σε άλλες χώρες, δηλαδή ότι όταν διορίζεσαι υπουργός παραιτείσαι από τη βουλευτική έδρα. Όχι, εδώ θα έχουμε το πρωτοφανές φαινόμενο των ρεπατζήδων επιλαχόντων βουλευτών που όταν αναλαμβάνει κάποιος υπουργός θα παίρνουν τη βουλευτική έδρα για όσο διάστημα είναι υπουργός και μετά αυτός, στην τελική ευθεία για τις εκλογές, θα επιστρέφει στην εκλογική περιφέρεια να εξαργυρώσει τα ρουσφέτια που έκανε όσο ήταν υπουργός και να υποσχεθεί τα ρουσφέτια της επόμενης θητείας. Δηλαδή, εδώ ξαναγράφεται η ίδια η έννοια της εκλογής βουλευτή και κατ’ επέκταση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας!

Όμως, ας μην γελιόμαστε. Η καταπολέμηση της διαφθοράς ποτέ δεν είναι υπόθεση απλώς και μόνο θεσμικού πλαισίου. Είναι θέμα πολιτικής κουλτούρας. Και αυτό δεν έχει να κάνει με μεγαλοστομίες του τύπου «να γίνουμε Ευρώπη». Είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το εάν κάποιος βλέπει την πολιτική ως λειτούργημα ή ως καριέρα ή ακόμη χειρότερα επενδυτική ευκαιρία.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατεξοχήν επένδυσε σε μια κατηγορία πολιτικών στελεχών που θεωρούσαν ότι από την πολιτική δεν γίνεται να φύγει κάποιος φτωχότερος και που θεωρούσαν ότι η εξουσία ανήκει δικαιωματικά σε αυτούς και όχι στους «κακομούτσουνους» της Αριστεράς. Μια γενιά στελεχών που θεωρούσαν ότι η συναλλαγή είναι διευκόλυνση της επιχειρηματικότητας και η «εξυπηρέτηση» το μέσο που αγιάζει ο σκοπός να μείνει η εξουσία στην παράταξη και όχι στους… Μαδούρους. Μια παράταξη που με τον μανδύα του σωτήρα της χώρας από την καταστροφή που υποτίθεται ότι έφερναν -και θα φέρουν- οι «άλλοι», θεωρεί ότι βρίσκεται στο απυρόβλητο, ότι της αναγνωρίζεται το αλάθητο του πάπα και μπορεί να κάνει τα πάντα.

Αυτή την πολιτική κουλτούρα έφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, αυτή την πρακτική της προσπάθειας πλήρους εργαλειοποίησης του κράτους ονόμασε «επιτελικό κράτος», αυτή τη λογική δοκίμασε σε όλα τα επίπεδα: από τις υποκλοπές ως μέσο ελέγχου του κράτους έως τις πλασματικές επιδοτήσεις ως προεκλογική τακτική, το νήμα είναι κοινό και φέρει την υπογραφή, φαρδιά πλατιά, του ίδιου του πρωθυπουργού, του Κυριάκου Μητσοτάκη. Και γι’ αυτό είναι αυτός που φέρει την ευθύνη. Και όποιος φέρει την ευθύνη για ένα πρόβλημα, είναι τμήμα του προβλήματος -αν όχι η πηγή του-, δεν μπορεί να φέρει ούτε τη λύση, ούτε να δώσει διέξοδο.

Να το πούμε απλά: σταθερή παθογένεια του πολιτικού συστήματος τα τελευταία χρόνια είναι τελικά ο ίδιος ο πρωθυπουργός και η κυβέρνησή του. Η έξοδος από την παθογένεια περνά από την πολιτική αλλαγή. Διαφορετικά θα ζούμε μέσα στο σημερινό αδιέξοδο.

Πηγή: in

Η εισαγγελία Πρωτοδικών μελέτησε την πολυσέλιδη απόφαση του δικαστηρίου που κατέληγε στην αναγκαιότητα της διενέργειας τεσσάρων διαφορετικών ερευνών για να μην μείνει καμιά σκιά στη σοβαρή αυτή υπόθεση που ακουμπά τη λειτουργία του κράτους δικαίου

Σε δύο «κομμάτια» σπάει η δικογραφία για τις τηλεφωνικές υποκλοπές με την βασικότερη έρευνα για το αδίκημα της κατασκοπείας να οδηγείται ξανά στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, που είχε διενεργήσει και το πρώτο μέρος της προκαταρκτικής εξέτασης, πριν από την έκδοση της ιστορικής απόφασης του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου της Αθήνας.

Η εισαγγελία Πρωτοδικών μελέτησε την πολυσέλιδη απόφαση του δικαστηρίου, που κατέληγε στην αναγκαιότητα της διενέργειας τεσσάρων διαφορετικών ερευνών, για να μην μείνει καμία σκιά στη σοβαρή αυτή υπόθεση που ακουμπά τη λειτουργία του κράτους δικαίου.

Όπως είναι γνωστό, το Μονομελές Πλημμελειοδικείο της Αθήνας (πρόεδρος Νίκος Ασκιανάκης και εισαγγελέας Δημήτρης Παυλίδης), μετά από ενδελεχή αποδεικτική διαδικασία, κατέληξε στην απόφαση ότι πρέπει η δικαιοσύνη να ελέγξει και άλλες πτυχές της υπόθεσης των υποκλοπών που μέχρι σήμερα δεν είχαν ερευνηθεί, βάζοντας στο στόχαστρο όχι μόνο τους τέσσερις κατηγορουμένους που καταδικάστηκαν σε πολυετείς ποινές φυλάκισης, αλλά και πρόσωπα που είχαν μείνει εκτός ποινικού κάδρου.

Η κορωνίδα των ερευνών που διέταξε το πρωτοβάθμιο δικαστήριο αφορά στο αδίκημα της κατασκοπείας. Ο τρόπος λειτουργίας του κατασκοπευτικού λογισμικού Predator, η δυνατότητα απομακρυσμένης πρόσβασης στα αρχεία καταγραφής και η έκταση των δεδομένων που μπορεί να αποσπαστούν, σε συνδυασμό με τις ιδιότητες των θυμάτων, που κατείχαν νευραλγικές θέσεις με πρόσβαση σε ευαίσθητες ή απόρρητες πληροφορίες, είχαν ως αποτέλεσμα η «πυξίδα» του δικαστηρίου να στραφεί για πρώτη φορά προς αυτή την κατεύθυνση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι κρατικοί αξιωματούχοι, στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και άλλα υψηλά ιστάμενα πρόσωπα που ήταν στόχοι του Predator δεν κλήθηκαν να καταθέσουν μέχρι τώρα, γι’ αυτό και με ενδιαφέρον αναμένεται η απόφαση της δικαιοσύνης σε ανώτατο κλιμάκιο για την κλήτευση των συγκεκριμένων μαρτύρων, προκειμένου να απαντήσουν στο κομβικό ερώτημα αν πάτησαν ή όχι τον «σύνδεσμο» με το μολυσμένο μήνυμα.

Και ενώ τις επόμενες ημέρες αναμένεται να οριστεί ο ανώτατος εισαγγελικός λειτουργός που θα αναλάβει την υπόθεση αυτή, σύμφωνα με όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας, πολλοί από τους στόχους του Predator, που μέχρι τώρα δεν είχαν προσφύγει στη δικαιοσύνη, ετοιμάζονται να καταθέσουν μηνύσεις παραθέτοντας συγκεκριμένα περιστατικά για το ερευνώμενο αδίκημα της κατασκοπείας.

Εξίσου σημαντική είναι και η δεύτερη πτυχή της έρευνας που διέταξε το δικαστήριο για σημαίνοντα στελέχη των εξεταζόμενων εταιρειών, τα οποία, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, «δεν αποτελούσαν απλά εκτελεστικά όργανα των κατηγορουμένων, αλλά είχαν εξίσου πλήρη εικόνα καθώς και αποφασιστικές αρμοδιότητες επί των επιχειρήσεων».

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι όλα τα πρόσωπα που αφορά η πτυχή της συγκεκριμένης έρευνας θα ελεγχθούν και αν τελικά παραπεμφθούν στο εδώλιο θα δικαστούν για τα ίδια αδικήματα για τα οποία έχουν καταδικαστεί οι εργοδότες τους. Η έρευνα για τα πρόσωπα αυτά μάλιστα θα πρέπει να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατό για να αποφευχθεί ο κίνδυνος της παραγραφής.

«Η απόφαση της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών να διαβιβάσει στον Άρειο Πάγο και να μην επεξεργαστεί το κομμάτι που αφορά τις πλημμεληματικές πράξεις 9 συνεργών των ήδη πρωτοδίκως καταδικασθέντων είναι υψηλού ρίσκου, καθώς βρισκόμαστε ήδη σε καθεστώς παραγραφής. Σε κάθε περίπτωση, το κύρος της Δικαιοσύνης οφείλει να προστατευτεί. Θα είναι απαράδεκτο να μην λογοδοτήσουν κάποιοι για σοβαρότατες πράξεις λόγω καθυστέρησης των Εισαγγελικών Αρχών», επισημαίνει σε δήλωση του ο δικηγόρος Ζαχαρίας Κεσσές.

Παράλληλα με τις έρευνες που, αν δεν κριθεί διαφορετικά, θα μείνουν στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, η εισαγγελία Πρωτοδικών θα διερευνήσει και το κομμάτι της ψευδορκίας για όσα ο τότε εμφανιζόμενος ως νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρείας Krikel, Σταμάτης Τρίμπαλης, είχε καταθέσει στη Βουλή που ερευνούσε το σκάνδαλο των υποκλοπών.

Ο ίδιος, καταθέτοντας στο δικαστήριο, είχε αποκαλύψει ότι ήταν «αχυράνθρωπος» και ότι ενεργούσε για λογαριασμό του επιχειρηματία Γιάννη Λαβράνου, ο οποίος επίσης πρωτοδίκως καταδικάστηκε και, με βάση την απόφαση, ζητείται να ελεγχθεί για ηθική αυτουργία στην ψευδορκία.

Επιπλέον, ο εισαγγελέας Πρωτοδικών θα αναζητήσει και την ενδεχόμενη ψευδορκία, με αφορμή όσα είπε στο δικαστήριο ο κάτοχος της προπληρωμένης κάρτας, από την οποία εστάλη το μολυσμένο μήνυμα με αποδέκτη τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, Νίκο Ανδρουλάκη, υπό το φως και των «κινήσεων» της επίμαχης κάρτας που ζήτησε το δικαστήριο, καθώς και της αποκάλυψης της ταυτότητας του υπαλλήλου σε κατάστημα κινητής τηλεφωνίας και της σχέσης του με την ΕΥΠ.