Από την Τουνγκούσκα έως τον S400, το Νέο Δελχί ενισχύει την πολυεπίπεδη ασπίδα του, καθώς οι πρόσφατοι πόλεμοι δείχνουν ότι μπορεί να διαμορφώσει τα αποτελέσματα.
Το Υπουργείο Άμυνας της Ινδίας υπέγραψε την περασμένη εβδομάδα σύμβαση αξίας 4,5 δισεκατομμυρίων ινδικών ρουπιών (46 εκατομμύρια δολάρια) με την κρατική ρωσική εταιρεία Rosoboronexport για την προμήθεια του πυραυλικού συστήματος αεράμυνας Tunguska για τον Ινδικό Στρατό. Αυτοί οι πύραυλοι αιχμής θα ενισχύσουν τις πολυεπίπεδες δυνατότητες αεράμυνας της Ινδίας έναντι αεροπορικών απειλών, συμπεριλαμβανομένων των αεροσκαφών, των μη επανδρωμένων αεροσκαφών και των πυραύλων κρουζ. Η συμφωνία θα ενισχύσει περαιτέρω την ινδο-ρωσική στρατηγική αμυντική συνεργασία.
Εν τω μεταξύ, το Συμβούλιο Αμυντικών Προμηθειών (DAC), με επικεφαλής τον Υπουργό Άμυνας Rajnath Singh, ενέκρινε την Παρασκευή πρόταση για την προμήθεια πέντε επιπλέον συστημάτων πυραύλων εδάφους-αέρος μεγάλου βεληνεκούς S-400 για την Ινδική Πολεμική Αεροπορία από τη Ρωσία, μήνες αφότου τα συστήματα S-400 επέδειξαν τις εξαιρετικές τους δυνατότητες κατά τη διάρκεια της Επιχείρησης Sindoor, της σύντομης αλλά στιγμιαίας στρατιωτικής αντιπαράθεσης μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν τον Μάιο του 2025.
Συστήματα Αντιαεροπορικής Επίθεσης στους σύγχρονους πολέμους
Οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή έχουν τονίσει εκ νέου τη σημασία των ισχυρών συστημάτων αεράμυνας (AD). Πρόκειται για κρίσιμα, πολυεπίπεδα και τεχνολογικά βασισμένα πλαίσια που διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στον σύγχρονο πόλεμο, προστατεύοντας περιουσιακά στοιχεία, αρνούμενοι την αεροπορική υπεροχή του εχθρού και διευκολύνοντας επιθετικές επιχειρήσεις. Τα σύγχρονα συστήματα AD έχουν μετατραπεί από καθαρά αμυντικά εργαλεία σε στρατηγικούς παράγοντες που επιτρέπουν την ανάπτυξη.
Στο πλαίσιο της «στρατηγικής πολυεπίπεδης άμυνας», τα σύγχρονα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας (S-400, Patriot και Iron Dome) συνδυάζουν ραντάρ και πυραύλους μεγάλης, μεσαίας και μικρής εμβέλειας για την προστασία στόχων υψηλής αξίας, πόλεων, κέντρων διοίκησης και ελέγχου, στρατιωτικών περιουσιακών στοιχείων και πυρηνικών εγκαταστάσεων από ποικίλες απειλές. Εκτός από τα μαχητικά αεροσκάφη και τους πυραύλους, τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας είναι απαραίτητα για την ανίχνευση και καταστροφή μικρών, φθηνών drones, τα οποία χρησιμοποιούνται για τον κορεσμό, την εξαπάτηση και την πρόκληση ζημιών στις άμυνες ως μέρος των δυνατοτήτων αντιμετώπισης των drones.
Ένα καλό σύστημα Αντιαεροπορικής Άμυνας μπορεί να επιβάλει «Άρνηση Αέρος», ακόμη και ένα σύστημα που χρησιμοποιείται από μια τεχνικά κατώτερη αεροπορία, και να αναγκάσει τα εχθρικά αεροσκάφη να επιχειρούν σε ασφαλέστερες αποστάσεις, περιορίζοντας την ικανότητά τους να υποστηρίζουν επίγειες επιχειρήσεις. Προηγμένα συστήματα όπως τα S-400 μπορούν να αναγκάσουν τα εχθρικά αεροσκάφη να παραμείνουν πιο μακριά από το πεδίο της μάχης χρησιμοποιώντας συστήματα όπως η Αερομεταφερόμενη Έγκαιρη Προειδοποίηση (AEW&C) και τα Αεροσκάφη Ανεφοδιασμού Πτήσεων (FRA).
Η καταστολή της εχθρικής αεράμυνας (SEAD) έχει καταστεί έτσι μια σημαντική αποστολή για τις αεροπορικές επιχειρήσεις. Τα σύγχρονα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας πρέπει να προσαρμοστούν για να αντιμετωπίσουν αναδυόμενες απειλές, όπως βαλλιστικούς πυραύλους υψηλής ταχύτητας, πυραύλους κρουζ εξαιρετικά χαμηλής πτήσης και υπερηχητικές απειλές. Η σύγχρονη αντιαεροπορική άμυνα είναι επίσης ενσωματωμένη με συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου (EW) που μπορούν να μπλοκάρουν ή να τυφλώσουν τους αισθητήρες και την καθοδήγηση του εχθρού, παρέχοντας μια εναλλακτική λύση «ήπιας εξόντωσης» στην φυσική καταστροφή.
Η κινητικότητα είναι σημαντική για την ενεργοποίηση της δυνατότητας «Shoot and Scoot», επιτρέποντάς τους να αλλάζουν γρήγορα θέσεις για να αποφύγουν τον εντοπισμό. Η κατοχή μιας ισχυρής ασπίδας AD λειτουργεί ως σημαντικό αποτρεπτικό μέσο και δίνει στα έθνη ισχυρότερο έλεγχο κατά τη διάρκεια διπλωματικών και στρατιωτικών κρίσεων. Η σύγχρονη AD λειτουργεί μέσα σε ένα οικοσύστημα Ολοκληρωμένης Αεροπορικής και Πυραυλικής Άμυνας (IAMD), που ονομάζεται επίσης «σύστημα συστημάτων» και συνδέει ραντάρ, δορυφόρους, πλατφόρμες όπλων και όπλα εν πτήσει, για να παρέχει μια ολοκληρωμένη εικόνα του αέρα σε πραγματικό χρόνο. Η μελλοντική ανάπτυξη επικεντρώνεται σε Όπλα Κατευθυνόμενης Ενέργειας (DEW) για την αντιμετώπιση του υψηλού κόστους των πυραύλων αναχαίτισης, με ορισμένα συστήματα να κοστίζουν ενδεχομένως μόλις 2.000 δολάρια ανά βολή.
Οι χώρες επενδύουν σε εγχώριες τεχνολογίες Αντιαεροπορικής Δράσης (τα συστήματα Αντιαεροπορικής Δράσης Akash και Kusha της Ινδίας) για να μειώσουν την εξάρτηση από τις ξένες εισαγωγές και να διασφαλίσουν την ικανότητα παραγωγής συστημάτων σε μεγάλη κλίμακα. Στη σύγχρονη μάχη, τα συστήματα Αντιαεροπορικής Δράσης καθορίζουν την ικανότητα ενός στρατού να επιχειρεί και να επιβιώνει. Όπως φάνηκε σε πρόσφατες συγκρούσεις, η ικανότητα προστασίας βασικών περιουσιακών στοιχείων και η απαγόρευση πρόσβασης στον εναέριο χώρο ενός αντιπάλου είναι συχνά ο αποφασιστικός παράγοντας στον πόλεμο.
Εξαιρετικά αποτελεσματική λύση
Το 2K22 Tunguska (ΝΑΤΟ: SA-19 Grison) είναι ένα ερπυστριοφόρο, αυτοκινούμενο αντιαεροπορικό σύστημα της σοβιετικής εποχής που συνδυάζει πυροβόλα και πυραύλους για αεράμυνα μικρής εμβέλειας (SHORAD). Είναι μια μοναδική υβριδική πλατφόρμα που συνδυάζει πυραύλους εδάφους-αέρος (9M311, εμβέλεια 10 χλμ.) και διπλά αυτόματα κανόνια αντιαεροπορικών υψηλής ταχύτητας 30 mm για άμυνα κοντινής εμβέλειας, εκτοξεύοντας έως και 5.000 βολές ανά λεπτό, με αποτελεσματικότητα από 200 μέτρα έως 4 χλμ. εναντίον εναέριων στόχων. Το ενιαίο πλαίσιο παρέχει ολοκληρωμένη προστασία. Το ραντάρ 360 μοιρών του μπορεί να ανιχνεύσει απειλές σε απόσταση έως και 18 χλμ., μαζί με ένα ψηφιακό σύστημα ελέγχου πυρός για υψηλή ακρίβεια.
Το πυραυλικό εξάρτημα μπορεί να πλήξει στόχους σε υψόμετρα έως και 3.500 μέτρα, καλύπτοντας το κενό μεταξύ των φορητών συστημάτων και των συστοιχιών μεγάλου βεληνεκούς σε μεγάλο υψόμετρο. Το ερπυστριοφόρο θωρακισμένο πλαίσιο παντός εδάφους του επιτρέπει να συμβαδίζει με τα άρματα μάχης και τα οχήματα μάχης πεζικού σε ανώμαλο έδαφος και σε ποικίλες καιρικές συνθήκες. Το σύστημα περιλαμβάνει εφεδρικές δυνατότητες οπτικής παρακολούθησης, επιτρέποντας την εμπλοκή στόχων ακόμη και αν το ραντάρ έχει μπλοκαριστεί από εχθρικό ηλεκτρονικό πόλεμο.
Το σύστημα έχει σχεδιαστεί για να παρέχει αεράμυνα χαμηλού υψομέτρου για συντάγματα πεζικού και τεθωρακισμένων. Κύριος στόχος του είναι η προστασία των χερσαίων στρατευμάτων εν κινήσει από στόχους που πετούν χαμηλά, συμπεριλαμβανομένων ελικοπτέρων επίθεσης και αεροσκαφών εγγύς υποστήριξης, πυραύλων κρουζ και πυρομαχικών ακριβείας, καθώς και τακτικών drones και μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV).
Καθώς ο σύγχρονος πόλεμος μετατοπίζεται προς τακτικές με χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών, για την Ινδία, τα πυροβόλα ταχείας βολής της Tunguska παρείχαν μια οικονομικά αποδοτική και εξαιρετικά αποτελεσματική λύση για τις απειλές σμήνους. Θα ενισχύσουν το πολυεπίπεδο δίκτυο αεράμυνας της Ινδίας, λειτουργώντας ως ζωτική ασπίδα για τις κινητές φάλαγγες του στρατού που είναι ευάλωτες σε ξαφνικές αεροπορικές επιθέσεις.
Ισχυρό αποτρεπτικό: S-400 «Sudarshan Chakra»
Το S-400 είναι ένα ρωσικό κινητό σύστημα SAM, το οποίο αναπτύχθηκε τη δεκαετία του 1990 από την ρωσική NPO Almaz ως αναβάθμιση της οικογένειας πυραύλων S-300 και εντάχθηκε στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις το 2007. Το σύστημα συμπληρώνεται από τον διάδοχό του, το S-500.
Το σύστημα διαθέτει τέσσερα ραντάρ και τέσσερα σετ πυραύλων που καλύπτουν διαφορετικές αποστάσεις. Η μέγιστη εμβέλεια ανίχνευσης στόχων είναι 600 χιλιόμετρα και οι στόχοι μπορούν να προσβληθούν σε απόσταση έως και 400 χιλιομέτρων. Οι πέντε συστοιχίες S-400 που παρήγγειλε η Ινδία το 2018 κόστισαν 5,43 δισεκατομμύρια δολάρια, συμπεριλαμβανομένων των εφεδρικών πυραύλων.
Όλες οι υπομονάδες είναι συνδεδεμένες με δεδομένα και ελέγχονται από ένα κεντρικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου με επαρκή πλεονασμό. Το σύστημα είναι ικανό για πολυεπίπεδη άμυνα και ενσωματώνεται με άλλα ινδικά συστήματα αεράμυνας. Ένα σύστημα μπορεί να ελέγξει 72 εκτοξευτές, με μέγιστο αριθμό 384 πυραύλων. Όλοι οι πύραυλοι είναι εξοπλισμένοι με κεφαλές κατευθυνόμενης έκρηξης, γεγονός που αυξάνει την πιθανότητα πλήρους καταστροφής εναέριων στόχων. Το σύστημα έχει σχεδιαστεί για να καταστρέφει αεροσκάφη, πυραύλους κρουζ και βαλλιστικούς πυραύλους, αλλά μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί εναντίον επίγειων στόχων. Μπορεί να εμπλακεί σε στόχους με ταχύτητα έως και 17.000 χλμ./ώρα ή Mach 14. Μπορεί να αναχαιτίσει πυραύλους κρουζ που πετούν χαμηλά σε απόσταση περίπου 40 χλμ. λόγω της απαίτησης οπτικής επαφής. Οι δυνατότητες αντιβαλλιστικών πυραύλων (ABM) του συστήματος S-400 είναι κοντά στο μέγιστο επιτρεπόμενο από την (πλέον άκυρη) Συνθήκη για τους Αντιβαλλιστικούς Πυραύλους. Ο αριθμός των ταυτόχρονα εμπλεκόμενων στόχων από το πλήρες σύστημα είναι 36.
Η ταχύτητα κινητικότητας του συστήματος στο έδαφος πλησιάζει τα 60 χλμ./ώρα σε δρόμους και τα 25 χλμ./ώρα σε όλη τη χώρα. Χρειάζονται πέντε λεπτά για να τεθεί σε λειτουργία και να πυροδοτήσει όταν δοθεί εντολή κατά την οδήγηση. Διαφορετικά, ο χρόνος απόκρισης του συστήματος είναι μόλις 10 δευτερόλεπτα. Ο χρόνος μεταξύ σημαντικών επισκευών είναι 10.000 ώρες. Η διάρκεια ζωής του είναι τουλάχιστον 20 χρόνια.
Στη Ρωσία, το σύστημα τέθηκε σε λειτουργία γύρω από τη Μόσχα το 2007. Η Ρωσία φέρεται να ανέπτυξε το S-400 στη Συρία. Το σύστημα έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως στη συνεχιζόμενη σύγκρουση στην Ουκρανία και υπάρχουν ισχυρισμοί ότι έχει καταρρίψει πολλά αεροσκάφη. Εν τω μεταξύ, η Ουκρανία φέρεται να έχει χρησιμοποιήσει δυτικά όπλα, κυρίως πυραύλους ATACMS αμερικανικής κατασκευής, για να πλήξει μονάδες S-400 στο έδαφος.
Η Λευκορωσία διαθέτει απροσδιόριστο αριθμό μονάδων S-400. Οι παραδόσεις στην Κίνα, από τις έξι συστοιχίες που παραγγέλθηκαν, ξεκίνησαν τον Ιανουάριο του 2018. Τέσσερις συστοιχίες που αποτελούνται από 36 μονάδες πυρός και 192 ή περισσότερους πυραύλους παραδόθηκαν στην Τουρκία. Η Αλγερία είναι ένας άλλος φορέας εκμετάλλευσης. Ορισμένες άλλες χώρες όπως το Ιράν, η Αίγυπτος, το Ιράκ και η Σερβία έχουν επίσης δείξει ενδιαφέρον. Η Νότια Κορέα αναπτύσσει το KM-SAM, ένα σύστημα SAM μεσαίου βεληνεκούς που βασίζεται στην τεχνολογία των πυραύλων S-400, με τη βοήθεια της NPO Almaz.
Από τον Μάρτιο του 2026, η Ρωσία έχει παραδώσει τρία από τα πέντε συστήματα S-400 που παρήγγειλε η Ινδία. Η τέταρτη μονάδα βρίσκεται επί του παρόντος σε τελική δοκιμή, με την παράδοση να αναμένεται τον Μάιο του 2026, και το τελικό (πέμπτο) σύστημα αναμένεται να παραδοθεί έως τον Νοέμβριο του 2026, τηρώντας ένα επιταχυνόμενο χρονοδιάγραμμα.
Η Ινδία έλαβε παραδόσεις παρά την αμερικανική απειλή επιβολής του CAATSA (Νόμος για την Καταπολέμηση των Αντιπάλων της Αμερικής μέσω Κυρώσεων). Η πρόσφατη σύγκρουση αποκάλυψε την κατά προσέγγιση τοποθεσία δύο συστημάτων, ένα στο Παντζάμπ και ένα στο Γκουτζαράτ. Σύμφωνα με ανοιχτές πηγές, το τρίτο βρίσκεται κάπου στα ανατολικά. Τα συστήματα έχουν δοκιμαστεί σε διάφορες ινδικές στρατιωτικές ασκήσεις.
Στην 16η Διάλεξη Μνήμης LM Katre στην Μπανγκαλόρ τον Αύγουστο του 2025, ο Αρχηγός της Ινδικής Πολεμικής Αεροπορίας, Στρατάρχης AP Singh, επαίνεσε το σύστημα αεράμυνας S-400 ως ισχυρό αποτρεπτικό μέσο. Η φονικότητα των S-400 και η ακρίβεια των υπερηχητικών πυραύλων κρουζ BrahMos άλλαξαν τα δεδομένα στην Επιχείρηση Sindoor. Τόνισε την επιχειρησιακή επιτυχία του συστήματος, τη στρατηγική αξία του στην προστασία του ινδικού εναέριου χώρου και τη συμβολή του στη διατήρηση του πλεονεκτήματος στην περιφερειακή εναέρια ασφάλεια. Παρά τις γεωπολιτικές προκλήσεις, η Ινδική Πολεμική Αεροπορία είχε διατηρήσει το ενδιαφέρον της για την απόκτηση επιπλέον συστημάτων S-400 για την περαιτέρω ενίσχυση της αεράμυνας. Σαφώς, η πλευρά με καλύτερα συστήματα αεράμυνας θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικές ζημιές και να αποτρέψει τον αντίπαλο από το να πραγματοποιήσει επιθέσεις.
Για μεγάλο χρονικό διάστημα, η στρατηγική, οι τακτικές και, ως εκ τούτου, τα αποθέματα της Ινδικής Πολεμικής Αεροπορίας έχουν σχεδιαστεί για επιθετική-άμυνα. Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης Sindoor, σχεδόν πέντε πακιστανικά μαχητικά αεροσκάφη φέρεται να καταρρίφθηκαν από τα ινδικά S-400. Είναι ενδιαφέρον ότι τα S-400 πέτυχαν την μεγαλύτερη μαχητική τους επίθεση που πραγματοποίησαν ποτέ, καταστρέφοντας ένα Αεροπορικό Περιουσιακό Στοιχείο Υψηλής Αξίας (HVAA) σε απόσταση 314 χιλιομέτρων. Αυτά ήταν πέρα από τα αεροσκάφη που καταστράφηκαν κατά τη διάρκεια επιθέσεων σε αεροδρόμια, δήλωσε ο Αρχηγός της Αεροπορίας.
Κατά τη διάρκεια των αντιποίνων που πραγματοποίησε σε ινδικούς στρατιωτικούς στόχους, το Πακιστάν ισχυρίστηκε ότι δύο συστήματα S-400 στο Ανταμπούρ και το Μπουτζ εξουδετερώθηκαν. Τα διεθνή μέσα ενημέρωσης παραδέχτηκαν ότι όλοι αυτοί οι ισχυρισμοί ήταν ψευδείς. Αργότερα αποκαλύφθηκε ότι μετά την εκτόξευση των πυραύλων τους, τα στοιχεία των S-400 μετακινήθηκαν ως συνήθης τακτική. Αμέσως μετά την κατάπαυση του πυρός, ο Ινδός πρωθυπουργός Μόντι επισκέφθηκε το Ανταμπούρ και απευθύνθηκε στο προσωπικό με τον εκτοξευτή S-400 στο βάθος. Παρόμοια επίσκεψη πραγματοποίησε ο υπουργός Άμυνας Ρατζνάθ Σινγκ στο Μπουτζ.
Αρκετά συστήματα έλαβαν καθολικούς επαίνους κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Πακιστάν. Σε αυτά περιλαμβάνονταν το αντιαεροπορικό σύστημα S-400, το εγχώριο αντιαεροπορικό σύστημα Akash της Ινδίας, το σύστημα αντιμετώπισης drones DRDO 4D (Drone, Detect, Deter, Destroy) και οι πυραύλοι κατά επιφανείας BrahMos. Ο γαλλικός πύραυλος Scalp αποδείχθηκε επίσης εξαιρετικά ακριβής και καταστροφικός.
Γιατί η Ινδία χρειάζεται περισσότερους S-400
Η Ινδία είναι μια χώρα σε μέγεθος ηπείρου, με συνολική γεωγραφική έκταση περίπου 3,287 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα. Η Ινδία έχει συνολικά χερσαία σύνορα μήκους περίπου 15.200 χλμ., τα οποία συνορεύουν με επτά έθνη. Η συνολική ακτογραμμή έχει μήκος 7.516 χλμ. Η Ινδία είναι από τις χώρες που απειλούνται περισσότερο, με σοβαρές συνοριακές διαφορές με δύο πυρηνικά όπλα γείτονές της. Η Ινδία έχει εμπλακεί σε στρατιωτικές συγκρούσεις και με τις δύο. Μια πολύ μικρότερη χώρα, το Ισραήλ (έκταση 20.770 τετραγωνικά χιλιόμετρα) διαθέτει περίπου 10 κινητές αμυντικές συστοιχίες "Iron Dome".
Επομένως, η απόφαση της Ινδίας να αποκτήσει πέντε επιπλέον συστήματα S-400 έχει άμεσο νόημα. Μακροπρόθεσμα, η Ινδία θα χρειαστεί σχεδόν 20 τέτοια συστήματα. Αυτό θα επιτευχθεί με την εγκατάσταση του εγχώριου συστήματος αντιαεροπορικής άμυνας "Kusha", το οποίο θα είναι κατηγορίας S-400 και αργότερα S-500.
Περισσότερες οδοί
Η αεροδιαστημική έχει γίνει ο κύριος τομέας στον σύγχρονο πόλεμο και αυτή η πραγματικότητα συνάδει με το βάθος των αμυντικών δεσμών Ινδίας-Ρωσίας. Σχεδόν το 60% των αεροσκαφών της Ινδικής Πολεμικής Αεροπορίας είναι ρωσικής προέλευσης και οι ρωσικές πλατφόρμες και όπλα εξυπηρετούν την Ινδία εδώ και δεκαετίες, ξεκινώντας με τα MiG21 της δεκαετίας του 1960. Πιο πρόσφατα, τα S400 και ο συνδυασμός Su30MKI-BrahMos είχαν ισχυρή απόδοση στην επιχείρηση Sindoor, υπογραμμίζοντας τη συνεχή σημασία αυτής της συνεργασίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, διαφαίνονται αρκετές λογικές οδοί για μελλοντική συνεργασία: συστήματα αεροπορικής και πυραυλικής άμυνας ανώτερου επιπέδου, όπως το S500· πιθανή συμμετοχή σε προγράμματα μαχητικών πέμπτης γενιάς, όπως το Su57, στο πλαίσιο ενός πλαισίου «Make in India»· και βαθύτερη συνεργασία στην υποθαλάσσια αποτροπή, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης των φιλοδοξιών της Ινδίας για πυρηνικά υποβρύχια. Υπάρχει επίσης περιθώριο για την από κοινού ανάπτυξη πυραύλων αέρος-αέρος και αέρος-επιφανείας μεγάλου βεληνεκούς - βασιζόμενη σε συστήματα όπως το R37M - ολοκληρωμένες αναβαθμίσεις του στόλου Su30MKI, και κοινές επιχειρήσεις σε πυρομαχικά αιωρούμενων πλοίων και drones καμικάζι, όπου και οι δύο πλευρές αντιμετωπίζουν μεγάλης κλίμακας απαιτήσεις και η Ινδία μπορεί να συνεισφέρει βιομηχανική ικανότητα.
Σε μια εποχή όπου ο έλεγχος του αέρα και του εγγύς διαστήματος είναι ολοένα και πιο καθοριστικός, η Ινδία και η Ρωσία έχουν τόσο την κληρονομιά όσο και την τεχνολογική βάση για να μεταφέρουν την αεροδιαστημική τους συνεργασία σε νέους, πιο προηγμένους τομείς.
Πηγή: RT
