ενημέρωση 7:06, 17 September, 2026
Η Κόστα Ρίκα ζει χωρίς πετρέλαιο

Η Κόστα Ρίκα ζει χωρίς πετρέλαιο

Πράσινη Ενέργεια

Εβδομηνταπέντε ολόκληρες ημέρες χωρίς να χρειαστεί ούτε μία σταγόνα ορυκτού καυσίμου: Η Κόστα Ρίκα σπάει όλα τα ρεκόρ στην εκμετάλλευση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς εδώ και δυόμισι μήνες δεν έχει χρησιμοποιήσει ούτε μια σταγόνα πετρέλαιο.

Οι ισχυρές βροχοπτώσεις της φετινής χρονιάς ήταν ο βασικός παράγοντας που έδωσε τη δυνατότητα στα υδροηλεκτρικά εργοστάσια να παράξουν ενέργεια αρκετή για να καλύψει το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της χώρας. Και με την παράλληλη ώθηση από τις γεωθερμικές, ηλιακές και αιολικές πηγές ενέργειας, η χώρα δεν χρειάζεται ούτε δείγμα άνθρακα ή πετρελαίου για να... κρατά τα φώτα της αναμμένα.

Η Κόστα Ρίκα, βεβαίως, είναι ένα μικρό κράτος, με πληθυσμό λιγότερο των 5 εκατομμυρίων ανθρώπων, δεν έχει μεγάλη μεταποιητική βιομηχανία που είναι εξαιρετικά ενεργοβόρα κι, ακόμη, είναι γεμάτη ηφαίστεια που τροφοδοτούν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Παρ' όλα αυτά, παραμένει μεγάλη νίκη για ένα έθνος, οποιουδήποτε μεγέθους, η πλήρης απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.

Η Κόστα Ρίκα, άλλωστε, δεν είναι ο μοναδικός τόπος στον πλανήτη που επιχειρεί την πλήρη μεταστροφή στην πράσινη ενέργεια. Στο, ολλανδικής κτήσης, νησιωτικό Banaire, στις ακτές της Βενεζουέλας, η κάλυψη των αναγκών από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αγγίζει το 100% χάρη σε μια - μάλλον ασυνήθιστη - πρώτη ύλη: Τα φύκια.

Η Ισλανδία επίσης αντλεί περίπου το σύνολο της ηλεκτρικής ενέργειας που χρειάζεται από ανανεώσιμες πηγές, ενώ σχεδόν το 85% του συνόλου της ενέργειας που καταναλώνει προέρχεται από γεωθερμικές και υδροηλεκτρικές πηγές. Τρεις ακόμη χώρες (Σουηδία, Βουλγαρία και Εσθονία) έχουν ήδη πετύχει τους ποσοστιαίους στόχους του 2020 για τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Η Δανία, η οποία αντλεί το 40% της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, έχει θέσει ως στόχο να καταργήσει πλήρως τα ορυκτά καύσιμα έως το 2050. Το πρόβλημα της αποκλειστικής χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργιας είναι ότι τα ορυκτά καύσιμα εξακολουθούν να χρειάζονται σε αρκετές περιπτώσεις ως "απόθεμα ασφαλείας" - για πράδειγμα, για περιπτώσεις κατά τις οποίες υπάρχει μακρά περίοδος άπνοιας ή χαμηλής ηλιοφάνειας σε μια χώρα.

Στην Κόστα Ρίκα, μια ξηρασία θα μπορούσε να πλήξει καίρια την ικανότητα της χώρας να παράγει υδροηλεκτρική ενέργεια. Αυτός είναι κι ένας από τους λόγους που η κυβέρνηση ενέκρινε πρόσφατα την προώθηση ενός μεγάλου project παραγωγής γεωθερμικής ενέργειας ύψους 958 εκατομμυρίων δολαρίων. Το εν λόγω project χρηματοδοτείται κατά βάση από την Ιαπωνία και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Πέραν αυτού, ωστόσο, η Κόστα Ρίκα έχει εδώ και πολλά χρόνια τη δυνατότητα να διοχετεύει υψηλές δαπάνες στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας επειδή έχει μηδενικές αμυντικές δαπάνες. Η Κόστα Ρίκα είναι μια χώρα που δεν έχει καν στρατό από το 1948.

Ως λαός είμαστε πολύ μεγάλες ψωνάρες

Ως λαός είμαστε πολύ μεγάλες ψωνάρες

Ο Κηφισιώτης καθηγητής Πολιτικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Θάνος Βερέμης, μιλάει για την ελληνικότητα των Ελλήνων και τους μύθους του ’21.

Υπήρξαν περίοδοι και μέρη όπου οι Οθωμανοί καταδίωκαν την γλωσσική εκπαίδευση για να εξισλαμίσουν τους πληθυσμούς. Επίσης, ταυτίστηκε με τον Κοσμά τον Αιτωλό εκατό χρόνια νωρίτερα, αφού πράγματι υπήρξε μια δίωξη των σχολείων και ήταν κρυφά, αλλά μιλάμε για μια περίοδο 20-30 χρόνια που διήρκησε αυτό. Επίσης, ήταν νυχτερινό σχολείο και όχι κρυφό, γιατί τα παιδιά δούλευαν τότε τα πρωινά στα χωράφια. Είχαν ευκαιρία να μάθουν κάποια γράμματα μόνο το βράδυ και ο παπάς ήταν ο μόνος μορφωμένος, δηλαδή τι μορφωμένος, πέντε κολλυβογράμματα ήξερε και να διαβάζει τις γραφές.  

«Δεν νομίζω ότι κινδυνεύουμε ως Έλληνες, αλλά ως ελληνολάτρεις. Δεν μ” αρέσει να παριστάνω τον πολύ Έλληνα. Θέλω να είμαι όσο είμαι. Καιρός είναι η έννοια Έλληνας να δώσει τη θέση της στην έννοια άνθρωπος. Νιώθω Έλληνας, αν αυτό σημαίνει Ευρωπαίος. Κι Ευρωπαίος, αν αυτό συμπεριλαμβάνει την ελληνικότητά μου», είχε πει πριν λίγα χρόνια, ο Μάνος Χατζιδάκις.  

Σήμερα για άλλη μια φορά θα θαυμάσουμε τις ένοπλες δυνάμεις, την περήφανη νεολαία μας και θα ακούσουμε τα αθάνατα εμβατήρια. Έτσι θα καλύψουμε την εθνική μας ανάγκη και θα επιστρέψουμε στις φωλιές του συμβιβασμού και της αδιαφορίας, εκτελώντας το καθήκον που επιβάλλει το εθνικό ιδεώδες. Αναμφισβήτητα, η ιστορία λειτουργεί ως ο συνεκτικός ιστός της ταυτότητας των εθνικών κρατών και δεν είμαστε ο μόνος λαός του οποίου η ιστορία βασίζεται σε εθνικούς μύθους.    

Για πόσα χρόνια ακόμα, όμως, θα πορευόμαστε με εθνικούς μύθους και ξεπερασμένους ηρωισμούς του χθες; Πότε θα αποβάλλουμε από τα ελληνικά σχολεία την στείρα εκμάθηση και θα μεταπηδήσουμε στην ελευθερία της κρίσης και της σκέψης; Για αυτούς τους λόγους και εξ αφορμής της σημερινής εθνικής επετείου, συνομίλησα με τον Ομότιμο Καθηγητή Πολιτικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Θάνο Βερέμη. Συζητήσαμε για την εθνική ταυτότητα, την ιστορία και τους μύθους με τους οποίους μεγαλώσαμε, την καλλιέργεια της εθνικής συνείδησης, τους ήρωες του σήμερα, καθώς και για αυτά που ακόμα μας ενώνουν ή μας διχάζουν.    

Έχετε πει ότι «η εθνική ιστορία όπως διαμορφώνεται στο σχολείο, εγγράφεται στο πεδίο του «πίστευε και μη ερεύνα». Δεν θα έπρεπε, αλλά δυστυχώς συμβαίνει. Ο περισσότερος κόσμος δεν επισκέπτεται ξανά τα βιβλία του σχολείου, δηλαδή τα μαθαίνει ή όχι, άπαξ, και τα ξεχνάει ή τα θυμάται όπως τα έμαθε. Όταν μάθαμε ιστορία στο σχολείο ήμασταν παιδιά, τώρα είμαστε ώριμοι άνθρωποι, άρα δεν μπορούμε να μείνουμε με την παιδική μας εκπαίδευση. Είναι μια εκπαίδευση που δεν έχει σχέση με την ιστορία, είναι κυρίως μια εισαγωγή στην κοινωνία. Η ιστορία δεν περιλαμβάνει προκαταλήψεις και εμείς μαθαίνουμε ότι ήμασταν οι πρώτοι, οι καλύτεροι, το ‘ηρωικό 1821’, ότι δεν σκοτώναμε αμάχους, ότι ήμασταν ανθρωπιστές και άλλες ‘ιστορίες για αγρίους’ που δεν ισχύουν.   

Bed In: Η διάσημη αντιπολεμική διαμαρτυρία των John Lennon και Yoko Ono

Bed In: Η διάσημη αντιπολεμική διαμαρτυρία των John Lennon και Yoko Ono

Το 1969 και ενώ ο πόλεμος του Βιετνάμ βρισκόταν σε εξέλιξη, το θρυλικό σκαθάρι John Lennon και η σύζυγος του Yoko Ono πραγματοποίησαν μία από τις πιο... ιδιαίτερες διαμαρτυρίες που έχουν γίνει. Το πασίγνωστο Bed In, ήταν μία διαμαρτυρία υπέρ της ειρήνης, διάρκειας δύο εβδομάδων. Σκοπός του ζευγαριού ήταν η προώθηση της ειρήνης αλλά και των μη βίαιων τρόπων διαμαρτυρίας.

 

Ο δεύτερος γύρος του Bed-In ήταν προγραμματισμένος να διεξαχθεί στη Νέα Υόρκη, προκειμένου να προσδοθεί περισσότερο πολιτικό περιεχόμενο στη διαμαρτυρία. Η λογική ήταν να ζητήσουν το τέλος του πολέμου του Βιετνάμ μέσα στην καρδιά της Αμερικής προσελκύοντας την προσοχή και την υποστήριξε κυρίως των νέων που δήλωναν αντίθετοι στον πόλεμο. Ωστόσο, η είσοδος στη χώρα είχε απαγορευτεί στον John Lennon λόγο της καταδίκης σε βάρος του για κατοχή κάνναβης το 1968. Έτσι η διαμαρτυρία μεταφέρθηκε αρχικά στις Μπαχάμες και κατόπιν στο Μόντρεαλ. Εκεί έμειναν στα δωμάτια 1738 και 1742 στο ξενοδοχείο Queen Elizabeth. Κατά τη διάρκεια των επτά ημερών της διαμονής τους ο Timothy Leary, ο Tommy Smothers και ο Dick Gregory τους επισκέφτηκαν και όλοι μαζί τραγούδησαν τον ύμνο για την ειρήνη «Give Peace a Chance». Ένα από τα διασημότερα τραγούδια όλων των εποχών ηχογραφήθηκε... στο δωμάτιο ενός ξενοδοχείου, δίπλα στο κρεβάτι... που έγινε σύμβολο διαμαρτυρίας.