ενημέρωση 6:29, 12 September, 2026

Γονίδιο κλειδί του ανθρώπινου εγκεφάλου

Μάλλον έχει παίξει κρίσιμο ρόλο στην αύξηση του μεγέθους και της πολυπλοκότητας του
Γονίδιο κλειδί του ανθρώπινου εγκεφάλου
Κάποια γονίδια έκαναν τον εγκέφαλο μας μοναδικό στο ζωικό βασίλειο
 
Γερμανοί επιστήμονες ανακάλυψαν ένα γονίδιο που φαίνεται να έχει παίξει ρόλο κλειδί στην αύξηση του μεγέθους και της πολυπλοκότητας του ανθρώπινου εγκεφάλου, κάνοντάς τον να ξεχωρίζει στο ζωικό βασίλειο.

Πολύ ενεργό

Το εν λόγω γονίδιο με την ονομασία ARHGAP11B είναι ιδιαίτερα ενεργό στα βλαστοκύτταρα του ανθρώπινου εγκεφάλου, ρυθμίζοντας έτσι τον πολλαπλασιασμό των εγκεφαλικών κυττάρων (νευρώνων) στον νεοφλοιό, στην περιοχή εκείνη που είναι ζωτική για τη λογική, τη γλώσσα και την αισθητηριακή αντίληψη.

Το γονίδιο, έχει επίσης εντοπιστεί στα «ξαδέρφια» μας, τους Νεάντερταλ, καθώς και στους μυστηριώδεις Ντενίσοβαν, ένα άλλο παρακλάδι των σύγχρονων ανθρώπων από τη Σιβηρία, αλλά δεν υπάρχει στο DNA των χιμπατζήδων ή των τρωκτικών. Έτσι, πιστεύεται ότι εμφανίστηκε στο πρώιμο στάδιο της ανθρώπινης εξέλιξης, λίγο αφ’ ότου οι μακρινοί ανθρωπίδες πρόγονοί μας και οι πίθηκοι ακολούθησαν πλέον διαφορετικά εξελικτικά μονοπάτια.

Η ανακάλυψη

Οι γερμανοί ερευνητές, με επικεφαλής τον νευροβιολόγο Βίλαντ Χούτνερ του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ Μοριακής Βιολογίας του Κυττάρου και Γενετικής στη Δρέσδη, δήλωσαν ότι η ανακάλυψη του γονιδίου ήλθε μετά από 25 χρόνια ερευνών.

«Ο τελικός στόχος μας ήταν πάντα να εντοπίσουμε τις αλλαγές στο γονιδίωμα που ευθύνονταν, ώστε εμείς οι άνθρωποι να αποκτήσουμε μεγαλύτερους εγκεφάλους από τους άλλους πιθήκους», δήλωσε ο Βίλαντ Χούτνερ. «Σημαντικό ορόσημο στην κατανόησή μας για την αναπτυξιακή ανάδυση της ανθρώπινης μοναδικότητας» χαρακτήρισε τη νέα έρευνα ο ισπανός νευροβιολόγος Βίκτορ Μπορέλ Φράνκο. Η ανακάλυψη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Science».

Η εξέλιξη του εγκεφάλου

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος έχει σχεδόν τριπλασιαστεί κατά τα τελευταία 7 εκατ. χρόνια, φθάνοντας σήμερα να έχει ένα μέσο όγκο 1.300 κυβικών εκατοστών και περιέχοντας 85 έως 100 δισεκατομμύρια νευρώνες, οι οποίοι καταναλώνουν το ένα πέμπτο περίπου της συνολικής ενέργειας του ανθρώπινου σώματος. Η επιτάχυνση της μεγέθυνσης και εξέλιξης του εγκεφάλου μας συνέβη μέσα στα τελευταία δύο εκατομμύρια χρόνια. Κατά την εμφάνιση του «Όρθιου Ανθρώπου» (Homo erectus) πριν από περίπου 1,8 εκατ. χρόνια, ο ανθρώπινος εγκέφαλος ήταν σχεδόν ο μισός από τον σημερινό.

Τα πειράματα που έκαναν οι γερμανοί ερευνητές με έμβρυα ποντικιών, επιβεβαίωσαν ότι το συγκεκριμένο γονίδιο ARHGAP11B μπορεί να έχει δραστική επίπτωση στην ανάπτυξη του εγκεφάλου τους. Τα εν λόγω έμβρυα, στα οποία εισήχθη το γονίδιο, σύντομα ανέπτυξαν εγκέφαλο μεγαλύτερο και πιο όμοιο εξωτερικά με τον ανθρώπινο (αποκτώντας τις χαρακτηριστικές αύλακες και «δίπλες»).

Ο Βίλαντ Χούτνερ προτίθεται να παρακολουθήσει την ανάπτυξη αυτών των ποντικιών με το ανθρώπινο γονίδιο για να δει πώς θα αναπτυχθεί ο εγκέφαλός τους στο μέλλον και κατά πόσο τα ζώα θα γίνουν πιο έξυπνα, με καλύτερη μνήμη και ικανότητα μάθησης.

Είχε προηγηθεί την προηγούμενη εβδομάδα η ανακοίνωση από μια αμερικανική επιστημονική ομάδα του Πανεπιστημίου Ντιουκ ότι κατάφερε να διογκώσει το μέγεθος του εγκεφάλου τρωκτικών, εισάγοντας σε αυτά ένα τμήμα ανθρώπινου DNA. Οι επιστήμονες είναι πλέον βέβαιοι ότι η μοναδικότητα του ανθρώπινου εγκεφάλου δεν είναι θέμα μόνο ενός ή δύο γονιδίων, αλλά περισσότερων.

«Η νόηση είναι ένα πολύπλοκο πράγμα. Δεν πιστεύουμε ότι ένα μόνο γονίδιο μάς κάνει πιο έξυπνους από τα άλλα ζώα», δήλωσε η νευροεπιστήμονας του εργαστηρίου της ΔρέσδηςΜάρτα Φλόριο. Από την άλλη, εκτίμησε ότι δεν είναι πιθανό να καταφέρουν οι επιστήμονες σύντομα να δημιουργήσουν ποντίκια με ανθρώπινη εξυπνάδα. Αν και, εν προκειμένω, θα μπορούσε να αναρωτηθεί κανείς: γιατί άραγε να συμβεί κάτι τέτοιο; Μήπως για να γίνει πιο δύσκολη η ζωή των γατών;

Βρέθηκε πίνακας του Πικάσο που είχε κλαπεί το 2001 από το Παρίσι

Ένας πίνακας του Πικάσο που είχε δηλωθεί η κλοπή του το 2001 από το Κέντρο Ζορζ Πομπιντού στο Παρίσι, βρέθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου είχε σταλεί ως δώρο Χριστουγέννων ανακοίνωσαν την Πέμπτη οι δικαστικές αρχές της Νέας Υόρκης. 

Η αξία του πίνακα που είναι φιλοτεχνημένος το 1911, εκτιμάται σε πολλά εκατομμύρια δολάρια, δήλωσε η Γενική Εισαγγελέας Λορέτα Λίντς στο Μπρούκλιν. Σύμφωνα με εκτιμήσεις η αξία του πίνακα υπολογίζεται σε 30 εκατομμύρια ευρώ. 

Ο μικρός καμβάς από λάδι που έχει αναλογίες 33 εκατοστά επί 46 εκατοστά και τιτλοφορείται «La Coiffeuse»  (Το κομμωτήριο) αναφέρθηκε ως κλεμμένος το 2001, αφού το προσωπικό του Κέντρου Ζορζ Πομπιντού διαπίστωσε ότι είχε εξαφανιστεί από το χώρο όπου φυλασσόταν.
Έφτασε στις Ηνωμένες Πολιτείες από το Βέλγιο, στις 17 Δεκεμβρίου και οι αρχές αρχικά είχαν κρίνει- λόγω της κάρτας που τον συνόδευε με την ευχή «Καλά Χριστούγεννα» και παραλήπτη ένα πρόσωπο με το όνομα «Ρόμπερτ»- ότι ήταν ένα δώρο χωρίς αξία, δήλωσε η Εισαγγελέας Λορέτα Λιντς. 
«Ένας χαμένος θησαυρός βρέθηκε» συμπλήρωσε η Γενική Εισαγγελέας της Νέας Υόρκης.

Ο πίνακας κατασχέθηκε από τις αμερικανικές τελωνειακές αρχές. Καθώς είναι μέρος της συλλογής του Εθνικού Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης στο Παρίσι αναμένεται να επιστραφεί στις γαλλικές αρχές.

  • Κατηγορία ART-DISING
  • 0

Επιστρέφει το 2016 στα γερμανικά βιβλιοπωλεία «Ο Αγών Μου»

Σωρεία αντιδράσεων προκαλεί στη Γερμανία η επανακυκλοφορία του βιβλίου «Ο Αγών Μου» του Αδόλφου Χίτλερ στα βιβλιοπωλεία της χώρας το 2016.

Η νέα έκδοση του «Mein Kampf», σύμφωνα με δημοσίευμα της Washington Post, θα έχει έκταση περίπου 2.000 σελίδες και την επιμελείται μια ομάδα ιστορικών. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, θα περιλαμβάνει τις επιρροές του Χίτλερ και παράλληλα θα επιχειρεί να αντικρούσει κάθε ρατσιστικό ισχυρισμό.

Η κυκλοφορία του βιβλίου είχε απαγορευτεί στη Γερμανία από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. «Είναι ένα βιβλίο πολύ επικίνδυνο για το ευρύ κοινό», προειδοποίησε η ιστορικός της Βιβλιοθήκης του Μονάχου Φλόριαν Σεπ.

«Ο Αγών μου» θα επανακυκλοφορήσει με τη συμβολή των γερμανών φορολογουμένων, αφού τη νέα έκδοση έχει αναλάβει το κρατικό Ινστιτούτο Σύγχρονης Ιστορίας. Σε μια προσπάθεια να κατευνάσουν τις όποιες φωνές διαμαρτυρίας, οι υπεύθυνοι της έκδοσης υπερτονίζουν τον όγκο τον αναλύσεων – που θα ξεπερνούν σε έκταση το αρχικό κείμενο - για να υπογραμμίσουν ότι δεν πρόκειται για έναν οδηγό για επίδοξους φασίστες όσο για ακαδημαϊκό εργαλείο ζωτικής σημασίας.

Την ίδια στιγμή, όμως, οι πολέμιοι της επανέκδοσης του «Mein Kampf» προειδοποιούν πως η επαναφορά του βιβλίου στις προθήκες των γερμανικών βιβλιοπωλείων έρχεται σε μια πολύ άσχημη στιγμή, οπότε ο αντισημιτισμός, ο ρατσισμός και η ξενοφοβίας παίρνουν επικίνδυνες διαστάσεις στην Ευρώπη.

Αν και στη Γερμανία θεωρείται απαγορευμένο, το βιβλίο του Χίτλερ κυκλοφορεί κανονικά σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο, τόσο σε ηλεκτρονική όσο και σε έντυπη μορφή.

Ονειρεύομαι ντομάτες

Όταν ο Φεβρουάριος μοιάζει ατέλειωτος παρόλο που είναι ο πιο μικρός μήνας, όταν η μία γκρίζα βροχερή μέρα διαδέχεται την άλλη, όταν η λάσπη δημιουργεί άβατα στο κτήμα και κουρελιάζονται τα πρώτα αγριολούλουδα από τον αέρα, εγώ ονειρεύομαι ντομάτες... κατακόκκινες, γλυκές, ευωδιαστές, με ακανόνιστο σχήμα και δίπλες, σαν και εκείνες που ξέραμε παιδιά και από τότε προσπαθώ να καλλιεργήσω στον κήπο μου με μερική μόνο επιτυχία.

Μια από τις σημαντικές χαρές της ζωής, μια που ξεχωρίζει ανάμεσα στις μικρές εκείνες ευτυχίες που μετράνε όλο και περισσότερο όσο μεγαλώνουμε, ήταν ή πρώτη εμφάνιση των εποχικών φρούτων και λαχανικών. Για τα φρούτα, εμείς τα παιδιά είχαμε ιδιαίτερη ιεροτελεστία: το πρώτο το βάζαμε στο στόμα όχι απευθείας αλλά περνώντας το χέρι πίσω από τον λαιμό. Τη συνήθεια αυτή την εξαντλούσαμε συνήθως την άνοιξη και στην αρχή του καλοκαιριού, έτσι, όταν έφτανε η στιγμή για τα σταφύλια ή τα σύκα πολλές φορές την παραμελούσαμε και η μικρή αυτή γιορτή περνούσε αμνημόνευτη.

Πίσω στις ντομάτες: Τα ακατανόμαστα χλωμά συμμετρικά, άοσμα και άγευστα αφρολέξ που πουλάει το σουπερμάρκετ είναι άλλο είδος. Αν τα είχε γνωρίσει ο Ντάντε θα τα είχε ορίσει ως μοναδική τροφή στους έξω κύκλους της κόλασης. Βλέπετε πόσο αντικειμενική είμαι... λέω τους «έξω» κύκλους μόνο. Ο άντρας μου με κατηγορεί για υπερβολική αλλά εκείνος μεγάλωσε στην Αμερική και έχει άλλα γαστρονομικά κριτήρια. Είμαι υπερβολική, δεν λέω, και απίστευτα πεζή στα όνειρά μου. Θα έπρεπε να ονειρεύομαι τον φλοίσβο και το φεγγαρόφωτο και το άρωμα της γλυσίνας και της πασχαλιάς και (στη σωστή ηλικία) το σκίρτημα του μεγάλου έρωτα. Κι όμως, από μικρό παιδί, όταν διαιωνίζεται ο χειμώνας εγώ ονειρεύομαι ντομάτες.

Τον Φεβρουάριο, λοιπόν, διοχετεύω όλη μου τη λαχτάρα αυτή στο κυνήγι της τέλειας ντομάτας. Μελετώ καταλόγους, παραγγέλνω σπόρους, περιποιούμαι αυτούς που κράτησα από περσινές επιτυχίες και μοιράζω και σε φίλους. Στους καταλόγους ψάχνω την κατηγορία heirloom, δηλαδή «κειμήλιο.» Είναι οι ντομάτες εκείνες που κατάγονται απευθείας από παλιές ποικιλίες αγνές, όχι τεχνητά υβρίδια, με άλλα λόγια. Κάθε χρόνο σπέρνω 2-3 δοκιμασμένες ποικιλίες και δοκιμάζω και καμιά-δυο καινούργιες. Τα τελευταία χρόνια οι ποικιλίες πού προτιμώ είναι «μαύρες,» ή μάλλον καφετιές με μωβ αποχρώσεις, (παρόλο που δεν είναι οπτικά τόσο ελκυστικές) που κατάγονται συνήθως απ την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, ειδικά της Κριμαίας. Αυτό το κάνω όχι για να πρωτοτυπήσω αλλά επειδή οι ποικιλίες αυτές τείνουν να διατηρούν περισσότερο από τις κόκκινες την γλύκα και τη νοστίμια της καταγωγής τους.

Φέτος σπέρνω δύο μαύρες, την Cherokee purple και το ντοματίνι Black Cherry, και μία κλασσική παραδοσιακή, γνωστή για τη νοστίμια της, την κόκκινη Brandywine. Για πρώτη φορά θα δοκιμάσω μια περίφημη παλιά γερμανική ποικιλία, την Eva Purple Bell, και μια από την Ισπανία, την Monserrat, με πυκνή σάρκα που προσφέρεται για το γνωστό καταλάνικο pantumac, φρυγανισμένο ψωμί με τριμμένη φρέσκια ντομάτα και ελαιόλαδο, συνηθισμένο πρωινό έδεσμα. Για τις καινούργιες αυτές ποικιλίες θα σας ενημερώσω το καλοκαίρι.

Θα μου πείτε, χάθηκαν οι παραδοσιακές ελληνικές ποικιλίες; Ναι, χάθηκαν! Άντε να βρείτε σπόρους... μακάρι να βρείτε και να μου δώσετε κι εμένα! Μερικές κερκυραϊκές τις βρίσκω έτοιμες στην λαϊκή αγορά, όχι στα οργανωμένα υπόστεγα αλλά στα πρόχειρα καφάσια που στήνουν οι γριούλες με τα προϊόντα του περιβολιού τους, ντομάτες ντοματένιες, στραβοχυμένες, ασύμμετρες και νόστιμες!

Τελειώνοντας, θα σας πω ότι έχω την τύχη να έχω φιλίες μ’ έναν γείτονα που διαθέτει θερμοκήπιο, έτσι αναλαμβάνει αυτός να τις σπείρει και να τις νταντέψει μέχρι να είναι έτοιμες να φυτευτούν στον κήπο μου. Για αντάλλαγμα κρατάει όσες ντοματίτσες θέλει. Χωρίς θερμοκήπιο είναι δύσκολο να ξεκινήσεις σπόρους. Κάποια μέρα ίσως αποκτήσω δικό μου.