ενημέρωση 3:26, 28 August, 2026

Γνήσιες νεράτες μυζηθρόπιτες

Μια αρχαία και αξεπέραστη συνταγή.

Οι σφακιανές πίτες για παράδειγμα ουδεμία σχέση έχουν με τις δικές μας. Δεν μπορούν οι περισσότεροι να τις κάνουν, δεν ξέρουν. Εδώ είναι περιζήτητες. Είναι το πρώτο πράγμα που παραγγέλνουν οι τουρίστες. Ακούω και από τους τουρίστες και από την τηλεόραση από συνεντεύξεις, για την κρητική κουζίνα και ειδικά της ανατολικής Κρήτης ότι είναι πρώτη και στα γλυκά και στα φαγητά και στην φιλοξενία, βέβαια. Από γνωστούς μου που δουλεύουν σε μεγάλα ξενοδοχεία της περιοχής το λένε και το δηλώνουν ότι η Λασιθιώτικη κουζίνα είναι η πρώτη, υπεράνω όλων.  

Η κυρία Βέτα από το Καβούσι Λασιθίου φτιάχνει νεράτες πίτες όλη της τη ζωή, ακριβώς όπως την φτιάχνουν εδώ και χιλιάδες χρόνια στην περιοχή της. Μας φιλοξένησε στο σπίτι της, μας έφτιαξε τις πιο νόστιμες πίτες του κόσμου και μας έδωσε και τη συνταγή. Επίσης, μας έδωσε και έτοιμες πίτες προμήθεια «για τις κρύες μέρες στην Αθήνα» που σε πέντε λεπτά στο τηγάνι γίνονται καταπληκτικές. Όση ώρα έφτιαχνε τις πίτες, απάντησε σε όλες τις ερωτήσεις μας.    

Ποιος σε έμαθε να φτιάχνεις αυτές τις πίτες; Με έμαθε η μαμά μου που την έμαθε η γιαγιά μου. Έτσι πάει αυτό, από γενιά σε γενιά. Τις φτιάχνω πολλά χρόνια. Από πολύ μικρή. Αυτές τις μυζηθρόπιτες τις φτιάχνουν από πολύ παλιά στην Κρήτη. Παλιά ο κόσμος είχε ζώα δικά του, έβγαζαν το δικό τους γάλα, το τυρί, τη μυζήθρα, το βούτυρο .

Κάποια στιγμή φτιάξανε τη ζύμη η οποία περιέχει πολύ λίγα και απλά υλικά, υλικά που όλοι έχουμε πάντα στα σπίτια μας, έβαλαν μέσα τη μυζήθρα, είδαν ότι είναι καλό και ξεκίνησαν να τις περνάνε από γενιά σε γενιά και κατάφεραν να τις καθιερώσουν στην Κρήτη και να τις διαδώσουν παντού. Αλλά τότε η μυζήθρα δεν είχε καμία σχέση με την σημερινή. Παλιά ήταν πολύ-πολύ καλύτερη. Και αυτή η συνταγή που σας δίνω είναι και η αυθεντική συνταγή, από παλιά, διότι άλλοι την κάνουν με παραλλαγές και βάζουν μαγιά, βάζουν το ένα βάζουν το άλλο. Η γνήσια συνταγή η πατροπαράδοτη είναι αυτή και έχει και επιτυχία μεγάλη.    

Γιατί ονομάζονται νεράτες; Γιατί παλιά δεν χρησιμοποιούσαν καθόλου λάδι στο τηγάνι όταν τις έφτιαχναν. Έβαζαν μόνο νερό στα δάχτυλά τους και ανοίγανε την πίτα μέσα στο τηγάνι. Με το λαδάκι βέβαια έχει παραπάνω νοστιμιά, αν και δεν έχει μεγάλη διαφορά. Μεγαλύτερη διαφορά υπάρχει στην εμφάνιση, γιατί αλλιώς την ανοίγεις μέσα στο τηγάνι με τα δάχτυλα και αλλιώς με τον πλάστη. Με τον πλάστη γίνεται πιο όμορφη. Έχει τύχει βέβαια να είμαι σε ταβέρνα όπου την έφτιαχναν με νερό και εμφανισιακά δεν ήταν καθόλου ωραία , είχε σπάσει. Κι όμως ήταν τόσο νόστιμη που οι τουρίστες τις καταβρόχθισαν όλες χωρίς κανένα πρόβλημα.   

Ενα αβοκάντο την ημέρα τη (κακή) χοληστερόλη κάνει πέρα

Το δημοφιλές φρούτο της Κεντρικής Αμερικής έχει ευεργετική επίδραση στον οργανισμό
 
Ενα αβοκάντο την ημέρα τη (κακή) χοληστερόλη κάνει πέρα
Το αβοκάντο όπως φαίνεται περιορίζει τα επίπεδα της κακής χοληστερόλης
 
Η κατανάλωση ενός αβοκάντο τη μέρα, στο πλαίσιο μιας γενικότερης προσεκτικής διατροφής με μέτρια λιπαρά, βοηθάει στη μείωση των δεικτών της κακής χοληστερόλης (LDL) στο αίμα, ιδίως των υπέρβαρων και παχύσαρκων ανθρώπων, σύμφωνα με νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα.

Η μελέτη

Οι ερευνητές, με επικεφαλής την καθηγήτρια διαιτολογίας Πένι Κρις-Έθερτον του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό του Αμερικανικού Καρδιολογικού Συλλόγου, αξιολόγησαν την επίπτωση των αβοκάντο στους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου, αντικαθιστώντας σε μια ομάδα εθελοντών τα κορεσμένα λιπαρά οξέα, με ακόρεστα που προέρχονταν από αβοκάντο.

Στη μικρή μελέτη συμμετείχαν 45 άτομα ηλικίας 21 έως 70 ετών, που είχαν βάρος παραπάνω από το φυσιολογικό και οι οποίοι κλήθηκαν να ακολουθήσουν τρεις διαφορετικές δίαιτες μείωσης της κακής χοληστερόλης επί πέντε εβδομάδες. Η πρώτη δίαιτα περιλάμβανε χαμηλά λιπαρά χωρίς αβοκάντο, η δεύτερη μέτρια λιπαρά χωρίς αβοκάντο και η τρίτη μέτρια λιπαρά με ένα αβοκάντο τη μέρα. Κάθε εθελοντής ακολούθησε διαδοχικά επί πέντε εβδομάδες και τα τρία ανωτέρω είδη διατροφής.

Η διατροφή που περιλάμβανε αβοκάντο καθημερινά, αποδείχτηκε ανώτερη, όσον αφορά την μείωση της χοληστερόλης. Η «κακή» χοληστερόλη (LDL) ήταν 13,5 mg/dL χαμηλότερη κατά μέσο όρο σε όσους κατανάλωναν μέτρια λιπαρά σε συνδυασμό με αβοκάντο, έναντι μείωσης 8,3 σε όσους έτρωγαν μέτρια λιπαρά χωρίς αβοκάντο και μείωσης 7,4 σε όσους κατανάλωναν χαμηλά λιπαρά χωρίς αβοκάντο. Επιπλέον, σε όσους έτρωγαν αβοκάντο καθημερινά, υπήρχε μεγαλύτερη μείωση στην ολική χοληστερόλη και στα τριγλυκερίδια του αίματός τους.

Η Κρις-Έθερτον επεσήμανε πως τα αβοκάντο δεν είναι μια τροφή που περιλαμβάνεται συχνά στην καθημερινή διατροφή των ανθρώπων, όμως μπορεί να μειώσει τους καρδιο-μεταβολικούς παράγοντες κινδύνου. Όπως είπε, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν γνωρίζουν πώς να ενσωματώσουν το αβοκάντο στη διατροφή τους. Τα αβοκάντο μπορούν να φαγωθούν σε σαλάτες, με λαχανικά, σε σάντουιτς ή και ολόκληρα σαν τα φρούτα. Μπορεί όμως να είναι σχετικά ακριβά, ιδίως σε ορισμένες εποχές του έτους.

  • Κατηγορία ΥΓΕΙΑ
  • 0

Η μουσική είναι πράγματι η «παγκόσμια γλώσσα»

Νέα μελέτη αποδεικνύει ότι επιδρά το ίδιο σε ανθρώπους διαφορετικών πολιτισμών
 
Η μουσική είναι πράγματι η «παγκόσμια γλώσσα»
Οπως φαίνεται πράγματι η μουσική «αγκαλιάζει» με τον ίδιο τρόπο τους ανθρώπους σε όλο τον πλανήτη
 
Τον 19ο αιώνα μια μεγάλη μορφή της αμερικανικής λογοτεχνίας ο Χένρι Γουόντσγουρθ Λονγκφέλοου είχε αποκαλέσει τη μουσική «παγκόσμια γλώσσα της ανθρωπότητας». Μια νέα έρευνα έρχεται να δείξει πως η μουσική έχει μια καθολική επίδραση στους ανθρώπους, η οποία ξεπερνά τα σύνορα και τις διαφορετικές κουλτούρες. Καναδοί και Γερμανοί επιστήμονες συνέκριναν τις αντιδράσεις μιας απομονωμένης φυλής Πυγμαίων του Κογκό με τις αντιδράσεις των μοντέρνων κατοίκων του Μόντρεαλ στα ίδια μουσικά ακούσματα και συμπέραναν ότι, σε σημαντικό βαθμό, οι άνθρωποι αντιδρούν συναισθηματικά με παρόμοιους τρόπους σε αυτό που ακούνε.

Το πείραμα της... ζούγκλας

Ερευνητές των καναδικών πανεπιστημίων ΜακΓκιλ και Μόντρεαλ, καθώς και του Τεχνικού Πανεπιστημίου του Βερολίνου, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στην επιθέωρηση «Frontiers in Psychology», ταξίδεψαν στα βάθη των δασών της κεντρικής Αφρικής, όπου συνάντησαν τη φυλή Μπενζελέ των Πυγμαίων, οι οποίοι ζουν απομονωμένοι χωρίς πρόσβαση σε ηλεκτρισμό, ραδιόφωνο, τηλεόραση και άλλες σύγχρονες ανέσεις.

Οι επιστήμονες, αφού έβαλαν τους Πυγμαίους να ακούσουν διάφορα μουσικά κομμάτια και κατέγραψαν τις αντιδράσεις τους, έκαναν το ίδιο -με ακριβώς την ίδια μουσική- με μια ομάδα Καναδών που ζούσαν στο Μόντρεαλ. Η κοινή μουσική που άκουσαν οι δύο τόσο διαφορετικές ομάδες (40 Πυγμαίων και 40 Καναδών) περιλάμβανε τόσο «δυτικά» κομμάτια, όσο και μουσική των Μπενζελέ, συνολικά 19 μουσικά αποσπάσματα διάρκειας 30 έως 90 δευτερολέπτων.

Επειδή όλα τα μέλη της συγκεκριμένης φυλής Πυγμαίων τραγουδούν τακτικά για τελετουργικούς λόγους, οι ερευνητές -για λόγους σύγκρισης- περιέλαβαν στην ομάδα των καναδών εθελοντών μόνο ερασιτέχνες ή επαγγελματίες μουσικούς. Αν και οι δύο ομάδες ένιωσαν αρκετά διαφορετικά για το κατά πόσο μερικά κομμάτια μουσικής τούς φαίνονταν ωραία ή άσχημα, υπήρχε «ομοφωνία», τόσο σε υποκειμενικό (ψυχολογικό), όσο και σε αντικειμενικό (σωματικό) επίπεδο, κατά πόσο η μουσική ήταν ηρεμιστική ή διεγερτική. 

Οι μουσικές

Η δυτική μουσική ήταν κυρίως κλασσική ορχηστρική (Μπραμς, Λιστ, Μέντελσον κ.α.) και περιλάμβανε αποσπάσματα από  γνωστές κινηματογραφικές ταινίες (όπως ο «Πόλεμος των 'Αστρων», η «Λίστα του Σίντλερ» και το «Ψυχώ»), καλύπτοντας μια ευρεία γκάμα συναισθημάτων. Η μουσική των Πυγμαίων ήταν πολυφωνική φωνητική μουσική, που αποσκοπεί στο να κατευνάσει τον θυμό ενός ενήλικα ή το κλάμα του μωρού, να ανακουφίσει τον πόνο του θανάτου, να ευχηθεί καλή τύχη σε έναν κυνηγό κ.α.

Οι ερευνητές ζήτησαν από τους Πυγμαίους και Καναδούς ακροατές να βαθμολογήσουν αυτά που άκουγαν και να εκφράσουν κατά πόσο τους έκαναν να νιώθουν ηρεμία ή το αντίθετο. Παράλληλα, οι επιστήμονες κατέγραφαν -μέσω βιοαισθητήρων- τις φυσιολογικές αντιδράσεις των ακροατών, όπως τους παλμούς της καρδιάς τους, τον ρυθμό της αναπνοής, τον ιδρώτα των χεριών τους κ.α.

 «Η μεγάλη μας ανακάλυψη είναι ότι οι ακροατές από πολύ διαφορετικές ομάδες ανθρώπων αντέδρασαν με παρόμοιους τρόπους στο κατά πόσο η μουσική τούς ηρεμούσε ή τούς διέγειρε» δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Χάουκε Έγκερμαν. Όπως είπε, οι άνθρωποι φαίνονται να αντιδρούν παρόμοια στον ρυθμό της μουσικής, στον τόνο της και στο ηχόχρωμά της.

 Η βασική διαφορά μεταξύ Πυγμαίων και Καναδών ακροατών ήταν ότι οι δεύτεροι δήλωσαν πως ένιωθαν μια πολύ μεγαλύτερη γκάμα συναισθημάτων, θετικών και αρνητικών, όταν άκουγαν τη δυτική μουσική «τους», από ό,τι οι Πυγμαίοι, όταν άκουγαν είτε τη δική τους, είτε τη δυτική μουσική. Αυτό πιθανώς οφείλεται, κατά τους επιστήμονες, στο ότι η μουσική παίζει διαφορετικό ρόλο στην κουλτούρα ενός Δυτικού από ό,τι στην κουλτούρα ενός Πυγμαίου.

 «Τα αρνητικά συναισθήματα διαταράσσουν την αρμονία του δάσους στην κουλτούρα των Πυγμαίων, γι' αυτό θεωρούνται επικίνδυνα» δήλωσε η ερευνήτρια Ναταλί Φερνάντο, που μελετά την μουσική των Μπενζελέ εδώ και δέκα χρόνια. «Αν ένα μωρό κλαίει, οι Μπενζελέ θα τραγουδήσουν ένα χαρούμενο τραγούδι, ενώ το ίδιο θα κάνουν και όταν οι άνδρες φοβούνται να πάνε για κυνήγι. Γενικά, η μουσική χρησιμοποιείται στην κουλτούρα τους για να εξοβελίσει όλα τα αρνητικά συναισθήματα, έτσι δεν είναι παράξενο που αισθάνονται πως όλη η μουσική που ακούνε, τους κάνει να νιώθουν ωραία». Αντίθετα, στη Δύση οι άνθρωποι συχνά ακούνε μουσική που μπορεί να τους αγχώνει, να τους φοβίζει και γενικά να τους δημιουργεί αρνητικά συναισθήματα.

 

Τα τσουνάμι που έγραψαν ιστορία

Η επιστημονική έρευνα αποκαλύπτει ότι γιγάντια τσουνάμι έχουν χτυπήσει κατά καιρούς διάφορες περιοχές του πλανήτη προκαλώντας τρομερές καταστροφές
 
Τα τσουνάμι που έγραψαν ιστορία
Τα τσουνάμι είναι από τα πλέον καταστροφικά φυσικά φαινόμενα
 
Συμπληρώθηκαν πριν από λίγες ημέρες δέκα χρόνια από το καταστροφικό τσουνάμι που σάρωσε τον Ινδικό ωκεανό προκαλώντας τον θάνατο περισσότερων από 226.000 ατόμων και τεράστιες καταστροφές σε 14 χώρες. Αυτό το γιγαντιαίο θαλάσσιο σεισμικό κύμα αποτέλεσε μία από τις χειρότερες φυσικές καταστροφές στην πιο πρόσφατη ιστορία του πλανήτη. Για τον λόγο αυτόν έγιναν και εξακολουθούν να γίνονται διάφορα αφιερώματα και νέες αναλύσεις για ό,τι συνέβη.
 
Το τσουνάμι του 2004 δεν ήταν ωστόσο το μόνο άκρως καταστροφικό τσουνάμι που βίωσε η Γη αφού η επιστημονική έρευνα αποκαλύπτει πολλά παρόμοια γεγονότα που έχουν συμβεί στο κοντινότερο αλλά και στο πιο μακρινό παρελθόν. Εχει διατυπωθεί, π.χ., η θεωρία ότι η κατάρρευση του μινωικού πολιτισμού οφείλεται σε ένα γιγάντιο τσουνάμι που δημιουργήθηκε από την έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης. Ας δούμε όμως τις πιο πρόσφατες μελέτες που έχουν δημοσιευθεί για καταστροφικά θαλάσσια κύματα που έχουν χτυπήσει την Ευρώπη.
 
Το χτύπημα στη Μάλτα

Ομάδα ερευνητών με επικεφαλής τον Μάλκομ Μπρέι του Πανεπιστημίου του Πόρτσμουθ εντόπισε στη Μάλτα ευρήματα τα οποία υποδεικνύουν ότι το νησί χτυπήθηκε σε άγνωστο προς το παρόν χρονικό σημείο από ένα μεγάλο τσουνάμι. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το κύμα ήταν τόσο ισχυρό ώστε κυριολεκτικά ξερίζωσε από τον πυθμένα της θάλασσας 70 τόνους υλικών (ανάμεσά τους ογκόλιθους και κοτρόνες) και τα έριξε πάνω στο νησί. Ορισμένα από αυτά τα υλικά εντοπίστηκαν σε απόσταση 100 μέτρων από την ακτή. 

Προς το παρόν οι επιστήμονες δεν έχουν στη διάθεσή τους στοιχεία που να υποδεικνύουν το πότε σημειώθηκε αυτό το τσουνάμι αλλά πιθανολογούν ότι το συμβάν έλαβε χώρα στα τέλη του 17ου αιώνα (αν και ένα μέλος της ερευνητικής ομάδας υποδεικνύει ως πιθανό «ένοχο» έναν σεισμό που έγινε το 365 μ.Χ. στην Κρήτη και προκάλεσε μεγάλο κύμα το οποίο έφθασε στην Αίγυπτο και χτύπησε την Αλεξάνδρεια). Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το τσουνάμι της Μάλτας έφθανε σε ύψος τα τέσσερα μέτρα και δημιουργήθηκε έπειτα από έναν μεγάλο σεισμό το επίκεντρο του οποίου ήταν είτε στη Σικελία είτε στην Ελλάδα. Το φαινόμενο είναι εξαιρετικά σπάνιο στη λεκάνη της Μεσογείου, γι' αυτό και κάθε σχετικό εύρημα έχει σημαντική επιστημονική αλλά και ιστορική αξία.

Η «γέφυρα» Βρετανίας - Ευρώπης

Εχει διαπιστωθεί ότι κατά την τελευταία εποχή παγετώνων στην Ευρώπη η Βρετανία δεν ήταν το νησί που γνωρίζουμε σήμερα αλλά ενωνόταν με την υπόλοιπη ήπειρο. Υπήρχε ένα μεγάλης έκτασης κομμάτι γης που έχει ονομαστεί Doggerland και το οποίο ένωνε τη Βρετανία με τις ακτές της Ολλανδίας, της Γερμανίας και της Δανίας. Μια νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι η Doggerland αποτελεί κατά έναν τρόπο την «Ατλαντίδα» της Βρετανίας αφού η περιοχή βυθίστηκε έπειτα από ένα τεράστιο τσουνάμι.

Ομάδα ερευνητών του Imperial College του Λονδίνου, ανάμεσα στους οποίους και ο έλληνας επιστήμονας Αλέξανδρος Αβδής, πραγματοποίησε σειρά προσομοιώσεων για να διαπιστώσει την αιτία της εξαφάνισης της Doggerland, στην οποία έχει εξακριβωθεί ότι ζούσαν κάποιες φυλές της Μεσολιθικής περιόδου. Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το «χαμένο» κομμάτι γης εξαφανίστηκε εξαιτίας μιας εκ των μεγαλύτερων κατολισθήσεων εδαφών που γνωρίζουμε.
 
Στις νότιες ακτές της Νορβηγίας μέσα σε μια χρονική περίοδο περίπου τριών χιλιάδων ετών σημειώθηκαν τρεις τεράστιες κατολισθήσεις που έχουν ονομαστεί κατολισθήσεις Storegga. Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι κατολισθήσεις αυτές ξεκίνησαν υποθαλάσσια στην υφαλοκρηπίδα της Νορβηγίας και κάθε φορά καταβύθιζαν πολύ μεγάλα κομμάτια εδάφους. Υπολογίζεται ότι συνολικά και από τις τρεις κατέρρευσε μια περιοχή μήκους 290 χλμ. Σε κάθε κατολίσθηση δημιουργούνταν ένα μεγάλο τσουνάμι. Σύμφωνα με τους ερευνητές, μία από τις κατολισθήσεις αυτές σημειώθηκε πριν από 8.200 χρόνια και προκάλεσε ένα τσουνάμι ύψους 5 μέτρων το οποίο κατάπιε κυριολεκτικά την Doggerland μαζί με τις φυλές που ζούσαν εκεί.