ενημέρωση 3:30, 11 August, 2026

Ελληνάρες

Ζουν ανάμεσά μας

common people, athens voice
 
Της πατρίδος μου η σημαία έχει χρώμα... ό,τι να ’ναι! Μια ματιά να ρίξεις γύρω σου, και καταλαβαίνεις γιατί δεν υπάρχει σωτηρία: είμαστε περικυκλωμένοι.

ΑΔΟΛΦΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΟΓΛΟΥ: Όπως η Μαντάμ Σουσού νόμιζε πως ζει ακόμα στην παλατάρα του Κολωνακίου, όπως ο διάσημος ηθοποιός που παρακμάζει και νοσταλγεί τα περασμένα μεγαλεία ψάχνοντας ρόλους με τον μεγεθυντικό φακό, έτσι και ο Αδόλφος Πυθαγόρογλου αρνείται να αποδεχτεί πως δεν ζει στην Αρχαία Ελλάδα του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, αλλά στη σύγχρονη Ελλάδα της Πάολας και του Παντελίδη. Αρνείται να αποδεχτεί πως κανείς Ευρωπαίος δεν θα σκύψει να του φιλήσει το χέρι, επειδή πριν 2.500 χρόνια στο ίδιο μέρος διέπρεψε ένας πολιτισμός ανθρώπων τόσο μακρινός ιδιοσυγκρασιακά από τον σημερινό, όσο των Χόμπιτς από των Ορκς. Αρνείται να αποδεχτεί πως το DNA του έχει πάρει παρτούζα τα μισά Βαλκάνια μαζί με την Τουρκία, πως μοιάζει με τον Μέγα Αλέξανδρο μόνο στα νύχια και πως, αν ρίξεις στο μίξερ βλαχιά, ορθοδοξία, βυζάντιο, αρχαιοελληνισμό, μεταφυσική και νεοναζισμό, αυτή η αηδία δεν καταπίνεται ούτε από παλαβό ιεροκήρυκα στο Ουισκόνσιν. Μανούλα στην παραποίηση της ιστορίας και στη μυθοπλασία, ο Αδόλφος αναμασά θεωρίες που θέλουν τους αρχαίους Έλληνες ντούρα αρσενικά με 30 εκατοστά μαλαπέρδες, να κατασκευάζουν υπολογιστές, ρομπότ, ουρανοξύστες και να παίζουν τάβλι με εξωγήινους στο Περού (που κάποτε μας ανήκε). Νομίζει πως οι σύγχρονοι πόλεμοι διεξάγονται με μπουνιές απαιτώντας την ανάκτηση της Πόλης, τη βρίσκει με Πλεύρη, Λιακόπουλο και Παΐσιο, θεωρεί υπαίτιους της κρίσης τους μετανάστες (που κρύβονται πίσω από όλα τα μεγάλα οικονομικά σκάνδαλα, φυσικά), ενώ μεταφράζει τον βήχα του σε σύμπτωμα ψεκασμού από τους Σιωνιστές, τους Μασόνους και τους Ιλουμινάτι. Αγαπημένες φράσεις: «Όταν εμείς φτιάχναμε τον Παρθενώνα, οι άλλοι τρώγανε μπανάνες», «Όταν οι άλλοι ανακάλυπταν το κρέας, εμείς είχαμε ήδη χοληστερίνη», «Η ελληνική γλώσσα έχει 800 τρισεκατομμύρια λέξεις».

common people, athens voice


ΕΑΥΤΟΚΡΑΤΩΡ: Υπάρχει μια ωραία κωμική σκηνή στο «Scary Movie», όπου οι θεατές ενός κινηματογράφου δέρνουν και μαχαιρώνουν ανηλεώς μια ενοχλητική τύπισσα που μιλάει στο τηλέφωνο και δεν τους αφήνει να παρακολουθήσουν την ταινία. Βασιλεύς των Ελλήνων ελέω Θεού, ο Εαυτοκράτωρ πάσχει από την ίδια παθολογική απάθεια απέναντι τους συμπολίτες του, τους νόμους, το περιβάλλον, το ίδιο το σύμπαν. Πεπεισμένος πως η Γη δεν περιστρέφεται γύρω από τον άξονά της, αλλά γύρω από τον εαυτό του, φροντίζει να μας υπενθυμίζει καθημερινά τις πεποιθήσεις του, ασελγώντας με βία πάνω στην κοινωνική και οικολογική μας συνείδηση. Με λάβαρο το «εγώ», την «πουστιά» και την «αναισθησία» ο Εαυτοκράτωρ θα αδιαφορήσει για την ύπαρξή σου και για την έννοια της κοινωνικής συμβίωσης. Θα σου κλέψει τη θέση στην ουρά επειδή θέλει να κάνει «απλά μια ερώτηση», θα διπλοπαρκάρει, θα παρκάρει σε θέση ΑΜΕΑ ή πάνω στη διάβαση, θα αδειάσει το τασάκι από το παράθυρο του αυτοκινήτου, θα μετατρέψει τις παραλίες σε σκουπιδότοπους, θα σε σπρώξει στο λεωφορείο για να ανέβει πρώτος, θα προσπεράσει από δεξιά, θα προσπεράσει σε στροφή, θα καπνίσει στα μούτρα σου την ώρα που τρως και ό,τι άλλο χαρακτηρίζει ένα απολίτιστο γίδι που λυμαίνει την ατμόσφαιρα με την αναπνοή του. Υπό την ανέχεια ενός τριτοκοσμικού κράτους, ο Εαυτοκράτωρ θα προσαρμόσει όλους τους νόμους στα «έτσι θέλω» του και θα αρνηθεί να υποκύψει σε οποιονδήποτε κανόνα αντίκειται στους δικούς του κανόνες, γιατί έτσι νιώθει «πιο ελεύθερος», «πιο μάγκας», «πιο έξυπνος» και συμβάλλει όσο μπορεί στην κακή εικόνα των Ελλήνων και των ελληνικών πόλεων. Αγαπημένες του φράσεις: «Επειδή έτσι γουστάρω», «Δεν θα μου πεις εσύ», «Σε ρώτησε κανείς;», «Κοίτα τη δουλειά σου», «Δεν σου πέφτει λόγος», «Κορόιδο είμαι;».

common people, athens voice


ΜΙΣΤΕΡ ΦΟΞ: «Υπάρχουν δύο ειδών άνθρωποι: οι καλοί και οι κακοί», έγραφε ο Γούντι Άλεν. «Οι καλοί κοιμούνται καλύτερα, αλλά οι κακοί φαίνεται να περνούν καλύτερα ξύπνιοι». Ο Μίστερ Φοξ ανήκει σε μια τρίτη κατηγορία: των κακών που κοιμούνται σαν πουλάκια, μιας και η απουσία κράτους, ελέγχου και ευνομίας, όπως και ο άγραφος κανόνας του «κάνε ό,τι κάνει ο γείτονας», του εξασφαλίζει το άσυλο για να επιδίδεται στις κομπίνες του χωρίς τον φόβο της τσιμπίδας του νόμου. Λάτρης του χρήματος, θιασώτης του εύκολου πλουτισμού και με ροπή στη λαμογιά και την απάτη, ο Μίστερ Φοξ ξέρει να ελίσσεται στα κοτέτσια της Ψωροκώσταινας σαν αλεπού. Να χτίζει αυθαίρετα, να παραβιάζει τον αιγιαλό, να πλαστογραφεί έγγραφα, να εξυπηρετεί ημετέρους, να εξασφαλίζει αγύριστα δάνεια. Να απαλλοτριώνει κρατικό χρήμα, να φοροδιαφεύγει, να λαδώνει, να λαδώνεται, να μασουλάει ευρωπαϊκές επιδοτήσεις, να σβήνει κλήσεις και να χώνει εαυτόν και συγγενείς σε θέσεις δόξας, χρήματος και κοινωνικής αναγνώρισης. Εξ απαλών ονύχων θα χωθεί σε 15μελή σχολικά συμβούλια βάζοντας χέρι στα ταμεία της πενθήμερης ή των λυκειακών χορών, θα πάρει πτυχίο Τραμπουκικής από κάποια μεγάλη φοιτητική παράταξη και θα διαπρέψει σε αυτό που ξέρει καλύτερα: να κοιτάζει την πάρτη του εις βάρος των άλλων. Ο Μίστερ Φοξ διατηρεί σχέσεις μίσους - αγάπης με τους επίδοξους μιμητές του, που, στερούμενοι εξουσιών και δημοσίων σχέσεων, αρκούνται στο να φοροδιαφεύγουν, να παίρνουν ψεύτικες αναπηρικές συντάξεις ή να συστήσουν ΜΚΟ με ονόματα όπως «Δράση Πολιτών για το δίκιο της Ντενέρις Ταργκέριαν», «Εταιρεία Μελέτης Ελεονώρας», «Συσκευασίες μανιταριών στα στρουμφοχωριά του Μεξικό». Αγαπημένη φράση: «Ξέρεις ποιος είμαι γω, ρε;», «Με τη βοήθεια του Θεού και της Παναγίας», «Πάνω απ’ όλα ο άνθρωπος».

common people, athens voice


ZORBA THE DICK: Αν ο Zorba the Greek ήταν λεβέντης, ντόμπρος, ασυμβίβαστος και παθιασμένος με τη ζωή, ο Zorba The Dick προσδιορίζει τη λεβεντιά μέσα από την έπαρση, τη ματαιοδοξία, τον σεξισμό, τον σταρχιδισμό και τις παλικαρίσιες ζεμπεκιές, σαν εκείνες του πνευματικού του ταγού Ανδρέα. Ελληνάρας με τα όλα του, ο Dick θα σου μάθει πώς να ρίχνεις τουριστριούλες στον φραπέ, θα σου διηγηθεί περιστατικά με ξυλίκια στις κερκίδες και θα σου προσφέρει tips για να κλέβεις εύκολα το κράτος. Πιστός στις χριστιανικές αξίες, προσεύχεται τακτικά στην Αγία Τριάδα («φαΐ, παντόφλες, τηλεκοντρόλ»), μπινελικώνει τακτικότερα Χριστούς και Παναγίες και εκκλησιάζεται πού και πού για να εξασφαλίσει και μια θέση στον Παράδεισο. Αγαπημένες του ασχολίες, να καπνίζει σαν φουγάρο, να κορνάρει στις γυναίκες οδηγούς για να τις αγχώσει, να επιταχύνει όταν βλέπει πεζό να διασχίζει τον δρόμο και να μαθαίνει στα Αγγλάκια να λένε τη λέξη «μαλάκας». Ο Dick νιώθει βαθιά υπερήφανος που ο γιος του «μαμάει (συμμαθήτριες) και δέρνει (συμμαθητές)», ανεξαρτήτως αν είναι κούτσουρο, που η κόρη του είναι παρθένα στα 22 και που η γυναίκα του τον λατρεύει ακόμα και όταν τη σαπίζει στο ξύλο, γιατί «έτσι είναι ο Έλληνας». Έχει πάντα δίκιο, άποψη για όλα, ψηφίζει φωνακλάδες πολιτικούς, γιατί «τα λένε ωραία», σνομπάρει τους «σπουδαγμένους», τους «κουλτουριάρηδες» και τους «κουνιστούς» και σκέφτεται να ψηφίσει Χρυσή Αυγή για να ξεβρομίσει ο τόπος και να έρθουν στην εξουσία καθαροί άνθρωποι σαν αυτόν. Αγαπημένες φράσεις: «Και αύριο μέρα είναι», «Τι σε νοιάζει εσένα;», «Μια ζωή την έχουμε», «Δεν χαμπαριάζω», «Η ομάδα να κερδίζει», «Κόψε έναν μαλάκα».

common people, athens voice


ΔΟΚΤΩΡ ΓΡΑΙΚΥΛ & ΜΙΣΤΕΡ ΚΛΑΙΝ: Ο Δρ. Γραίκυλ & Μίστερ Κλάιν έχει την ικανότητα να αλλάζει προσωπεία και να μεταμορφώνεται όποτε το απαιτούν οι περιστάσεις, αποδεικνύοντας πως διαθέτει δεινό υποκριτικό ταλέντο και πανηλίθιο κοινό που δεν αντιλαμβάνεται τον πραγματικό του ρόλο. Πρόκειται για τον κλασικό Νεοελληνάρα που παριστάνει τον αγανακτισμένο με τα μνημόνια («να τα βάλουν εκεί που ξέρουν οι αλήτες!») και ψηφίζει Σαμαρά ή που κλαψουρίζει για τις αφραγκίες του ενώ οι τράπεζες του στρώνουν κόκκινα χαλιά. Είναι ο τύπος που λοιδορεί τους δημόσιους υπαλλήλους, ενώ θα θυσίαζε τη μάνα του στον Βελζεβούλ για να μπει στο δημόσιο, που αφηνιάζει με τη νοοτροπία των βυσμάτων και κινεί ουρανό και γη για να τα ξύνει ο γιος του στην αεροπορία. Ο τύπος που αποκαλεί πρόβατα τον λαό, επειδή δεν ξεσηκώνονται, ενώ δεν έχει κατέβει ποτέ του σε πορεία, που μιλάει για το τέλμα του καπιταλισμού με το iPhone στην τσέπη και για οικολογία με το αμάξι των 1500cc στο γκαράζ. Ο τύπος που συγκινείται με τους άστεγους, τους επαίτες, τους άπορους και δεν βάζει το χέρι στην τσέπη να τους προσφέρει ούτε μισό ευρώ. Ο τύπος που ωρύεται για τις σπατάλες της Eurovision («αυτά μας μάραναν!») και, αν κατακτήσουμε την πρώτη θέση, θα πανηγυρίσει ανεμίζοντας ελληνικές σημαίες. Ο τύπος που δακρύζει για την πληγωμένη του εθνική περηφάνια και με την πρώτη κινδυνολογία των ΜΜΕ θα στείλει τα λεφτά του σε τράπεζες του εξωτερικού. Ο τύπος που σιχαίνεται την αδικία μονάχα όταν ο αδικημένος είναι αυτός, που μισεί την κλεψιά μονάχα όταν ο κλέφτης δεν είναι αυτός και που απεχθάνεται την υποκρισία μονάχα όταν λειτουργεί εις βάρος του.

common people, athens voice


ΧΡΥΣΗΙΔΑ ΑΠΟΔΗΜΟΥΛΙΔΟΥ: Μπορεί να κράζει τους κύπριους φοιτητές στην Ελλάδα που πηγαίνουν σαν τους Χιώτες, που συχνάζουν σε κυπριακά στέκια και τη βγάζουν με λούτζα, χούμους, σεφταλιά και χαλούμι. Μόλις έρθει η σειρά της να σπουδάσει στο εξωτερικό, η Χρυσηίδα πέφτει σε μία βαριάς μορφής «εθνοσταλγία» με σοβαρά συμπτώματα ηλιθιότητας. Με μότο το «Greeks do it better» ξεκινάει ένα παραλήρημα για το ελληνικό φιλότιμο, τον ήλιο, τη θάλασσα, το φραπέ, τη διασκέδαση, τη φέτα, τον γύρο, το σουβλάκι, την μπουγάτσα, το τζατζίκι, τον μπακλαβά. Όλα της μυρίζουν, όλα της βρομάνε, σνομπάρει τον ξένο πολιτισμό, τα ήθη, τη νοοτροπία, τους ανθρώπους. Αναζητά πατριωτάκια για να ανταλλάξει μια σωστή κουβέντα, greek taverns για «ένα πιάτο σωστό φαΐ!» και μπουζουξίδικα για να διασκεδάσει αυθεντικά σαν Ελληνίδα, κοινώς να λικνιστεί σαν μαϊμού πάνω στα τραπέζια και να σπάσει πιάτα σαν υστερική νοικοκυρά. Και τι να της κλάσουν οι ξενέρωτοι και κρυόκωλοι ξένοι: με κάτι δρόμους απαράδεκτα τέλειους, ούτε λακκούβες, ούτε κυκλοφοριακά κομφούζιο, ούτε μία εκκλησία ανά οικοδομικό τετράγωνο, με τεράστιους ποδηλατόδρομους, με πόλεις γεμάτες πάρκα σε περιοχές που θα μπορούσαν άνετα να σηκωθούν 5-6 οικοδομές, με πολίτες που δεν καμαρώνουν σαν γύφτικα σκεπάρνια για τα ελαττώματά τους. Έπειτα από τέσσερα χρόνια σπουδών η Χρυσηίδα επιστρέφει έχοντας γεμάτες τις βαλίτσες της με εμπειρίες που θα μπορούσε να αποκτήσει κάλλιστα αν σπούδαζε στην Πάτρα, στη Λάρισα ή το Μεσολόγγι. Ανοίγει την εφημερίδα να ψάξει για δουλειά, την πιάνει ψυχοπλάκωμα και επιστρέφει στο εξωτερικό για ένα δεύτερο gyro με μπόλικο κρεμμύδι.

common people, athens voice

Πηγή:athensvoice

Το αιδοιολόγιο

Δεκάδες τρόποι για να ζωγραφιστεί ένα αιδοίο (video)

 

Μικρά σχεδιάκια αποκλειστικά σε άσπρο και μαύρο, γραμμικά, γεωμετρικά, διακοσμητικά, αφαιρετικά, ποπ, ρεαλιστικά, μονοκονδυλιές, μινιμαλιστικά κι άλλα ακόμη και το θέμα να παραμένει πάντα ένα και το αυτό.

Μερικές δεκάδες τρόποι για να ζωγραφιστεί ένα αιδοίο ή μερικές δεκάδες διαφορετικά αιδοία; Απλή άσκηση ύφους ή υποκειμενική και πολλαπλή αποτύπωση διαφορετικών πραγματικοτήτων; Το πάθος της συλλογής ή ο πόθος του αντικειμένου; Αντίδοτο στη λήθη ή ζωγραφική προσήλωση στο κορίτσι της βραδιάς; Εμμονή; Καπρίτσιο; Φετίχ; Άσκηση; Τι απ’ όλα; Ή μήπως όλα;

Λίγο πριν μετακομίσει από τη Θεσσαλονίκη στη Νέα Υόρκη ως υπότροφος του ιδρύματος Fullbright στο πανεπιστήμιο SVA, ο Γιώργος Τζινούδης εκθέτει τη νέα συλλογή σχεδίων του στην «Εφημερίδα».

Γιατί αιδοιoλογίο; «Θα μπορούσε να είναι ρουθουνολόγιο ή τοστιερολόγιο αλλά με ενδιαφέρει περισσότερο η θαλπωρή, η ομορφιά, η μητρότητα, η εχθρικότητα, η βλοσυρότητα, το πάθος, η συμφορά κι ό,τι άλλο κρύβεται ανάμεσα σε δύο γυναικεία πόδια» απαντάει ο ίδιος.

©Γιώργος Τζινούδης

©Γιώργος Τζινούδης

©Γιώργος Τζινούδης

©Γιώργος Τζινούδης

©Γιώργος Τζινούδης

Γιατί σε μπαρ και όχι σε γκαλερί; «Γιατί έτσι έτυχε. Τα παιδιά που έχουν το μπαρ είναι καλοί φίλοι. Τους τιμώ και τους αγαπώ. Εξάλλου είχαμε συνεργαστεί και στο παρελθόν. Όταν ακόμα έστηναν το μαγαζί ζήτησαν τη βοήθεια μου για να το διακοσμήσουν. Ο ένας λοιπόν από τους δύο, μια νύχτα που ρουφάγαμε τα ποτά μας, είδε κάποια από τα σχέδια στο μπλοκ μου και έριξε την ιδέα, λέει, “μου φαίνονται μερακλίδικα γιατί δεν κάνουμε κάτι με αυτά;”. Κι έτσι ξεκίνησε η όλη ιστορία» εξομολογείται.

©Γιώργος Τζινούδης

©Γιώργος Τζινούδης

©Γιώργος Τζινούδης

©Γιώργος Τζινούδης

©Γιώργος Τζινούδης

Πηγή:athensvoice

  • Κατηγορία BLOGS
  • 0

Οι εκλογές στην Αμερική

 

image
 
Γράφει η Σώτη Τριανταφύλλου
 
Για τους αντιπάλους του από τα αριστερά, ο Μπαράκ Ομπάμα εγκατέλειψε τις αρχές του – αν είχε ποτέ: δεν κατάφερε να απεμπλακεί από τον πόλεμο στο Ιράκ που κληρονόμησε από τον Τζ. Γ. Μπους και στον οποίον είχε αντιτεθεί το 2002 ούτε να καταργήσει τις φυλακές στο Γκουαντάναμο όπως είχε υποσχεθεί. Αντιθέτως, αύξησε τις επιθέσεις με μη επανδρωμένα σκάφη, ενέτεινε την επιτήρηση στις ΗΠΑ (και στον κόσμο), και υπέκυψε στις πιέσεις των Ρεπουμπλικάνων για τη μείωση του δημοσίου ελλείμματος «στις πλάτες των φορολογουμένων». Το αντι-Ομπαμικό συναίσθημα είναι εντονότερο στα δεξιά – να τι γράφει ο πρώην κυβερνήτης του Νιου Χάμσαϊρ Τζον Σανούνου: «Ο Ομπάμα δεν έχει ιδέα πώς λειτουργεί το αμερικανικό σύστημα. Δεν θα έπρεπε να μας εκπλήσσει: πέρασε τα πρώτα χρόνια της ζωής του στη Χαβάη καπνίζοντας διάφορα, ύστερα στην Ινδονησία... Όταν ήρθε στις ΗΠΑ εργάστηκε σε κοινοτικές οργανώσεις, δηλαδή σε σοσιαλιστικές δομές».

Εν όψει των midterm εκλογών στις 4 Νοεμβρίου όλοι φαίνονται να γυρίζουν την πλάτη στον Ομπάμα. Πράγματι, η προεδρία αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα τόσο στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό. Ο Ομπάμα, προς τιμήν του, δεν διαθέτει το δίκτυο πίεσης και πειθούς του Μπιλ Κλίντον –ο οποίος ψευδόταν και κολάκευε για να εξασφαλίσει υποστήριξη– ούτε φαίνεται να απολαμβάνει την εξωτερική πολιτική όπως συνέβαινε, για παράδειγμα, με τον Ρίτσαρντ Νίξον. Το αποτέλεσμα, που ενισχύεται από την πολυσυζητημένη φυλετική «μοναδικότητα», είναι η απομόνωση κι ένα είδος ανυπομονησίας –αντίστροφης μέτρησης– ώσπου να εκλεγεί ένας ακόμα πρόεδρος, ο οποίος, με τη σειρά του, θα αθετήσει υποσχέσεις και θα διαπράξει σφάλματα.

Αν πιστεύουμε ότι οι Αμερικανοί πρόεδροι είναι μαριονέτες των μεγάλων επιχειρήσεων –του Κεφαλαίου– οποιαδήποτε αποτίμηση της προεδρίας Ομπάμα είναι περιττή. Κι όμως, η κάθε προεδρία φέρνει, κατά κάποιον τρόπο, τη σφραγίδα του προέδρου – όταν αυτή η σφραγίδα είναι υπερβολικά έντονη διαμαρτυρόμαστε για προσωποπαγή εξουσία, όταν είναι λιγότερο έντονη διαμαρτυρόμαστε για «απουσία». Λόγου χάρη, τον περασμένο Αύγουστο, όταν σημειώθηκαν βίαια επεισόδια στο Φέργκιουσον του Μιζούρι, μερικοί είπαν ότι ο Ομπάμα είναι «απών» –επειδή δεν πήγε στο Φέργκιουσον– ενώ άλλοι ότι έδωσε υπερβολικό φυλετικό περιεχόμενο στην υπόθεση αναθέτοντάς τη στον υπουργό Δικαιοσύνης Έρικ Χόλντερ (που είναι μαύρος). Eξάλλου, οι συγκρίσεις μεταξύ προέδρων είναι, εξ ορισμού, λανθασμένες εφόσον αλλάζουν οι κοινωνικές συνθήκες στις οποίες ασκούν πολιτική. Στις ΗΠΑ ο δημογραφικός παράγοντας έχει αποφασιστική σημασία στην αλλαγή αυτών των συνθηκών: για παράδειγμα, μια ουσιώδης διαφορά ανάμεσα στην εποχή του Κλίντον και στην εποχή του Ομπάμα είναι ότι τα επιλεγόμενα «δύο έθνη» δεν είναι πλέον οι λευκοί και οι μαύροι, αλλά οι λευκοί και οι «άλλοι» – και μάλιστα με τους«άλλους» να αυξάνονται γοργά. Ήδη, οι ΗΠΑ του 1992 είναι μια μακρινή χώρα, ένα διαφορετικό τοπίο.

Ο Ομπάμα προσπάθησε να εφαρμόσει «μετα-φυλετική» πολιτική, ακόμα και «μετα-κομματική» ή «υπερκομματική». Η κρίση του 2008 βοήθησε σ’ αυτή την κατεύθυνση: υπήρξαν αντιστοιχίες με τη μεγάλη ύφεση της δεκαετίας του 1930 και ο Ομπάμα θεωρήθηκε ο «νέος Ρούζβελτ» με το καινούργιο New Deal. Δεν είμαι σίγουρη για τις ομοιότητες. Είμαι όμως σίγουρη ότι ο Ομπάμα έδρασε, σχετικά αποτελεσματικά, ως κεντρική εξουσία· κάτι που οι Αμερικανοί φοβούνται και αποφεύγουν: γι’ αυτό απέρριψαν την Obamacare. Η άγνοια των πολιτών γύρω από το πώς λειτουργεί το «κράτος» έφτασε σε αντι-Ομπαμικό πυρετό: σε πολιτείες όπως το Κεντάκυ εμφανίστηκαν συνθήματα του τύπου «Έξω η κυβέρνηση από την Κοινωνική Ασφάλιση» και «Κάτω τα κυβερνητικά σας χέρια». Για τον απλό Αμερικανό από το Κεντάκυ ο εχθρός είναι το «κράτος» με τα μακριά, βρόμικα χέρια το οποίο εκπροσωπεί, εκ των πραγμάτων, ο πρόεδρος. Υπό αυτή την έννοια, ό,τι και να κάνει ο Ομπάμα θα συναντήσει αντίσταση και λάσπη. Πόσο μάλλον όταν αναπτύσσονται ανορθολογικά κινήματα όπως το Tea Party ή αναβιώνουν παλιές διαμάχες όπως εκείνη των creationists εναντίον των επιστημόνων.

Όσο για τα προβλήματα της εξωτερικής πολιτικής, βρισκόμαστε σε μια καινούργια κατάσταση με αναδυόμενους παίκτες και με τις ανοησίες των ΗΠΑ να πληρώνονται πολύ ακριβά. Αλλά δεν ευθύνεται η προεδρία Ομπάμα για τον ισλαμικό εξτρεμισμό – ευθύνεται, εν μέρει, η αμερικανική και ευρωπαϊκή πολιτική ήδη από τις τελευταίες ημέρες του Ψυχρού Πολέμου, όταν υπέθαλπε τους Μουτζαχεντίν μόνο και μόνο επειδή ήταν αντικομμουνιστές και αντισοβιετικοί. Ο αντικομμουνισμός, από μόνος του, δεν είναι ο καλύτερος δυνατός σύμβουλος – όπως δεν είναι σωστή καμιά μονοδιάστατη, εμμονική στρατηγική. Ούτε ευθύνεται η προεδρία Ομπάμα για τη διεθνή συμπεριφορά της Ρωσίας για την οποίαν ευθύνονται αποκλειστικά οι Ρώσοι. Η φτηνή κοινωνιολογία που κατακλύζει τα δημοσιογραφικά σχόλια εμφανίζει την αμερικανική πολιτική ως πανίσχυρη, ύποπτη και ολέθρια. Την ίδια στιγμή, ο Ομπάμα κατηγορείται για ανημπόρια και για χαμένους πολέμους. Ένα από τα αρνητικά αποτελέσματα της παγκοσμιοποίησης είναι, νομίζω, η αύξηση των αγχογόνων παραγόντων που ενθαρρύνουν την καταγγελία συγκεκριμένων ενόχων. «Κάποιοι» πρέπει να φταίνε για τις οικολογικές καταστροφές, τη διεθνή τρομοκρατία, τη διάλυση κοινωνικού ιστού, την επισφάλεια στην αγορά εργασίας: το απλό συμπέρασμα είναι ότι φταίνε οι πολιτικοί, ιδιαίτερα εκείνοι που χαρακτηρίζονται, δουλοπρεπώς, ως «πλανητάρχες», οι οποίοι θεωρούνται υπερβολικά ισχυροί και την ίδια στιγμή πιόνια σκοτεινών δυνάμεων.

Πηγή:athensvoice


 

Γιατί η Γερμανία «καίγεται» για τη γυναικεία επιχειρηματικότητα

«Οι γυναίκες σήμερα οδηγούν την παγκόσμια οικονομία»…[1]ως καταναλώτριες!

Η ισχυρότερη οικονομία της Ευρώπης και μία από τις δυνατότερες του κόσμου, έχει σοβαρούς λόγους να ανησυχεί. Η δεύτερη εξαγωγική δύναμη του πλανήτη, για να διατηρήσει στα επόμενα χρόνια την οικονομική της ισχύ και την περαιτέρω ευημερία της, θα πρέπει να φέρει στο έδαφός της κόσμο, εκατομμύρια[2] επιστημονικά καταρτισμένους μετανάστες ή να μοχλεύσει εντονότερα και να δώσει κίνητρα στις εγχώριες υπάρχουσες, εν δυνάμει παραγωγικές ομάδες της κοινωνίας όπως οι γυναίκες.

Σε αυτό το πλαίσιο, εύκολα καταλαβαίνει κανείς, ότι το θέμα της γυναικείας επιχειρηματικότητας δεν εντάσσεται σε μια λογική με κατάλοιπα από φεμινιστικές ανησυχίες αλλά πρόκειται για την οικονομική πραγματικότητα του πιο πολυπληθή, φήμη ‘πειθαρχημένου’ λαού της Ευρώπης.

Όμως, αυτή δεν είναι όλη η ιστορία.

Με αφορμή το δικό της πρόβλημα και τις λύσεις που η Γερμανία βλέπει, σήμερα, προσφέρει το ‘τραπέζι’ στη συζήτηση για την ενδυνάμωση των γυναικών σε όλο τον κόσμο. Στην αποστολή που οργάνωσε το ομοσπονδιακό Γερμανικό Υπουργείο Εξωτερικών, με θέμα τις γυναίκες, ιδρύτριες επιχειρήσεων και τις γυναίκες σε ηγετικές θέσεις, έδωσαν το παρόν δυναμικές κυρίες από τέσσερεις ηπείρους[3]. Δημοσιογράφοι και επιχειρηματίες από τη Νότια Αφρική, το Μεξικό, το Ουζμπεκιστάν, η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος του Εμπορικού Επιμελητηρίου της Βομβάης, επιχειρηματίες και διευθύντριες οργανισμών από την Καραϊβική, τον Καναδά, το Ελ Σαλβαδόρ, τη Βραζιλία, το Αζερμπαϊτζάν, τη Νότια Κορέα, την Αλγερία και άλλες. Έχει κάτι κοινό ο Καναδάς και η Ινδία ως προς την καθημερινότητα των γυναικών και την πολιτική για τη γυναικεία επιχειρηματικότητα; Μάλλον όχι, πρόκειται για τόσο διαφορετικές κοινωνίες όπου ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι του ταξιδιού ήταν οι ανταλλαγές και οι συζητήσεις για τις εμπειρίες τους, μεταξύ των γυναικών που συμμετείχαν στην αποστολή.

"All great things begin with a vision", Estee Lauder

Για την Claudia Νeusüss,  την επιβλητική συνιδρύτρια του WeiberWirtschaft, ίσως του πρώτου συνεργατικού χώρου της Ευρώπης, το όλο θέμα ήταν και συνεχίζει να είναι ένα αίτημα με πολιτική χροιά. Η ιστορία της ξεκινά λίγο πριν την πτώση του τείχους του Βερολίνου μαζί με άλλες Βερολινέζες όταν αποφασίζουν ότι θέλουν να φτιάξουν το δικό τους επιχειρηματικό χώρο, ένα είδος συλλογικής ιδιοκτησίας. Ιδανικά, έψαχναν για κάποιο εγκαταλειμμένο εργοστάσιο για να το μετατρέψουν σε ένα εργαστήριο εναλλακτικής οικονομίας.

«Ξεκινήσαμε το 1986, χωρίς χρήματα και καμία στήριξη από τους πολιτικούς. Αυτό που ακούγαμε συνέχεια ήταν ότι δεν υπάρχουν αρκετά χρήματα για ειδικές περιπτώσεις». Για την ίδια, η επιχειρηματικότητα με άξονα τις γυναίκες, έφερνε νέα ηθική και νέες αξίες, σε μία εποχή που δεν την «πολυπάλευαν» με την αντίληψη, τον τρόπο οργάνωσης και τη θέση της οικονομίας στην κοινωνία. «Και όπως πάντα, όταν οι πολιτικοί δεν είναι ενεργοί, οι ακτιβιστές αρχίζουν να δρουν», συμπληρώνει η Γερμανίδα επιχειρηματίας.

Σιγά-σιγά μάζεψαν κάποια χρήματα όμως τα προβλήματα άρχισαν να πολλαπλασιάζονται. Με την πτώση του τείχους του Βερολίνου, οι τιμές στα ακίνητα εκτοξεύτηκαν και κάπου εκεί συνειδητοποίησαν ότι τα χρήματα που κατάφεραν να μαζέψουν δε θα τους έφταναν για το παραμικρό. Το τραπεζικό δάνειο ήταν η μόνη λύση. Βρήκαν ένα παλιό εργοστάσιο καλλυντικών στο Ανατολικό Βερολίνο. Διαπραγματεύτηκαν με 20 τράπεζες πριν η τελευταία προσπάθεια ευοδώσει. «Το δάνειο υψηλό, το κόστος απαγορευτικό! Μία ημέρα πριν υπογράψω, συνειδητοποιώντας τι πηγαίναμε να κάνουμε, ήθελα να κάνω κάτι τρελό, να πέσω με αλεξίπτωτο, να κάνω bundgy jumping όμως και τα δύο ήταν ακριβά οπότε τελικά πήγα μέχρι τη δημοτική πισίνα και έπεσα από τα 10 μέτρα!» 

Μία παλιά γερμανική παροιμία λέει: «άρχισε εσύ να πλέκεις και ο θεός θα σου δώσει νήμα», έτσι και στην περίπτωση της Claudia, σιγά-σιγά, το πρωτότυπο για την εποχή αίτημά της ομάδας τους άρχισε να έχει τη στήριξη του τύπου και όπως η ίδια λέει «η δημόσια έκθεση, βοηθά στο να κινητοποιεί λύσεις». «Αν αποτυγχάναμε, θα ήταν πολιτική η αποτυχία. Είχαμε συγκεντρώσει πολλά βλέμματα και είχαμε πλέον και τη στήριξη των πολιτικών».

«Είμαστε ένα εργαστήριο εναλλακτικής οικονομίας»

Το 1989 γεννιέται ο συνεργατικός χώρος WeiberWirtschaft, σήμερα ο μεγαλύτερος συνεργατικός χώρος για γυναίκες στην Ευρώπη, με 1744 μέλη ενώ στο κτίριο δραστηριοποιούνται 60-70 γυναίκες επιχειρηματίες, η κάθε μία από τις οποίες είναι κάτοχος τουλάχιστον μίας μετοχής (η τιμή ανά μετοχή είναι περίπου 103 ευρώ). Από το 2013 έχουν αρχίσει να δίνουν μικρά δάνεια σε γυναίκες που ιδρύουν επιχειρήσεις. Οι άντρες μπορούν να αγοράσουν μετοχές, όμως δεν μπορούν να είναι μέλη της διοίκησης, προϋπόθεση που ήδη σκέφτονται να αναθεωρήσουν.

Όσο για το όνομα Weiberwirtschaft, σύμφωνα με τις ιδρύτριες, έχει μία δόση ειρωνείας, μιας και στα γερμανικά η έκφραση είναι διφορούμενη:
Weiber = σύζυγοι, μεγαλύτερες γυναίκες, Wirtschaft (διπλό νόημα): = οικονομία και εστιατόριο. Άρα, από την έκφραση, οι γυναίκες καταλαβαίνουν: οικονομία που διαχειρίζονται οι γυναίκες, ενώ για τους άντρες, ο συνειρμός είναι «μία πάμπ όπου συναντά κανείς γυναίκες.»
Η ιστορία τους μεγάλη και δύσκολη όμως όπως λέει η ίδια η Claudia «έχουμε γίνει μάστορες στο πώς να ξεπερνάμε τα εμπόδια. Επιμονή και δέσμευση χρειάζεται.»

«Η επιχείρησή μας είναι μία ιστορία επένδυσης σε μία πολιτική ιδέα. Δεν εξετάσαμε κάποιο εναλλακτικό σενάριο σε περίπτωση που τα πράγματα δεν πήγαιναν καλά. Ούτε και σήμερα εστιάζουμε στις τριβές γιατί έχουμε πάνω απ΄όλα ένα στόχο. Ήταν καλό που δεν τα ξέραμε όλα από την αρχή. Ήταν το καλύτερο πανεπιστήμιο που θα μπορούσα να φανταστώ. Δεν μετανιώνω για τίποτα» λέει και χτυπάει αποφασιστικά και έντονα τα πόδια της κάτω από το τραπέζι.

Για την ψηλή, γοητευτική ξανθιά επιχειρηματία, η γυναικεία επιχειρηματικότητα έχει κάποια εγγενή, κοινωνικά κολλήματα:

  1. Υπάρχει έλλειψη κοινωνικών προτύπων (role models)
  2. αντιμετωπίζουν περισσότερα εμπόδια ως προς την εξεύρεση πόρων
  3. έχουν λιγότερο χρόνο στη διάθεσή τους όπου και αυτός είναι απαραίτητο resource
  4. το πρότυπο του επιχειρηματία είναι συνήθως άντρας
  5. οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερο φόβο ως προς την αποτυχία

Είναι οι γυναίκες χειρότερες επιχειρηματίες; «Είναι η οικογένεια ανόητε!»
35% των start ups διοικούνται από γυναίκες

Στο σύνδεσμο των εμπορικών επιμελητηρίων της Γερμανίας, CCI, το σπίτι της γερμανικής οικονομίας, ο Dr. MarcEvers, επικεφαλής του τμήματος για τις startup εταιρείες είναι ευθύς: «Το επιχειρηματικό πνεύμα ήταν ανέκαθεν σημαντικό για τη Γερμανία. Τι να κάνουμε, δεν έχουμε ούτε διαμάντια όπως στις χώρες σας, ούτε άλλες πλουτοπαραγωγικές πηγές στο έδαφος, οπότε το μόνο εργαλείο και εφόδιο είναι το επιχειρηματικό πνεύμα των Γερμανών», για να συμπληρώσει λίγο αργότερα, «σήμερα όμως το ενδιαφέρον των νέων να ιδρύσουν εταιρείες έχει καμφθεί. Η Γερμανία είναι από τις λίγες χώρες που οι νέοι θέλουν δουλειά και όχι να γίνουν επιχειρηματίες.»

Με αφορμή το γερμανικό μοντέλο, τι μπορούμε να μάθουμε για το επιχειρηματικό δαιμόνιο των γυναικών; Η περίπτωση της Γερμανίας είναι ενδιαφέρουσα στο βαθμό που η οικονομία είναι μία «υγιής» μίξη καπιταλισμού και κράτους πρόνοιας, έχει σημαντικό αριθμό μεταναστών οι οποίοι είναι είτε αυτοαπασχολούμενοι είτε έχουν τις δικές τους μικρές ή μεγάλες επιχειρήσεις. Από πλευράς κράτους, υπάρχει βοήθεια και η κοινωνία είναι όσο προοδευτική είναι μία δυτική κοινωνία. Πώς όμως αντιλαμβάνονται την κατάσταση οι ίδιες οι γυναίκες; «Άντρες και γυναίκες έχουν τον ίδιο βαθμό δημιουργικότητας, απλά οι γυναίκες ξεκινούν μια επιχειρηματική δραστηριότητα ως δευτερεύουσα εργασία, ως πάρεργο. Προτιμούν τις μερικής απασχόλησης επιχειρήσεις, που όμως έχουν μικρότερα περιθώρια κέρδους και περισσότερες πιθανότητες παύσης.

Ακόμα, σταματούν νωρίτερα και… όπως σε όλα στη ζωή, υπάρχει ο ψυχολογικός παράγοντας: οι γυναίκες, υποτιμούν τις επιχειρηματικές τους δυνατότητες» επισημαίνει ο Dr. Evers.  Οι γυναίκες είναι εξίσου καλές επιχειρηματίες όσο οι άντρες, όμως, όπως λέει χαρακτηριστικά, διοικούν πρώτα την “εταιρεία” οικογένεια. «Το Γερμανικό κράτος προσπαθεί με ειδικά προγράμματα για τη γυναικεία επιχειρηματικότητα να τις ενθαρρύνει, όπως το: "twin" => together, 2 womenwin», που σημαίνει αυτολεξεί: «δύο γυναίκες κερδίζουν». Το κρατίδιο του Βερολίνου υποστηρίζει τη γυναικεία επιχειρηματικότητα με βραβεία, εκθέσεις, συνέδρια, σεμινάρια, κατάλληλα προγράμματα, πληροφορήσεις για τις χρηματοδοτήσεις, συμβουλευτική από μέντορες, και βέβαια δικτύωση.

Σε γενικές γραμμές, άντρες και γυναίκες αντιμετωπίζουν τα ίδια προβλήματα όπως ένα πολύ συχνό και κοινό πρόβλημα για τη δραστηριότητα των startup είναι ότι οι ιδρυτές, τις περισσότερες φορές δεν μπορούν να εξηγήσουν την ιδέα τους.
Παρ ’όλα αυτά, η δυνατότητα εξέλιξης των γυναικών επιχειρηματιών είναι διαφορετική…

«Όταν η γυναίκα δεν καταλαβαίνει κάτι, περιμένεις από αυτή να καταλάβει κάτι λάθος.»

Μακριά από την Ευρώπη, για τη Neera Saaggi, την Ινδή Πρόεδρο του Εμπορικού Επιμελητηρίου της Βομβάης, το θέμα της ενίσχυσης των γυναικών που ασχολούνται με την επιχειρηματικότητά είναι δεδομένο. «Το πρώτο πράγμα που σκέφτηκα να υλοποιήσω όταν εκλέχτηκα στο επιμελητήριο, είναι μια πλατφόρμα όπου οι γυναίκες θα επικοινωνούν μεταξύ τους. Η επικοινωνία ανάμεσα στις γυναίκες είναι διαφορετική και κάποιες φορές, όταν υπάρχουν τριγύρω άντρες τις αποσπούν. Οι άντρες επικοινωνούν με διαφορετικό τρόπο μεταξύ τους και διαφορετικά όταν υπάρχουν τριγύρω γυναίκες». Τα αμιγώς επιχειρηματικά προβλήματα όμως φαίνεται να είναι κοινά στη Δύση και την Ανατολή. «Οι τράπεζες δεν έχουν εμπιστοσύνη στις νέες γυναίκες. Η αντιμετώπιση προς ένα άντρα είναι διαφορετική.» Για τη Neera, το θέμα της γυναικείας επιχειρηματικότητας είναι θέμα ενός άλλου τρόπου σκέψης στην κοινωνία και ως εκ τούτου, η ενθάρρυνσή τους από τους επίσημους φορείς καθίσταται αναγκαία. «Η γυναίκα πρέπει να ανακαλύψει τις δυνάμεις τις και όχι να προσπαθεί συνέχεια να προσαρμοστεί σε ένα κόσμο ανδρών. Στους περισσότερους εργασιακούς χώρους οι άντρες υπερισχύουν αριθμητικά αλλά και στις υψηλές θέσεις, τα αναγνωρίσιμα συμπεριφορικά σχήματα είναι κυρίως αντρικά. Όταν η γυναίκα δεν δέχεται κάτι, η κυρίαρχη άποψη είναι ότι επιχειρηματικά δεν αντιλαμβάνεται κάτι σωστά και άρα είναι λάθος. Μάλλον όμως περιμένεις από αυτή να καταλάβει κάτι λάθος...»

Η Neera συνεχίζει εξηγώντας πως οι τράπεζες δεν εμπιστεύονται τις νέες γυναίκες για να τις χρηματοδοτήσουν -κάτι που δε συμβαίνει με τους άντρες-, τους συμπεριφέρονται διαφορετικά μιας και η κυρίαρχη εντύπωση είναι τι οι γυναίκες δεν καταλαβαίνουν από νούμερα και ότι είναι πιο πιθανόν να αλλάξουν προτεραιότητα εφόσον θέλουν να δημιουργήσουν οικογένεια. Είναι ψέμα αυτό; Σίγουρα όμως δεν είναι όλη η αλήθεια, «για τη γυναίκα, η πληρότητα δεν είναι μονοδιάστατη»συμπληρώνει η μειλίχια Ινδή.

Προσοχή! Οι κυρίες της ιστορίας μας, δεν διεκδικούν ισότητα, ομοιότητα και άλλες φεμινιστικές αναζητήσεις. Το αίτημά τους είναι διαφορετικό.
Η δική τους ιστορία έχει ήδη δεδομένη τη θέση τους στο εργατικό δυναμικό, παλεύουν όμως να μην είναι τα ψευδο-αρσενικές.

Εντύπωση προκαλεί ότι οι γυναίκες επιχειρηματίες που συναντήσαμε, σε αντίθεση με τους άντρες επιχειρηματίες, όταν ρωτούνται τι είναι σημαντικό γι’ αυτές, δεν αναφέρονται σε αφηρημένες έννοιες όπως οι κατάλληλες συνθήκες, η οικονομία κτλ, αναφέρουν όμως συνθήκες από την προσωπική τους ζωή, την οικογένεια και τη στήριξη που λαμβάνουν από τον σύντροφο τους. Συνήθως, βρίσκουν στην οικογένειά τους τον πιο θερμό υποστηρικτή τους.

Η Barbara Jaeschke, διευθύντρια του Γερμανικού σχολείου ξένων γλωσσών, σήμερα πετυχημένη επιχειρηματίας, γεννήθηκε σε οικογένεια αγροτών και όπως λέει η ίδια «το λογικό και επιθυμητό για τον πατέρα μου ήταν να γίνω δασκάλα και να παντρευτώ έναν αγρότη ώστε να έχω σταθερό μισθό αλλά και άπλετο χρόνο το καλοκαίρι να τον βοηθάω με τις αγροτικές δουλειές. Όμως ταξίδεψα, και απέκτησα τον ιό που αποκτούν οι άνθρωποι που ταξιδεύουν, εκτέθηκα σε νέες ιδέες και το μυαλό μου ήθελε να κάνει άλλα πράγματα.» Το όραμα της ήταν να δημιουργήσει ένα campus, μία πανεπιστημιούπολη, δηλαδή ένα τόπο για κοινή ζωή των μαθητών (a life of living together). Πριν από 32 χρόνια, έφτιαξε το GLS Campus Berlin, το πρώτο σχολείο στη Γερμανία με campus. Σήμερα το σχολείο φοιτούν μαθητές με 35 διαφορετικές εθνικότητες.

«Πρέπει να πάρεις αποφάσεις και ρίσκα για να γίνεις επιχειρηματίας, πρέπει πρώτα να το ζήσεις μέσα στο μυαλό σου.» Γι’ αυτό το λόγο, είναι και επιφυλακτική με τα λεφτά που δίνει η κυβέρνηση στους ανέργους. O σύζυγος της, τη στήριξε όχι μόνο υλικά όταν δεν είχε χρήματα αλλά και ψυχικά. "Άκουσε προσεχτικά τους ανθρώπους και το προσωπικό σου. Πρέπει πάντα να βασίζεσαι στο προσωπικό και βέβαια να είσαι συνέχεια σε εγρήγορση. Πάρε τις αποφάσεις σου, πάρε την ευθύνη και δράσε γιατί οι τράπεζες θα χρηματοδοτήσουν την ιδέα μιας επιχείρησης και όχι ένα κτίριο!"

Μία άλλη χώρα που αντιμετωπίζει το ίδιο πρόβλημα με τη Γερμανία, την έλλειψη εργατικού δυναμικού υψηλού μορφωτικού επιπέδου, είναι ο Καναδάς. Για τη Vicki Saunders, επιχειρηματία από τον Καναδά και συγγραφέα του βιβλίου ¨Think like a ShEO¨, το ζήτημα της γυναικείας επιχειρηματικότητας δεν πρέπει να εξετάζεται από την πλευρά των κοινωνικών συμπτωμάτων του φυλετικού διαχωρισμού αλλά ως θέμα καθαρά οικονομικού ενδιαφέροντος. «Αντιμετωπίζουμε το θέμα της γυναικείας επιχειρηματικότητας ως ένα «αίτημα» ενώ οι γυναίκες είναι μια οικονομική δύναμη.»

Αυτό που πιο πολύ τη ξένισε στη Γερμανία είναι ότι επικρατεί μία σύγχυση ως προς την ηγεσία και το επιχειρείν, «οι γυναίκες με θέσεις σε διοικητικά συμβούλια δεν είναι το ζητούμενο. Δεν πρέπει να μπερδεύουμε την αναζήτηση σταθερότητας και το επιχειρηματικό πνεύμα. Ο επιχειρηματίας ψάχνει πώς θα αλλάξει τα πράγματα, δημιουργεί ιστορία και όχι σταθερότητα.»

Πηγή:protagon