Γράφει ο Χρήστος Χωμενίδης

Δυο ώρες, μισή ώρα, ένα λεπτό ίσως-ίσως πριν να τον μαχαιρώσουν, ο Παύλος Φύσσας δεν το'χε φανταστεί πως θα'μενε για πάντα τριαντατεσσάρων χρονών. Ότι το μαύρο πέπλο θα'πεφτε και θα τον σκέπαζε εκεί -στους πιο γνωστούς του δρόμους- τότε – την πιο γλυκιά νύχτα του φθινοπώρου...

Από αυτήν την άποψη, ο Παύλος Φύσσας έγινε μάλλον Ιφιγένεια παρά Αχιλλέας.

Ο Αχιλλέας βαδίζει εν πλήρει γνώσει προς τον θάνατό του. Η μάνα του τον έχει προειδοποιήσει και εκλιπαρήσει: «Εάν φύγεις τώρα από την Τροία και επιστρέψεις στην πατρίδα σου, θα βασιλεύσεις χρόνια αναρίθμητα μέσα στις ηδονές και μες στα πλούτη και θα πεθάνεις περιστοιχισμένος από παιδιά, εγγόνια και δισέγγονα.» Ο Αχιλλέας έχει απορρίψει κατηγορηματικά την παραπάνω χρυσή προοπτική: «Εάν φύγω από την Τροία δίχως να εκδικηθώ το χαμό του Πατρόκλου μου, όσο και να με προσκυνούν, όσο και να με επιθυμούν, όσο και να με αγαπούν οι άλλοι, εγώ θα είμαι άχθος αρούρης. Βάρος της γης.» Είναι ο πρώτος ήρωας ο Αχιλλέας, ο οποίος ψύχραιμα και συνειδητά θυσιάζει την ζωή του για να διαφυλάξει την τιμή του.

Η Ιφιγένεια, από την άλλη, βαδίζει προς το θάνατο εντελώς ανυποψίαστη. Την μεταφέρουν στην Αυλίδα δήθεν για να την παντρέψουν. Γαμήλια γλέντια τής υπόσχονται, στολίσματα νυφιάτικα και θυσίες λαμπρές όμως –αντί για πρόβατα και για δαμάλες- ανεβάζουν στο θυσιαστήριο την ίδια. Το αίμα της πάντως δεν κυλάει μάταια. Οι θεοί που το έχουν απαιτήσει κρατάνε την υπόσχεσή τους: Ούριος άνεμος σηκώνεται και τα καράβια των Ελλήνων σαλπάρουν επιτέλους για την Τροία.

Από τον Τρωικό Πόλεμο έως τις μέρες μας, αναρίθμητοι άνθρωποι έγιναν στον ανθό τους άστρα. Οι ήρωες είναι οι χάντρες στο κομπολόι της Ιστορίας.

Άλλοι είδανε τον θάνατο τους και τον προκαλέσανε – «ο Ακρίτας είμαι, Χάροντα, δεν περνώ με τα χρόνια, μ'άγγιξες μα δεν με ένοιωσες στα μαρμαρένια αλώνια...» Άλλοι μοιρολογήσανε τους εαυτούς τους εν ζωή – «για δες καιρό που διάλεξε ο Χάρος να με πάρει...» Κι άλλοι θερίστηκαν τυφλά απ'το τυφλό δρεπάνι.

Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος έβγαλε τις βασιλικές περικνημίδες και ρίχτηκε στη μάχη με την περιβολή απλού στρατιώτη - γιατί εάν δεν υπάρχει πλέον η Πόλη, πώς θα εξακολουθήσει να υπάρχει ο Αυτοκράτωρ των Ρωμιών; Η Ιωάννα της Λωραίνης ετέθη η ίδια επικεφαλής του στρατού της για να τον εμπνεύσει.  

O Παύλος Φύσσας δεν το'χε φανταστεί ότι το μαύρο πέπλο θα' πεφτε και θα τον σκέπαζε εκεί -στους πιο γνωστούς του δρόμους- τότε – την πιο γλυκιά νύχτα του φθινοπώρου...

Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης, η μεγαλύτερη -μαζί με τον Κολοκοτρώνη- στρατηγική διάνοια της Επανάστασης, φονεύθηκε από ελληνικό προφανώς χέρι. «Άμα ζήσω» είπε λαβωμένος «θα σας αποκαλύψω τον επίδοξο δολοφόνο μου. Άμα πεθάνω, να μου κλάσετε την πούτσα» εννοώντας ότι μετά τον θάνατό του, δίκες και ανακρίσεις κι αστυνομικές έρευνες θα υποδαύλιζαν απλώς τη διχόνοια.

Φίλοι-φίδια γκρέμισαν τον Οδυσσέα Ανδρούτσο από τον βράχο της Ακρόπολης και δολοφόνησαν τον Μάικλ Κόλινς, ηγέτη του αγώνα για την ιρλανδική ανεξαρτησία. «Σκοτώσαν οι δικοί μας» -και όχι οι εχθροί μας- «το γελαστό παιδί» είναι ο σωστός στίχος.

Πολλοί πλήρωσαν με τη ζωή τους όχι την πατριωτική ή την επαναστατική τους δράση μα την ξεχωριστή, αστραφτερή προσωπικότητά τους που δεν χωρούσε σε καλούπια. Σε περιόδους έκρυθμες, ο φθόνος των μέτριων μεταμφιέζεται σε ιδεολογία. Έτσι χάθηκε ο Λόρκα και η Ελένη Παπαδάκη, η πιο προικισμένη ηθοποιός της γενιάς της...

Οι κοινωνίες έχουν ανάγκη τους ήρωες. Με τη θυσία τους αποδεικνύουν ότι υπάρχει κάτι υψηλότερο και διαρκέστερο από τον πρόσκαιρο βίο. Με το αίμα τους χαράσσουν τις κόκκινες γραμμές της αξιοπρέπειας. Θέτουν τα «ως εδώ» στη φυσιολογική ανθρώπινη ενδοτικότητα. «Εάν εκείνος έδωσε τη ζωή του για το κοινό καλό, εσύ δεν θα προσφέρεις ούτε μια μέρα – δεν θα ρισκάρεις ούτε το ελάχιστο;» ρωτάει τον καθένα μας η συνείδησή του.

Οι κοινωνίες διαπλάθουν τους ήρωες κατά τις ανάγκες τους. Στρογγυλεύουν τις αιχμές, ξεχνάνε σκόπιμα της αντιφάσεις τους, τους μεταμορφώνουν από ανθρώπους σε σύμβολα.

Στις δοξαστικές αφηγήσεις, η Ιφιγένεια αντικρίζει το μαχαίρι με το μεγαλείο μιας πριγκίπισσας. Ο Γρηγόρης Λαμπράκης διασχίζει τον παρακρατικό όχλο με το κεφάλι ψηλά, δεν θα καταδεχόταν -σύμφωνα με τους αγιογράφους του- να ρίξει ούτε βλέμμα στο τρίκυκλο. Ο Αλέκος Παναγούλης στουκάρει για να συναντήσει το πεπρωμένο του και ο Παύλος Μπακογιάννης γίνεται γενναιόδωρα λίπασμα για την εθνική συμφιλίωση και τη δημοκρατία.

Κι όμως οι ήρωες φοβούνται. Πονάνε. Πενθούν για τη μοίρα τους. Κανείς δεν αγκαλιάζει με χαρά τον Χάρο. Γλυκιά η ζωή κι ο θάνατος μαυρίλα. Το ομολογεί ευθαρσώς κι ο Αχιλλέας ακόμα στον Οδυσσέα: Κάλλιο να'σαι ο τελευταίος δούλος στον κόσμο των ζωντανών παρά ο βασιλιάς του Άδη...

Οι Έλληνες έπλευσαν προς την Τροία. Ο Αγαμέμνων καταξιώθηκε ως αρχιστράτηγος. Η θυσία της Ιφιγένειας έπιασε τόπο. Όπως έπιασαν τόπο όλες οι ηρωικές θυσίες - ειδάλλως οι ήρωες θα μας ήταν άγνωστοι, καθώς η Ιστορία γράφεται από τους νικητές.

Για την Κλυταιμνήστρα ωστόσο τίποτα δεν μετράει μπροστά στη σφαγή της θυγατέρας της. Εμπρός στο κοριτσάκι της, που τής το στέρησαν, τύφλα να έχει και το δίκιο των πολλών και τα υψηλά ιδανικά και η δόξα. Σφίγγει τα δόντια δέκα χρόνια και έπειτα εκδικείται με μαχαίρι δίκοπο τον δολοφόνο και πατέρα του σπλάχνου της.

Ποιος θα βρεθεί να κατηγορήσει την Κλυταιμνήστρα;  

Πηγή: lifo

Μέχρι την άλλη εβδομάδα... 

Πάμε, θα κάνουμε μια ιστορική αναδρομή με πρωταγωνιστή τον γραφικό δημοτικό σύμβουλο, Βασίλη Βάρσο:

Τον 17αιώνα, είναι κάποιος υποτακτικός αυλικός που γράφει επιστολή στην Ιερά Εξέταση: «Τα ιερά βιβλία μας το λένε ξεκάθαρα. Η γη δεν κινείται. Τιμωρείστε τον αιρετικό Γαλιλαίο.»

Ελλάδα, αρχές του 19ου αιώνα. Κάθεται σ' ένα καφενείο στο λιμάνι του Ναυπλίου και μουρμουρίζει χαζεύοντας εργάτες να ξεφορτώνουν πατάτες: «Αυτή η ιδέα του Καποδίστρια να φέρει τούτο το ξενόφερτο, βρωμερό, επικίνδυνο προϊόν στην Ελλάδα δεν θα μας βγει σε καλό».

Το 1901, είναι καθηγητής που φρίττει διαβάζοντας τα μεταφρασμένα στη δημοτική Ευαγγέλια, στην εφημερίδα Ακρόπολις: «Αίσχος! Του λοιπού πάσα επιβουλή κατά της θρησκείας και της γλώσσης, απαγορεύεται δια ροπάλου!»

Λίγα χρόνια μετά δηλώνει με πάθος τη δυσαρέσκειά του και για τα μικτά μπάνια: «Άνδρες και γυναίκες μαζί στην παραλία; Τι είναι τούτα τα μπαιν μιξτ; Ήθος μηδέν!»

Το 1921 διαμαρτύρεται κατά του πρωθυπουργού Γούναρη που επανέφερε στη Βουλή την πρόταση για ψήφο των γυναικών: «Άκουσον άκουσον! Η θέση της γυναίκας είναι στο σπίτι και στην κουζίνα! Όχι στις κάλπες!» Κάτι μου θυμίζει εδώ, τι μου θυμίζει, τι, α το βρήκα, τον Βάρσο…

Το 1926 είναι μέλος του καθεστώτος Πάγκαλου. Εμπνέεται τον νόμο που ψηφίζεται τον Μάιο του ίδιου έτους, σύμφωνα με τον οποίο οι φούστες των γυναικών δεν πρέπει ν' απέχουν περισσότερο από 30 πόντους απ' το έδαφος. Εκπαιδεύει τους αστυνομικούς να τσεκάρουν επιτόπου κάθε ύποπτη, με τον χάρακα.

Τη δεκαετία του 1940 χαιρετίζει με ενθουσιασμό την απαγόρευση του μπικίνι που σχεδίασε ο Γάλλος μηχανικός Λουί Ρεάρ.

Τη δεκαετία του 1950 είναι κάτοικος ελληνικού νησιού. Επιδοκιμάζει τον δεσπότη που όρμησε εναντίον τουριστών γυμνιστών, ξεφωνίζοντάς τους: «ντυθείτε αμαρτωλοί ή ξεκουμπιστείτε από 'δω!». Το βράδυ, βέβαια, αποκοιμιέται σκεπτόμενος τους κώλους και τα στήθη που λιάζονταν δίπλα στο κύμα. Εδώ δικαιωματικά παίρνει σειρά η Μ. Σαλματάνη-Κεφαλά.

Στην Αμερική της δεκαετίας του 1960, τον συναντάμε σ' ένα δικαστήριο να υπερασπίζεται την Κου Κλουξ Κλαν: «Αν ήταν να είμαστε ίσοι με τους μαύρους, δεν θα 'τα μαύροι κύριοι δικαστές».

Την ίδια δεκαετία, ή και λίγο αργότερα, είναι καθωσπρέπει οικογενειάρχης, κάτοικος πολυκατοικίας. Ένα βράδυ καλεί την αστυνομία έντρομος: «Βοήθεια! Στο διπλανό διαμέρισμα ακούνε rock 'n roll. Το rock 'n roll είναι του Σατανά». Εδώ πρωταγωνιστικό ρόλο σε ντουέτο, το γνωστό τις πάση στην Κηφισιά, για τις  άμεμπτες-ηθικές θέσεις του «ζευγάρι», ο Βασίλης Βάρσος και η Μ. Σαλματάνη-Κεφαλά.

Το 2014, καταφέρεται εναντίον του συμφώνου συμβίωσης, εξισώνοντας την ομοφυλοφιλία με την παιδοφιλία και την κτηνοβασία: «Υπάρχουν κόμματα στην Ολλανδία που αναγνωρίζουν την παιδοφιλία. Τι θα κάνουμε, θα το υιοθετήσουμε και εμείς; Υπάρχουν επίσης και οίκοι ανοχής που επιτρέπουν την κτηνοβασία. Τι θα κάνουμε, θα το υιοθετήσουμε και εμείς; Το σύμφωνο συμβίωσης δεν μπορεί να βρει θέση σε εμάς».

Κάθε είδους Βαρσαί-οι και Σαλματάνη-δες. Σ' όποιο σημείο του χωροχρόνου κι αν τους συναντήσεις, είναι οι ίδιοι άνθρωποι. Οι βαθιά συντηρητικοί, οι δύσκαμπτοι, αυτοί που τρέμουν τις αλλαγές σαν τον διάολο. Έχουν τους λόγους τους. Στις περισσότερες περιπτώσεις τους ξεπερνά η ιστορία. Ας ελπίσουμε να τους ξεπεράσει κι εδώ.

Είναι βασισμένο σε ένα κείμενο της Λίζας Σταμπούλογλου και «μεταλλαγμένο» -ως προς τα πρόσωπα- για τις ανάγκες του άρθρου.  

Πηγή : protagon