Η 22χρονη κόρη της Μόνικα Μπελούτσι και του Βενσάν Κασέλ, στον πρώτο κεντρικό ρόλο της, υποδύεται μια χορεύτρια που καταφέρνει να γίνει δεκτή στο περίφημο μπαλέτο της Οπερας του Παρισιού, αλλά θα κληθεί να παίξει σε ένα «καταραμένο» έργο, τον «Ορφέα». Ο σκηνοθέτης αφηγείται την ιστορία μέσα από τα μάτια της νεαρής μπαλαρίνας, «μετατρέποντας τον μύθο του Ορφέα σε μύθο της Ευρυδίκης»

H Ντέβα Κασέλ δεν είχε κάνει ποτέ μαθήματα χορού προτού αποφασίσει να γίνει ηθοποιός. Ωστόσο, μετά το βαλς που χόρεψε ως Αντζέλικα Σεντάρα στη σειρά του Netflix «Ο Γατόπαρδος», χρειάστηκε να αφοσιωθεί στον χορό με συνέπεια και επιμονή: ο ρόλος της Αναστασία Μαρέσκου στη νέα κινηματογραφική εκδοχή του «Φαντάσματος της Οπερας» απαιτούσε να φορέσει πουέντ. Εμπνευσμένη από το ομώνυμο κλασικό έργο της γαλλικής γοτθικής λογοτεχνίας του Γκαστόν Λερού, η ταινία παρουσιάστηκε τις προηγούμενες ημέρες στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Ρώμης. Είναι ο πρώτος κεντρικός κινηματογραφικός ρόλος για τη μόλις 22χρονη κόρη της Μόνικα Μπελούτσι και του Βενσάν Κασέλ.

Ο σκηνοθέτης και σεναριογράφος Αλεξάντρ Καστανιετί, λάτρης της όπερας (ο ιταλός πατέρας του ήταν αοιδός) την επέλεξε για να υποδυθεί μια νεαρή χορεύτρια που από τα βουνά της Ρουμανίας καταφέρνει να γίνει δεκτή στο περίφημο μπαλέτο της Οπερας του Παρισιού. Σε ανταπόκρισή της από το φεστιβάλ, η Στεφάνια Ουλίβι της ιταλικής Corriere della Sera την περιγράφει ως μια «μικρή Σταχτοπούτα» με μεγάλο ταλέντο. Σύντομα, όμως, η νεαρή χορεύτρια καλείται να συμμετάσχει στο ανέβασμα ενός «καταραμένου» έργου: του «Ορφέα», που στην ιστορία της ταινίας έχει συνθέσει ο μυστηριώδης Ερνέστ Ντιπρέ. «Αν πιστεύω στα φαντάσματα;

Δεν ξέρω. Μου αρέσει, όμως, να σκέφτομαι ότι υπάρχουν οντότητες και δυνάμεις μεγαλύτερες από εμάς, που μπορούν να μας καθοδηγούν», λέει η Ντέβα Κασέλ. «Εχω ζήσει εμπειρίες που άγγιζαν το παραφυσικό και, όταν μου πρότειναν την ταινία, με ενδιέφερε πολύ να δω πώς ήθελε ο Αλεξάντρ να αποδώσει αυτή τη διάσταση». Ο σκηνοθέτης επέλεξε να αφηγηθεί ολόκληρη την ιστορία μέσα από τα μάτια της νεαρής μπαλαρίνας, «μετατρέποντας τον μύθο του Ορφέα σε μύθο της Ευρυδίκης», όπως εξήγησε. «Ηθελα να αναδείξω τη δύναμη των γυναικών. Με συναρπάζει να βλέπω ηρωίδες στο επίκεντρο της δράσης». Ανάμεσα σε μυστήρια, πνευματιστικές συνεδρίες και ονειρικές εικόνες, εκεί όπου το πραγματικό συναντά το υπερφυσικό, ξετυλίγεται ένας αδύνατος έρωτας: ανάμεσα στην Αναστασία και το φάντασμα του συνθέτη που υποδύεται ο Ζιλιέν ντε Σεν Ζαν

. «Η απόλυτη αγάπη είναι δύσκολο να οριστεί. Νομίζω ότι αλλάζει με την ηλικία. Για μένα σημαίνει να ακούς τον άλλον και να έχεις υπομονή, χωρίς όρους. Το αληθινό δώρο –και αυτό μου το έμαθαν οι γονείς μου– δεν είναι να σε αγαπούν, αλλά να αγαπάς», σημειώνει η Ντέβα Κασέλ. «Δεν χρειάζεται πάντα να εξηγείς τα πάντα» Από τους γονείς της έμαθε επίσης πώς να διαχειρίζεται την πίεση και τις μεγάλες προσδοκίες που τη συνοδεύουν. «Βεβαίως, η έκθεση στη δημοσιότητα είναι πολύ μεγάλη και μπορεί να γίνει παρεμβατική. Οι γονείς μου, όμως, μου έμαθαν να βρίσκω χρόνο και τρόπο να μένω μόνη μου. Νομίζω ότι όλοι το έχουμε ανάγκη. Ανέκαθεν μου έλεγαν: “Δίνε χώρο και στη σιωπή.

Δεν χρειάζεται πάντα να εξηγείς τα πάντα”».

Η ηρωίδα της κινείται σε ένα άκρως ανταγωνιστικό περιβάλλον. Η Ντέβα, ωστόσο, έχει διαφορετική εμπειρία από τον δικό της χώρο: «Ο κινηματογράφος είναι λιγότερο ανταγωνιστικός, ακόμη και σε σύγκριση με τη μόδα, από όπου ξεκίνησα και όπου έμαθα πολλά. Εγώ, πάντως, ανταγωνίζομαι περισσότερο τον εαυτό μου: εσύ είσαι που πρέπει να τολμήσεις να δοκιμάσεις τα όριά σου». Η ίδια το έκανε με τρεις μήνες μαθημάτων χορού, μαζί με τη χορεύτρια που την ντουμπλάρει στην ταινία. «Χρειάζεται πολλή πειθαρχία. Και συνέπεια. Ξεκίνησα από το μηδέν και κάθε μέρα το έβρισκα πιο ενδιαφέρον.

Με βοήθησε να αποκτήσω μια επίγνωση του σώματός μου που δεν είχα προηγουμένως, να συντονίσω το σώμα με το μυαλό. Η κίνηση σου χαρίζει ελευθερία. Από πρόβα σε πρόβα, η Αναστασία αφηνόταν ολοένα περισσότερο», ανέφερε σχετικά. Για την Ντέβα Κασέλ, το επόμενο βήμα είναι ένας ακόμη πρωταγωνιστικός ρόλος: θα υποδυθεί τη Μαρία της Ναζαρέτ στην ταινία «Zero A.D.» του μεξικανού σκηνοθέτη Αλεχάντρο Μοντεβέρδε. 

Από το επαρχιακό Πουατιέ της Κατοχής στα κατάμεστα αμφιθέατρα του Παρισιού: Η ζωή και το έργο του φιλοσόφου που έμαθε στον κόσμο να κοιτάζει πίσω από τους θεσμούς.

Οταν ο Μισέλ Φουκό έφυγε από τη ζωή το 1984 από επιπλοκές του AIDS, θεωρούνταν ο πιο διακεκριμένος φιλόσοφος της Γαλλίας. Είχε καταφέρει νεότερος να μπει στις λίστες των ευπώλητων εκδόσεων με το πυκνό και δύσκολο βιβλίο του «Οι λέξεις και τα πράγματα: Μια αρχαιολογία των επιστημών του ανθρώπου», επί δεκατέσσερα χρόνια δίδασκε στο Collège de France, το πιο περίβλεπτο ακαδημαϊκό ίδρυμα της Γαλλίας, ήταν εξόχως γνωστός και στις ΗΠΑ και χάρη στις μεταφράσεις των έργων του είχε αποκτήσει φήμη στα πέρατα του κόσμου. Οπως μάλιστα αναφέρει ο Ντέιβιντ Μέισι στη βιογραφία με τίτλο «The Lives of Michel Foucault», ο γερμανός φιλόσοφος Γιούργκεν Χάμπερμας, ο οποίος διαφωνούσε με αρκετές από τις πεποιθήσεις του γάλλου συναδέλφου του, είχε πει: «Από τον κύκλο των φιλοσόφων της γενιάς μου που εξετάζουν την εποχή μας, ο Φουκό έχει επιδράσει στο πνεύμα των καιρών με τον πιο σταθερό τρόπο».

Σήμερα, στις 15 Οκτωβρίου, συμπληρώνονται εκατό χρόνια από τη γέννησή του και η Γαλλία τιμά την επέτειο με τον πλέον ενδεδειγμένο τρόπο: εκδίδοντας βιβλία. Ο οίκος Gallimard κυκλοφορεί μια ανθολογία από τα «Dits et écrits», πενήντα πέντε κείμενα από το 1961 έως το 1984, ανάμεσά τους και μία ανέκδοτη εκδοχή της περίφημης διάλεξης «Τι είναι ένας συγγραφέας;». Εχουν προηγηθεί τα ρεπορτάζ του από την ιρανική επανάσταση, ενώ η Flammarion φέρνει στο φως ανέκδοτα κείμενα με τον τίτλο «La croisade des enfants». Τον προσεχή Νοέμβριο θα δημοσιευθούν για πρώτη φορά οι διαλέξεις που έδωσε στην Τυνησία στα τέλη των 60s. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, κυκλοφορούν ένα κόμικ για τη ζωή του και δύο δοκίμια από τους σημαντικότερους μελετητές του. Επίσης, θα προβληθεί ένα εμβριθές ντοκιμαντέρ-αφιέρωμα στη γαλλική τηλεόραση.

Ο νεαρός από το Πουατιέ

Γεννήθηκε ως Πολ-Μισέλ Φουκό στο Πουατιέ της κεντροδυτικής Γαλλίας, σε μια εύπορη αστική οικογένεια γιατρών. Ο πατέρας του, Πολ Φουκό, χειρουργός και καθηγητής Ανατομίας, ήθελε ο γιος του να ακολουθήσει τα χνάρια του. Εκείνος αφαίρεσε από νωρίς το όνομα Πολ από τη ζωή του, μαζί με την προοπτική τού να πιάσει νυστέρι στα χέρια του. «Είμαι γιος χειρουργού» θα πει ωστόσο σε μια συνέντευξη του 1968, εξηγώντας το λογοτεχνικό ύφος του. Στο «Becoming Foucault – The Poitiers Years», το πιο ενδιαφέρον βιβλίο που γράφτηκε τα τελευταία χρόνια για τη νεότητά του, ο αμερικανός ιστορικός Μάικλ Μπέρεντ υποστηρίζει ότι οι πλέον διάσημες ιστοριογραφικές μέθοδοι του Φουκό, οι οποίες προσομοιάζουν με μια «διανοητική νεκροψία», θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως μια έμμεση κριτική στην ιατρική ιδιότητα του πατέρα του, καθώς αναδεικνύουν τον τρόπο με τον οποίο η θεσμική γνώση ασκεί κοινωνικό έλεγχο.

Ο Μπέρεντ ξεκινά, μάλιστα, από το τέλος: από τη νεκρική πομπή του 1984 στο Πουατιέ, όταν ο παγκόσμιος σταρ του στοχασμού επέστρεψε στην επαρχιακή πόλη την οποία είχε κάνει τα πάντα για να αφήσει πίσω του. Εκεί είχε συμβεί κάτι που, παραδόξως, έχει απασχολήσει ελάχιστους: γνώρισε την εξουσία στην πιο ωμή της μορφή στα δεκατρία του έτη, όταν τα γερμανικά στρατεύματα μπήκαν στην πόλη. Ακολούθησαν τα σχολικά χρόνια της Κατοχής, όπου διάβασε για πρώτη φορά Καντ, και οι συμμαχικοί βομβαρδισμοί τού 1944, που κατά τον Μπέρεντ καλλιέργησαν μια εμμονή με τον θάνατο η οποία δεν θα τον εγκατέλειπε ποτέ.

Με την ίδια περίοδο ασχολείται και το «Foucault avant Foucault: Archéologie d’une jeunesse» του γάλλου ανθρωπολόγου Νταβίντ Πιό, που κυκλοφόρησε πριν από περίπου έναν μήνα. Ουδείς από τους δύο ισχυρίζεται ότι η παιδική ηλικία εξηγεί τα πάντα. Αμφότεροι όμως προσπαθούν να λύσουν το ίδιο μυστήριο: πώς ένα «καλό παιδί» της επαρχίας έγινε ο πιο ανήσυχος στοχαστής της γενιάς του. Η απάντηση περνά, εν μέρει, από την École Normale Supérieure, την ελίτ σχολή του Παρισιού στην οποία εισήχθη το 1946. Εκεί πέρασε μια βαθιά προσωπική κρίση, που είχε να κάνει και με την ομοφυλοφιλία του σε μια εποχή που αυτός ο σεξουαλικός προσανατολισμός δεν ήταν αποδεκτός. Γράφτηκε για λίγο στο Κομμουνιστικό Κόμμα και αποχώρησε σύντομα.

Ο Μισέλ Φουκό απέρριψε τον υπαρξισμό του Σαρτρ, ανακάλυψε και μελέτησε ξανά και ξανά τον Χέγκελ, τον Νίτσε και τον Χάιντεγκερ. Σπούδασε Φιλοσοφία, αλλά και Ψυχολογία, και επισκεπτόταν ψυχιατρικά νοσοκομεία. Τη δεκαετία του ’50 την πέρασε στην Ουψάλα της Σουηδίας, στη Βαρσοβία και στο Αμβούργο, δουλεύοντας ως μορφωτικός ακόλουθος. Στη βιβλιοθήκη της Ουψάλας, με τα αμέτρητα ιατρικά αρχεία, γράφτηκε το μεγαλύτερο μέρος της «Ιστορίας της τρέλας» (1961). Ο φιλόσοφος και ιστορικός της επιστήμης Ζορζ Κανγκιλέμ αναγνώρισε αμέσως το έργο ως αυτό που ήταν: ένα βιβλίο που δεν ρωτούσε «τι είναι η τρέλα», αλλά «πώς αποφασίσαμε ποιος είναι τρελός και τι κερδίσαμε κλείνοντάς τον μέσα σε ιδρύματα».

Το 1963 έγραψε για τη γέννηση της κλινικής ιατρικής και το 1966 ήρθε το βιβλίο που τον κατέστησε πασίγνωστο, το «Οι λέξεις και τα πράγματα». Στις σελίδες του περιέγραφε μια εικόνα που έμεινε: ο «άνθρωπος», όπως τον επινόησαν οι ανθρωπιστικές επιστήμες του 19ου αιώνα, είναι μια πρόσφατη εφεύρεση, που μπορεί να σβηστεί «σαν πρόσωπο ζωγραφισμένο στην άμμο, στην άκρη της θάλασσας». Ο Ζαν-Πολ Σαρτρ ενοχλήθηκε. Το κοινό ενθουσιάστηκε.

Ο Φουκό, ως συνήθως, θέλησε να βρεθεί αλλού: στην Τυνησία, στο χωριό Σίντι Μπου Σαΐντ, πάνω από τον κόλπο της Τύνιδας, στης οποίας το πανεπιστήμιο δίδαξε έως το 1968 και είδε από κοντά τη σκληρή καταστολή των φοιτητών. Μετά τις ταραχές του Μάη του ’68 δίδαξε στο πειραματικό Πανεπιστήμιο της Βανσέν και το 1970 έγινε καθηγητής στο Collège de France, σε μια έδρα που την ονόμασε ο ίδιος «Ιστορία των συστημάτων σκέψης». Οι διαλέξεις του έγιναν κοσμικό γεγονός. Το αμφιθέατρο γέμιζε ώρες πριν, οι ακροατές στριμώχνονταν στους διαδρόμους, τα κασετόφωνα στοιβάζονταν στην έδρα. Ο ίδιος παραπονιόταν ότι μιλούσε σε ένα κοινό που δεν ήξερε, χωρίς τη δυνατότητα διαλόγου.

Φουκό και Σαρτρ, πλάι-πλάι, έξω από τα εργοστάσια της Renault το 1972, διαμαρτύρονται για τη δολοφονία του μαοϊκού εργάτη Πιερ Οβερνέ. Φωτογραφία: Josee Lorenzo

Παράλληλα, έγινε ακτιβιστής. Το 1971 ίδρυσε μαζί με τον σύντροφό του, τον κοινωνιολόγο Ντανιέλ Ντεφέρ, και άλλους διανοούμενους την «Ομάδα πληροφόρησης για τις φυλακές» (GIP), που δεν ζητούσε να μιλήσει εξ ονόματος των κρατουμένων αλλά να μιλήσουν οι ίδιοι οι κρατούμενοι. Από αυτή την εμπειρία γεννήθηκε το «Επιτήρηση και τιμωρία – Η γέννηση της φυλακής» (1975), ίσως το βιβλίο του που έχει διαβαστεί περισσότερο έξω από τα πανεπιστήμια. Εκεί ανακάλυψε για όλους μας το Πανοπτικόν, το σχέδιο φυλακής του άγγλου φιλοσόφου και κοινωνιολόγου Τζέρεμι Μπένθαμ: ένας κυκλικός πύργος με κελιά γύρω-γύρω και έναν φρουρό στο κέντρο, που βλέπει τους πάντες χωρίς να τον βλέπει κανείς. Το κόλπο, έλεγε ο Φουκό, είναι ότι ο φρουρός δεν χρειάζεται καν να είναι εκεί. Αρκεί ο κρατούμενος να πιστεύει ότι μπορεί να τον βλέπουν, για να συμπεριφέρεται σαν να τον βλέπουν.

Από εκεί προέκυψε η ιδέα ότι η εξουσία δεν είναι κάτι που κατέχει ένας βασιλιάς ή ένα κράτος, αλλά ένα πλέγμα σχέσεων που περνά μέσα από τα σχολεία, τα νοσοκομεία, τους στρατώνες, τα εργοστάσια και, τελικά, μέσα από εμάς τους ίδιους. Και ότι φτιάχνει υποκείμενα, κατηγορίες, «κανονικούς» και «ανώμαλους». Το 1976, στον πρώτο τόμο της «Ιστορίας της σεξουαλικότητας – Η βούληση για γνώση», έκανε το ίδιο με το σεξ. Υποτίθεται, έλεγε, ότι η νεωτερικότητα κατέπνιξε τη σεξουαλικότητα. Κι όμως, ποτέ άλλοτε δεν μιλήσαμε τόσο πολύ για αυτή: στον εξομολογητή, τον γιατρό, τον ψυχαναλυτή. Εκεί εμφανίζεται και η λέξη που θα έκανε τεράστια καριέρα, η «βιοπολιτική», η διαχείριση της ζωής ολόκληρων πληθυσμών από το κράτος: γεννήσεις, θνησιμότητα, υγιεινή, δημόσια υγεία.

Από τους αγιατολάχ στους στωικούς

Δεν ήταν άγιος, ούτε αλάθητος. Το φθινόπωρο του 1978 πήγε δύο φορές στο Ιράν ως ανταποκριτής της ιταλικής εφημερίδας «Corriere della Sera» και έγραψε με θαυμασμό για την «πολιτική πνευματικότητα» της εξέγερσης κατά του σάχη. Λίγους μήνες αργότερα, το καθεστώς των αγιατολάχ τον διέψευσε με τον πιο βίαιο τρόπο. Στα τελευταία του χρόνια ο Φουκό, που είχε περάσει μια ζωή αναλύοντας πώς μας καθορίζουν οι άλλοι, στράφηκε στους αρχαίους Ελληνες και τους Ρωμαίους για να καταλάβει πώς μπορούμε να αυτοπραγματωθούμε.

Οι τελευταίοι τόμοι στην «Ιστορία της σεξουαλικότητας», με τίτλους «Η χρήση των ηδονών» και «Η επιμέλεια εαυτού», κυκλοφόρησαν τον Ιούνιο του 1984. Λένε ότι πρόλαβε να δει τα πρώτα αντίτυπα στο νοσοκομείο. Στα μαθήματά του εκείνων των χρόνων, οι ελληνικές λέξεις επανέρχονται σαν ρεφρέν. «Επιμέλεια εαυτού»: η φροντίδα του εαυτού ως ηθική άσκηση και όχι ως εγωισμός. «Παρρησία»: το θάρρος να λες την αλήθεια ακόμη και όταν σου κοστίζει. Ηταν σαν να βρήκε, στο τέλος, στον Σωκράτη και τους στωικούς ένα όπλο απέναντι στο Πανοπτικόν: αν δεν μπορείς να γκρεμίσεις τον πύργο, μπορείς τουλάχιστον να αποφασίσεις ποιος θα είσαι μέσα στο κελί.

Χρειαζόμαστε τον Φουκό στα εκατό του; Μάλλον ναι, και αρκεί να κοιτάξει κανείς γύρω του για να καταλάβει γιατί. Ζούμε σε ένα ψηφιακό Πανοπτικόν, μόνο που σε αυτό οι κρατούμενοι μπαίνουν οικειοθελώς, ανεβάζουν οι ίδιοι τη φωτογραφία τους στο κελί και περιμένουν τα «μου αρέσει». Οι αλγόριθμοι αποφασίζουν τι είναι «κανονικό», τα δεδομένα της υγείας μας γίνονται εμπόρευμα και η εξομολόγηση έχει μετακομίσει από το εξομολογητήριο στα podcasts και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο Φουκό δεν θα μας έλεγε τι να κάνουμε με όλα αυτά. Δεν του άρεσαν οι αυτοπροσδιορισμοί: «Μη με ρωτάτε ποιος είμαι και μη μου ζητάτε να παραμείνω ο ίδιος» έγραφε το 1969. Εχει ωστόσο αφήσει πίσω του ένα έργο που μπορεί να μας βοηθήσει να καταλάβουμε ότι τίποτα από όσα θεωρούμε φυσικά και αυτονόητα δεν ήταν ανέκαθεν έτσι.

Σε συνέντευξή του στο περιοδικό People τον Φεβρουάριο του 2024, ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο δήλωσε ότι αυτό που του αρέσει περισσότερο να κάνει με τα παιδιά του είναι «απλά να είμαστε μαζί, να κάνουμε ταξίδια σε ζεστά μέρη».

Ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο είναι πατέρας επτά παιδιών. Ο βραβευμένος με Όσκαρ ηθοποιός και η πρώτη του σύζυγος, Ντιάν Άμποτ, έχουν μια κόρη, τη Ντρένα (55 ετών), και έναν γιο, τον Ραφαέλ (49 ετών). Το 1995, απέκτησε τα δίδυμα Τζούλιαν και Έιριν (31 ετών) με την πρώην σύντροφό του, το μοντέλο και ηθοποιό Τούκι Σμιθ. Η Έιριν αποκάλυψε ότι είναι τρανσέξουαλ τον Απρίλιο του 2025.

Επιπλέον, ο Ντε Νίρο έχει έναν γιο, τον Έλιοτ (28 ετών), και μια κόρη, την Έλεν Γκρέις (14 ετών), με την πρώην σύζυγό του, Γκρέις Χάιταουερ, ενώ τον Απρίλιο του 2023 απέκτησε μια κόρη, την Τζία, με τη σύντροφό του Τίφανι Τσεν.

Η μόνη συμβουλή στα παιδιά του

Σε συνέντευξή του στο περιοδικό People τον Φεβρουάριο του 2024, ο Ντε Νίρο δήλωσε ότι αυτό που του αρέσει περισσότερο να κάνει με τα παιδιά του είναι «απλά να είμαστε μαζί, να κάνουμε ταξίδια σε ζεστά μέρη».

«Το γεγονός ότι θα είναι όλοι μαζί είναι τα πάντα για μένα», είπε.

Ως παππούς επίσης, ο Ντε Νίρο είπε ότι το καλύτερο που μπορεί να κάνει ένας γονιός ή ένας παππούς είναι να ενθαρρύνει τα παιδιά του να κυνηγήσουν τα όνειρά τους.

«Στα παιδιά μου λέω: “Αν θέλετε να γίνετε ηθοποιοί ή θέλετε να κάνετε αυτό ή εκείνο, δεν υπάρχει πρόβλημα, αρκεί να είστε ευτυχισμένοι. Απλά μην υποτιμάτε τον εαυτό σας», δήλωσε ο Ντε Νίρο.

Ρόμπερτ Ντε Νίρο, Τζούλιαν Ντε Νίρο και Ντρένα Ντε Νίρο. Photo: Drena /Instagram

Ντρένα Ντε Νίρο, 55

Η Ντρένα Ντε Νίρο είναι κόρη της Ντιάν Άμποτ και του τότε συζύγου της. στις 3 Σεπτεμβρίου 1971. Ο Ντε Νίρο υιοθέτησε τη Ντρένα όταν παντρεύτηκε την Άμποτ το 1976, οπότε και η Ντρένα πήρε το επώνυμο του ηθοποιού.

Ως κόρη δύο επιτυχημένων ηθοποιών, η Ντρένα πέρασε μεγάλο μέρος της παιδικής της ηλικίας σε πλατό κινηματογραφικών ταινιών και ταξιδεύοντας ανά τον κόσμο — ο Ντε Νίρο γυρνούσε τις ταινίες «Ο Νονός Μέρος II» και «1900» σε όλη την Ιταλία, όταν η Ντρένα ήταν ακόμα νήπιο. Σε συνέντευξή της το 2011 στο περιοδικό Avenue, περιέγραψε την περίοδο που πέρασε στην Ιταλία ως μία από τις πιο αγαπημένες αναμνήσεις της παιδικής της ηλικίας.

«Ήταν πολύ ευτυχισμένα χρόνια της ζωής μου», δήλωσε στο περιοδικό. «Ταξιδεύαμε πολύ και, για ένα μικρό παιδί, αυτό σίγουρα μου ενστάλαξε μια αίσθηση άνεσης και αγάπη για τα ταξίδια».

Η Ντρένα τελικά έγινε μοντέλο και έκανε το ντεμπούτο της στις πασαρέλες κατά τη διάρκεια της Εβδομάδας Μόδας της Νέας Υόρκης. Έκτοτε έχει συνεργαστεί με σχεδιαστές όπως ο Πάτρικ Κέλι, ο Ζαν Πολ Γκωτιέ, η Βιβιέν Γουέστγουντ και ο Τζιόρτζιο Αρμάνι. Μετά την εντυπωσιακή καριέρα της ως μοντέλο, η Ντρένα εργάστηκε ως DJ, αλλά η υποκριτική πάντα την τραβούσε.

«Ήξερα ότι, στην πραγματικότητα, αυτό που ήθελα να κάνω ήταν να παίζω. Αυτό που με εντυπωσίασε ήταν η επαγγελματική πλευρά», δήλωσε στο περιοδικό Avenue.

«Όλοι ήταν πραγματικά αφοσιωμένοι και προσηλωμένοι στη δουλειά τους». Το βιογραφικό της περιλαμβάνει ταινίες όπως «Great Expectations», «A Star is Born» και «Joy».

Δοκίμασε επίσης τις δυνάμεις της στην παραγωγή και ίδρυσε την εταιρεία παραγωγής Daredevil Films and Television στις αρχές της δεκαετίας του 2000. «Είχα μεγαλύτερη κλίση να ασχοληθώ ως παραγωγός», δήλωσε η Ντρένα στο «Avenue». «Δεν ήθελα απλώς να μου λένε τι να κάνω· ήθελα και εγώ να λέω στους άλλους τι να κάνουν. … Αυτή είναι περισσότερο η φύση μου».

Το 2001, σκηνοθέτησε το πρώτο της ντοκιμαντέρ μικρού μήκους, το «Girls & Dolls», για το οποίο κέρδισε ένα βραβείο στο Φεστιβάλ Ανεξάρτητου Κινηματογράφου και Βίντεο της Νέας Υόρκης, σύμφωνα με την ιστοσελίδα της.

«Στα παιδιά μου λέω: “Αν θέλετε να γίνετε ηθοποιοί ή θέλετε να κάνετε αυτό ή εκείνο, δεν υπάρχει πρόβλημα, αρκεί να είστε ευτυχισμένοι. Απλά μην υποτιμάτε τον εαυτό σας», δήλωσε ο Ντε Νίρο

Ο Λεάντρο πέθανε στις 2 Ιουλίου 2023. Η Ντρένα μοιράστηκε την είδηση του θανάτου του 19χρονου γιου της στο Instagram.

«Ο όμορφος, γλυκός μου άγγελος. Σ’ αγαπούσα πέρα από κάθε λέξη ή περιγραφή από τη στιγμή που σε ένιωσα στην κοιλιά μου», έγραψε στη λεζάντα μιας φωτογραφίας του μοναδικού της παιδιού. «Ήσουν η χαρά μου, η καρδιά μου και ό,τι ήταν ποτέ αγνό και αληθινό στη ζωή μου. Μακάρι να ήμουν μαζί σου αυτή τη στιγμή».

Ντρένα και Λέαντρο / Photo: Drena De Niro/Instagram

Ένα μήνα αργότερα, το γραφείο του επικεφαλής ιατροδικαστή της Νέας Υόρκης διαπίστωσε ότι ο Λεάντρο πέθανε από τυχαία υπερδοσολογία. Σύμφωνα με τον ιατροδικαστή, στον οργανισμό του Λεάντρο υπήρχαν «τοξικά» επίπεδα «φεντανύλης, βρωμαζολάμης, αλπραζολάμης, 7-αμινοκλοναζεπάμης, κεταμίνης και κοκαΐνης» τη στιγμή του θανάτου του.

«Σήμερα θα γινόσουν 20 ετών. Σ’ ευχαριστώ για τις πιο ευτυχισμένες και βαθιές δύο δεκαετίες της ζωής μου, μικρέ άγγελε», έγραψε η Ντρένα στο Instagram λίγες μόνο ημέρες μετά τη δημοσίευση της έκθεσης του ιατροδικαστή. «Ελπίζω να είσαι γαλήνιος και το πνεύμα σου να είναι γεμάτο χαρά σήμερα και πάντα».

Ραφαέλ Ντε Νίρο, 49

Ο Ντε Νίρο και η Άμποτ απέκτησαν τον γιο τους, Ραφαέλ Ευγένιο Ντε Νίρο, στις 9 Νοεμβρίου 1976. Αν και ο Ραφαέλ δεν ακολούθησε τα κινηματογραφικά βήματα της οικογένειάς του, έχει καταφέρει να κάνει όνομα, εργαζόμενος στην κτηματομεσιτική εταιρεία Douglas Elliman.

Ο Ραφαέλ εργάζεται στην κτηματομεσιτική εταιρεία του Μανχάταν από τις αρχές της δεκαετίας του 2000. Σύμφωνα με την επαγγελματική του ιστοσελίδα, ίδρυσε την «Ομάδα Ντε Νίρο» (De Niro Team) σε συνεργασία με την εταιρεία ακινήτων το 2004. Μεταξύ των διασημότερων πελατών του συγκαταλέγονται ο Τζον Μπον Τζόβι, η Κέλι Ρίπα και η Ρενέ Ζελβέγκερ.

Το 2008, ο Ραφαέλ έγινε εταίρος στο ξενοδοχείο «Γκρίνουιτς» (Greenwich Hotel) στη συνοικία ΤριΜπέκα (TriBeCa) της Νέας Υόρκης. Είναι επίσης ιδρυτικό μέλος του διοικητικού συμβουλίου του «New York Residential Agent Continuum».

Το 2008, ο Ράφαελ παντρεύτηκε την Κλοντίν ντε Μάτος σε έναν ιδιωτικό γάμο στις Μπαχάμες. Σύμφωνα με πληροφορίες, το ζευγάρι γνωρίστηκε στη Douglas Elliman. Απέκτησαν τρία παιδιά μαζί πριν χωρίσουν το 2015. Το διαζύγιό τους οριστικοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2020, σύμφωνα με το Page Six.

Ο Ραφαέλ βρήκε ξανά τον έρωτα με τη στιλίστρια Χάνα Κάρνες. Η εφημερίδα «Page Six» ανέφερε ότι έκαναν την πρώτη τους δημόσια εμφάνιση στην προβολή της ταινίας του Ντε Νίρο «The Wizard of Lies» τον Μάιο του 2017. Το ζευγάρι είχε προγραμματίσει να παντρευτεί τον Απρίλιο του 2020, αλλά λόγω της πανδημίας του COVID-19, ο Ραφαέλ και η Κάρνες αντάλλαξαν όρκους στο Δημαρχείο της Νέας Υόρκης τον Μάρτιο του 2020.

«Θέλουμε να το γιορτάσουμε με φίλους και συγγενείς σε ένα ανεπίσημο δείπνο, όταν θα είναι ασφαλές να το κάνουμε, στο Milos, στο Hudson Yards», δήλωσε στην «New York Post». «Είναι ένα από τα αγαπημένα μας εστιατόρια».

Τζούλιαν Ντε Νίρο, 31

Μετά το διαζύγιό του από την Άμποτ, ο Ντε Νίρο άρχισε να βγαίνει με την ηθοποιό Τούκι Σμιθ το 1988. Ο γιος τους, Τζούλιαν Χένρι, γεννήθηκε μαζί με τη δίδυμη αδελφή του, την Έιριν, στις 20 Οκτωβρίου 1995.

Ο Τζούλιαν έχει κληρονομήσει τα γονίδια της υποκριτικής από τους γονείς του. Το 2016, ο Τζούλιαν εντάχθηκε στο κορυφαίο καστ της ταινίας «In Dubious Battle», στο οποίο συμμετείχαν οι Τζέιμς Φράνκο, Σελένα Γκόμεζ και Νατ Γούλφ.

Η ταινία αυτή σηματοδότησε την πρώτη του εμφάνιση στον κινηματογράφο με αναφορά στους τίτλους. Το τηλεοπτικό του ντεμπούτο έγινε το 2022: ο Τζούλιαν υποδύθηκε τον νεαρό Μπαράκ Ομπάμα στην ιστορική δραματική σειρά του Showtime «The First Lady».

Κατά τη διάρκεια μιας εμφάνισής του το 2020 στην εκπομπή «The Tonight Show Starring Jimmy Fallon», ο Ντε Νίρο μίλησε ανοιχτά για την ανατροφή των παιδιών του, τα οποία είναι μικτής φυλετικής καταγωγής.

«Όλα τα παιδιά μου είναι μιγάδες. Θεωρώ ορισμένα πράγματα δεδομένα», είπε ο Ντε Νίρο, αναγνωρίζοντας ότι έχει λάβει περισσότερες ευκαιρίες ως λευκός άνδρας. «Όταν οι άνθρωποι λένε ότι συμβουλεύουν τα παιδιά τους: “Κράτα τα χέρια σου ψηλά όταν σε σταματάει κάποιος αστυνομικός, κράτα τα χέρια σου στο τιμόνι, μην κάνεις απότομες κινήσεις, μην βάζεις τα χέρια σου κάτω, μην κάνεις αυτό”, το καταλαβαίνεις αυτό».

Τον Δεκέμβριο του 2023, ο Τζούλιαν έκανε μια σπάνια δημόσια εμφάνιση μαζί με τον Ντε Νίρο και την αδελφή του Ντρένα στην Art Basel στο Μαϊάμι. Το τρίο πέρασε το βράδυ βλέποντας έργα τέχνης και τραβώντας αστείες οικογενειακές φωτογραφίες.

Άιριν Ντε Νίρο, 31

Η δίδυμη αδελφή του Τζούλιαν, η Άιριν, γεννήθηκε επίσης στις 20 Οκτωβρίου 1995. Αφού έζησε μια πολύ ιδιωτική ζωή για σχεδόν τρεις δεκαετίες, αποκάλυψε ότι είναι τρανσέξουαλ τον Απρίλιο του 2025.

Σε συνέντευξή της στο περιοδικό «Them», η Άιριν είπε ότι «μπαίνει σε αυτή τη νέα ταυτότητα» μετά από χρόνια που δεν την «έβλεπαν» πραγματικά. Συνέχισε μιλώντας ειλικρινά για τη σωματική δυσμορφία και τα μη ρεαλιστικά πρότυπα ομορφιάς.

Η Άιριν αποκάλυψε επίσης ότι ξεκίνησε ορμονοθεραπεία τον Νοέμβριο του 2024.

«Θα ήθελα, ελπίζω, να γίνω πηγή έμπνευσης για τουλάχιστον ένα ακόμα άτομο σαν εμένα, που είναι μαύρο, που είναι queer, που δεν φοράει μέγεθος extra small», είπε. «Θα ήθελα να δω περισσότερες τρανς γυναίκες, περισσότερες μαύρες γυναίκες που ίσως έχουν πιο γεμάτο σώμα ή δεν ταιριάζουν στο πρότυπο της υπερβολικής λεπτότητας ή του “heroin chic”».

Ενώ είναι επίδοξη ηθοποιός και μοντέλο, η Airyn σπουδάζει επίσης για να γίνει σύμβουλος ψυχικής υγείας, καθοδηγούμενη από την επιθυμία να υπηρετήσει την κοινότητά της.

«Οι άνθρωποι χρώματος και οι queer άνθρωποι χρειάζονται σίγουρα περισσότερη υπεράσπιση και υποστήριξη στον τομέα της ψυχικής υγείας», μοιράστηκε. «Ελπίζω λοιπόν να μπορέσω να το κάνω αυτό».

Ο Ρόμπερτ ντε Νίρο και η σύζυγός του Γκρέις Χάιταουερ ποζάρουν για τους φωτογράφους, αφότου ο Ρόμπερτ ντε Νίρο παρέλαβε το βραβείο «Crystal Globe» για την εξαιρετική καλλιτεχνική συμβολή του στον παγκόσμιο κινηματογράφο, στο πλαίσιο του 43ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Κάρλοβι Βάρι, στο Κάρλοβι Βάρι της Τσεχικής Δημοκρατίας, στις 4 Ιουλίου 2008. EPA/Filip Singer

Έλιοτ Ντε Νίρο, 28

Γεννημένος στις 18 Μαρτίου 1998, ο Έλιοτ Ντε Νίρο είναι το πρώτο κοινό παιδί του Ντε Νίρο και της πρώην συζύγου του, Γκρέις Χάιταουερ. Τον Μάρτιο του 2016, ο ηθοποιός αποκάλυψε ότι ο γιος του Έλιοτ έχει αυτισμό.

Την ίδια χρονιά, ο Ντε Νίρο υποστήριξε την ένταξη του αμφιλεγόμενου ντοκιμαντέρ «Vaxxed» στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Tribeca, του οποίου είναι συνιδρυτής.

«Πιστεύω ότι η ταινία είναι κάτι που ο κόσμος πρέπει να δει. Εγώ, ως γονιός ενός παιδιού με αυτισμό, ανησυχώ. Θέλω να μάθω την αλήθεια», δήλωσε αργότερα ο Ντε Νίρο κατά τη διάρκεια της εμφάνισής του στην εκπομπή Today. «Και δεν είμαι κατά των εμβολίων, θέλω ασφαλή εμβόλια».

Η ταινία «Vaxxed», σε σκηνοθεσία του διασυρμένου γιατρού Άντριου Γουέικφιλντ, προσπάθησε να αμφισβητήσει την επιστημονική έρευνα που αποδεικνύει ότι δεν υπάρχει καμία σχέση μεταξύ του αυτισμού και των εμβολίων.

Ένα από τα πάθη του Έλιοτ είναι το τένις. Το 2018, εμφανίστηκε στη σειρά του ESPN «Special Olympics: 50 Game Changers», που τιμούσε την 50ή επέτειο των Παραολυμπιακών Αγώνων.

«Το να βρεις δραστηριότητες για τα παιδιά είναι ένα δύσκολο κομμάτι της όλης κατάστασης για τους γονείς παιδιών με ειδικές ανάγκες», είπε ο Ντε Νίρο στο επεισόδιο. «Το να παίζει τένις τον βοηθά. Νιώθει πιο σίγουρος όταν βλέπει ότι είναι πραγματικά καλός σε αυτό. Αυτή είναι η καλύτερη πηγή εσωτερικής παρακίνησης που μπορεί να έχει κανείς».

 Έλεν Γκρέις Ντε Νίρο, 14 ετών

Ο Ντε Νίρο και η Χάιταουερ καλωσόρισαν την κόρη τους Έλεν Γκρέις, που γεννήθηκε από παρένθετη μητέρα, στις 23 Δεκεμβρίου 2011.

Το πρώην ζευγάρι έχει καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να κρατήσει την Έλεν μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, όσο αυτή είναι ακόμα παιδί. Ο Ντε Νίρο και η Χέλεν έχουν εντοπιστεί περιστασιακά σε δημόσιους χώρους να απολαμβάνουν στιγμές πατέρα-κόρης, μεταξύ άλλων στην παραλία της Καλιφόρνιας και σε διάφορα μέρη του Μανχάταν, όπως φαίνεται σε φωτογραφίες που εξασφάλισε η Daily Mail.

Το 2018, ο Ντε Νίρο και η Χάιταουερ χώρισαν μετά από περισσότερα από 20 χρόνια μαζί. Ωστόσο, διατηρούν φιλικές σχέσεις, καθώς μεγαλώνουν από κοινού τον Έλιοτ και τη Χέλεν. «Τιμώ τη Γκρέις ως υπέροχη μητέρα», δήλωσε ο Ντε Νίρο σε ανακοίνωσή του.

Μιλώντας για το γεγονός ότι τα παιδιά του μεγαλώνουν, ο Ντε Νίρο είχε πει προηγουμένως στο People: «Υπάρχουν υπέροχες στιγμές και στιγμές θλίψης… Μερικές φορές είσαι ο τελευταίος άνθρωπος με τον οποίο θέλουν να έχουν σχέση. Είναι σαν όταν συνοδεύεις τα παιδιά σου στο σχολείο και, καθώς μεγαλώνουν, δεν θέλουν να σου κρατήσουν το χέρι ή να σου δώσουν ένα φιλί για αντίο».

 Τζία Βιρτζίνια Τσεν-Ντε Νίρο, 2 ετών

Ο Ντε Νίρο καλωσόρισε το έβδομο παιδί του — το πρώτο του με τη σύντροφό του Τίφανι Τσεν — την κόρη του Τζία Βιρτζίνια Τσεν-Ντε Νίρο, στις 6 Απριλίου 2023. Ωστόσο, δεν αποκάλυψε την είδηση της γέννησης της Τζία παρά μόνο πάνω από ένα μήνα αργότερα, κατά τη διάρκεια συνέντευξης στο ET Canada.

Όταν ρωτήθηκε για τα έξι παιδιά του, ο βραβευμένος με Όσκαρ ηθοποιός διόρθωσε τον δημοσιογράφο και είπε: «Επτά, στην πραγματικότητα».

«Μόλις απέκτησα ένα μωρό», εξήγησε, αν και δεν έδωσε περαιτέρω λεπτομέρειες για τη μικρούλα.

Στο κόκκινο χαλί κατά την πρεμιέρα της ταινίας του «About My Father» στη Νέα Υόρκη, ο Ντε Νίρο μίλησε στο Extra για το γεγονός ότι καλωσόρισε ένα ακόμη παιδί στην ηλικία των 80 ετών.

«Δεν έχω πρόβλημα με αυτό. Μου αρέσει», είπε, προσθέτοντας ότι η ανατροφή των παιδιών «ποτέ δεν γίνεται ευκολότερη», ανεξάρτητα από την ηλικία που έχεις.

Τον Ιούλιο του 2023, η Τσεν μίλησε στην Γκέιλ Κινγκ στην εκπομπή «CBS Mornings» για τη διάγνωση της πάρεσης Bell που της έγινε, η οποία ήρθε λίγο μετά τη γέννηση της Τζία. Επίσης, σε εκείνο το επεισόδιο, η Τζία έκανε την εμφάνισή της και η Κινγκ είχε την ευκαιρία να κρατήσει το μωρό.

«Κάνεις το τηλεοπτικό σου ντεμπούτο στο “CBS Mornings”», είπε η Κινγκ καθώς κρατούσε την Τζία μπροστά στην κάμερα.

Μήνες αργότερα, ο Ντε Νίρο μίλησε ανοιχτά σε συνέντευξή του στο Rolling Stone για τα σχέδιά του να διδάξει στη μικρότερη κόρη του τόσο κινέζικα όσο και αγγλικά.

«Είναι μισή Κινέζα. Θέλω να προσπαθήσω να της διδάξω κινέζικα και να της δείξω παιδικά τραγουδάκια στα αγγλικά και στα κινέζικα», είπε ο ηθοποιός. «Προσπαθώ να την κάνω να μάθει και τα δύο».

Τον Φεβρουάριο του 2024, ο Ντε Νίρο δήλωσε στο People ότι η Τζία είναι «ένα τόσο αξιολάτρευτο μωρό», προσθέτοντας ότι είναι «τόσο γλυκιά».

«Όταν την κοιτάζω, όλα τα άλλα εξαφανίζονται. Είναι λοιπόν μεγάλη χαρά και ανακούφιση το να είμαι απλώς μαζί της εκείνη τη στιγμή». Είπε επίσης ότι τα μεγαλύτερα παιδιά του «διασκεδάζουν πολύ» με τη Τζία. «Ακόμη και τα εγγόνια. Είναι η θεία τους — και είναι σχεδόν έφηβοι!», είπε.

*Με στοιχεία από people.com | Αρχολή Φωτό: Η ΤζοΤζο Κούσερ στον ρόλο της Πέιτζ και ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο στον ρόλο του Μπεν Γουίτακερ, σε μια σκηνή από την κωμωδία «The Intern» (Ο Αρχάριος) , μια ταινία της Warner Bros. Pictures. (Warner Bros / AP)

Στις δημοσκοπήσεις η αυτοδυναμία μοιάζει με άπιαστο όνειρο και η ΝΔ βρίσκεται μπροστά σε δύσκολες αποφάσεις. Τα σενάρια συνεργασιών, ο παράγοντας Μητσοτάκης και οι πιέσεις για στροφή προς τα δεξιά

Η ΝΔ επιμένει στην αυτοδυναμία. Το επαναλαμβάνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, το υπενθυμίζουν τα κυβερνητικά στελέχη και το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να το μετατρέψει σε κεντρικό διακύβευμα των επόμενων εκλογών. Μόνο που ανάμεσα στην πολιτική επιδίωξη και στην πραγματικότητα που ενδέχεται να διαμορφώσει η κάλπη, υπάρχει μια απόσταση την οποία η κυβερνητική παράταξη καλείται αργά ή γρήγορα να καλύψει.

Κι αυτό επειδή το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η ΝΔ αναδειχθεί πρώτο κόμμα στην κάλπη. Είναι αν θα διαθέτει την απαιτούμενη ισχύ να σχηματίσει κυβέρνηση. Εν ολίγοις, η αυτοδυναμία είναι καλή στα λόγια, αλλά προς το παρόν τουλάχιστον και με βάση όλες τις μετρήσεις -ακόμα και τις πιο ευνοϊκές για τη ΝΔ- αποτελεί όνειρο απατηλό. Κατά συνέπεια, του σοβαρού αυτού ερωτήματος έπεται ένα δεύτερο, κρισιμότερο από το πρώτο: με ποιους θα μπορούσε να συνεργαστεί ώστε να σχηματίσει κυβέρνηση.

Τα δύσκολα για τη ΝΔ

Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Η κυβερνητική παράταξη αποκλείει συνεργασίες με πολιτικές δυνάμεις στα δεξιά της. Το ξεκαθάρισε γι’ άλλη μια φορά προχθές ο κυβερνητικός εκπρόσωπος με αφορμή τη δήλωση του βουλευτή της ΝΔ κ. Καράογλου, πως ενδεχομένως θα πρέπει να συνεργαστεί το κόμμα με Βελόπουλο ή Λατινοπούλου, με Αντώνη Σαμαρά ή και το κόμμα «Νίκη» στην περίπτωση μη αυτοδυναμίας στις εκλογές.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στο παρελθόν έχει απορρίψει κατηγορηματικά τέτοιου είδους σενάρια ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Στην Πειραιώς πάντως θα έβλεπαν μια ουσιαστική συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ -όπως στην περίοδο της κρίσης. Το ΠΑΣΟΚ από την πλευρά του έχει αποκλείσει τη συμμετοχή του σε κυβέρνηση της ΝΔ, ενθυμούμενο το πολιτικό κόστος εκείνης της περιόδου.

Βέβαια όλα αυτά λέγονται τώρα. Κανείς δεν ξέρει αν θα ισχύουν και το βράδυ των εκλογών και με βάση τα αποτελέσματα. Είναι εύλογο ότι αν επιβεβαιωθούν οι σημερινές προβλέψεις των δημοσκοπήσεων οι πιέσεις που θα ασκηθούν, ειδικά στο ΠΑΣΟΚ θα είναι τεράστιες. Έως τότε βέβαια η ΝΔ διεκδικεί μια αυτοδυναμία την οποία δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένη, έχοντας ταυτόχρονα περιορίσει, τουλάχιστον σε επίπεδο δημόσιων δεσμεύσεων, τις εναλλακτικές λύσεις.

Στο τραπέζι και η αλλαγή ηγεσίας

Σε αυτό το πολιτικό περιβάλλον, οι συζητήσεις για τις μετεκλογικές συνεργασίες αποκτούν ολοένα μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Πολύ περισσότερο από τη στιγμή που έχει ανοίξει, έστω και υπό προϋποθέσεις, η συζήτηση για το ενδεχόμενο αλλαγής ηγεσίας στη ΝΔ, εφόσον το εκλογικό αποτέλεσμα για το κυβερνών κόμμα κινηθεί σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα. Η αναφορά περί ενδεχόμενης αποχώρησης Μητσοτάκη σε περίπτωση που η ΝΔ πέσει στο 25% ή και χαμηλότερα, έχει ανοίξει μια παράπλευρη συζήτηση που έχει άμεση σχέση με την επόμενη μέρα και τη διακυβέρνηση της χώρας.

Γιατί έκανε αυτή την αναφορά ο κ. Μητσοτάκης; Είναι γνωστό ότι το 25% αποτελεί το κατώτατο όριο για την ενεργοποίηση του εκλογικού μπόνους του πρώτου κόμματος. Με βάση τον ισχύοντα νόμο, το μπόνους ξεκινά από τις 20 έδρες και αυξάνεται σταδιακά όσο ανεβαίνει το ποσοστό, φτάνοντας έως τις 50 έδρες στο 40%. Αν η ΝΔ δεν πιάσει αυτό το ποσοστό και το κοντέρ γράψει 24,9%, αυτόματα αποχαιρετά και το πλεονέκτημα εδρών. Σε αυτή την περίπτωση υπάρχει το ενδεχόμενο να συμβεί το εξής οξύμωρο: η ΝΔ να έχει μεν την πρωτοκαθεδρία, να «χρεωθεί» δε ο Κυριάκος Μητσοτάκης το κακό αποτέλεσμα και την απουσία του μπόνους.

Συν τοις άλλοις η ιστορία θα έχει γράψει πως το κόμμα της ΝΔ έχασε 15 ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε μια 4ετία, από τις εκλογές του 2023 και μετά. Κάπως έτσι θα εξανεμιστεί και κάθε αφήγημα περί επιτυχίας, σταθερότητας και καλής διακυβέρνησης εκ μέρους του Μαξίμου. Με απλά λόγια ένα τέτοιο άσχημο αποτέλεσμα θα μπορούσε να τροφοδοτήσει πολιτική συζήτηση για την αποτίμηση της κυβερνητικής θητείας.

Τι θα συμβεί τότε; Θα συνεχίσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης να διεκδικεί την πρωθυπουργία; Θα επιλέξει νέα εκλογική αναμέτρηση; Ή θα ανοίξει η συζήτηση για μια διαφορετική κυβερνητική λύση με τη ΝΔ να έχει πρωτεία στην όποια συνεργασία αλλά χωρίς τον ίδιο στο τιμόνι;

Οι όροι της συζήτησης

Μια αλλαγή ηγεσίας στη ΝΔ θα μπορούσε άραγε να μεταβάλει τους όρους της συζήτησης για συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ; Για τη Χαριλάου Τρικούπη, το ενδεχόμενο συμμετοχής σε κυβέρνηση υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη συνδέεται με τις πολιτικές διαφωνίες που έχουν αναπτυχθεί κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής του, μεταξύ άλλων για τις υποκλοπές, τη λειτουργία των θεσμών, το κράτος δικαίου και την οικονομική πολιτική.

Από τη ΔΕΘ ο Νίκος Ανδρουλάκης είχε ξεκαθαρίσει πως δεν υπάρχει τέτοιο ενδεχόμενο. Επικαλούμενος την ομόφωνη απόφαση του συνεδρίου για αυτόνομη πορεία είχε απαντήσει χαρακτηριστικά: «Η στρατηγική αυτή δεν αλλάζει. Το ΠΑΣΟΚ είναι η προοδευτική απάντηση στη ΝΔ». Κατηγορηματικά έχουν απορρίψει κάτι τέτοιο κι άλλα στελέχη του ΠΑΣΟΚ (Χρηστίδης, Δούκας, Τσουκαλάς κλπ.).

Υπάρχει περίπτωση να αντιδράσει η άλλη πλευρά εντός ΠΑΣΟΚ, η οποία ενδεχομένως θα σκεφτόταν μια κάποια συνεργασία; Δεν αποκλείεται, ωστόσο η λογική λέει πως όλα θα κριθούν από το αποτέλεσμα. Και αυτό επειδή  ανάλογα με τους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς, ακόμη και μια ενδεχόμενη συμφωνία ΝΔ – ΠΑΣΟΚ θα μπορούσε να αποδειχθεί ανεπαρκής για τον σχηματισμό κυβέρνησης, καθιστώντας αναγκαία την αναζήτηση και τρίτου εταίρου.

Δεξιότερα Κουροπάτκιν;

Αναφέραμε πιο πάνω την κατηγορηματική απόρριψη -εκ μέρους του Κυριάκου Μητσοτάκη- της όποιας συνεργασίας με κόμματα στα δεξιά της ΝΔ, όπως η Ελληνική Λύση και η Φωνή Λογικής. Το ίδιο έπραξαν και οι ηγεσίες των εν λόγω κομμάτων με την κα Λατινοπούλου να απορρίπτει κάθε συνεργασία με τη ΝΔ, ακόμα και δίχως τον κ. Μητσοτάκη στο τιμόνι.

Ωστόσο, επειδή η αυτοδυναμία παραμένει το ζητούμενο και οι πιθανές συνεργασίες αποκλείονται η μία μετά την άλλη, τόσο θα επανέρχεται το ερώτημα εάν η παράταξη θα συνεχίσει στην ίδια πορεία ή εάν θα ακουστεί ξανά, από το εσωτερικό της, η γνώριμη προτροπή: Δεξιότερα, Κουροπάτκιν! (σ.σ. Η φράση «Δεξιότερα, Κουροπάτκιν!» αποδίδεται στον Ρώσο στρατηγό Αλεξέι Κουροπάτκιν, που συνδέθηκε με τον Ρωσοϊαπωνικό Πόλεμο του 1904-1905. Στην ελληνική πολιτική παράδοση έχει καθιερωθεί ως σκωπτική αναφορά στη διαρκή μετατόπιση προς τα δεξιά).

Και από ποιον θα λάβει χώρα αυτή η προτροπή; Η λογική λέει από εκείνη την πτέρυγα της ΝΔ που αντιμετωπίζει ως πολιτικά συγγενέστερους τους σχηματισμούς στα δεξιά της και θεωρεί ότι, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, θα μπορούσαν να αποτελέσουν δυνητικούς κυβερνητικούς εταίρους. Το σενάριο αυτό γίνεται ακόμα πιο πιστευτό για δύο λόγους: ο Μητσοτάκης έχει αν μη τι άλλο καταφέρει στην περίοδο της πρωθυπουργικής του θητείας να ισορροπήσει ανάμεσα στους πρώην σημιτικούς Πασόκους που περιβάλλουν το Μαξίμου, αλλά και στα στελέχη των οποίων το παρελθόν έχει αναφορές στην ακροδεξιά (Πλεύρης, Βορίδης, Γεωργιάδης).

Σε περίπτωση αποχώρησής του από το πεδίο, ο δρόμος ανοίγει για την «υπερδεξιά» πτέρυγα, η οποία συν τοις άλλοις θα επικαλεστεί το φαινόμενο της διαρροής ψηφοφόρων είτε προς ένα ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά, είτε σε έτερους σχηματισμούς που βρίσκονται δεξιά της. Το αφήγημα είναι έτοιμο εξάλλου: Διχαστικός, εμφυλιοπολεμικός λόγος για τους αντιπάλους, κορόνες επιστροφής στις «παραδοσιακές αξίες» για το δεξιό – ακροδεξιό ακροατήριο με αναφορές περί πατριωτισμού, με ολίγον -ή και πολύ ακόμα- από Τραμπ και μπόλικη προπαγάνδα.

Η επόμενη μέρα της ΝΔ

Κάπως έτσι, η επόμενη ημέρα της ΝΔ δεν αφορά αποκλειστικά το πρόσωπο που θα βρίσκεται στο Μέγαρο Μαξίμου, αλλά και την πολιτική κατεύθυνση που θα ακολουθήσει η παράταξη. Διότι, εάν η αυτοδυναμία αποδειχθεί ανέφικτη και το ΠΑΣΟΚ επιμείνει στην άρνησή του, οι εισηγήσεις για αναζήτηση συμμάχων στα δεξιά της ΝΔ θα μπορούσαν να επανέλθουν με μεγαλύτερη ένταση.

Μια τέτοια επιλογή, ωστόσο, δεν θα ήταν μια απλή κοινοβουλευτική διευθέτηση. Θα έθετε αναπόφευκτα ζητήματα κυβερνητικού προγράμματος, πολιτικής φυσιογνωμίας και ισορροπιών στο εσωτερικό της ΝΔ. Από το μεταναστευτικό μέχρι τα κοινωνικά δικαιώματα και από την εξωτερική πολιτική μέχρι τη σχέση με την ευρωπαϊκή Κεντροδεξιά, οι διαφορές θα έπρεπε είτε να γεφυρωθούν, είτε να μετατραπούν σε αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Με όποιο κόστος κι αν εμπεριέχεται σε κάτι τέτοιο.