Η ακύρωση του Καμπ Ντέιβιντ

Ηεισβολή της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ στις αρχές Οκτωβρίου του 2023 έθεσε αμέσως το ερώτημα αν θα επιβιώσουν οι Συμφωνίες του Αβραάμ για εξομάλυνση των σχέσεων του Ισραήλ με τη Σαουδική Αραβία και τους συμμάχους της στην Αραβική Χερσόνησο και στη Μέση Ανατολή.

Δύο χρόνια αργότερα, στον απόηχο του σοκ της αεροπορικής επιδρομής του Ισραήλ στο Κατάρ, όχι μόνο δεν γίνεται λόγος για τις Συμφωνίες του Αβραάμ αλλά αρχίζουν να τίθενται σε αμφιβολία τα κεκτημένα της μεγάλης στροφής που ξεκίνησε με την επίσκεψη του Αιγύπτιου προέδρου Ανουάρ Σαντάτ στην Ιερουσαλήμ τον Οκτώβριο του 1977.

Αν η συμμαχία των ΗΠΑ με τη Σαουδική Αραβία είχε μια στρατηγική βαρύτητα, αυτή δεν ήταν άλλη παρά η αβεβαιότητα στην ευρύτερη περιοχή μετά την πτώση του σάχη και την επιβολή ισλαμικού καθεστώτος στην Τεχεράνη το 1979.

Αργά αλλά σταθερά η Τεχεράνη όχι μόνον έπαυσε να προβάλλει ως στρατηγική απειλή, αλλά πρόβαλλε να έχει κοινά ζωτικά συμφέροντα με το Ριάντ, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την τιμή του πετρελαίου.

Οι δύο μέχρι τότε αντίπαλες δυνάμεις βρέθηκαν απέναντι στις ΗΠΑ που πίεζαν για να πετύχουν αύξηση της παραγωγής πετρελαίου με στόχο την αποδυνάμωση των πετρελαιοπαραγωγών χωρών μέσω της μείωσης της τιμής.

Το καλοκαίρι του 2023, με μεσολάβηση της Κίνας, Ριάντ και Τεχεράνη αποκατέστησαν τις διπλωματικές τους σχέσεις.

Αυτή ήταν η μεγάλη εικόνα που φωτίζει την απεξάρτηση των συντηρητικών αραβικών καθεστώτων από τις ΗΠΑ ταυτόχρονα με μια δυναμική εξομάλυνσης των σχέσεων με την Τουρκία.

Τα παραπάνω μοιάζουν να απέχουν έτη φωτός από τις Συμφωνίες του Αβραάμ και είναι πολύ πιο κοντά με την απομόνωση του Ισραήλ στον αραβο-μουσουλμανικό κόσμο στην περίοδο 1948-1977.

Υπάρχει μια σοβαρή μεταβλητή, που δεν είναι άλλη από τη στάση της Τουρκίας. Θα επιχειρήσει ο Ερντογάν εξομάλυνση των σχέσεων με την Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία στο όνομα της ενότητας του αραβο-μουσουλμανικού κόσμου;

Την απάντηση στο ερώτημα περιμένουν με αδημονία όλοι οι εμπλεκόμενοι στο Μεσανατολικό.

Πηγή: efsyn