Μόνιμη ακρίβεια - Οι τιμές ανέβηκαν έναν (ακόμη) όροφο

Ακόμη κι αν ο πόλεμος στον Περσικό τελειώσει σήμερα και ο πληθωρισμός του Ορμούζ μηδενιστεί τους επόμενους μήνες, οι υψηλές τιμές στα τρόφιμα, στα ενοίκια, στα αυτοκίνητα και στα βασικά αγαθά θα παραμείνουν στα ύψη – Ο μεγάλος πονοκέφαλος της κυβέρνησης, καθώς μπαίνει σε προεκλογική περίοδο

Οταν στις ΗΠΑ, μετά το ενεργειακό σοκ που βιώνουν οι καταναλωτές, ανεβαίνουν στα ύψη και οι τιμές των τροφίμων, με αποτέλεσμα για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια ο πληθωρισμός να μειώνει τους πραγματικούς μισθούς και το διαθέσιμο εισόδημα των Αμερικανών που μέσω της κατανάλωσης στηρίζουν την οικονομία, όλοι αντιλαμβάνονται ότι αν συνεχιστεί η «κατάσταση πολέμου» η οικονομία απειλείται με ύφεση και τα νοικοκυριά θα αλλάξουν στάση απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ.

Ολοι πρέπει να προβληματιζόμαστε για τις εξελίξεις. Πολύ περισσότερο εμείς στην Ελλάδα, καθώς η χώρα εισέρχεται σε προεκλογική περίοδο και ο αρμόδιος υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης προβλέπει το εξής: «Ακόμα και στο καλό σενάριο, της ταχείας αποκλιμάκωσης της κρίσης, η οικονομία θα συνεχίσει να κινείται για ένα διάστημα σε συνθήκες επιφυλακής. Ολες οι χώρες, και εμείς, θα χρειαστούν ολόκληρο το δεύτερο μισό του 2026 για να αποκαταστήσουν τις υστερήσεις και τις αρρυθμίες που εμφανίστηκαν στο πρώτο μισό».

Για την Ελλάδα το σοκ είναι μεγάλο. Πρόκειται για το δεύτερο πληθωριστικό κύμα που διαπερνά ολόκληρη την οικονομία και πλήττει τα νοικοκυριά, μετά το 2022, όταν έγινε η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Το γεγονός είναι ότι οι τιμές προϊόντων και υπηρεσιών στην Ελλάδα ανέβηκαν έναν… όροφο με τον πόλεμο του Πούτιν στην Ουκρανία, λόγω της ενέργειας, ενώ τώρα, μέσα σε δύο μήνες ανέβηκαν έναν ακόμη όροφο, με τον πόλεμο του Τραμπ στον Περσικό.

Αυτό που δεν επισημαίνουν οι αναλυτές, ειδικά για την ελληνική αγορά, που είναι ρηχή και δεν επικρατούν συνθήκες ανταγωνισμού όπως σε άλλες χώρες, είναι ότι ακόμη κι αν πέσουν οι τιμές στα καύσιμα δεν θα βρεθούμε ποτέ ξανά στο ισόγειο, όπου βρισκόμασταν την περίοδο του κορονοϊού, ούτε στο πρώτο πάτωμα, όπου ανεβήκαμε με την ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από την αποκοπή της ΕΕ από τους ενεργειακούς πόρους της Ρωσίας και της Ουκρανίας, αλλά θα παραμείνουμε στο δεύτερο πάτωμα, όπου ανέβηκαν τον Απρίλιο οι τιμές. Γιατί, όπως γνωρίζουν πολύ καλά οι καταναλωτές και οι οικονομολογούντες στην Ελλάδα, όταν οι τιμές ανεβαίνουν, δεν πέφτουν ποτέ.

Πού οδηγεί το 5,4% του πληθωρισμού τον Απρίλιο 

Ολα αυτά φαίνονται από τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ). Τον περασμένο μήνα, στις πρώτες θέσεις, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις σε ετήσια βάση, ήταν τα καύσιμα και η ενέργεια, οι μεταφορές (λόγω πολέμου), όλα τα βασικά είδη διατροφής, τα ενοίκια και τα ασφάλιστρα υγείας και ζωής(!). Συγκεκριμένα, το κόστος της στέγασης αυξήθηκε κατά 13,8%, κυρίως λόγω της αύξησης του φυσικού αερίου κατά 19,3%, του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 14% και των ενοικίων, που για ακόμη ένα μήνα ανέβηκαν κατά 7,4%. 

Ανεβασμένο όμως ήταν και το κόστος των μεταφορών: αυξήθηκε κατά 10% σε σύγκριση με τον περυσινό Απρίλιο, λόγω αύξησης των τιμών κυρίως σε καινούργια αυτοκίνητα και ανταλλακτικά και δευτερευόντως στο πετρέλαιο κίνησης –που η τιμή του επιδοτήθηκε και συγκρατήθηκε κατά 20 λεπτά το λίτρο–, στη βενζίνη και στα έξοδα συνεργείου. Για τα εισιτήρια των πλοίων, που επίσης επιδοτήθηκαν, και για τα αεροπορικά, ούτε λόγος να γίνεται. Ενόψει της τουριστικής περιόδου αναμένονται νέες μεγάλες αυξήσεις.

Η εκτίναξη των τιμών ανέτρεψε τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και θεωρείται βέβαιο ότι οι έλληνες καταναλωτές (όπως και οι Αμερικανοί) θα αρχίσουν να περιορίζουν τις αγορές τους, τις διακοπές τους και έξοδα που μπορούν να ελέγξουν.  Από τον πληθωρισμό του Ορμούζ, και με βάση τις τρέχουσες τιμές της αγοράς, η μέση απώλεια για ένα νοικοκυριό στην Ευρωπαϊκή Ενωση υπολογίζεται σε περίπου 375 ευρώ το 2026, δηλαδή γύρω στο 0,7% της κατανάλωσης.

Σύμφωνα με τον Μοχάμεντ Ελ Εριάν, πρώην επικεφαλής του οικονομικού συμβουλίου του Μπαράκ Ομπάμα και CEO της Pimco, «η αντίστροφη μέτρηση στην πορεία προς την ύφεση έχει ήδη ξεκινήσει για την παγκόσμια οικονομία, αν δεν ανοίξουν άμεσα τα Στενά του Ορμούζ» Η ακρίβεια γίνεται μόνιμη. Και αυτό γιατί όλοι, επιχειρήσεις και νοικοκυριά, βρίσκονται ήδη εγκλωβισμένοι στην παγίδα του ανοδικού σπιράλ ανατιµήσεων και του πληθωρισμού.

Τι λέει ο Πιερρακάκης

Οπως είπε στη Βουλή ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας, «οι διεθνείς οργανισμοί παρακολουθούν τις εξελίξεις και κατέληξαν ήδη σε ορισμένα συμπεράσματα. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, μια αύξηση της τιμής του πετρελαίου κατά 10 δολάρια το βαρέλι μπορεί να μειώσει την παγκόσμια ανάπτυξη κατά περίπου 0,2 ποσοστιαίες μονάδες. Για τις επιχειρήσεις αυτό μεταφράζεται σε χαμηλότερη ζήτηση, σε αυξημένα κόστη και σε πιο περιορισμένη ρευστότητα. Ο αντίκτυπος αναγκαστικά μεταφέρεται στην αγορά απασχόλησης, στην “οικονομία των νοικοκυριών”, αλλά και στα δημόσια οικονομικά».  Με λίγα λόγια, το μέλλον είναι αβέβαιο. Και έρχονται και εκλογές…