Πεθαμένος (ή εξεγερμένος;) την 4η Ιουλίου

του Άρη Χατζηστεφάνου

Ιούλιος 2022. Στα σκαλιά του Καπιτωλίου, στο Σολτ Λέικ Σίτι της Γιούτας, ένας νεαρός με μικροσκοπικό σορτσάκι στα χρώματα της αστερόεσσας κρατά μια σημαία που γράφει «η ζωή είναι φτιαγμένη για τα μωρά, όχι για την πολιτική». Πίσω του δεκάδες μαθητές δημοτικού ψέλνουν κάποιο θρησκευτικό ύμνο μπροστά στους υπερήφανους γονείς τους. Η βαθιά Αμερική γιορτάζει το τέλος της προστασίας των αμβλώσεων που είχε αποφασίσει το ανώτατο δικαστήριο των ΗΠΑ. Λίγα μέτρα μακρύτερα μια ομάδα πολιτών με αυτόματα όπλα και στρατιωτικό εξοπλισμό έχει περικυκλώσει μια ομάδα περίπου δέκα νεαρών που φωνάζουν συνθήματα για το δικαίωμα των γυναικών να ελέγχουν το σώμα τους.

Οι εικόνες που είδα στη Γιούτα, σε μια από τις πρώτες μου δημοσιογραφικές εξορμήσεις έξω από την πολιτισμική ασφάλεια της φιλελεύθερης Νέας Υόρκης, είχαν όλα τα στοιχεία όσων θα ακολουθούσαν μετά τη δεύτερη εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ. Ένα σουρεαλιστικός φασισμός με όχι αμελητέα λαϊκή βάση θα στρατοπέδευε στο Λευκό Οίκο. Ο αντιεπιστημονικός, θρησκευτικός φανατισμός και η συνωμοσιολογία θα «διορίζονταν» σε υπουργικές θέσεις ενώ οι ένοπλες πολιτοφυλακές θα θεσμοθετούνταν με τη μορφή του ICE. Με τη στήριξη μιας νέας γενιάς δισεκατομμυριούχων της Σίλικον Βάλεϊ, οι οποίοι μέσα σε ένα χρόνο θα πετούσαν το προοδευτικό προσωπείο τους για να ταχθούν στο πλευρό ενός επίδοξου δικτάτορα, η Αμερική εισερχόταν σε αχαρτογράφητα νερά.

Τρία χρόνια αργότερα, καθώς οι πραιτοριανοί του Τραμπ είχαν αρχίσει να θυμίζουν (σε δολοφονικές πρακτικές αλλά και σε εμφάνιση) τους φαιοχίτωνες της ναζιστικής Γερμανίας, η άλλη Αμερική θα δημιουργούσε τα πρώτα της αντισώματα.

Τον Οκτώβριο του 2025 βρέθηκα στο Σικάγο την ημέρα που δυνάμεις της ICE και της εθνοφυλακής αναπτύσσονταν περιμετρικά της πόλης (απόφαση ανώτατου δικαστή τους είχε απαγορεύσει προς στιγμήν να «διαβούν το Ρουβίκωνα» και να κινηθούν προς το κέντρο της πόλης). Σε γειτονιές του Σικάγου όμως, Αμερικανοί και ξένοι πολίτες οργανώνονταν με πρακτικές που έμοιαζαν βγαλμένες από την ταινία Μια μάχη μετά την άλλη. Οργανώσεις μοίραζαν χιλιάδες σφυρίχτρες σε πολίτες που αναλάμβαναν να περιπολούν έξω από σχολεία όπου συγκεντρώνονταν παιδιά μεταναστών αλλά και μεξικανές νταντάδες. Η πόλη αποκτούσε το δικό της σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης που ακύρωνε στην πράξη τις αιφνιδιαστικές εισβολές της υπηρεσίας μετανάστευσης.

Μερικούς μήνες αργότερα θα ξεκινούσε η γενική απεργία της Μινεσότας ενάντια στις εν ψυχρώ δολοφονίες πολιτών από την ICE αλλά και οι μεγαλειώδεις συγκεντρώσεις του κινήματος No King, απέναντι στον αυταρχισμό του Τραμπ.
Αν και όλα αυτά τα κινήματα αναπτύχθηκαν στην καρδιά του περίφημου Ραστ Μπελτ – τις αποβιομηχανοποιημένες βορειοανατολικές και μεσοδυτικές πολιτείες – δεν είχαν τα εργατικά χαρακτηριστικά που θα ήθελε ή θα περίμενε να δει η ευρωπαϊκή αριστερά. Οι αντιστάσεις στους εργασιακούς χώρους γνώριζαν βέβαια άνθιση, κυρίως με τη δημιουργία συνδικάτων βάσης σε μεγάλες αλυσίδες όπως τα Σταρμπακς και η Αμαζον, αλλά δεν μπορούσαν να συνδεθούν με τις μεγάλες μάχες απέναντι στον αυταρχισμό. Παρόλα αυτά η Ευρώπη και ιδίως η Ελλάδα είχαν πολλά να διδαχθούν από τα πνεύμα της κοινότητας, σε επίπεδο γειτονιάς και δήμου, που εξεγειρόταν απέναντι στον κρατικό αυταρχισμό για να προστατεύσει τα πιο ευάλωτα μέλη τους, όπως τις γυναίκες και τους μετανάστες.

Πολλά ήταν επίσης τα διδάγματα από τις διεργασίες που οδήγησαν λίγους μήνες αργότερα στην εκλογική νίκη του Μουσουλμάνου, μετανάστη Ζοχράν Μαμντάνι στη Νέα Υόρκη. Όχι γιατί αυτή αποτελεί κάποια επαναστατική διαδικασία (τα όρια δράσης εντός του αστικού συστήματος ήταν εμφανή από την πρώτη στιγμή) αλλά γιατί έδειξαν πως μια σύγχρονη προεκλογική εκστρατεία που αφουγκράζεται τα αδιέξοδα της κοινωνίας μπορεί να πετύχει αν εστιάσει σε τρία ή τέσσερα αιτήματα (δωρεάν μετακινήσεις, πάγωμα ενοικίων, νηπιακή πρόνοια, κοινωνικά παντοπωλεία). Όποιος και αν θα είναι ο απολογισμός της θητείας Μαμντάνι, η εκλογή του επιβεβαίωσε τις δημοσκοπήσεις που έδειχναν ότι η πλειονότητα της γενιάς Ζ προτιμά τον σοσιαλισμό από τον καπιταλισμό (δηλώνει μάλιστα ότι δεν φοβάται τη λέξη κομμουνισμός, όπως έκαναν όλες οι προηγούμενες γενιές) στηρίζει τους Παλαιστίνιους απέναντι στους Ισραηλινούς και δεν θα παραδώσει αμαχητί σειρά ατομικών και συλλογικών δικαιωμάτων.

Καθώς γιορτάζει τα 250 χρόνια του το αμερικανικό κράτος αποδεικνύει ότι οι υποτιθέμενα πανίσχυροι θεσμοί του, δεν ήταν σε θέση να αποτρέψουν την μετατροπή του Λευκού Οίκου σε προσωπικό φέουδο ενός νάρκισσου κτηματομεσίτη ο οποίος θα διόριζε συγγενείς, φίλους, χαρτορίχτρες και θρησκόληπτους πολιτικούς στα κρισιμότερα πόστα του κρατικού μηχανισμού. Ακόμη και η εικόνα του ίδιου του κτιρίου, που κατεδαφίζεται και ανοικοδομείται για να ικανοποιήσει τις κιτς, αυτοκρατορικές, φαντασιώσεις ενός υπερήλικα, φερόμενου παιδοβιαστή, αποτελεί έναν αντικατοπτρισμό της παρακμής ολόκληρης της χώρας.

Η Αμερική όμως δεν έχει χαθεί – τουλάχιστον όχι περισσότερο από την ακροδεξιά Ευρώπη. Όλα δείχνουν ότι θα είναι το επόμενο μεγάλο πεδίο ενός ταξικού πολέμου. Άνισου αλλά και ελπιδοφόρου, από τον οποίο έχουμε να μάθουμε πολλά.

Πηγή: infowar