Guardian - Καταγγελίες ότι το Ισραήλ χρησιμοποιεί τακτική «καμμένης γης» στον Λίβανο

Πυροσβέστες και κάτοικοι του νότιου Λιβάνου κατηγορούν τον ισραηλινό στρατό ότι χρησιμοποιεί την τακτική της «καμμένης γης» (πλέον λέγεται οικοκτονία), δηλαδή ότι προκαλεί επίτηδες πυρκαγιές στην περιοχή, καθώς δασικές εκτάσεις καταστρέφονται από φωτιές που ξεσπούν έπειτα από ισραηλινούς βομβαρδισμούς.

Περιβαλλοντικές οργανώσεις υποστηρίζουν ότι οι πυρκαγιές των τελευταίων εβδομάδων αποτελούν μέρος μιας μακροχρόνιας πρακτικής του Ισραήλ να στοχοποιεί το φυσικό περιβάλλον του Λιβάνου.

Την Τρίτη, ο ισραηλινός στρατός έριξε φωτοβολίδες σε δασική περιοχή έξω από την Κιάμ, στον νότιο Λίβανο, προκαλώντας πυρκαγιές. Όταν οι πυροσβέστες επιχείρησαν να κατασβέσουν τις φλόγες, ένα drone έπληξε σημείο κοντά τους, αναγκάζοντάς τους να αποχωρήσουν, δήλωσε στον Guardian ο επικεφαλής της πολιτικής άμυνας στην περιοχή της Ναμπατίγια, Χουσεΐν Φακίχ.

Ο ισραηλινός στρατός έχει προκαλέσει πυρκαγιές σε ολόκληρο τον νότιο Λίβανο, ιδιαίτερα σε ελαιώνες και γεωργικές εκτάσεις, κατά τους σχεδόν δύο μήνες που έχουν περάσει από την εκεχειρία της 17ης Ιουνίου, η οποία τερμάτισε σε μεγάλο βαθμό τις μάχες μεταξύ της Χεζμπολάχ και του Ισραήλ, σύμφωνα με βίντεο και μαρτυρίες διασωστών.

«Άρχισαν να το κάνουν αμέσως μετά την εκεχειρία και από τότε υπάρχουν εμπρηστικές βόμβες κάθε μέρα», δήλωσε ο Φακίχ. «Μικρά drones εμφανίζονται και ρίχνουν εμπρηστικά υλικά, εκτοξεύονται βλήματα λευκού φωσφόρου εναντίον των δασικών εκτάσεων, ενώ ρίχνουν επίσης φωτοβολίδες κατά τη διάρκεια της ημέρας, με αποτέλεσμα να παίρνει φωτιά η βλάστηση».

Την Παρασκευή, ισραηλινά πυρομαχικά προκάλεσαν μεγάλες δασικές πυρκαγιές σε δύο περιοχές με πυκνή βλάστηση: στην Κφαρτσούμπα, κοντά στα σύνορα, και στην περιοχή μεταξύ της Τζεζίν και της δυτικής κοιλάδας Μπεκάα.

Ο επικεφαλής του σταθμού πολιτικής άμυνας στην περιοχή, Σαμίρ Χαρντάν, δήλωσε ότι πυρκαγιά ξέσπασε κοντά στην Κφαρτσούμπα το απόγευμα της Παρασκευής, όταν ένα drone έριξε πυρομαχικό σε δασική περιοχή. Οι πυροσβέστες έδωσαν μάχη με τις φλόγες όλη τη νύχτα και κατάφεραν να τις σβήσουν το Σάββατο, όμως ένα δεύτερο drone προκάλεσε νέα πυρκαγιά την Κυριακή, σύμφωνα με τον ίδιο.

Οι πυροσβέστες, οι οποίοι υποχρεούνται να συντονίζουν τις κινήσεις τους με τον λιβανικό στρατό, ο οποίος διαβιβάζει τα αιτήματά τους σε ομάδα «αποκλιμάκωσης» στην οποία συμμετέχει και ο ισραηλινός στρατός, έλαβαν άδεια να επιχειρήσουν για την κατάσβεση των πυρκαγιών μόνο σε δύο σημεία και όχι σε άλλες περιοχές όπου οι φωτιές μαίνονταν.

Καταγγελίες για «οικοκτονία»

Σύμφωνα με περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι πυρκαγιές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο μοτίβο ισραηλινών επιθέσεων εναντίον του περιβάλλοντος του Λιβάνου, το οποίο απειλεί τα δάση της χώρας και τη βιοποικιλότητα που αυτά υποστηρίζουν, υποστηρίζουν ειδικοί.

«Πρόκειται για δάση που υπάρχουν εδώ και πολλά χρόνια, στα οποία κυριαρχούν παραγωγικά πεύκα, μαζί με βελανιδιές. Επιτελούν κρίσιμες λειτουργίες. Η ευρύτερη περιοχή αποτελεί επίσης σημαντικό πέρασμα και τόπο ανάπαυσης για τα αποδημητικά πτηνά», δήλωσε ο Χισάμ Γιουνές, ιδρυτής της λιβανικής περιβαλλοντικής οργάνωσης Green Southerners.

Ο Γιουνές χαρακτήρισε τις ισραηλινές επιθέσεις «οικοκτονία», υποστηρίζοντας ότι αποτελούν μέρος ενός μοτίβου επιθέσεων του ισραηλινού στρατού εναντίον του περιβάλλοντος στον νότιο Λίβανο, με στόχο την υποβάθμιση του οικοσυστήματος μέσω πυρομαχικών, πυρκαγιών και χημικών ουσιών.

«Δεν πρόκειται για μία μεμονωμένη πυρκαγιά ή επίθεση, αλλά για ένα μοτίβο καταστροφής που διαβρώνει σταδιακά την ικανότητα των οικοσυστημάτων να λειτουργούν, να αναγεννώνται και να υποστηρίζουν τη ζωή. Όταν αυτές οι αλυσιδωτές επιπτώσεις υπονομεύουν επίσης τα μέσα διαβίωσης και την ικανότητα των ανθρώπων να επιστρέψουν και να παραμείνουν στη γη τους, η περιβαλλοντική καταστροφή γίνεται αδιαχώριστη από την ευρύτερη μεταμόρφωση της ίδιας της περιοχής», δήλωσε.

Ο ισραηλινός στρατός έχει υποστηρίξει στο παρελθόν ότι η Χεζμπολάχ χρησιμοποιούσε αυτές τις δασικές περιοχές ως κάλυψη για τους μαχητές της και τα τούνελ της. Οικολόγοι και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν προειδοποιήσει ότι οι πυρκαγιές και άλλες μορφές εκτεταμένης περιβαλλοντικής καταστροφής θα έχουν ευρύτερες επιπτώσεις στους άμαχους πληθυσμούς.

Ισραηλινοί στρατιώτες χρησιμοποίησαν καταπέλτες – μεσαιωνικές πολιορκητικές μηχανές – για να εκτοξεύσουν φλεγόμενα υλικά πάνω από το συνοριακό τείχος με τον Λίβανο το καλοκαίρι του 2024, ενώ ο λιβανικός στρατός δημοσίευσε φωτογραφίες ισραηλινών drones που μετέφεραν σωλήνες οι οποίοι χρησιμοποιούνταν για τη διοχέτευση εύφλεκτων υλικών στα δάση.

Τον Φεβρουάριο, ειδικοί σε θέματα υγείας και περιβάλλοντος εξέφρασαν την ανησυχία τους όταν ισραηλινά αεροσκάφη έριξαν ζιζανιοκτόνα που έχουν συνδεθεί με καρκινογόνες επιπτώσεις σε αγροτικές εκτάσεις στον νότιο Λίβανο.

«Προσπαθούν να καταστήσουν τη γη ακατοίκητη»

Πέρα από τις περιβαλλοντικές και υγειονομικές συνέπειες των πυρκαγιών, κάτοικοι του νότιου Λιβάνου θρηνούν για την απώλεια των πράσινων χώρων στα χωριά όπου μεγάλωσαν.

Την 1η Αυγούστου, εκτοπισμένοι κάτοικοι του συνοριακού χωριού Γιαρούν διαπίστωσαν ότι οι ελαιώνες και τα οπωροφόρα δέντρα τους, καθώς και τα σπίτια τους, είχαν πυρποληθεί από τις ισραηλινές δυνάμεις που κατέχουν την περιοχή. Κάτοικοι των κοντινών χριστιανικών πόλεων Ρμέις και Αΐν Εμπέλ, μεταξύ των λίγων χωριών κοντά στα σύνορα που δεν έχουν εκκενωθεί από τον ισραηλινό στρατό, έστειλαν φωτογραφίες από τις πυρκαγιές.

«Είχαν ήδη ισοπεδώσει ολόκληρο το χωριό. Στη συνέχεια έβαλαν φωτιά στα δέντρα. Αυτό που είχε απομείνει στη συγκεκριμένη περιοχή ήταν οι ελιές – μεγάλοι ελαιώνες με πολύ παλιά ελαιόδεντρα. Ξεκίνησαν από εκεί και στη συνέχεια η φωτιά εξαπλώθηκε στα περίχωρα του χωριού», δήλωσε ο δήμαρχος του Γιαρούν, Χάφεζ Γκασάμ.

Οι κάτοικοι του Γιαρούν είχαν ήδη παρακολουθήσει τους προηγούμενους μήνες την κατεδάφιση σχεδόν όλων των σπιτιών του χωριού από τον ισραηλινό στρατό. Από τα 900 σπίτια είχαν απομείνει μόλις 20, ενώ οι εκτοπισμένοι κάτοικοι συγκέντρωσαν πόρους για να αγοράσουν ακριβές δορυφορικές εικόνες του χωριού.

«Πολλά από αυτά τα δέντρα, στην πραγματικότητα τα περισσότερα, τα κληρονομήσαμε από τους παππούδες και τους γονείς μας. Έχουν τεράστια συναισθηματική αξία. Τα δέντρα αποτελούσαν επίσης σημαντική πηγή εισοδήματος για τους κατοίκους του χωριού», δήλωσε ο Γκασάμ.

«Προσπαθούν να καταστήσουν τη γη ακατοίκητη. Διαγράφουν ολόκληρη την ιστορία μας, ολόκληρο τον πολιτισμό μας, όλες τις αναμνήσεις μας. Ίσως η ιδέα είναι ότι μετά από κάποιο χρονικό διάστημα θα μοιάζει σαν να μην είχε ζήσει ποτέ κανείς εδώ».