Σύνοδος SCO - Πώς η θεσμική «ηρεμία» του Σι εκθέτει την αστάθεια των ΗΠΑ – Ο πραγματικός ρόλος Πούτιν

H SCO δεν έδωσε ειδήσεις, όμως η Κίνα προβλήθηκε ως εγγυητής της διεθνούς σταθερότητας απέναντι στις αλλοπρόσαλλες ΗΠΑ του Τραμπ

Ηφετινή διήμερη σύνοδος του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO), -στην οποία μετέχουν ορισμένες από τις πιο αυταρχικές χώρες του κόσμου όπως η Κίνα, η Ρωσία, το Πακιστάν, η Λευκορωσία, το Καζακστάν, το Κιργιστάν, το Τατζικιστάν και Ουζμπεκιστάν, η Ινδία και το Ιράν- η οποία ολοκληρώθηκε την περασμένη Τρίτη στο Μπισμπέκ του Κιργιστάν, ήταν μια σχετικά υποτονική σύνοδος, υπό την έννοια ότι δεν παρήγαγε ειδήσεις.

Τονίστηκε η ανάγκη ενός πολυπολικού κόσμου, ως αντίβαρο στη Δύση όμως οι διαφορές μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν στη σύνοδο, παραμένουν.

Χωρίς σημαντικές ανακοινώσεις ούτε ενδιαφέροντα ενσταντανέ

Δεν υπήρξαν σημαντικές ανακοινώσεις ούτε στιγμές που έγιναν viral, όπως συνέβη κατά τη διάρκεια της συνόδου του SCO το 2025, στο Τιαντζίν της Κίνας, όπου ο κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ, ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν και ο ινδός πρωθυπουργός, Ναρέντρα Μόντι, φωτογραφήθηκαν, αστειευόμενοι μεταξύ τους, χωρίς διερμηνείς, ενώ σε ένα άλλο ενσταντανέ, ο Πούτιν και ο Σι συζητούσαν, με τα μικρόφωνα ανοιχτά, για το πώς θα μπορούσε κανείς να ζήσει ως και 150 χρόνια.

Η ανία της συνόδου

Σε αυτή τη σύνοδο, η ανία, ίσως να ήταν το ζητούμενο, όπως παρατηρεί ο αρθρογράφος Αλεξάντερ Τόμσον, στην ιστοσελίδα Eurasianet.

Ο Σι εμφανίστηκε αποφασισμένος να καλλιεργήσει την εικόνα της Κίνας ως εγγυητή της παγκόσμιας σταθερότητας, παρουσιάζοντας το Πεκίνο ως αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση, απέναντι στην αστάθεια της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ.

Η αλλοπρόσαλλη συμπεριφορά του Τραμπ στη διεθνή σκηνή, δίνει στην Κίνα την ευκαιρία να παρουσιάσει τον εαυτό της ως τον πιο υπεύθυνο και αξιόπιστο διεθνή παράγοντα.

Προσπάθειες για εξομάλυνση των διαφορών

Όλες οι πλευρές έδειξαν πρόθυμες να δώσουν την εντύπωση ότι εξομαλύνουν τις μεταξύ τους διαφορές. Στην μεταξύ τους συνάντηση, ο Πούτιν και ο Σι, δήλωσαν ότι οι μελλοντικές προοπτικές των διμερών σχέσεων είναι «ακόμη πιο φωτεινές».

Ωστόσο, όπως ανέφερε, το Euronews, σε ένα ακόμη πλήγμα για το Κρεμλίνο, η διμερής συνάντηση Πούτιν -Σι,  δεν σήμανε καμμία πρόοδο όσον αφορά έναν αγωγό φυσικού αερίου από τη Σιβηρία, τον οποίο η Μόσχα χρειάζεται επειγόντως, καθώς οι υποδομές και η οικονομία της χώρας δοκιμάζονται από τις συνεχείς ουκρανικές επιθέσεις σε όλη τη Ρωσία.

Ο πρωθυπουργός της Αρμενίας, Νικόλ Πασινιάν, ευρισκόμενος δίπλα στον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίγιεφ αναφέρθηκε στις συνεχιζόμενες προσπάθειές τους να επιτύχουν μια διαρκή ειρήνη στον Νότιο Καύκασο. Ο ινδός πρωθυπουργός Μόντι, επικαλούμενος τον Γκάντι, παρότρυνε τον Πούτιν, να σταματήσει τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Η προσοχή της συνόδου εστράφη στην Κεντρική Ασία

Δεδομένου ότι η χώρα που τη φιλοξένησε ήταν το Κιργιστάν, η φετινή σύνοδος έστρεψε επίσης την προσοχή της στην Κεντρική Ασία, μια περιοχή που ήδη απολαμβάνει αυξανόμενο διεθνές ενδιαφέρον, χάρη στον πλούτο της σε κρίσιμα ορυκτά, αλλά και στο ίδιο το Κιργιστάν, το οποίο επελέγη για διετή θητεία στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Χωρίς αναφορές στον πόλεμο στο Ιράν

Ωστόσο, παρά τα χαμόγελα, οι βαθιές διαφωνίες παραμένουν. Ο Πασινιάν και ο Πούτιν, είχαν μια τεταμένη διμερή συνάντηση, την πρώτη τους, μετά τις εκλογές του Ιουνίου στην Αρμενία.

Παράλληλα, καμία από τις μεγάλες δυνάμεις δεν προσέφερε ουσιαστική ανακούφιση στο Ιράν, το οποίο βρίσκεται αντιμέτωπο με αυξανόμενες οικονομικές πιέσεις από τη Δύση. Στο τελικό ανακοινωθέν της συνόδου, τα κράτη-μέλη του SCO εξέφρασαν τα ειλικρινή τους συλλυπητήρια προς τον λαό και την κυβέρνηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, για τον τραγικό θάνατο του ανώτατου ηγέτη, Αλί Χαμενεΐ, καθώς και προς τις οικογένειες των θυμάτων, επανέλαβαν «την υποστήριξή τους προς την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν» και τάχθηκαν «υπέρ της επίλυσης της σύγκρουσης αποκλειστικά μέσω πολιτικών και διπλωματικών μέσων».

Όπως όμως επεσήμαναν αναλυτές, πολλές από τις χώρες που συμμετέχουν στον SCO εξακολουθούν να διατηρούν πολύ στενές σχέσεις με τις ΗΠΑ ή εξαρτώνται από αυτές, και άρα προσπάθησαν να κρατήσουν χαμηλότερους τόνους και να παραμείνουν πιο διακριτικές.

Η δυσαρέσκεια Λουκασένκο για τον κόσμο που δεν είναι πολυπολικός

Ωστόσο, η σχετική σιωπή για τις συγκρούσεις που βρίσκονται στο επίκεντρο των παγκόσμιων εξελίξεων, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν και της Γάζας, προκάλεσε τουλάχιστον μια εκδήλωση δυσαρέσκειας για τη συγκρατημένη στάση του SCO. Μετά από μια έντονη καταγγελία κατά των ΗΠΑ, ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, υποστήριξε ότι η ενίσχυση της πολυπολικότητας, μέσω μιας πιο ενεργού στάσης του SCO στα διεθνή ζητήματα, θα οδηγούσε σε μεγαλύτερο σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας των κρατών.

«Οι χώρες που συμμετέχουν στη σύνοδο διαθέτουν σημαντικό πολιτικό, οικονομικό, δημογραφικό και γεωγραφικό δυναμικό και μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση ενός τέτοιου κόσμου», δήλωσε.

Ο δικτάτορας της Λευκορωσίας, Αλεξάντρ Λουκασένκο ήταν εκείνος που ανέδειξε αυτό που δεν είπε ο Πεζεσκιάν. Ο SCO δεν κάνει ό,τι μπορεί για να επηρεάσει τις παγκόσμιες υποθέσεις, δήλωσε ο Λουκασένκο, ο μόνος ηγέτης, εκτός από τον Πεζεσκιάν, ο οποίος ανέφερε ρητά, τη λέξη «Ιράν» κατά τη διάρκεια της συνόδου.

«Ο κόσμος περιμένει απο εμάς συγκεκριμένες ενέργειες όσον αφορά την πολυπολικότητα», δήλωσε ο Λουκασένκο, παρόντος και του ΓΓ του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες. «Εδώ βρίσκονται τρεις από τις ισχυρότερες χώρες του κόσμου: η Κίνα, η Ινδία και η Ρωσία», πρόσθεσε ο Λουκασένκο. «Από αυτές περιμένουμε πρωτίστως, πρωτοβουλίες. Αλλά μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν».

Και ο Ερντογάν υπέρ της πολιπολικότητας

Στη σημασία ενός πολυπολικού κόσμου εστίασε και ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν που χαρακτήρισε τον SCO «ανερχόμενο αστέρι», το οποίο, με «3,5 δισεκατομμύρια ανθρώπους και ακαθάριστο εγχώριο προϊόν ύψους 35 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο μιας πολυπολικής τάξης».

Αναφερόμενος στον SCO ως «συμπλήρωμα του ΟΗΕ», ο Ερντογάν πρόσθεσε ότι ο οργανισμός «διαθέτει μια δομή που ευθυγραμμίζεται με την πολυδιάστατη εξωτερική μας πολιτική».