Η Πολωνία κατασκόπευε πολίτες της – Ποιος κατασκόπευε την Πολωνία;

Η έρευνα για το σκάνδαλο Pegasus στην Πολωνία αποκαλύπτει ένα εκτεταμένο σύστημα παρακολουθήσεων πολιτικών αντιπάλων, εισαγγελέων και δικηγόρων, με την ισραηλινή κατασκευάστρια εταιρεία NSO να διατηρεί πρόσβαση σε κρίσιμες υποδομές. Οι αποκαλύψεις θίγουν εκ νέου ένα ζήτημα που και η ελληνική κυβέρνηση επιμένει να αρνείται.

Η προηγούμενη κυβέρνηση της Πολωνίας δαπάνησε περισσότερα από 60 εκατομμύρια ζλότι για την αγορά και λειτουργία του ισραηλινού κατασκοπευτικού λογισμικού Pegasus, το οποίο χρησιμοποιήθηκε για την παρακολούθηση πολιτικών της αντιπολίτευσης, εισαγγελέων, δικηγόρων και άλλων προσώπων με δημόσιο ρόλο. Σύμφωνα με τα ευρήματα κοινοβουλευτικής και τεχνικής έρευνας που παρουσιάστηκαν στις 12 Οκτωβρίου 2026, η ισραηλινή κατασκευάστρια εταιρεία NSO Group διατηρούσε τον έλεγχο κρίσιμων τμημάτων του συστήματος και είχε τεχνικά τη δυνατότητα πρόσβασης σε ευαίσθητες πληροφορίες, που συλλέγονταν από τις πολωνικές υπηρεσίες ασφαλείας.

Ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ χαρακτήρισε την υπόθεση «έγκλημα κατά του κράτους», καταγγέλλοντας ότι η προηγούμενη κυβέρνηση του εθνικοσυντηρητικού κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS) εξέθεσε προσωπικά δεδομένα Πολωνών πολιτών σε ξένη εταιρεία, χωρίς να έχει διασφαλίσει τον πλήρη έλεγχο του κατασκοπευτικού μηχανισμού.

Η τεχνική πραγματογνωμοσύνη της πολωνικής Υπηρεσίας Εσωτερικής Ασφάλειας (ABW) διαπίστωσε ότι το Κεντρικό Γραφείο Καταπολέμησης της Διαφθοράς (CBA), το οποίο χρησιμοποιούσε το Pegasus, δεν διέθετε όλους τους κωδικούς διαχείρισης. Ορισμένοι λογαριασμοί με αυξημένα δικαιώματα πρόσβασης παρέμεναν υπό τον έλεγχο της NSO Group, όπως και η υποδομή που ήταν υπεύθυνη για τη μόλυνση των κινητών τηλεφώνων.

Παράλληλα, τα δεδομένα που συλλέγονταν από τις παρακολουθούμενες συσκευές περνούσαν μέσα από διακομιστές εγκατεστημένους σε διάφορες χώρες, σε δίκτυο που διαχειριζόταν η ισραηλινή εταιρεία.

Δημόσιο χρήμα και πολιτικές παρακολουθήσεις

Η χρηματοδότηση και η χρήση του συστήματος βρίσκονται στο επίκεντρο ποινικών ερευνών, στις οποίες εμπλέκονται πρώην κυβερνητικοί αξιωματούχοι και στελέχη των υπηρεσιών ασφαλείας. Μεταξύ αυτών βρίσκεται ο πρώην υφυπουργός Δικαιοσύνης Μίχαλ Βος, ο οποίος έχει παραπεμφθεί σε δίκη για τον ρόλο του στη χρηματοδότηση της προμήθειας.

Στόχοι υπήρξαν επίσης η εισαγγελέας Έβα Βζόσεκ, γνωστή για την κριτική της στις κυβερνητικές παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη, και ο δικηγόρος Ρόμαν Γκέρτιχ, ο οποίος είχε εκπροσωπήσει τον Ντόναλντ Τουσκ και μέλη της οικογένειάς του.

Η προηγούμενη κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι παρακολουθήσεις πραγματοποιούνταν για λόγους εθνικής ασφάλειας και καταπολέμησης του εγκλήματος, με δικαστικές εγκρίσεις. Η κοινοβουλευτική έρευνα διαπίστωσε, ωστόσο, ότι οι δικαστές δεν είχαν πλήρη ενημέρωση για τις δυνατότητες του Pegasus, το οποίο μπορούσε να αποκτά πρόσβαση σε μηνύματα, εφαρμογές όπως το Whatsapp, φωτογραφίες, ηλεκτρονική αλληλογραφία, αρχεία και δεδομένα τοποθεσίας, καθώς και να ενεργοποιεί μικρόφωνο και κάμερα.

Predator και Pegasus

Τον Ιούλιο του 2026, το ερευνητικό εργαστήριο Citizen Lab του Πανεπιστημίου του Τορόντο αποκάλυψε ότι το κινητό του πρώην ευρωβουλευτή Στέλιου Κούλογλου είχε μολυνθεί με το ισραηλινό λογισμικό τον Οκτώβριο του 2022 στην Ελλάδα και τον Μάρτιο του 2023 στο Βέλγιο. Η πολωνική υπόθεση όμως, μοιάζει αρκετά και με το ελληνικό σκάνδαλο των υποκλοπών με το κατασκοπευτικό λογισμικό Predator της Intellexa.

Είναι ίσως ιδαίτερα ενδιαφέρον ότι η πολωνική έρευνα προσφέρει πλέον μια λεπτομερή εικόνα της κρατικής προμήθειας, της χρηματοδότησης και της τεχνικής λειτουργίας του Pegasus καθώς αντίστοιχα στοιχεία για την αρχιτεκτονική των παρακολουθήσεων, τις διαδρομές των δεδομένων και τους τελικούς αποδέκτες δεν έχουν δημοσιοποιηθεί στην ελληνική υπόθεση.

Σε κάθε περίπτωση, το ζήτημα εκτείνεται πέρα από τα κατασκοπευτικά λογισμικά. Αφορά συνολικά την πρόσβαση ξένων τεχνολογικών ομίλων στα δεδομένα κρατών, από τις υπηρεσίες πληροφοριών και την αστυνομία μέχρι τη δημόσια διοίκηση, την άμυνα και τη διαχείριση των συνόρων. Παρόμιοι προβληματισμοί και αντιδράσεις προέκυψαν άλλωστε και με την ελληνική συμφωνία με το Ισραήλ για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», στους οποίους η κυβέρνηση απάντησε με γενικόλογες διαβεβαιώσεις.

Πηγή: infowar