O κόσμος το 2020 - ένα συλλεκτικό τεύχος

Εδώ και δεκαετίες η ετήσια έκδοση του «Economist» επιχειρεί να προβλέψει τα γεγονότα της επόμενης χρονιάς, δίνοντας μια αίσθηση για τις εξελίξεις που αναμένουν οι πολιτικές και οικονομικές ελίτ του αγγλοσαξονικού κόσμου. Το τεύχος «Ο κόσμος το 2020» ήταν προφανώς γεμάτο λάθη. Πόσο ανατρεπτικό ήταν όμως το Annus horribilis που φεύγει σε λίγες ημέρες;

Ο πρώην αρχισυντάκτης του «Economist», Ντάνιελ Φράνκλιν, ίσως μείνει στην ιστορία ως ο άνθρωπος που δημοσίευσε τις περισσότερες λάθος προβλέψεις στην ιστορία του περιοδικού. Και κανείς δεν θα τον κατηγορήσει, αφού η τελευταία χρονιά της θητείας του συνέπεσε με τη μεγαλύτερη πανδημία που έχει γνωρίσει ο πλανήτης από την εποχή της Ισπανικής Γρίπης, στο τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Στον πρόλογο της περσινής έκδοσης μιλούσε μεταξύ άλλων για το «γιγαντιαίο κοινό» που θα παρακολουθούσε του Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο και το Euro 2020. Οι συντάκτες του προέβλεπαν ότι η παγκόσμια φαρμακοβιομηχανία θα κινούνταν προς την κατεύθυνση της παραγωγής προσωποποιημένων φαρμάκων για την αντιμετώπιση γενετικών διαταραχών και πως η νέα δεκαετία θα ανήκει στους ανθρώπους ηλικίας 65 με 75. Φυσικά οι Αγώνες δεν έγιναν ποτέ, οι φαρμακοβιομηχανίες αναζητούσαν ένα κοινό εμβόλιο για όλους τους κατοίκους του πλανήτη και ο κορονοϊός έπληξε πρωτίστως τους μεγαλύτερους σε ηλικία συνανθρώπους μας.

Ξεφυλλίζοντας πρόχειρα το περιοδικό, θα έλεγε κανείς ότι το μόνο που «προέβλεψε» με επιτυχία ήταν οι επέτειοι σημαντικών γεγονότων που έλαβαν χώρα το 2020: Συμπληρώθηκαν πράγματι 250 χρόνια από τη γέννηση του Μπετόβεν, 75 χρόνια από την ίδρυση του ΟΗΕ και 200 χρόνια από τη γέννηση της πρωτοπόρου νοσηλεύτριας και στατιστικολόγου Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ (τραγική ειρωνεία: ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είχε ορίσει, προς τιμήν της, το 2020 ως παγκόσμιο έτος των νοσηλευτών).

Οι οπαδοί του Τζέιμς Μποντ μπορεί να μην κατέκλυσαν τις αίθουσες, όπως προέβλεπε ο «Economist» (αντίθετα θρήνησαν τον θάνατο του Σον Κόνερι) αλλά η τάση μεταφοράς των κινηματογραφικών παραγωγών προς τη συνδρομητική τηλεόραση συνεχίστηκε και μάλιστα με εκρηκτικό ρυθμό λόγω της πανδημίας.

Στην ευρύτερη Μέση Ανατολή δικτατορικά καθεστώτα, συνέχισαν να ελέγχουν τη βόρεια Αφρική ενώ «οι αυταρχικοί ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων» χρησιμοποίησαν «τα θησαυροφυλάκια και τους στρατούς τους για να στηρίξουν στρατιωτικά καθεστώτα στην περιοχή», ακριβώς όπως είχε προβλεφθεί. Το Ιράν παρέμεινε στο στόχαστρο της Ουάσινγκτον, η οποία μάλιστα πραγματοποίησε ή υπέθαλψε τρομοκρατικές επιθέσεις εναντίον αξιωματούχων και επιστημόνων της χώρας.

Ίσως οι μόνες απρόβλεπτες εξελίξεις να αφορούν τελικά τη Λατινική Αμερική, καθώς η ανατροπή, μέσω εκλογών, του πραξικοπήματος στη Βολιβία άλλαξε σημαντικά το κλίμα στην περιοχή. Αντίστοιχα, ο επίδοξος πραξικοπηματίας της Βενεζουέλας Χουάν Γουαϊδό (στον οποίο ο «Economist» είχε δώσει μια σελίδα την περασμένη χρονιά) εγκαταλείφθηκε ακόμη και από τον πρόεδρο Τραμπ και διατήρησε ασήμαντους συμμάχους, όπως ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Νίκος Δένδιας. Παρ’ όλα αυτά, ακριβώς όπως έγραφε ο «Economist», η χώρα συνέχισε να ζει μίζερα πάνω στα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου του κόσμου.

Η κατάρα να πέφτεις μέσα στις προβλέψεις σου ακόμη και στην πιο ανατρεπτική χρονιά από το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.

Άρης Χατζηστεφάνου | Η Εφημερίδα των Συντακτών infowar