Αναζητείται αμερικανός σωτήρας για το Château de Chantilly

Το ιστορικό γαλλικό κάστρο χρίζει άμεσης ανακαίνισης, η αξία της οποίας τοποθετείται στα 68,3 εκατ. ευρώ. Οι διαχειριστές προειδοποιούν για τον κίνδυνο καταστροφής ανεκτίμητων κειμηλίων

Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης βρίσκεται το ιστορικό Κάστρο Σαντιγί (Château de Chantilly). Αναζητεί έναν αρκετά πλούσιο επενδυτή από τις ΗΠΑ, ο οποίος θα χρηματοδοτήσει την ανακαίνισή του. Σύμφωνα με τους Times, το κάστρο χρίζει ανακαίνισης το αντίτιμο της οποίας αγγίζει τα 68,3 εκατ. ευρώ. Θεωρείται δε επιτακτική, καθώς η προηγούμενη, πριν από 20 χρόνια, ήταν (και) ημιτελής. Η καθυστέρηση έχει αφήσει το μνημείο που το 2025 αναδείχθηκε αγαπημένο των Γάλλων αντιμέτωπο με «δομικές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης».

Ανάμεσα στα πολιτιστικά αγαθά που κινδυνεύουν βρίσκεται και το αναγνωστήριο του κάστρου, το οποίο στεγάζει συλλογή 19.000 τόμων – μία από τις σημαντικότερες στη Γαλλία. Οι επιμελητές προειδοποιούν ότι χειρόγραφα, ορισμένα εκ των οποίων χρονολογούνται στον 10ο αιώνα, ήδη καταρρέουν λόγω ακατάλληλων ατμοσφαιρικών συνθηκών στον χώρο. Παράλληλα ελλοχεύει και σοβαρός κίνδυνος πυρκαγιάς, καθώς το ηλεκτρικό δίκτυο χρειάζεται πλήρη αναβάθμιση.

Η κρίση ξέσπασε μετά τον θάνατο του Αγά Χαν Δ’, ο οποίος είχε δωρίσει συνολικά 70 εκατ. ευρώ για τη συντήρηση του μνημείου σε διάστημα 16 ετών και διέκοψε τη χρηματοδότηση το 2020. Η αποχώρησή του ανάγκασε τη διοίκηση του κάστρου, που βρίσκεται βορειοανατολικά του Παρισιού, να αναζητήσει ίδιους πόρους.

Εσωτερική άποψη της κρεβατοκάμαρας της δούκισσας του Ομάλ στο Château de Chantilly (Chesnot/Getty Images/Ideal Image)

Το 2024 το Chantilly προσέλκυσε 658.164 επισκέπτες –αύξηση 20% σε σχέση με το 2023– και απέφερε 12,7 εκατ. ευρώ από εισιτήρια, πωλήσεις καταστημάτων και εκδηλώσεις στον χώρο. Ωστόσο, σύμφωνα με τη γενική διαχειρίστρια του μνημείου, Αν Μίλερ, τα έσοδα αυτά δεν επαρκούν για να ξεπεραστεί «ο τοίχος των επενδύσεων» που απαιτούνται. Οι αρμόδιοι εκτιμούν ότι χρειάζονται 22,9 εκατ. ευρώ για την ανακαίνιση του ίδιου του κάστρου, 11,5 εκατ. για τους περίφημους στάβλους, 12,9 εκατ. για το πάρκο και τους κήπους, συν 21 εκατ. ευρώ για το γειτονικό Château d’Enghien, που αποτελεί μέρος του κτήματος. Συνολικά, 33 εκατ. ευρώ αφορούν «δομικές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης», ενώ το κόστος διάσωσης της αίθουσας ανάγνωσης υπολογίζεται στα 4 εκατ. ευρώ.

Μέρος της εντυπωσιακής βιβλιοθήκης-αναγνωστηρίου του γαλλικού κάστρου (Shutterstock)

Με τη Γαλλία να αντιμετωπίζει ήδη δημόσιο χρέος ύψους 3,3 τρισ. ευρώ, οι κρατικές επιχορηγήσεις έχουν ουσιαστικά σταματήσει. Η διοίκηση αναζητά πλέον ιδιώτες δωρητές –κυρίως εύπορους Αμερικανούς– για να διασώσουν το κάστρο. Το αρχικό κάστρο ανεγέρθηκε τον 14ο αιώνα αλλά καταστράφηκε σε μεγάλο βαθμό κατά τη Γαλλική Επανάσταση από μια ομάδα γνωστή ως Bande Noire, η οποία ειδικευόταν στην αποσυναρμολόγηση μνημείων του παλαιού καθεστώτος και στην πώληση των οικοδομικών υλικών.

Το εσωτερικό ενός από τα πολλά διαμερίσματα που διαθέτει το ιστορικό κάστρο (Shutterstock)

Το οικοδόμημα ξανακτίστηκε τον 19ο αιώνα από τον Ερρίκο της Ορλεάνης, δούκα του Ομάλ, γιο του Λουδοβίκου-Φιλίππου, τελευταίου βασιλιά της Γαλλίας. Ο δούκας είχε κληρονομήσει το κτήμα, που ανήκε επί αιώνες στον Οίκο των Κοντέ, αλλά εξορίστηκε όταν ο Ναπολέων Γ’ ανέλαβε την εξουσία, το 1848. Ο δούκας βρήκε καταφύγιο στο Τούικενχαμ, όπου, όπως έλεγε, ανέπτυξε την αγάπη του για τη λογοτεχνία, εξελισσόμενος σε «αποφασισμένο βιβλιομανή».

Απέκτησε «μια εξαιρετική συλλογή μοναδικών βιβλίων, ιδίως εικονογραφημένων χειρογράφων, με κορυφαία δείγματα μεσαιωνικής τέχνης», σύμφωνα με τον ιστότοπο του κάστρου. Ανάμεσά τους συγκαταλέγεται και το «Très Riches Heures» του δούκα του Μπερί, χειρόγραφο του 15ου αιώνα που θεωρείται η «Μόνα Λίζα των βιβλίων».

Η τραπεζαρία του Chateau de Chantilly (Shutterstock)

Το 2006 παρουσιάστηκε ένα 15ετές σχέδιο αποκατάστασης, ύψους 120 εκατ. ευρώ, για το κτίριο, τα διαμερίσματα, τους στάβλους και τα παρτέρια. Ωστόσο δαπανήθηκαν μόλις 80 εκατ. ευρώ –σχεδόν εξ ολοκλήρου από τον Αγά Χαν– ενώ έκτοτε έχουν προκύψει και νέα προβλήματα, όπως η «ανησυχητική υποβάθμιση» του γύρω δάσους, έκτασης 6.300 εκταρίων, σύμφωνα με τους αξιωματούχους.