Άγιος Πέτρος - ο εξώστης της Κυνουρίας

Εδώ θα φας καλά, θα κάνεις απίθανες βόλτες στο χωριό και στο δάσος και θα ζήσεις το βουνό ατενίζοντας τη θάλασσα

Στα υψίπεδα του Πάρνωνα

Η διαδρομή από την Τρίπολη έως τον Αγιο Πέτρο είναι περίπου 35 χιλιόμετρα και περιλαμβάνει αρκετές στροφές· ωστόσο, η συνεχής εναλλαγή του ορεινού τοπίου, σε συνδυασμό με τα όμορφα χωριά που συναντά κανείς καθ’ οδόν, μετατρέπει το ταξίδι σε μία από τις πιο ευχάριστες εμπειρίες της εκδρομής.

Αξίζει, λοιπόν, να κάνετε μια μικρή παράκαμψη και να μπείτε μέσα στο χωριό Ανω Δολιανά, για να απολαύσετε έναν καφέ ή ένα γλυκό στο μεζεδοπωλείο-καφενείο «Ονειρολόγιο», αλλά και να επισκεφθείτε το Ιστορικό και Εθνογραφικό Μουσείο Δολιανών.

Στη συνέχεια, ο δρόμος περνά από την ανατολική κόψη του βουνού και διατρέχει ένα όμορφο ελατοδάσος. Επόμενη στάση είναι το κεφαλοχώρι Καστρί, το οποίο απλώνει τις πέτρινες γειτονιές του σε υψόμετρο 950 μέτρων, σε μια πλαγιά του Πάρνωνα γεμάτη καστανιές, καρυδιές και έλατα. Επισκεφθείτε την κεντρική πλατεία, με τα παραδοσιακά καφενεία και την προνομιακή θέα. Από το Καστρί και μετά, η συνέχεια είναι εύκολη: ακόμη εννέα χιλιόμετρα δρόμου αρκούν για να αντικρίσετε τις γειτονιές του Αγίου Πέτρου, κυριολεκτικά γαντζωμένες στις απόκρημνες πλαγιές του βουνού, σε υψόμετρο περίπου 930 μέτρων.

Αγιος Πέτρος

Η οδική διαδρομή περνά μέσα από την καρδιά του χωριού, όπου δεσπόζουν η επιβλητική εκκλησία των Αγίων Πέτρου και Παύλου (κτίσμα του 1900), καθώς και η πλατεία με την εξαιρετική θέα στις ανατολικές πλαγιές του Πάρνωνα και στον Αργολικό κόλπο.

Ολόγυρα βρίσκονται όμορφα καφέ, εστιατόρια, παραδοσιακές ταβέρνες, αλλά και καταστήματα που πωλούν ποιοτικά τοπικά προϊόντα. Αναμφίβολα, μια στάση σε αυτή την όμορφη γωνιά του Πάρνωνα όχι μόνο επιβάλλεται, αλλά είναι και απαραίτητη: για να μιλήσετε με τους ευγενικούς κατοίκους και μαγαζάτορες, να δοκιμάσετε την ντόπια κουζίνα και να γνωρίσετε τα εκλεκτά προϊόντα της περιοχής.

Ομως ο Αγιος Πέτρος είναι ένα από τα σημαντικότερα και παλαιότερα κεφαλοχώρια του αρκαδικού βουνού, καθώς αναφέρεται για πρώτη φορά το 1435 στο «Χρονικό της Αλώσεως» του Γεωργίου Σφραντζή.

Κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας, όντας χτισμένος πάνω στους εμπορικούς δρόμους που συνέδεαν τα παράλια με την ενδοχώρα του Μοριά, έγινε έδρα της Επαρχίας Αγίου Πέτρου Τσακωνιάς και γνώρισε ιδιαίτερη ανάπτυξη ως εμπορικός και διαμετακομιστικός σταθμός. Μάλιστα, γύρω στον 18ο αιώνα έφτασε να αριθμεί περίπου 4.000 κατοίκους. Σήμερα, σε πολλά σημεία του εκτεταμένου οικιστικού συγκροτήματος, ο επισκέπτης θα δει αξιόλογα σημεία ενδιαφέροντος που μαρτυρούν εκείνη την εποχή.

Αξίζει να αναζητήσετε τις παλιές παραδοσιακές πέτρινες κρήνες, που βρίσκονται σε μικρή απόσταση από την πλατεία, όπως του Καράμπελα, του Κεραστά, του Κατσή και του Καπελετζή. Η καθεμία από αυτές έχει τη δική της ιστορία και ιδιαίτερη κατασκευή.

Κατηφορίζοντας προς τις χαμηλότερες γειτονιές και πάλι σε μικρή απόσταση από την κεντρική πλατεία, θα συναντήσετε τον αναπαλαιωμένο πολεμόπυργο του Τρικαλίτη ή Αγά.

Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό πέτρινο κτίσμα του 18ου αιώνα –κατά άλλους, των τελών του 17ου– χτισμένο σύμφωνα με την τυπική αρχιτεκτονική των πολεμόσπιτων της ορεινής Πελοποννήσου, με μικρά παράθυρα, πολεμίστρες και ζεματίστρες. Μετά την αναπαλαίωσή του -ολοκληρώθηκε το 2006- χρησιμοποιείται ως χώρος πολιτιστικών εκδηλώσεων.

Κοντινές εκδρομές

Ζητήστε από τους ντόπιους να σας υποδείξουν το μονοπάτι που οδηγεί στο φαράγγι του ποταμού Τάνου, καθώς και στο μικρό γεφύρι της Αγίας Αννας.

Εύκολα, με το αυτοκίνητο, μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστορική Μονή Μαλεβής, γνωστή στους ντόπιους, καθώς εδώ φυλάσσεται εικόνα της Παναγίας η οποία πιστεύεται ότι είναι έργο του Ευαγγελιστή Λουκά. Το μοναστήρι απέχει επτά χιλιόμετρα από τον Αγιο Πέτρο και βρίσκεται σε υψόμετρο 950 μέτρων, στην αγκαλιά του Πάρνωνα και στις παρυφές του περίφημου δάσους από σπάνια δενδρόκεδρα, το οποίο έχει ανακηρυχθεί Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης από το 1980.

Αν και η σύγχρονη όψη της μονής, με τις νεότερες επεκτάσεις, ίσως απογοητεύσει ορισμένους, αξίζει να σημειωθεί ότι το αρχικό μοναστήρι χτίστηκε τον 8ο αιώνα και συγκαταλέγεται στα παλαιότερα του ελλαδικού χώρου.

Αν σας αρέσει η πεζοπορία, υπάρχει και το παλιό, καθαρισμένο και σηματοδοτημένο πεζοπορικό μονοπάτι μήκους 4,5 χιλιομέτρων, που ξεκινά από τον Αγιο Πέτρο.

Μια μεγάλη βόλτα με το αυτοκίνητο

Ακολουθήστε τον επαρχιακό δρόμο Αγίου Πέτρου – Αστρους έως την Ορεινή Μελιγού. Από εδώ αξίζει να κάνετε μια μεγάλη βόλτα στα όμορφα χωριά που κρύβονται στις ανατολικές παρυφές του Πάρνωνα, σε σημεία με πλούσια βλάστηση και τρεχούμενα νερά.

Σε αυτή την ενδιαφέρουσα πορεία θα συναντήσετε το χωριό Πλάτανος, χτισμένο σε υψόμετρο 500 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, σε ένα τοπίο που κυριαρχείται από νερά και πράσινο. Μπορείτε ακόμη να επισκεφθείτε τον παλιό νερόμυλο-νεροτριβή, καθώς και την εκκλησία της Αγίας Αννας, πολιούχου του χωριού, χτισμένη το 1835.

Ανάμεσα στα χωριά Αγιος Ιωάννης και Πλάτανος κρύβονται οι καταρράκτες της Λεπίδας, στους οποίους θα φτάσετε έπειτα από σύντομη πεζοπορία. Συνεχίζοντας οδικώς, μπορείτε να κατευθυνθείτε προς το χωριό Σίταινα, σκαρφαλωμένο σε υψόμετρο 750 μέτρων, κάτω από τη Μεγάλη Τούρλα, την ψηλότερη κορυφή του Πάρνωνα.

Λίγες ακόμη στροφές απομένουν, αν έχετε χρόνο και διάθεση, για να βρεθείτε στο φημισμένο χωριό Καστάνιτσα, με τα γραφικά ασβεστωμένα καλντερίμια και τις παραδοσιακές ταβέρνες.

Φυσικά, οι διαδρομές στον πανέμορφο Πάρνωνα δεν σταματούν εδώ. Αν κινηθείτε ανατολικά, μπορείτε να επισκεφθείτε τον θρυλικό Πραστό –άλλοτε πρωτεύουσα της Τσακωνιάς– ή, εφόσον ο καιρός το επιτρέπει, να δρασκελίσετε το βουνό και, ακολουθώντας μια αμιγώς ασφαλτοστρωμένη διαδρομή, να περάσετε στη Λακωνία, όπου θα συναντήσετε τα χωριά Τσίντζινα και Βαμβακού.

● Προσοχή: αν έχει προηγηθεί χιονόπτωση, ο δρόμος ενδέχεται να είναι κλειστός λόγω χιονιού ή πάγου.

Διαμονή

● Παραδοσιακός ξενώνας «Μαλεβός», τηλ. 27920 31155
● Ξενοδοχείο «Πάρνων», τηλ. 27920 31196
● «1924» Studios, τηλ. 6982240905

Ο Πάρνωνας υπό απειλή

Ο Πάρνωνας αποτελεί ένα βουνό ανεκτίμητης οικολογικής αξίας, ένα μωσαϊκό φυσικών οικοσυστημάτων που φιλοξενεί πλούσια χλωρίδα και πανίδα και εντυπωσιακά τοπία. Στις πλαγιές και τις κορυφογραμμές του αναπτύσσονται πολλές οδικές, πεζοπορικές, ορειβατικές και φυσιολατρικές διαδρομές, οι οποίες προσφέρουν μοναδικές εμπειρίες επαφής με τη φύση και διακρίνονται για την απαράμιλλη ομορφιά τους.

Παράλληλα, τα δεκάδες ορεινά χωριά του Πάρνωνα συνθέτουν ένα ζωντανό πολιτισμικό τοπίο, με μακραίωνη ιστορία, παραδόσεις, αρχιτεκτονική και αφηγήσεις που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά, αποτελώντας μια σπάνια και πολύτιμη πολιτισμική παρακαταθήκη.

Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι μεγάλα τμήματα του βουνού έχουν χαρακτηριστεί περιοχές Natura, έχουν ενταχθεί στο Οικολογικό Πάρκο Πάρνωνα-Μούστου και, πρόσφατα, στο διεθνές πρόγραμμα «Ανθρωπος και Βιόσφαιρα» (Man and the Biosphere – MaB) της UNESCO, η αιολική βιομηχανία συνεχίζει να σχεδιάζει νέες εγκαταστάσεις στις κορυφογραμμές του. Οι σχεδιασμοί αυτοί, παρά τη σφοδρή και διαρκή αντίδραση των τοπικών κοινωνιών, απειλούν να αλλοιώσουν μόνιμα και ανεπανόρθωτα όχι μόνο το φυσικό ανάγλυφο, αλλά και τον ιστορικό και πολιτισμικό χαρακτήρα της περιοχής. Καθίσταται πλέον σαφές ότι η προστασία του Πάρνωνα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά με οικονομικούς ή ενεργειακούς όρους. Η κυβέρνηση και όλοι οι εμπλεκόμενοι οφείλουν να αναγνωρίσουν πως το φυσικό περιβάλλον και η πολιτισμική κληρονομιά συνιστούν συλλογικά αγαθά ανεκτίμητης αξίας, τα οποία δεν υποκαθίστανται, ούτε αποζημιώνονται με χρηματοοικονομικά ανταλλάγματα.