Πώς η κρίση στα Στενά του Ορμούζ εκτόξευσε τις πωλήσεις των EV
Βιώνουμε μία από τις πιο έντονες διαταραχές εφοδιασμού πετρελαίου στην Ιστορία. Και τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα φαίνεται να είναι τα κερδισμένα της υπόθεσης
Και αυτοκίνητο να μην έχεις, μάλλον εμπέδωσες ότι το μόνο θαλάσσιο πέρασμα ανάμεσα στον Κόλπο του Ομάν και τον Περσικό Κόλπο, τα Στενά του Ορμούζ, αυτό το κρίσιμο εμπορικό σταυροδρόμι, έχει εκτοξεύσει τις τιμές καυσίμων από τις 28 Φεβρουραρίου και εντεύθεν. Aλλά αν έχεις, εύκολα ερμηνεύεις το πώς αυξάνονται οι πωλήσεις των ηλεκτρικών τελευταία. Οταν η μάνικα πονάει. Τίτλος έκθεσης ιδεών. Με πιο σοβαρή προσέγγιση, η επικαιρότητα λέει ότι ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (International Energy Agency) ανακοίνωσε την Πέμπτη 30/7 ότι οι αυξημένες τιμές καυσίμων, ως απόρροια του πολέμου στο Ιράν, εκτόξευσαν τις πωλήσεις ηλεκτρικών και επαναφορτιζόμενων υβριδικών οχημάτων (PHEV) σε ιστορικά υψηλά επίπεδα σε 50 ολόκληρες χώρες κατά το δεύτερο τρίμηνο του τρέχοντος έτους.
Χάρη σε αυτήν την αλματώδη άνοδο, ο Οργανισμός προβλέπει πλέον πως τα αμιγώς και υβριδικά επαναφορτιζόμενα οχήματα θα καταλάβουν το 29% των συνολικών νέων πωλήσεων αυτοκινήτων, ξεπερνώντας την αρχική εκτίμηση του 28% που είχε διατυπώσει νωρίτερα φέτος. «Ο πόλεμος πυροδότησε ένα πετρελαϊκό σοκ τόσο οξύ, που λειτούργησε ως καταλύτης για την παγκόσμια στροφή προς την ηλεκτροκίνηση», σύμφωνα με τον IEA. Παρ’ όλο που οι πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων στις ΗΠΑ κατέγραψαν ετήσια υποχώρηση, η ζήτηση για επαναφορτιζόμενα μοντέλα «χτυπάει κόκκινο» στον υπόλοιπο πλανήτη, όπως επισημαίνεται στην τελευταία έκθεση του Οργανισμού.
«Η σύρραξη στη Μέση Ανατολή, που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου 2026, και η ενεργειακή κρίση που ακολούθησε, επανέφεραν στο επίκεντρο τη χρήση πετρελαίου στις οδικές μεταφορές ως κομβικό ζήτημα ενεργειακής ασφάλειας», αναφέρει η έκθεση. «Η κρίση θωράκισε το επιχείρημα υπέρ των ηλεκτρικών οχημάτων, ως μια αποτελεσματική οδό για την αντιμετώπιση των ανησυχιών γύρω από την ενεργειακή ασφάλεια και το κόστος των καυσίμων».
Για πρώτη φορά αυτή τη δεκαετία οι πωλήσεις EV αναμένεται να παραμείνουν στάσιμες στην Κίνα σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, παρ’ όλο που πάνω από το 60% των συνολικών πωλήσεων αυτοκινήτων αναμένεται να είναι ηλεκτρικά – ένα ιστορικό υψηλό
Αν σας ενδιαφέρουν οι αριθμοί, οι αυτοκινητοβιομηχανίες διέθεσαν στην παγκόσμια αγορά περισσότερα από 9 εκατομμύρια ηλεκτρικά και επαναφορτιζόμενα υβριδικά αυτοκίνητα στο πρώτο μισό του έτους, με περισσότερα από 5 εκατ. εξ αυτών να πωλούνται αποκλειστικά στο δεύτερο τρίμηνο. Ο Οργανισμός χαρακτηρίζει τη δίνη του πετρελαϊκού σοκ ως τη «μεγαλύτερη διαταραχή εφοδιασμού στην Ιστορία», με τη μερίδα του λέοντος των κρατών να απαντά με ένα δυναμικό «ποντάρισμα» στην ηλεκτροκίνηση. Τα πλέον θεαματικά κέρδη καταγράφηκαν σε χώρες που εξαρτώνται άμεσα από τις εισαγωγές πετρελαίου. Αντιμέτωπες με το ράλι στις τιμές των καυσίμων, πολλές κυβερνήσεις επιστράτευσαν νέες επιδοτήσεις ή διεύρυναν τις ήδη υπάρχουσες, ώστε να δελεάσουν τους καταναλωτές προς την ηλεκτροκίνηση και να ελαφρύνουν το κόστος εισαγωγής πετρελαίου. Για παράδειγμα, οι πωλήσεις επαναφορτιζόμενων οχημάτων σε Αυστραλία, Ινδία, Βραζιλία, Νότια Κορέα και Βιετνάμ διπλασιάστηκαν την περίοδο Μαρτίου-Ιουνίου σε σύγκριση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα.
Τον δε Μάιο, η Αυστραλία ενίσχυσε τα κίνητρα αγοράς επαναφορτιζόμενων οχημάτων και πάτησε «γκάζι» στο νέο πρόγραμμα εγκατάστασης δημοσίων φορτιστών. Τον Απρίλιο, η Ταϊλάνδη έριξε στην αγορά ένα νέο πρόγραμμα ευνοϊκών δανείων για την αγορά αμιγώς ηλεκτρικών οχημάτων (BEV), ενώ το Βιετνάμ επέκτεινε τους μειωμένους φορολογικούς συντελεστές για τα επαναφορτιζόμενα μοντέλα έως το 2030. Επίσης, η Γαλλία σχεδόν διπλασιάζει τη κρατική χρηματοδότηση για τον εκσυγχρονισμό της ηλεκτροκίνησης, ενώ η Ισπανία παρέτεινε τις φοροελαφρύνσεις για την αγορά ηλεκτρικών οχημάτων και την τοποθέτηση φορτιστών.
Και αυτά είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου. Σύμφωνα με τον IEA, δεκάδες χώρες στη Νοτιοανατολική Ασία, στην Αφρική και στη Λατινική Αμερική, είτε επέκτειναν τα υφιστάμενα κίνητρα είτε θέσπισαν ολοκαίνουργια μέτρα από την έναρξη του πολέμου προκειμένου να δώσουν ώθηση στην ηλεκτροκίνηση. Η έκθεση «Αγορά ηλεκτρικών αυτοκινήτων σε εποχή αβεβαιότητας» εξετάζει τα τελευταία δεδομένα για τις αγορές αυτοκινήτων έως το πρώτο εξάμηνο του 2026 Το πλέον αξιοσημείωτο είναι πως το κύμα αυτό εκδηλώθηκε εν μέσω μιας γενικευμένης αστάθειας στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας. Οι παγκόσμιες πωλήσεις αυτοκινήτων σημείωσαν πτώση 5% σε ετήσια βάση κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026.
Αν και οι πωλήσεις επαναφορτιζόμενων οχημάτων δέχτηκαν επίσης πιέσεις στο πρώτο τρίμηνο, πραγματοποίησαν μια εντυπωσιακή αντεπίθεση στο δεύτερο τρίμηνο, την ίδια ώρα που οι συνολικές πωλήσεις αυτοκινήτων συνέχιζαν την καθοδική τους τροχιά. Αυτό το δυναμικό «ρεμπούτ» του δευτέρου τριμήνου σχεδόν εξαφάνισε τη ζημιά του πρώτου, χαρίζοντας στα EVs και PHEVs το 24% της παγκόσμιας αγοράς ελαφρών οχημάτων για τους πρώτους έξι μήνες του έτους. Αυτή η ανάκαμψη φαντάζει ακόμη πιο εντυπωσιακή αν αναλογιστεί κανείς ότι επιτεύχθηκε παρά την κάμψη των πωλήσεων στις δύο μεγαλύτερες αγορές αυτοκινήτου στον κόσμο.
Πρώτα απ’ όλα στην Κίνα, όπου οι συνολικές πωλήσεις υποχώρησαν κατά 20% στο πρώτο μισό του έτους. Οι δε πωλήσεις «Οχημάτων Νέας Ενέργειας» (NEVs – κατηγορία που περιλαμβάνει EV και PHEV) σημείωσαν ηπιότερη υποχώρηση, καθώς η περικοπή των επιδοτήσεων λειτούργησε ως «φρένο» στη ζήτηση. Στο καπάκι ήρθε η σειρά της δεύτερης μεγαλύτερης αγοράς στον κόσμο, της αμερικανικής. Αφότου η κυβέρνηση Τραμπ κατάργησε την ομοσπονδιακή φοροαπαλλαγή για τα ηλεκτρικά οχήματα πέρυσι και μηδένισε τα πρόστιμα που συνδέονται με τα πρότυπα οικονομίας καυσίμου, οι αυτοκινητοβιομηχανίες έχασαν τα κίνητρά τους να προτάξουν τα ηλεκτρικά έναντι των βενζινοκίνητων.
Ετσι, οι πωλήσεις σημείωσαν κατακόρυφη πτώση σε σχέση με πέρυσι. Ωστόσο, για να έχουμε και τη γενικότερη εικόνα, ακόμα κι έτσι, πάντως, οι αμερικανικές πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων στο δεύτερο τρίμηνο σκαρφάλωσαν στο υψηλότερο σημείο τους από τη στιγμή που εξέπνευσε η φοροαπαλλαγή.