Μέτρα στήριξης για το… 2027 σχεδιάζει η κυβέρνηση
ΗΚομισιόν ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι παρέχει ευελιξία στις κυβερνήσεις των κρατών-μελών για τη λήψη στοχευμένων μέτρων στήριξης σε επιχειρήσεις στους τομείς της ενεργοβόρας βιομηχανίας, των μεταφορών, της γεωργίας και της αλιείας, καθώς αυτοί οι τομείς αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος εξαιτίας της μεγάλης αύξησης στις τιμές των καυσίμων και των λιπασμάτων. Η ευελιξία όμως αφορά μόνο την εξαίρεση από τον δρακόντειο κανόνα που απαγορεύει το state aid, δηλαδή την κρατική ενίσχυση σε επιχειρήσεις.
Ωστόσο, η άλλη ευελιξία, στην οποία ήλπιζε η ελληνική κυβέρνηση, δηλαδή η δημοσιονομική ευελιξία ώστε να μην καταγράφονται οι σχετικές δαπάνες στο ελεγχόμενο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή έλλειμμα και το χρέος, απορρίφθηκε από την Κομισιόν.
Αυτή η «μισή» ευελιξία δεν ικανοποίησε την κυβέρνηση, η οποία διά του πρωθυπουργού αλλά και του προέδρου του Eurogroup Κυριάκου Πιερρακάκη είχε ταχθεί με αυτούς που πίεζαν για άμεση, έστω και προσωρινή, ενεργοποίηση της δημοσιονομικής ρήτρας διαφυγής, κατά τα πρότυπα της πανδημίας. Η «μισή» ευελιξία της Κομισιόν σημαίνει ότι το κόστος των όποιων μέτρων θα βαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό και θα περιορίσει τον δημοσιονομικό χώρο για τη χρηματοδότηση της «καθαυτής» προεκλογικής τακτικής.
Η κυβέρνηση είναι «συγκρατημένη» για νέα μέτρα στην παρούσα φάση και για έναν ακόμη λόγο: φοβάται ότι το πολιτικό τους όφελος θα «καεί» από τους… φακέλους της κ. Κοβέσι - που ο κύκλος τους δεν έχει ακόμη κλείσει.
Επιπλέον, ο δημοσιονομικός «μηχανισμός» λιτότητας που παράγει υπερπλεονάσματα (τον οποίο έχουμε αποκαλύψει με λεπτομέρειες) δεν είχε… προβλέψει τον πόλεμο στη Μ. Ανατολή, την ενεργειακή κρίση και τις συνέπειές της, επομένως και τις έκτακτες ανάγκες που θα δημιουργήσει. Πιθανότατα η κυβέρνηση είχε… προβλέψει τις εξελίξεις με την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου στη ΔΕΗ, η οποία έχει κι αυτή σημαντικό κόστος που θα βαρύνει τις δαπάνες του προϋπολογισμού το 2026 – περί τα 2 δισ. ευρώ.
Τούτων δοθέντων, η κυβέρνηση δεν σχεδιάζει να ανταποκριθεί με νέα μέτρα σε αυτή τη φάση. Θα περιμένει μέχρι τη ΔΕΘ, ανακοινώνοντας μέτρα που θα ισχύσουν από το 2027. Τα μέτρα αυτά θα έχουν μόνιμο χαρακτήρα και η κυβέρνηση θα φροντίσει να έχουν μεγάλη «περίμετρο», δηλαδή να αφορούν πολλούς - ώστε να είναι κατά το δυνατόν εκλογικώς αποτελεσματικά. Αν μάλιστα η ενεργειακή κρίση επιδεινωθεί σοβαρά και η Ε.Ε. αποφασίσει να ενεργοποιήσει ξανά τη δημοσιονομική ρήτρα διαφυγής, τότε η κυβέρνηση θα κάνει... πλουσιοπάροχες εκλογές.
Εκτίναξη του πληθωρισμού στην Ελλάδα πάνω από το 4%
Το μεγάλο πρόβλημα –αν μη τι άλλο, επειδή ασκεί πολιτικές πιέσεις στην κυβέρνηση– είναι το θέμα της αύξησης των τιμών σε αγαθά και υπηρεσίες ευρείας λαϊκής κατανάλωσης. Η προχθεσινή ανακοίνωση της Eurostat με τις προσωρινές εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό Απριλίου έδειξε εκτίναξη του πληθωρισμού στην ευρωζώνη στο 3% μεσοσταθμικά, στη δε Ελλάδα στο 4,6%. Η ανακοίνωση του εθνικού πληθωρισμού από την ΕΛΣΤΑΤ στις 15 Μαΐου αναμένεται να αποτελέσει αρνητική έκπληξη, ανεβάζοντάς τον πάνω από το 4%, καθώς τον Μάρτιο με μέσο όρο ευρωζώνης στο 2,6% ανήλθε σε 3,9%. Δεδομένου ότι η ακρίβεια στο «καλάθι του νοικοκυριού» είναι πολύ υψηλότερη του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, αυτό σημαίνει ότι τα ήδη πολύ πιεσμένα νοικοκυριά θα πιεστούν ακόμη περισσότερο – και η δυσαρέσκεια για την κυβέρνηση θα μεγαλώσει…
Στο σημείο αυτό εντάσσεται η συζήτηση για μέτρα ελάφρυνσης του κόστους στη γεωργία και την αλιεία, που περιέχονται στις κατευθύνσεις της Κομισιόν. Η αύξηση των τιμών των λιπασμάτων θα επηρεάσει, όχι μόνο άμεσα αλλά και σε δεύτερο χρόνο, τις τιμές των γεωργικών προϊόντων μειώνοντας τη σοδειά και ταυτόχρονα αυξάνοντας το κόστος παραγωγής. Ηδη ο πληθωρισμός τροφίμων στην ευρωζώνη σκαρφάλωσε στο 4,6% τον Απρίλιο, ενώ στην Ελλάδα η αύξηση τιμών τον Μάρτιο ήταν 6,9% στα φρούτα, 8,9% στα λαχανικά και 4,7% στα γαλακτοκομικά και αυγά. Τον Απρίλιο αναμένονται ακόμη μεγαλύτερες αυξήσεις.
Συνολικά, η αυξητική επίδραση των τιμών των καυσίμων και των λιπασμάτων στις τιμές αγαθών και υπηρεσιών θα παραμείνει ισχυρή για όλο το 2026.
«Κόφτης» δαπανών μέχρι τις… προεκλογικές παροχές
Οσον αφορά τα μέτρα για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες και τις μεταφορές, η κυβέρνηση θεωρεί ότι «εξάντλησε τα περιθώρια». Ισως μια μικρή χρονική επέκταση του fuel pass… και τελειώσαμε. Οσο για τα μέτρα στήριξης της καταναλωτικής δαπάνης των νοικοκυριών, αυτά αν είναι ουσιαστικά θα έχουν υψηλό κόστος – και αυτό δεν επιλέγεται σε αυτή τη φάση.
Η κυβέρνηση βέβαια θα μπορούσε να διευρύνει τον δημοσιονομικό χώρο με μέτρα έκτακτης ή και μόνιμης αύξησης των εσόδων.
Ομως αρνείται πεισματικά να λάβει μέτρα όπως η φορολόγηση των υπερκερδών των πετρελαϊκών εταιρειών, των εταιρειών ηλεκτρισμού και των τραπεζών και να ανοίξει ένα τέτοιο «κεφάλαιο». Θα μπορούσε επίσης να πάρει ένα τουλάχιστον μέτρο μόνιμης αύξησης των εσόδων, αυξάνοντας ξανά τον συντελεστή αυτοτελούς φορολόγησης των μερισμάτων για τους πολύ πλούσιους μερισματούχους, με έσοδα πάνω από 1,5 δισ. ευρώ ετησίως. Αρνείται όμως εξίσου πεισματικά να θίξει και τα μερισματικά… υπερκέρδη.
Ο ευρωπαϊκός «κόφτης» δαπανών δεν τα απαγορεύει όλα αυτά – απλώς είναι απαγορευμένα από τις κυβερνήσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Πηγή: efsyn