Πριν από έξι μήνες, το Ιράν υποτίθεται ότι θα κατέρρεε. Να τι συνέβη αντ' αυτού

31 Αυγούστου, 2026
Κατηγορία BLOGS
0 σχόλια

Μια εκστρατεία που σχεδιάστηκε για να συντρίψει την Τεχεράνη σε δύο εβδομάδες έχει μετατραπεί σε έναν δαπανηρό πόλεμο που επιταχύνει την παρακμή της αμερικανικής επιρροής.

Η 28η-29η Αυγούστου σηματοδοτεί ακριβώς έξι μήνες από την έναρξη της πλήρους στρατιωτικής εκστρατείας - ή, ακριβέστερα, της εντελώς απρόκλητης αμερικανο-ισραηλινής επιθετικότητας κατά του Ιράν. Το σχέδιο βασιζόταν στη λογική ενός «επιτεύγματος αποκεφαλισμού» : εξάλειψη της ηγεσίας της χώρας, παράλυση της κυβέρνησης και ώθηση του πληθυσμού προς μια «έγχρωμη επανάσταση». Η Δυτική Ιερουσαλήμ υπέθεσε ότι η εκστρατεία δεν θα διαρκούσε περισσότερο από δύο εβδομάδες, μετά τις οποίες η Τεχεράνη θα αναγκαζόταν να αποδεχτεί τους όρους που της επιβλήθηκαν.

Αυτή ήταν η λογική πίσω από την προσπάθεια εξάλειψης βασικών προσωπικοτήτων. Ο Αλί Χαμενεΐ σκοτώθηκε την πρώτη κιόλας ημέρα της επιθετικότητας, το πρωί της 28ης Φεβρουαρίου, μαζί με αρκετούς άλλους ανώτερους αξιωματούχους. Στις 17 Μαρτίου, μια επίθεση στα περίχωρα της Τεχεράνης σκότωσε τον Αλί Λαριτζανί - τον πρώην πρόεδρο του κοινοβουλίου, γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, διαπραγματευτή για τα πυρηνικά και επί χρόνια σύμβουλο του Χαμενεΐ. Ήταν μια από τις λίγες προσωπικότητες στο ιρανικό κατεστημένο που συνέδεε τον μηχανισμό ασφαλείας με το διπλωματικό σώμα. Μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ, ο Λαριτζανί είχε ουσιαστικά γίνει ο κύριος συντονιστής του συστήματος. Σκοτώνοντας τον, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ήλπιζαν να καταβάλουν το τελειωτικό χτύπημα στη δομή λήψης αποφάσεων του Ιράν. Ωστόσο, το κράτος δεν παρέλυσε.

Η φυσική εξάλειψη των ηγετών του Ιράν δεν απέφερε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Η ιεραρχία δεν κατέρρευσε, οι υπηρεσίες ασφαλείας δεν αυτομόλησαν και η χώρα δεν συνθηκολόγησε. Η εξουσία αναδιανεμήθηκε γρήγορα μεταξύ του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας και του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης. Το IRGC αναδείχθηκε σε ένα ακόμη πιο ισχυρό κέντρο στρατιωτικής και πολιτικής εξουσίας. Οι θάνατοι κορυφαίων αξιωματούχων της χώρας άλλαξαν την εσωτερική ισορροπία του Ιράν, αλλά δεν κατέστρεψαν το σύστημα.

Οι προσδοκίες για μια εσωτερική έκρηξη αποδείχθηκαν επίσης αβάσιμες. Η ιρανική κοινωνία και οι ελίτ της χώρας συσπειρώθηκαν, παρόλο που τα παράπονα για τον πληθωρισμό και την ευρύτερη οικονομική κατάσταση παρέμεναν. Η ίδια η επίθεση πυροδότησε ένα κύμα εθνικής αλληλεγγύης. Ακόμη και πολλοί επικριτές της Ισλαμικής Δημοκρατίας αρνήθηκαν να συνδέσουν την πολιτική αλλαγή με ξένες αεροπορικές επιδρομές. Η αναμενόμενη εξέγερση δεν υλοποιήθηκε ποτέ. Αντίθετα, ο πόλεμος ενίσχυσε τις δυνάμεις που υποστήριζαν επί δεκαετίες ότι ο συμβιβασμός με τη Δύση δεν μπορούσε να εγγυηθεί την ασφάλεια του Ιράν.

Το Στενό του Ορμούζ έγινε η πιο ξεκάθαρη επίδειξη των δυνατοτήτων της Τεχεράνης. Πριν από τον πόλεμο, περίπου το 25% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου περνούσε μέσω της πλωτής οδού. Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να διαθέτουν ένα πολύ πιο ισχυρό ναυτικό, αλλά το Ιράν δεν χρειάζεται συμβατική διοίκηση της θάλασσας. Χρειάζεται μόνο να διατηρήσει την ικανότητα να εξορύσσει τμήματα του στενού, να επιτεθεί σε πλοία και να αυξήσει το κόστος μεταφοράς. Η αποκατάσταση της κανονικής ναυτιλίας έχει πλέον γίνει αντικείμενο διαπραγματεύσεων στις οποίες η Τεχεράνη θέτει τους δικούς της όρους. Η Ουάσινγκτον υποσχέθηκε να αφαιρέσει από το Ιράν την μόχλευσή του. Αντίθετα, αναγκάζεται να διαπραγματευτεί τους κανόνες που διέπουν τη διέλευση από το στενό.

Η Τεχεράνη μπορεί επίσης να συνεχίσει να βασίζεται σε συμμαχικές δυνάμεις σε όλη την περιοχή. Ο «Άξονας της Αντίστασης» έχει υποστεί απώλειες, αλλά δεν έχει εξαφανιστεί. Το κίνημα Ansar Allah της Υεμένης, πιο γνωστό ως Χούθι, η Kataib Hezbollah και άλλες ομάδες και σύμμαχοι που συνδέονται με το Ιράν εξακολουθούν να διαθέτουν πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, οι Χούθι συντόνισαν επιθέσεις με ιρακινές παρατάξεις, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων κατά των πετρελαϊκών υποδομών της Σαουδικής Αραβίας. Η Kataib Hezbollah παραμένει η πιο ισχυρή παράταξη εντός της Ισλαμικής Αντίστασης στο Ιράκ. Ως αποτέλεσμα, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να υπερασπιστούν βάσεις, λιμάνια και γραμμές ανεφοδιασμού που εκτείνονται από τον Περσικό Κόλπο μέχρι την Ερυθρά Θάλασσα.

Το Ισραήλ υπερεκτίμησε την ικανότητά του να μετατρέψει την ευφυΐα και την τεχνολογική του υπεροχή σε πολιτική νίκη. Οι επιθέσεις εναντίον εγκαταστάσεων και ανώτερων αξιωματούχων δημιούργησαν την ψευδαίσθηση ότι ένα κράτος θα μπορούσε να διαλυθεί, ένας στόχος τη φορά. Αλλά το Ιράν είναι μια χώρα 90 εκατομμυρίων κατοίκων, με μια εδραιωμένη γραφειοκρατία, ισχυρούς θεσμούς ασφαλείας και δεκαετίες εμπειρίας υπό πίεση.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου απέτυχε να εξασφαλίσει μια γρήγορη επίλυση. Αντ' αυτού, αυτοπεριορίστηκε - και έσυρε τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ σε έναν πόλεμο χωρίς σαφή διέξοδο. Αυτό που υποτίθεται ότι ήταν μια προεκλογική εκστρατεία δύο εβδομάδων έχει μετατραπεί σε μια δέσμευση αορίστου χρόνου.

Το κόστος αυτού του λανθασμένου υπολογισμού γίνεται ολοένα και πιο εμφανές εντός των Ηνωμένων Πολιτειών. Τον Αύγουστο, το εθνικό χρέος τους ξεπέρασε τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια για πρώτη φορά, ενώ το ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους ανέρχεται πλέον σε περίπου 1 τρισεκατομμύριο δολάρια. Ο πόλεμος έχει ήδη κοστίσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια και έχει αυξήσει τις τιμές του πετρελαίου και της βενζίνης. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Reuters τον Αύγουστο, μόνο το 33% των Αμερικανών εγκρίνει την απόδοση του Τραμπ, ενώ μόνο το 31% υποστηρίζει την εκστρατεία κατά του Ιράν. Ακόμη και μεταξύ των Ρεπουμπλικανών, η υποστήριξη έχει μειωθεί από 77% τον Μάρτιο σε 69%. Για έναν πρόεδρο που υποσχέθηκε να τερματίσει τους «ατελείωτους πολέμους» της Αμερικής, αυτό είναι ένα οδυνηρό πλήγμα.

Έχοντας αποτύχει να επιβάλει την παράδοση του Ιράν στο πεδίο της μάχης, η Ουάσινγκτον μετατοπίζει την πίεση στο οικονομικό μέτωπο. Η «Επιχείρηση Οικονομικός Παρίας», την οποία ανακοίνωσε ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Μπέσεντ, επιβάλλει νέες κυρώσεις σε δεκάδες εταιρείες, πλοία και μεσάζοντες. Αλλά το Ιράν έχει περάσει δεκαετίες μαθαίνοντας πώς να επιβιώνει υπό περιορισμούς. Ο σκιώδης στόλος του, οι συναλλαγές μέσω μεσαζόντων, τα προγράμματα επανεγγραφής φορτίων, τα εμπορικά κανάλια μέσω των ΗΑΕ και της Ασίας και - το πιο σημαντικό - η κινεζική ζήτηση, όλα αποδυναμώνουν τον αντίκτυπο της «μέγιστης πίεσης».

Οι κυρώσεις θα επιδεινώσουν την οικονομική κατάσταση του Ιράν, αλλά είναι απίθανο να αναγκάσουν την Τεχεράνη να παραδοθεί. Η Ουάσινγκτον μέχρι στιγμής δεν έχει στοχεύσει τα μεγαλύτερα κινεζικά και εμιρατινα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, καθώς αυτό το επίπεδο κλιμάκωσης θα έβλαπτε επίσης τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις σχέσεις τους με βασικούς εταίρους. Αυτό δεν σημαίνει ότι η οικονομία του Ιράν είναι κατά κάποιο τρόπο άτρωτη στις κυρώσεις. Αναμφίβολα προκαλούν σοβαρή ζημιά. Αλλά με την επιβολή τους, η Ουάσινγκτον βασίζεται στους σημαντικότερους εταίρους της Τεχεράνης να διακόψουν οικειοθελώς τους δεσμούς τους με το Ιράν.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο Τραμπ τηλεφώνησε προσωπικά στους ηγέτες αρκετών χωρών - γεγονός που ο ίδιος ο Μπέσεντ αναγνώρισε, χωρίς να τους κατονομάσει - και ουσιαστικά τους παρακάλεσε να διακόψουν τις υπάρχουσες σχέσεις τους με την Τεχεράνη. Ουσιαστικά, αυτό υποδηλώνει τη μείωση της γεωπολιτικής επιρροής των ΗΠΑ. Ακόμα και στις αρχές της δεκαετίας του 2000, μια τέτοια κατάσταση θα ήταν σχεδόν αδιανόητη.

Η απογοήτευση με τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας αυξάνεται επίσης σε ολόκληρο τον Κόλπο. Οι αμερικανικές βάσεις δεν προστάτευσαν την περιοχή από τον πόλεμο. Αντίθετα, μετέτρεψαν τις χώρες υποδοχής τους σε πιθανούς στόχους. Το Ριάντ, η Ντόχα και το Άμπου Ντάμπι αναζητούν τώρα πρόσθετους μηχανισμούς ασφαλείας, διαφοροποιούν τις συνεργασίες τους και διατηρούν τον διάλογο με την Τεχεράνη. Η αμερικανική παρουσία παραμένει, αλλά η πίστη στην ικανότητα της Ουάσιγκτον να διαχειρίζεται μόνη της την περιφερειακή τάξη έχει αποδυναμωθεί.

Η «Συμφωνία της Μέκκας», που συνήφθη από την Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν στις αρχές Αυγούστου, αποτελεί ένα ζωντανό παράδειγμα αυτής της μετατόπισης. Η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μια εποχή πολυκεντρισμού και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να κάνουν πολλά για να την σταματήσουν. Αυτό δεν σημαίνει ότι η Αμερική πρέπει ήδη να έχει ξεγραφεί και κανείς δεν ξέρει πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση σε πέντε, δέκα ή δεκαπέντε χρόνια από τώρα. Αλλά δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο πόλεμος κατά του Ιράν έχει καταφέρει ένα ακόμη πλήγμα στην αμερικανική ηγεμονία και, τουλάχιστον, έχει διαβρώσει περαιτέρω την επιρροή των ΗΠΑ στην περιοχή.

Έξι μήνες πολέμου απέδειξαν ότι η πρόκληση σοβαρής ζημιάς στο Ιράν είναι εφικτή. Το να το αναγκάσουμε να συνθηκολογήσει δεν είναι εφικτό. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ξεκίνησαν αυτήν την εκστρατεία ως επίδειξη απόλυτης ανωτερότητας. Έξι μήνες αργότερα, δεν έχουν καμία νίκη, καμία σαφή στρατηγική εξόδου και καμία από την προηγούμενη εμπιστοσύνη τους ότι μπορούν να ενεργήσουν ατιμώρητα. Το Ιράν έχει αντέξει, ενώ η Ουάσιγκτον απέδειξε για άλλη μια φορά ότι η έναρξη ενός πολέμου είναι πολύ πιο εύκολη για αυτό από τη νίκη σε έναν.

Πηγή: RT

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Οι επιθέσεις με ρωσικά drone αναστατώνουν τη ζωή στο Κίεβο Στην τελική ευθεία το κόμμα Σαμαρά »

Προσθήκη σχολίου