Γερμανία - Ακροδεξιά - Σαξονία-Άνχαλτ: Νικητής το AfD, υπεύθυνο ένα ολόκληρο σύστημα
Τα αποτελέσματα των εκλογών καταδεικνύουν την έντονη επιθυμία ενός μεγάλου τμήματος του πληθυσμού για μια θεμελιώδη αλλαγή στο πολιτικό και κοινωνικό τοπίο
Λίγες μέρες μετά τη συντριπτική ήττα του CDU στις εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ, ο καγκελάριος Μερτς, μιλώντας στη γερμανική Βουλή στη διάρκεια συζήτησης για τον προϋπολογισμό, δήλωσε ότι θα συνεχίσει τις περικοπές κοινωνικών δαπανών και τους επανεξοπλισμούς.
Προηγουμένως, τη Δευτέρα μετά τις εκλογές σε συνέντευξη Τύπου του CDU, ο σκληροπυρηνικός πολιτικός, υπέρμαχος των μεγάλων αμυντικών δαπανών, έδειχνε ξαφνικά καταπτοημένος. «Είμαστε όλοι βαθιά σοκαρισμένοι» σχολίαζε για την εκλογική νίκη του AfD, και την «πιο καταστροφική ήττα» που έχει υποστεί το CDU εδώ και δεκαετίες.
«Κάποιος θα μπορούσε να αναρωτηθεί αν ο καγκελάριος παρακολούθησε ειδήσεις ή διάβασε εφημερίδα τις τελευταίες εβδομάδες. Μια σαρωτική νίκη για το αντιδραστικό AfD (43,8%) ήταν εξίσου προβλέψιμη με την υποχώρηση του CDU (17,2%) στο οικονομικά εξαντλημένο κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ» έγραφαν την επομένη οι γερμανικές εφημερίδες.
Το πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα στη Σαξονία-Άνχαλτ θα αποκαλυφθεί τις επόμενες εβδομάδες. Πολιτικοί αναλυτές πιστεύουν ότι ο Ούλριχ Ζίγκμουντ θα γίνει ο πρώτος πολιτικός του AfD που θα εκλεγεί πρόεδρος ενός κρατιδίου. Ωστόσο, ο ίδιος εξακολουθεί να διστάζει, αποκλείοντας μια κυβέρνηση μειοψηφίας και επιμένοντας σε μια σταθερή πλειοψηφία για τα ζητήματα που είναι κεντρικά γι’ αυτόν: τη μετανάστευση, την ενέργεια και την οικονομία. Σίγουρα δεν είναι τυχαίο ότι αυτοί είναι οι τομείς όπου υπάρχει η μεγαλύτερη προσέγγιση με το CDU. Άλλωστε, οι Χριστιανοδημοκράτες δεν έχουν πρόβλημα με τον ρατσισμό του AfD ούτε με την παραμέληση των φτωχότερων στρωμάτων, αλλά μάλλον με τους υποτιθέμενους «δεσμούς με τη Μόσχα» του ακροδεξιού αντιπάλου τους.
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση μπορεί να διστάζει ακόμα και να συζητά, αλλά είναι ανίκανη να παρεκκλίνει από την πορεία του πολέμου και του επανεξοπλισμού της, μια πορεία που συνεπάγεται τη διάβρωση της Δημοκρατίας, κοινωνικές περικοπές και αυξανόμενη δυσαρέσκεια. Η επιτυχία του AfD να διοχετεύσει τη δυσαρέσκεια και να την εκτρέψει προς τα δεξιότερα οφείλεται επίσης στην αποτυχία της γερμανικής Αριστεράς» γράφει η εβδομαδιαία εφημερίδα Unsere Zeit.
Μεταμόρφωση ενός προσώπου και μιας κοινωνίας
Η νίκη του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ σηματοδοτεί μια αποφασιστική μετατόπιση στη γερμανική πολιτική, επισημαίνεται στην ιταλική ιστοσελίδα Antidiplomatico. Αλλά πίσω από την πρόοδο του AfD κρύβεται και η μεταμόρφωση του πιο αναγνωρίσιμου προσώπου του: της Άλις Βάιντελ. Το προφίλ της συνδυάζει ριζοσπαστική δεξιά πολιτική, κοινωνικό συντηρητισμό και μια έντονα φιλελεύθερη οικονομική στάση. Το υπόβαθρό της έχει τις ρίζες του στην οικονομία, στην εμπειρία στα διεθνή χρηματοοικονομικά και στις σχέσεις της με μεγάλα παγκόσμια καπιταλιστικά ιδρύματα. Η Βάιντελ σπούδασε οικονομικά και διοίκηση επιχειρήσεων στο Πανεπιστήμιο του Μπαϊρόιτ, εργάστηκε για την Goldman Sachs και έχει εμπειρία στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Αυτό είναι ένα σημαντικό στοιχείο για την κατανόηση της μοναδικής φύσης της πολιτικής της προσωπικότητας: η Βάιντελ δεν αντιπροσωπεύει απλώς ένα εθνικιστικό δεξιό κόμμα, αλλά μάλλον μια προσπάθεια να συμβιβάσει τις απαιτήσεις ταυτότητας της νέας ευρωπαϊκής Δεξιάς με ένα έντονα αγοραίο οικονομικό όραμα.
Συντάξεις, εκπαίδευση, υγειονομική περίθαλψη και δικαιοσύνη, επηρέασαν τις εκλογές, πιστεύει ο δημοσιογράφος Bastian Alexander Werner στο Freie Akademie für Medien. Παράλληλα, έχει χαθεί η εμπιστοσύνη σε πολιτικούς που κυβέρνησαν και σημειώνει: «Το AfD καλλιεργεί αυτή τη δυσπιστία, όταν επαναλαμβάνει ότι κάτι δεν πάει καλά εδώ. Σας εξαπατούν, φωνάζει και αναφέρει αμέσως τους λόγους -μετανάστευση, Βερολίνο υπεράνω κρατιδίων, ελίτ, τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης- και δίνει μια υπόσχεση: Θα πάρουμε πίσω τη χώρα. Και ο Μερτς υιοθετεί το πεδίο δράσης τους. Σκληρότητα, απελάσεις, βασικό εισόδημα. Οι πολιτικοί παρατηρητές έχουν περιγράψει εδώ και καιρό αυτόν τον μηχανισμό: Όποιος υιοθετεί το αφήγημα του αντιπάλου το ενισχύει και το κάνει κοινωνικά αποδεκτό, αλλά δεν αναπτύσσει τις δικές του πολιτικές».
Και συνεχίζει: «Το ειλικρινές ερώτημα είναι: Πού είναι ο τομέας όπου τα πράγματα έχουν βελτιωθεί για την πλειοψηφία των ανθρώπων; Στις συντάξεις; Η κατάσταση παραμένει για κλάματα. Στην εκπαίδευση; Καθόλου. Στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης έχει συσσωρευτεί ένα βουνό μεταρρυθμίσεων που συμβαίνουν μια φορά τον αιώνα αλλά στην πράξη, σε νοσοκομεία και γηροκομεία, κανείς δεν έχει παρατηρήσει κάποια αλλαγή. Ο τομέας της νοσηλευτικής φροντίδας βρίσκεται για άλλη μια φορά στα πρόθυρα της χρεοκοπίας. Ανεργία, φορολογική πολιτική - για δεκαετίες οι ίδιες υποσχέσεις για περισσότερη διαφάνεια και πιο δίκαιη φορολόγηση. Δεν είναι περίεργο που η εμπιστοσύνη έχει εξαφανιστεί. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προήλθε από την BlackRock. Ο (πρώην υπουργός Υγείας) Γενς Σπαν, του οποίου οι αρμοδιότητες περιλαμβάνουν αγορές μασκών (στην πανδημία) αξίας περίπου 6 δισεκατομμυρίων ευρώ και εξακολουθούν να απασχολούν επιτροπές και δικαστήρια, τώρα συμμετέχει στην Επιτροπή Προϋπολογισμού. Ο Philipp Amthor, λομπίστας μιας εταιρείας που του έδωσε δικαιώματα προαίρεσης μετοχών και μια θέση διευθυντή είναι υπουργός Επικρατείας στην Ομοσπονδιακή Καγκελαρία. Η Julia Klöckner, η βασίλισσα του κρασιού που γύρισε μια διαφήμιση για τη Nestlé, είναι πρόεδρος της Bundestag. Για εμάς εδώ κάτω, υπάρχουν μόνο υποχρεώσεις. Όσοι είναι εκεί πάνω, υπογράφουν συμβόλαια».
Και μετά ο ίδιος Μερτς, του οποίου η χώρα σύντομα δεν θα μπορεί να πληρώσει τους λογαριασμούς της -γιατί αυτό ακριβώς φοβάται το 70% των πολιτών-, δηλώνει ότι στο μέλλον θα μετράει η απόδοση· τέλος ο εφησυχασμός, η άνεση και η τεμπελιά.
Δεν είναι η εναλλακτική λύση για τον λαό
Συνδικαλιστικές οργανώσεις, όπως η AGBSW, τονίζουν ότι τα αποτελέσματα των εκλογών στη Σαξονία-Άνχαλτ καταδεικνύουν την έντονη επιθυμία ενός μεγάλου τμήματος του πληθυσμού για μια θεμελιώδη αλλαγή στο πολιτικό και κοινωνικό τοπίο.
Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση της παράταξης, η στάση αυτή του γερμανικού πληθυσμού προήλθε από την οικονομική στασιμότητα και βιομηχανική παρακμή, τα αυξανόμενα κοινωνικά προβλήματα, τους ανεπαρκείς μισθούς και συντάξεις, τις απώλειες θέσεων εργασίας και τους φόβους για το μέλλον των παιδιών. Οι τιμές των τροφίμων, της ενέργειας και των ενοικίων αυξάνονται και όλο και περισσότεροι άνθρωποι μόλις που μπορούν να αντέξουν οικονομικά τη ζωή τους. Οι οικονομικά προσιτές κατοικίες είναι σπάνιες και η ποιότητα των σχολείων και των παιδικών σταθμών είναι ανεπαρκής. Η κοινωνική ασφάλιση και οι δημόσιες υπηρεσίες μειώνονται, οι συνθήκες διαβίωσης σε πολλές περιοχές επιδεινώνονται και η κοινωνική ανισότητα και οι διαιρέσεις διευρύνονται…
Ακόμη, οι συνδικαλιστές υπογραμμίζουν ότι το AfD δεν αποτελεί, στην πραγματικότητα, μια εναλλακτική λύση προς το συμφέρον της πλειοψηφίας του λαού. Πρώτον, δεν είναι ένα κόμμα ειρήνης, αλλά μάλλον υποστηρίζει τις πολιτικές της κυβέρνησης Μερτς για την ενίσχυση των όπλων και τη στρατιωτικοποίηση. Δεύτερον, τα υποτιθέμενα κοινωνικά του αιτήματα είναι καθαρή προπαγάνδα. Τελικά, αντιπροσωπεύει μια ριζοσπαστικοποιημένη συνέχεια πολιτικών που αντιτίθενται στα συμφέροντα των εξαρτώμενων εργαζομένων και του κράτους πρόνοιας, καθώς επιδιώκει να προωθήσει περαιτέρω την αναδιανομή υπέρ του κεφαλαίου και των πλουσίων εις βάρος της πλειοψηφίας του πληθυσμού.