Το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ δεν είναι αυτό που νομίζετε
Από την Ευρώπη μέχρι την Ανατολική Ασία, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ αντιμετωπίζουν ένα δύσκολο ερώτημα: πόσο μακριά θα έφτανε η Ουάσινγκτον για να τους υπερασπιστεί; Το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ προσφέρει ένα αποκαλυπτικό σημείο εκκίνησης.
Υπάρχουν λίγοι μύθοι τόσο συναρπαστικοί και διαρκείς όσο αυτός του Άρθρου 5 της Συνθήκης της Ουάσιγκτον του 1949. Οι υποστηρικτές του μύθου είναι πεπεισμένοι ότι, χάρη σε αυτή τη διάταξη, το ΝΑΤΟ είναι σαν τους Τρεις Σωματοφύλακες του Αλέξανδρου Δουμά, όπου μια επίθεση εναντίον ενός είναι επίθεση εναντίον όλων, και οι ΗΠΑ θα έσπευδαν αυτόματα με πλήρη ισχύ για να σώσουν οποιονδήποτε από τους συμμάχους που δέχονταν επίθεση.
Η ίδια η διατύπωση του άρθρου είναι σκόπιμα ασαφής. Σαφώς, δεν υπάρχει αυτοματισμός στη χρήση βίας, και μια τόσο προσεκτική διατύπωση ήταν προϋπόθεση για την επικύρωση της συνθήκης από τη Γερουσία των ΗΠΑ, επειδή οι Αμερικανοί πολιτικοί εκείνη την εποχή απεχθάνονταν τη σύναψη εμπλεκόμενων συμμαχιών.
Αργότερα, αφού η Σοβιετική Ένωση ανέπτυξε διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους στα μέσα έως τα τέλη της δεκαετίας του 1950, η αμερικανική στρατιωτική στρατηγική επεδίωξε να αποφύγει μια άμεση πυρηνική ανταλλαγή. Ο πυρηνικός πόλεμος, εάν επρόκειτο να διεξαχθεί, θα παρέμενε περιορισμένος, περιοριζόμενος στην Ευρώπη, ανατολή και δύση.
Τόσα για την πυρηνική ομπρέλα των ΗΠΑ.
Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι επαναλαμβανόμενες κρίσεις γύρω από το Δυτικό Βερολίνο θεωρούνταν στην Ουάσιγκτον ως πιθανό casus belli, αλλά το Δυτικό Βερολίνο ήταν τυπικά κατεχόμενο έδαφος και όχι συμμαχική χώρα. Προστατευόταν από αμερικανικές, βρετανικές και γαλλικές στρατιωτικές φρουρές και μια κίνηση εναντίον της πόλης (η οποία δεν επιχειρήθηκε ποτέ) θα αποτελούσε επίθεση σε αμερικανικό στρατιωτικό προσωπικό. Η κατάσταση κατά μήκος των γερμανο-γερμανικών, τσεχοσλοβακικών-δυτικογερμανικών ή της Νορβηγίας και της Τουρκίας με τη Σοβιετική Ένωση, αν και τεταμένη, ήταν πάντα σταθερή. Αλλού, το ΝΑΤΟ και το Σύμφωνο της Βαρσοβίας χωρίζονταν από μεγάλες εκτάσεις ουδέτερου εδάφους.
Τόσο όσον αφορά την πιθανότητα στρατιωτικών συγκρούσεων που θα είχαν ενεργοποιήσει το Άρθρο 5.
Η Ουάσιγκτον πιθανότατα λαμβάνει επίσης σοβαρά υπόψη την προειδοποίηση της Μόσχας ότι ένας πόλεμος ΝΑΤΟ-Ρωσίας θα ήταν διαφορετικός από τη σύγκρουση στην Ουκρανία και ότι «θα ήταν σύντομος». Αυτό λογικά σημαίνει, με απλά λόγια, ότι θα ήταν πυρηνικός. Δεν μπορεί να αναμένεται τώρα από τους Αμερικανούς που απέφυγαν επιμελώς έναν πυρηνικό πόλεμο με τη Σοβιετική Ένωση όταν ένιωθαν πραγματικά απειλημένοι να παρασυρθούν, εκ μέρους των Ευρωπαίων συμμάχων τους, σε μια πυρηνική σύγκρουση με τη Ρωσία - την οποία εξακολουθεί να είναι η μόνη χώρα στον κόσμο που έχει την ικανότητα να εξοντώσει τις ΗΠΑ.
Στην εποχή του, ο Πρόεδρος Τζο Μπάιντεν είχε δηλώσει ότι οι ΗΠΑ θα υπερασπίζονταν την Ταϊβάν εάν η Κίνα προσπαθούσε να επιτύχει εθνική επανένωση με τη βία, αλλά ο Τραμπ είναι πολύ πιο επιφυλακτικός. Για να περιορίσει την Κίνα, όπως και με τη Ρωσία, η κυβέρνησή του προωθεί τους συμμάχους της στο προσκήνιο, και οι Φιλιππίνες και η Ιαπωνία είναι οι κορυφαίοι υποψήφιοι. Όσο για την Ταϊβάν, μετά την ασφαλή μεταφορά της βιομηχανίας ημιαγωγών της στην Αμερική, η σημασία του νησιού για την Αμερική θα μειωθεί σημαντικά.
Οι εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ, αν και ομολογουμένως δεν είναι τύπου Άρθρου 5, έχουν αποκαλυφθεί ως λιγότερο κενές στον συνεχιζόμενο πόλεμο των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν. Αντί να προστατεύουν τις αραβικές χώρες του Κόλπου, οι αμερικανικές βάσεις στην περιοχή ενήργησαν σαν μαγνήτες, προσελκύοντας ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους που κατέστρεψαν τις υποδομές των χωρών υποδοχής. Όσοι στην Ανατολική και Βόρεια Ευρώπη πιστεύουν ότι θα ήταν καλύτερα να φιλοξενήσουν αμερικανικές (ή γαλλικές, άλλωστε) πυρηνικές εγκαταστάσεις θα πρέπει να το ξανασκεφτούν.
Η Ουκρανία έχασε τον δρόμο της και προκάλεσε ανείπωτες συμφορές όταν οι ηγέτες της έθεσαν ως στόχο την ένταξη στο ΝΑΤΟ. Δεν συνειδητοποίησαν ότι η Ουάσιγκτον δεν σκόπευε ποτέ να τους δώσει έστω και μια συμβολική εγγύηση προστασίας. Η ασφάλεια στον κόσμο του 21ου αιώνα δεν μπορεί να ανατεθεί σε ξένες δυνάμεις, μπορεί να βασίζεται μόνο στους δικούς της πόρους και στις σταθερές σχέσεις με τους γείτονές της. Αυτό είναι το μάθημα όχι μόνο για την Ουκρανία και την Ευρώπη, αλλά και για τα αραβικά κράτη του Κόλπου και την Ανατολική Ασία.
Πηγή: RT