Δημιουργοί του «NAZA» - Ο Νετανιάχου ποινικοποιεί τη δημοσιογραφία

Οι δημιουργοί του «NAZA» υπερασπίζονται το ντοκιμαντέρ τους, καταγγέλλοντας τις απειλές Νετανιάχου για αφαίρεση της υπηκοότητάς τους

Το «NAZA», το ντοκιμαντέρ που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στο Ισραήλ για όσα αποκαλύπτει σχετικά με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα, έκανε την πρεμιέρα του στη Νέα Υόρκη. Οι δημιουργοί του, Γιουβάλ Αβραάμ και Ρέιτσελ Σορ, υπερασπίστηκαν την έρευνά τους, την ώρα που Ισραηλινοί αξιωματούχοι απειλούν ακόμη και με αφαίρεση της υπηκοότητάς τους.

«Αυτά τα εγκλήματα που είδατε συνεχίζονται. Συνεχίζονται επειδή αυτό κάνει η χώρα μας και εξαιτίας όσων η δική σας χώρα υποστηρίζει και χρηματοδοτεί» 

Σύμφωνα με τον Guardian, που έχει αναλάβει και την παραγωγή του ντοκιμαντέρ, το «NAZA» βασίζεται στις μαρτυρίες 24 Ισραηλινών στρατιωτών και στελεχών των υπηρεσιών πληροφοριών, οι οποίοι μιλούν υπό καθεστώς ανωνυμίας για τις μεθόδους παρακολούθησης και επιλογής στόχων στη Γάζα.

Οι μαρτυρίες τους επικεντρώνονται, μεταξύ άλλων, στη χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης για τον εντοπισμό πιθανών στόχων, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο υπολογίζονται εκ των προτέρων οι αναμενόμενες απώλειες αμάχων κατά τη διάρκεια αεροπορικών επιδρομών.

Ο ίδιος ο τίτλος της ταινίας προέρχεται από στρατιωτικό ακρωνύμιο που χρησιμοποιείται από τις ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών για να δηλώσει τον αριθμό των αμάχων που αναμένεται να σκοτωθούν σε ένα πλήγμα.

«Η χώρα μας κάνει πολλά για να κρύψει αυτά τα συστήματα»

Μετά την προβολή της ταινίας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Νέας Υόρκης, οι δύο δημιουργοί μίλησαν στο κοινό για όσα καταγράφονται στο ντοκιμαντέρ.

«Η χώρα μας κάνει πάρα πολλά για να κρατήσει κρυφά αυτά τα συστήματα», δήλωσε η Ρέιτσελ Σορ, προσθέτοντας ότι πρόκειται για έναν κόσμο που «δεν είναι ανοιχτός ούτε καν στην ισραηλινή κοινωνία».

Ο Γιουβάλ Αβραάμ υποστήριξε από την πλευρά του ότι όσα παρουσιάζει η ταινία δεν αποτελούν γεγονότα του παρελθόντος. «Αυτά τα εγκλήματα που είδατε συνεχίζονται», είπε, απευθυνόμενος στο αμερικανικό κοινό. «Συνεχίζονται επειδή αυτό κάνει η χώρα μας και εξαιτίας όσων η δική σας χώρα υποστηρίζει και χρηματοδοτεί».

Το «NAZA», διάρκειας περίπου 80 λεπτών, γυρίστηκε υπό συνθήκες μυστικότητας σε ταράτσες του Τελ Αβίβ. Βασίζεται σε δημοσιογραφικές έρευνες που δημοσιεύτηκαν την περίοδο 2023-2025 από τον Guardian, το ισραηλινοπαλαιστινιακό +972 Magazine και το εβραϊκό Local Call.

Η παγκόσμια πρεμιέρα του πραγματοποιήθηκε νωρίτερα μέσα στον Σεπτέμβριο στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, όπου απέσπασε το ειδικό βραβείο της κριτικής επιτροπής.

Οι αντιδράσεις στην πρεμιέρα

Η προβολή στη Νέα Υόρκη πραγματοποιήθηκε μέσα σε κλίμα έντασης. Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Guardian, μερικές δεκάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από το Lincoln Center κρατώντας ισραηλινές σημαίες και πλακάτ που καλούσαν το κοινό να «μάθει τα γεγονότα» γύρω από την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023.

Ένα φορτηγό με οθόνες LED κινήθηκε επίσης γύρω από τον χώρο της προβολής, μεταδίδοντας μήνυμα που χαρακτήριζε το «NAZA» «προπαγάνδα μεταμφιεσμένη σε ντοκιμαντέρ».

Η πρεμιέρα πραγματοποιήθηκε μία ημέρα μετά την ομιλία του Μπενιαμίν Νετανιάχου στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, όπου ο Ισραηλινός πρωθυπουργός υπερασπίστηκε τη στρατιωτική δράση της χώρας του στη Γάζα και απέρριψε τις κατηγορίες περί γενοκτονίας.

Ο Νετανιάχου έχει στραφεί και προσωπικά εναντίον των δημιουργών του «NAZA». Όπως αναφέρει ο Guardian, έχει δηλώσει ότι θα επιδιώξει την προώθηση νομοθεσίας που θα επιτρέπει την αφαίρεση της υπηκοότητας από ανθρώπους που, κατά τη διατύπωσή του, «συκοφαντούν» Ισραηλινούς στρατιώτες και το κράτος του Ισραήλ.

Σε συνέντευξή του στη συντηρητική ισραηλινή εφημερίδα Makor Rishon, παρομοίασε μάλιστα την επίδραση του ντοκιμαντέρ με την «εκτόξευση δεκάδων βαλλιστικών πυραύλων» εναντίον της χώρας.

«Ποινικοποίηση της δημοσιογραφίας»

Ο Αβραάμ απάντησε στις συγκεκριμένες δηλώσεις μετά την προβολή στη Νέα Υόρκη, κάνοντας λόγο για «ποινικοποίηση της δημοσιογραφίας και αυτού του είδους της δουλειάς».

Υπερασπίστηκε παράλληλα τη χρήση ανώνυμων πηγών στο ντοκιμαντέρ, εξηγώντας ότι χωρίς την προστασία της ταυτότητας των στρατιωτών και των στελεχών των υπηρεσιών πληροφοριών η έρευνα δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί.

«Σε ολόκληρη την ιστορία της ερευνητικής δημοσιογραφίας, πολύ συχνά η παροχή εμπιστευτικότητας στις πηγές αποτελεί μέσο για την αναζήτηση της αλήθειας», δήλωσε. «Αυτή η ταινία δεν θα μπορούσε να είχε γυριστεί με άλλον τρόπο και, επειδή τα εγκλήματα συνεχίζονται, θεωρήσαμε σημαντικό να την κάνουμε».

Οι αντιδράσεις δεν περιορίζονται στον Ισραηλινό πρωθυπουργό. Ο υπουργός Πολιτισμού Μίκι Ζοχάρ έχει επίσης ζητήσει να εξεταστεί η αφαίρεση της υπηκοότητας των δημιουργών, κατηγορώντας τους για «προδοσία κατά του κράτους».

Ο αρχηγός του ισραηλινού στρατού, Εγιάλ Ζαμίρ, δήλωσε από την πλευρά του ότι οι ένοπλες δυνάμεις δεν θα επιτρέψουν να μετατραπούν οι Ισραηλινοί στρατιώτες σε στόχους μέσω «ψεμάτων και συκοφαντιών» και ότι θα χρησιμοποιηθούν όλα τα διαθέσιμα μέσα απέναντι στην ταινία.

Οι δημιουργοί έχουν δεχθεί και προσωπικές απειλές. Όπως αναφέρει ο Guardian, νωρίτερα μέσα στον Σεπτέμβριο διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από το σπίτι των γονιών της Σορ στο κεντρικό Ισραήλ, ενώ ένας από αυτούς ζήτησε «θανατική ποινή για τους προδότες».

Την ίδια στιγμή, περισσότεροι από 1.500 επαγγελματίες του κινηματογράφου στο Ισραήλ, 43 ισραηλινές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, διεθνείς οργανώσεις για την ελευθερία του Τύπου και στελέχη μεγάλων κινηματογραφικών φεστιβάλ έχουν εκφράσει τη στήριξή τους στους δύο δημιουργούς.

Η απάντηση για την 7η Οκτωβρίου

Στη Νέα Υόρκη, ο Αβραάμ αναφέρθηκε και στους διαδηλωτές που επικαλούνταν τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου, ξεκαθαρίζοντας τη θέση του απέναντι στην επίθεση της Χαμάς.

«Είναι στην ταινία και είναι απολύτως αδικαιολόγητη», είπε για την επίθεση, κατά την οποία σκοτώθηκαν περίπου 1.200 άνθρωποι στο Ισραήλ. Υποστήριξε, ωστόσο, ότι η επίθεση «δεν μπορεί να δικαιολογήσει όσα είδατε στην ταινία» ούτε τον θάνατο τόσο πολλών αμάχων στη Γάζα.

«Δεν θέλω να ζω σε έναν κόσμο όπου η δικαιολογημένη ενσυναίσθηση για τα Ισραηλινά θύματα εργαλειοποιείται από ηγέτες όπως ο Νετανιάχου», πρόσθεσε, υποστηρίζοντας ότι η συμπόνια για τα θύματα της μίας πλευράς δεν θα πρέπει να αποκλείει την ενσυναίσθηση για τα θύματα της άλλης.

Η αμερικανική πρεμιέρα είχε ιδιαίτερη βαρύτητα και λόγω της στρατιωτικής βοήθειας που παρέχουν οι ΗΠΑ στο Ισραήλ, η οποία ανέρχεται σε 3,8 δισ. δολάρια ετησίως.

«Αυτοί οι στρατιώτες μιλούν για όσα έχουν γίνει με τα χρήματα των φορολογουμένων που κάθονται εδώ», είπε ο Αβραάμ απευθυνόμενος στο κοινό της Νέας Υόρκης.

Το «NAZA» πρόκειται να κυκλοφορήσει στις κινηματογραφικές αίθουσες δεκάδων χωρών και στη συνέχεια να διατεθεί δωρεάν παγκοσμίως μέσω της ιστοσελίδας του Guardian, στο πλαίσιο, όπως αναφέρει ο βρετανικός οργανισμός, της δέσμευσής του για τη διάδοση της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας.