Γιατί πρέπει να εθνικοποιηθούν Facebook, Google και Amazon
Αν συνέβαινε ποτέ θα έκανε μεγαλύτερο πάταγο απ’ όσο είχε κάνει στην εποχή της η εθνικοποίηση της Διώρυγας του Σουέζ. Αλλά ακόμη κι αν δεν γίνει, έχει αξία να ρίξει μια ματιά κανείς στην άποψη κάποιου που υποστηρίζει ότι πρέπει να εθνικοποιηθούν το Facebook, η Google και η Amazon. Αυτός ο κάποιος είναι ο Νικ Σρνίτσεκ, λέκτορας Ψηφιακής Οικονομίας στο King’s College του Λονδίνου και συγγραφέας του βιβλίου Platform Capitalism. Και το βασικό του επιχείρημα, στο άρθρο του που φιλοξενεί ο Guardian, είναι ότι οι κολοσσοί αυτοί έχουν το μονοπώλιο των δεδομένων μας χωρίς τον παραμικρό ανταγωνισμό. Συμπέρασμα; «Οι διαστάσεις τους είναι τεράστιες για να υπηρετήσουν το δημόσιο συμφέρον».
Η Google, επισημαίνει ο Νικ Σρνίτσεκ, ελέγχει την αναζήτηση, το Facebook κυριαρχεί στα σόσιαλ μίντια, η Amazon έχει ηγετικό ρόλο στο ηλεκτρονικό εμπόριο. Αρκεί, προσθέτει, να ρίξει κανείς μια ματιά στον χώρο της δημοσιογραφίας για να το καταλάβει: η Google και το Facebook κάνουν ρεκόρ εισπράξεων από τις διαφημίσεις χάρις στους αλγόριθμους που χρησιμοποιούν, ενώ την ίδια ώρα οι εφημερίδες και τα περιοδικά βλέπουν τα διαφημιστικά τους έσοδα να κατρακυλάνε. Το ίδιο συμβαίνει και στον χώρο του εμπορίου όπου η κυριαρχία της Amazon υπονομεύει τα κλασικά εμπορικά καταστήματα.
Αλλά όλη αυτή η δύναμη προέρχεται από ένα και μόνο πράγμα: τον έλεγχο των δεδομένων μας. «Αυτό είναι το πετρέλαιο του 21ου αιώνα, ο βασικός πόρος της παγκόσμιας οικονομίας και το αντικείμενο ενός αδυσώπητου αγώνα. Προχωρούμε σε μια δεδομενο-κεντρική οικονομία». Είναι κάτι που εξηγεί γιατί κολοσσοί των ηλεκτρονικών του 20ου αιώνα, όπως η Siemens και General Electric, ή των τροφίμων, όπως η Monsanto, επιχειρούν να συνδέσουν την παραγωγή τους με αυτόν τον νέο τύπο οικονομίας.
Την ίδια ώρα, οι κολοσσοί της «οικονομίας της πλατφόρμας» απλώνουν όλο και περισσότερο τα πλοκάμια τους: η Google στο «Ιντερνετ των πραγμάτων» (Home/Nest), τα αυτοκίνητα χωρίς οδηγό (Waymo), την εικονική πραγματικότητα (Daydream/Cardboard). Το Facebook αγόρασε τo Instagram (1 δισ. δολάρια), το WhatsApp (19 δισ.) και το Oculus (2 δισ.). Ποιος είναι πραγματικός (και φαύλος) κύκλος της παραγωγής εδώ; Περισσότερα δεδομένα σημαίνει πιο ανεπτυγμένη τεχνητή ευφυΐα που σημαίνει καλύτερες υπηρεσίες που σημαίνει περισσότεροι χρήστες που σημαίνει περισσότερα δεδομένα.
Ε, μπορεί όλη αυτή η μονοπωλιακή δύναμη να μην εθνικοποιηθεί;