Σκάνδαλο Novartis - O μάρτυρας που «καίει» Λοβέρδο και Γεωργιάδη
Ένας “αθόρυβος” και πολύ σημαντικός μάρτυρας φαίνεται πως καθορίζει τις εξελίξεις στην υπόθεση Novartis, που σύμφωνα με τις πληροφορίες βρίσκεται στο τελικό στάδιο και αναμένονται διώξεις.
Ο εν λόγω μάρτυρας, σύμφωνα με την εφημερίδα Documento, κατέθεσε για πρώτη φορά στις 31 Οκτωβρίου του 2018 και έκτοτε έχει δώσει τουλάχιστον οκτώ καταθέσεις με πλήρη μυστικότητα και επιβεβαιώνει πράγματα που έχουν κατατεθεί στην εισαγγελική έρευνα με ένα εντυπωσιακό αρχείο 25.000 ηλεκτρονικών εγγράφων. Από αυτό μεταξύ άλλων προκύπτει πως υπήρχαν πολλά σενάρια υπουργικών αποφάσεων και πως υπουργοί διαπραγματεύονταν με τη Novartis ποιο σενάριο θα προωθήσουν ώστε να την ευνοούν. Όσα καταθέτει ο νέος μάρτυρας στρέφονται κυρίως εναντίον δύο πρώην υπουργών Υγείας, του Ανδρέα Λοβέρδου και του Άδωνι Γεωργιάδη, και η αξιοπιστία του καθορίζεται όχι μόνο από το μεγάλο αρχείο που παρέδωσε αλλά και από το γεγονός ότι κατείχε σημαντική θέση στη διαδικασία καθορισμού τιμών του φαρμάκου.
Παράλληλα ο μάρτυρας επιβεβαιώνει όσα έχουν καταθέσει ήδη άλλοι μάρτυρες, ότι ο Ανδρέας Λοβέρδος έβαλε σε κυκλοφορία το φάρμακο της Novartis για τη σκλήρυνση κατά πλάκας με την ονομασία Gilenya, ενώ εκείνη την περίοδο είχε απαγορευτεί η κυκλοφορία νέων φαρμάκων, γράφοντάς το σε κατάλογο που αφορούσε επανακοστολογήσεις παλιών φαρμάκων. Μάλιστα το πρόσθεσε στην τελευταία σειρά χειρόγραφα, αφήνοντάς δύο παρόμοια φάρμακα άλλων ανταγωνιστικών εταιρειών. Ο τότε πρόεδρος της ομοσπονδίας νοσοκομειακών γιατρών, Δημήτρης Βαρνάβας, είχε κατηγορήσει ευθέως τον Ανδρέα Λοβέρδο για τις “αλχημίες”, ωστόσο παρά τις αντιδράσεις που έφτασαν και στο κοινοβούλιο δεν υπήρξε κάποια αλλαγή.
Ο μάρτυρας επιβεβαιώνει και την κατάθεση του στελέχους της φαρμακευτικής εταιρείας Genesis Κυριάκου Μπερμπεριάν στην Εισαγγελία Διαφθοράς (2 Φεβρουαρίου 2018), ο οποίος είχε περιγράψει τη σκανδαλώδη διαδικασία: “Το φάρμακο αυτό (σημ: Gilenya της Novartis) έλαβε τιμή μέσα στο καλοκαίρι σε περίοδο που υπήρχε ανακοστολόγηση παλαιών φαρμάκων και εμβόλιμα πήρε τιμή και στη συνέχεια αποζημίωση μέσα σε ένα μήνα, με εξαιρετικά ταχείες διαδικασίες. Δεν ακολουθήθηκε διαδικασία τιμολόγησης νέων φαρμάκων. Σε πρωτότυπο δελτίο τιμών που ήταν από υπολογιστή το Gilenya και η του είχαν προστεθεί χειρόγραφα. Περίπου ενάμιση με δύο έτη μετά πήραν έκριση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκου δύο παρόμοια με το Gilenya, το ένα ονόματι Tecfidera και το άλλο Aubagio. Υπήρξε σημαντική καθυστέρηση και της τιμολόγησης και της αποζημίωσης. Και τα δύο σκευάσματα ήταν αρκετά φτηνότερα σε σχέση με το Gilenya. Το Tecfidera κοστίζει 883 ευρώ, το Aubagio 696 και το Gilenya 1.473 ευρώ. Προκλήθηκε περιουσιακή ζημιά στο δημόσιο”. Τον Απρίλιο του 2012, ο Ανδρέας Λοβέρδος έβαλε με τον ίδιο τρόπο ένα ακόμη φάρμακο σε κυκλοφορία. Και πάλι της Novartis. Το Tasigna.
Για τον Άδωνι Γεωργιάδη, όπως γράφει η εφημερίδα, ο μάρτυρας αναφέρει πως χρησιμοποιούσε παρόμοιες μεθόδους με αυτές του Ανδρέα Λοβέρδου στη τιμολόγηση φαρμάκων. Στα τέλη του 2013, ο Αδ. Γεωργιάδη βάζει σε κυκλοφορία, παρά τις τότε απαγορεύσεις από την τρόικα, τουλάχιστον 30 νέα φάρμακα. Ανάμεσα σε αυτά που μπαίνουν σε κυκλοφορία είναι και τα φάρμακα τα οποία η ίδια η Novartis απαιτούσε να μπουν σε κυκλοφορία μέσω των “μισθωμένων” πολιτικών προσώπων, στο πλαίσιο του Harvard Project, το οποίο έχει περιγραφεί και στο FBI. Πρόκειται για τη διαδικασία προώθησης φαρμάκων της Novartis μέσω των πολιτικών προσώπων και των κρατικών λειτουργών που βρίσκονταν υπό την επιρροή της και τους οποίους η εταιρεία αποκαλεί “engage”, δηλαδή μισθωμένους ή εμπλεκόμενους. Το εν λόγω σχέδιο, όπως γράφει η Documento, προέβλεπε ότι σε διάστημα δέκα μηνών το ελληνικό υπουργείο Υγείας έπρεπε να βάλει στην αγορά, παρά τις απαγορεύσεις, δέκα νέα φάρμακα, καθώς αυτό εξασφάλιζε στην εταιρεία υπέρογκα έσοδα. Ο Άδωνις Γεωργιάδης, σύμφωνα με τον μάρτυρα, εισήγαγε συνολικά 30 νέα φάρμακα, εκ των οπόιων και τα δέκα φάρμακα που εντοπίζονται στο σχέδιο της Novartis.
Σχετικά με τον καθορισμό των τιμών, ο μάρτυρας αναφέρει πως ο Άδωνις Γεωργιάδης, από τον Μάιο έως τον Ιούλιο του 2014, δεν χρησιμοποίησε τον μέσο όρο των τριών φτηνότερων φαρμάκων στην Ευρώπη, αλλά έγινε με άλλο σενάριο και μέσω υπουργικών αποφάσεων, διατηρώντας υψηλές τις τιμές, αν και τα φάρμακα έπρεπε να είναι φτηνότερα.