Ο Μακρόν προειδοποιεί ότι η Ευρώπη «μπορεί να πεθάνει» με ανησυχητική ομιλία για τον προστατευτισμό, τις γεωπολιτικές απειλές

Ο Μακρόν επανέλαβε τις εκκλήσεις για έναν τρίτο δρόμο μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας, λέγοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να δείξει ότι «δεν πρόκειται ποτέ να γίνει υποτελής για τις Ηνωμένες Πολιτείες».

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προειδοποίησε την Πέμπτη ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει πιθανή κατάρρευση εάν δεν λάβει τολμηρά μέτρα για την αντιμετώπιση του προστατευτισμού των ΗΠΑ και της Κίνας, εν μέσω σοβαρών γεωπολιτικών απειλών από αυταρχικά καθεστώτα.

Σε μια ζοφερή και επίσημη ομιλία που εκφωνήθηκε στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης στο Παρίσι που συχνά επέστρεφε στο θέμα μιας ταχέως μεταβαλλόμενης παγκόσμιας τάξης, ο Μακρόν υπενθύμισε τον θάνατο της Ευρώπης ως πραγματική πιθανότητα.

Η ήπειρος υποεπενδύει στην καινοτομία, αποτυγχάνει να προστατεύσει τις βιομηχανίες της και να ενισχύσει τον στρατό και την άμυνά της, είπε.

«Η Ευρώπη είναι θνητή, μπορεί να πεθάνει. Εξαρτάται μόνο από τις επιλογές μας», είπε σε μια πολυαναμενόμενη ομιλία που απηχούσε μια  ομιλία ορόσημο  που έκανε εκεί μήνες στην πρώτη του θητεία το 2017. «Και αυτές οι επιλογές πρέπει να γίνουν τώρα».

«Την επόμενη δεκαετία, ο κίνδυνος είναι τεράστιος να αποδυναμωθούμε, ακόμη και να υποβιβαστούμε», είπε σε ακροατήριο αξιωματούχων, δημοσιογράφων και πολιτικών, δείχνοντας την αλλαγή της γεωπολιτικής και την τόλμη των αυταρχικών καθεστώτων. 

"Η εποχή της βάσης της παραγωγής μας στην Κίνα, της ανάθεσης της άμυνάς μας στις ΗΠΑ και της λήψης της ενέργειάς μας από τη Ρωσία έχει τελειώσει. Οι κανόνες του παιχνιδιού έχουν αλλάξει", είπε. Ο Γάλλος πρόεδρος κατηγόρησε τόσο τις ΗΠΑ όσο και την Κίνα ότι δεν σέβονται τους κανόνες του παγκόσμιου εμπορίου επιδοτώντας μαζικά τις οικονομίες τους.

«Όσο ισχυρή κι αν είναι η συμμαχία μας με την Αμερική, δεν είμαστε προτεραιότητα για αυτούς», είπε. «Έχουν δύο προτεραιότητες: τον εαυτό τους — αρκετά δίκαιο — και την Κίνα».

Απηχώντας προηγούμενες εκκλήσεις υπέρ της αναζήτησης ενός τρίτου δρόμου μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας, ο Γάλλος πρόεδρος είπε ότι η Ευρώπη πρέπει να δείξει ότι «δεν πρόκειται ποτέ να γίνει υποτελής για τις Ηνωμένες Πολιτείες» όταν «μιλάει σε άλλες περιοχές του κόσμου».

Η Ευρώπη, είπε, είχε κάνει μεγάλα βήματα στην ενότητα και την αυτονομία της τα τελευταία χρόνια ενόψει της πανδημίας του COVID και του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά «η αφύπνιση είναι πολύ αργή». Ο Γάλλος πρόεδρος ζήτησε μια πολύ πιο επιθετική εμπορική πολιτική και πολύ μεγαλύτερες δημόσιες επενδύσεις σε μια σειρά κρίσιμων τομέων.

Αλλά ο Γάλλος πρόεδρος ήταν λιγότερο συγκεκριμένος στο κρίσιμο ερώτημα του πώς η Ευρώπη θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει τη μετάβασή της προς το να γίνει αυτό που ονόμασε «ευρωπαϊκή δύναμη». Επανέλαβε την υποστήριξή του για την απόκτηση νέου κοινού χρέους, παρόμοιο με αυτό που είχε η ΕΕ κατά τη διάρκεια της πανδημίας, και επέπλεε την ενίσχυση των ιδίων πόρων της ΕΕ με έσοδα από τον φόρο άνθρακα της ΕΕ ή έναν φόρο στις χρηματοοικονομικές συναλλαγές.

Προτάσεις Μακρόν

Ο Γάλλος πρόεδρος έκανε μια σειρά από νέες προτάσεις στους τομείς της άμυνας, της οικονομίας και του εμπορίου, οι οποίες, όπως είπε, θα μπορούσαν να επαναφέρουν την Ευρώπη στον σωστό δρόμο.

Ο Μακρόν είπε ότι η ΕΕ θα πρέπει να επιδιώξει να γίνει «παγκόσμιος ηγέτης» έως το 2030, με «αποκλειστικές χρηματοδοτικές στρατηγικές» σε πέντε στρατηγικούς τομείς: τεχνητή νοημοσύνη, κβαντικές πληροφορίες, διάστημα, βιοτεχνολογίες και νέες ενέργειες.

Ο Μακρόν ζήτησε να προστεθεί στις αποστολές της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας «ένας αναπτυξιακός στόχος ή ακόμη και ένας στόχος απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές». «Δεν μπορούμε να έχουμε μια νομισματική πολιτική της οποίας ο μοναδικός στόχος είναι ο [έλεγχος] του πληθωρισμού», είπε.

Την Πέμπτη, ο Μακρόν ζήτησε επίσης «αναθεώρηση» της εμπορικής πολιτικής της Ευρώπης, για να «υπερασπιστούμε τα συμφέροντά μας».

«Δεν μπορεί να λειτουργήσει εάν είμαστε οι μόνοι στον κόσμο που σεβόμαστε τους εμπορικούς κανόνες που γράφτηκαν πριν από 15 χρόνια, όταν οι Κινέζοι, οι Αμερικανοί, δεν τους σέβονται πλέον στην επιδότηση κρίσιμων περιοχών», είπε, προσθέτοντας ότι η Ευρώπη πρέπει καταφεύγουν συστηματικά σε «μέσα πιστού ανταγωνισμού».

Για να ανταποκριθεί στις τεράστιες νέες ανάγκες της Ευρώπης σε ό,τι αφορά την άμυνα, ο Γάλλος πρόεδρος κάλεσε τους Ευρωπαίους να οικοδομήσουν «μια ευρωπαϊκή αμυντική πρωτοβουλία» που «θα μπορούσε να περιλαμβάνει μια αντιπυραυλική ευρωπαϊκή ασπίδα», ένα συνεχές μήλο της έριδος μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας.

Ο Μακρόν τάχθηκε επίσης υπέρ της επιβολής «μιας ευρωπαϊκής προτίμησης» στην αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού, υποστηρίζοντας ότι δαπανώνται πάρα πολλά χρήματα της ΕΕ σε μη ευρωπαίους κατασκευαστές.

Όχι ο ίδιος άνθρωπος

Μιλώντας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, ο Γάλλος πρόεδρος προσπαθούσε να ανακτήσει το πνεύμα της πρώτης ομιλίας του για την Ευρώπη ως νεοεκλεγμένος πρόεδρος το 2017, η οποία αρχικά είχε τύχει ψυχρής υποδοχής σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, αλλά αργότερα δικαιώθηκε σε μεγάλο βαθμό από τα γεωπολιτικά γεγονότα. .

Η πίεση της Γαλλίας για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία και κυριαρχία έχει πλέον απηχηθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αλλά και από άλλες χώρες της ΕΕ.

Ο Μακρόν μίλησε για 90 λεπτά την Πέμπτη, σε ένα μισοάδειο αμφιθέατρο. Το συμπέρασμά του ότι παρέμενε «αισιόδοξος» για την Ευρώπη, δεν μπορούσε ωστόσο να αποσπάσει την προσοχή από το γεγονός ότι ένας πολύ αποδυναμωμένος Γάλλος πρόεδρος απευθυνόταν στη Γαλλία και στους Ευρωπαίους εταίρους του.

Ο Μακρόν το 2024 μειώνει έναν πολύ διαφορετικό αριθμό από αυτόν που μίλησε το 2017. Ο Γάλλος πρόεδρος έκτοτε έχασε την απόλυτη πλειοψηφία στο κοινοβούλιο και αγωνίστηκε να περάσει νομοθεσία στο εσωτερικό. Η φήμη της χώρας στο εξωτερικό έχει πληγεί από τις πρωτοφανείς διαμαρτυρίες κατά της ναυαρχίδας του συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης και τα πρόσφατα δημοσιονομικά δεινά, συμπεριλαμβανομένων των υψηλότερων από το αναμενόμενο μεγέθη για το έλλειμμα.

Η ομιλία του Μακρόν είχε επίσης σκοπό να ξεκινήσει την σημαία προεκλογική εκστρατεία του κόμματός του Αναγέννησης, του οποίου ηγείται η Valerie Hayer, που υστερεί πάνω από 10 μονάδες από την ακροδεξιά. Ο Γάλλος πρόεδρος δεν ανέφερε την εκστρατεία, αλλά στόχευσε τους «εθνικιστές» που δεν υποστηρίζουν πλέον την αποχώρηση από την ΕΕ αλλά απλώς τη διατάραξή της εκ των έσω.

Μπροστά στον αυξανόμενο λαϊκισμό, «ο κίνδυνος είναι όλοι να γίνονται πιο δειλοί» από φόβο μήπως τροφοδοτήσουν περισσότερο εθνικισμό. «Αλλά η απάντηση δεν είναι δειλία, αλλά θράσος».

 Προς το τέλος της ομιλίας, ο Γάλλος πρόεδρος έγινε φιλοσοφημένος για το μέλλον της ηπείρου. «Μπορούμε ακόμη και να αναρωτηθούμε, τι είναι έθνος; Τι θέλει να γίνει η Ευρώπη;» αυτός είπε.

«Αυτή είναι μια αποφασιστική στιγμή, ένα σημείο καμπής. Η Ευρώπη μας μπορεί να πεθάνει».

Πηγή: politico